ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ንብዙሓት ሩስያውያን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተፈጸመ ወራር - ክረምሊን ክሳብ ሕጂ ከም ዝብሎ "ፍሉይ ወተሃደራዊ ስርሒት" - ብቴሌቪዥን ጥራይ ዝርእዩዎ እዩ።

ሩስያውያን: ብዛዕባ ትራምፕ እንታይ ይሓስቡ? 

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት ንኻልኣይ ግዜ ፕረዚደንት ኰይኑ ምስ ተመርጸ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መበል 47 ፕረዚደንት ኣመሪካ ኰይኑ ቃለ መሓላ ፈጺሙ። 

ምምሕዳር ትራምፕ፡ ኣብ ሓደ ወርሒ ፈጺመዮም ብምባል ዝንየተሎም ስርሓት 

እዚ ናይ ቃላት እንካን ሃባን፡ ትራምፕ ኲናት ዩክረይን መን'ዩ ጀሚሩዎ ዝብል ርእይቶ ድሕሪ ምሃቡ ስዒቡ ዝመጽአ'ዩ።

ትራምፕ ንዘለንስኪ 'መላኺ' ኢሉዎ፡ ፍልልይ ክልቲኦም መራሕቲ ይሰፍሕ  

ሰበ ስልጣን ዩክረይን፡ ኣካል እቲ ብሰሉስ ኣብ ሪያድ ክካየድ ዝጀመረ ዝርርብ ኣመሪካን ሩስያን ብዘይምዃኖም ዕጉባት ኣይኰኑን። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ድማ ዩክረይን ነቲ ምስ ሩስያ ዝኣተወቶ ኲናት ተሓታቲት ምዃና ክኸስስ ተሰሚዑ ኣሎ።

ኲናት ዩክረይን መን'ዩ ጀሚሩዎ? - ክሲታት ትራምፕ እንክጻረ 

ልኡኻት ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕን ሩስያዊ መዘናኡ ቭላድሚር ፑቲንን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተራኺቦም ኣለዉ፤ መራሕቲ ኤውሮጳ ድማ ኣብ ፈረንሳ- ፓሪስ ተራኺቦም። ትራምፕን ፑቲንን'ውን ኣብ ቀረባ ኣብ ሪያድ ክራኸቡ ምዃኖም ይግለጽ። 


ኣብ ውራያ ዘይተዓደመትሉ ዩክረይን፡ መን እንታይ ይኸስብ ኣሎ?

ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ፡ ሃገሩ ብዝዀነ ይዅን ስምምዕ ሰላም ካብ ኣባል ሃገራት ኔቶ ናብ ዩክረይን ዝለኣኹ ሓይልታት ዓቃብ ሰላም ከም ዘይትቕበል ኣፍሊጡ። 

ፈላሚ ርክብ ኣመሪካን ሩስያን፡ ሰርገይ ላቭሮቭ እንታይ በለ? 

ምክትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ጄዲ ቫንስ ብዓርቢ ኣብ ልዕሊ ፖሊሲታት ኤውሮጳ ንዘቕረቦ ወቐሳ፡ ብዙሓት ካብቶም ተሳተፍቲ ዋዕላ፡ "ዘይግቡእ ፍርዲ" ከምኡ`ውን "ጸርፊ" ክብሉ ገሊጾም።

ካብ ዋዕላ ሙኒኽ ዝተወስዱ ሓሙሽተ ኣገደስቲ ነጥብታት

ምምሕዳር ትራምፕ ምስ መሻርኽቲ ኤውሮጳ ንዘሎ ዝምድናታት ይዅን ምክልኻሎም ቀዳምነት ይህብ ከም ዘሎ ዘንጊዖም ዝተገንዘቡ ይመስሉ -ምናልባት ኣዝዩ ዘፍርሕ ግን ከኣ ምሉእ ንምሉእ ዘይተጸበናዮ ኣይኰነን። ኤውሮጳ ካብ ካልኣይ ኲናት ዓለም ጀሚራ፡ ጽግዕተኛ ሓገዛት ጸጥታ ኣመሪካ ኰይና እያ ጸኒሓ። 


ኣመሪካ 'ዓርስኹም ክኣሉ' ኢላ፡ ኤውሮጳኸ መጻኢ ዩክረይን ከተውሕስ ድያ?

ዘለንስኪ 'ሰራዊት ኤውሮጳ' ክህነጽ ሓቲቱ፡ መራሕቲ ኤውሮጳ ህጹጽ ኣኼባ ጸዊዖም

ትራምፕ ንፑቲን ስለ ምንታይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ንራኸብ ኢሉዎ?

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ፑቲን ብተለፎን ድሕሪ ዝገበሮ ዝርርብ፡ እቲ ኲናት ደው ክብል “ዓቢዪ ተኽእሎ” ከም ዘሎ ገሊጹ። 
ቀጺሉ ብተለፎን ምስ ትራምፕ ዝተራኸበ ፕረዚደንት ዩክረይን ዘለንስኪ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ “ጥዑም ስማዕ ኣይኰነን፡” ኢሉ።

ዘለንስኪ፡ ስለምንታይ እዩ ብርክባት ትራምፕን ፑቲን ዘይተሓጎሰ?

ሞስኮ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ጀሚራ ኣብቲ ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ዘለዎ ቀይሕ ባሕሪ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ክትሃንጽ ድሌት ከም ዝጸንሓ ይፍለጥ። 
እንተዀነ፡ እቲ ንኣል-በሽር ካብ ስልጣኑ ኣልዩ ስልጣን ዝጨበጠ ወተሃደራዊ መንግስቲ እቲ ስምምዕ ዳግመ-ግምት ክግበረሉ ኣለዎ ብምባል፣ ከምኡ'ውን ብሰንኪ'ቲ ኣብታ ሃገር ዝቕጽል ዘሎ ኲናት ተወንዚፉ ጸኒሑ።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ሩስያ ወተሃደራዊ መዓስከር ንምህናጽ ምስ ሱዳን ተሰማሚዓ

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ትማሊ ምስ ሩስያዊ መዘናኡ ቭላድሚር ፑቲን ብስልኪ "ነዊሕን ውጽኢታውን" ዝርርብ ከም ዘካየደ ብምግላፅ፡ ሩስያ ኲናት ዩክረይን ደዉ ንምባል ዝርርብ ንምጅማር ከም ዝተሰማምዐት ኣፍሊጡ።

ፑቲን መዋጽኦ ዝረክብ ዘሎ ዶ ይመስል? 

ዩክረይን፡ ብውሑዱ 121 ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ (ድሮናት) ብምውፋር ንመፃረዪ ነዳዲ ሩስያ ከም ዝደብደበት ተገሊፁ። እዚ መጥቃዕቲ  ኵናት ዩክረይን ካብ ዝውላዕ ንነዘ ካብ ዝተኻየዱ ንፅል ስርሒታት እቲ ዝዓበየ እዩ።

ዩክረይን ኣብ ልዕሊ መጻረዪ ነዳዲ ሩስያ መጥቃዕቲ ድሮን ከም ዝፈጸመት ገሊጻ

ሕጂ ድማ መርገጺ ትራምፕ ኣገዳሲ እዩ። ድሕሪ ናይ 11 ዓመታት ኲናት፡ ምስ ሩስያን ታሪኽ ድኹም ስምምዓት ሰላም ዘለዎም ዩክሬናውያን ግን ብዙሕ ተስፋ ክገብሩ ኣይደልዩን።


ትራምፕ፡ ፑቲን ኲናት ደው እንተ ዘየቢሉ ሓድሽ እገዳ ከም ዝጽበዮ ገሊጹ 

እዚ ዑደት ልኡኽ ሩስያ፡ ድሕሪ`ቲ ምኒስተር ናዒም ኣብ ሕዳር 2024 ናብ ሩስያ ብምጋሽ ክልተአን ሃገራት ኣብ መዳይ ንዳድን ጋዝን ዝገበርኦ ዘተ ዝሰዓበ እዩ።

ልኡኽ ሩስያ ምስ ሰበስልጣን ሱዳን ብዛዕባ ዳህሳስ ነዳዲ ተዘራሪቡ

ሎሚ 11 ጥሪ 2017 ዓ.ም [19 ጥሪ 2025]፡ በዓል ጥምቀት ተኸተልቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ይኽበር ኣሎ። ጥምቀት፡ ካብ ድሮ እቲ በዓል ጀሚሩ ንኽልተ መዓልቲታት ዝኽበር ኰይኑ፡ ታቦታት ካብ መንበሮም ወጺኦም በዓል ጥምቀት ናብ ዝኸበረሉ ቦታታት [መብዛሕትኡ ግዜ ማይ ናብ ዘለዎ] ብህዝቢ ተዓጂቦም ይኸዱ።


በዓል ጥምቀት፡ ንኢትዮጵያን ኤርትራን ሓዊሱ ዝተፈላለያ ሃገራት የብዕላ ኣለዋ

ሃንደበታዊ ምውዳቕ ስርዓት ባሻር ኣል ኣሳድ ንማእከላይ ምብራቕ ኣናዊጹዎ ኣሎ።
እዚ፡ ኣብታ ልዕሊ 3218 ኪሎ ሜትር ርሒቓ እትርከብ ሩስያ'ውን ኣዋጢሩ ዘሎ ተረኽቦ እዩ።
ዕጫ ናይቶም ሩስያ ኣብ ኣፍሪቃ ዘዋፈረቶም ወተሃደራት - ኣብ መላእ ዞባ ሳሕል ንዝርከባ ብዙሓት ሃገራት ወተሃደራዊ ደገፍ ዝህቡ - ሃንደበት ዝተመዛበለ ይመስል።


ሩስያ፡ ሓድሽ ወተሃደራዊ መደበር ኣብ ኣፍሪቃ ኣበይ ክትድኩን ትኽእል?

ትራምፕ፡ ምስ ፑቲን ክራኸብ ቈጸራ ሒዘ ኢሉ

መብዛሕትኡ ክፋል ዓለም በዓል ልደት 25 ታሕሳስ ዘኽበረ እኳ እንተዀነ፡ ኣስታት 200 ሚሊዮን ኣመንቲ ኦርቶዶክስ ክርስቲያን ግን በዓል ልደት ሎሚ 7 ጥሪ ወይ 29 ታሕሳስ 2017 [ኣ.ግ] እዮም ዘኽብሩ።

ኣከባብራ በዓል ልደት ኦርቶዶክስ ክርስቲያን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት -  ብስእሊ

ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ሩስያ፡ የልሲን ካብ ስልጣን ድሕሪ ምውራዱ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ዝነበረ ፑቲን ግዝያዊ ፕረዚደንት ኰነ። ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ ድማ ኣብ ዝተኻየደ መረጻ ተዓዊተ።
የልሲን ካብ ክረምሊን ክሰናበት እንከሎ፡ ንፑቲን ዝሃቦ ሓደራ "ንሩስያ ተኸናኸና" ዝብል'ዩ ነይሩ።


ፑቲን፡ ንሩስያ 'ክከናኸን' ዝተዋህቦ ሓደራ 25 ዓመታት ስልጣን ሒዙ ተግቢርዎ ዶ?

ኣብ መወዳእታ መዓልቲ መበል 20 ክፍለ ዘመን ሰላይ ነበር ቭላድሚር ፑቲን ግዝያዊ ፕረዚደንት ሩስያ ክኸውን፡ ንብዙሓት ምስጢራዊ ሰብ እዩ ነይሩ። ከመይ ገይሩ ከቢድ እዋን ቍልዕነት ሰጊሩ ኣብ ክረምሊን ስልጣን ክሕዝ ክኢሉ?

ቭላድሚር ፑቲን፡ ካበይ ናበይ?

ሓይልታቶም፡ ብምዕራብ ንዝግስግስ ዘሎ ሰራዊት ሩስያ ክዓግቱዎ እኳ እንተ ከኣሉ፡ ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ከቢድ ግጥም ዝተራእየሉ ከባቢ ከተማ ኩራኮቨ ግን ተኸቢቦም ይርከቡ።ጸሊም ፓክ ዝተባህለ ኣሃዱ ሞርታር፡ ካብቲ ሩስያ ብሰለስተ ኣንፈት እተካይዶ ዘላ ከበባ ንምድሓን ይጽዕር ኣሎ።


ዩክረይን፡ ተወሳኺ ሓደ ዓመት ኲናት ክትገጥም ትኽእል'ዶ?

መራሒ ዕጡቓት ሶርያ ኣሕመድ ኣ'ሻራ ኣብ ደማስቆ ኣትዩ ንስርዓት ባሽር ኣልኣሳድ ብዛዕባ ዘውደቐ በርቃዊ ወተሃደራዊ ወፍሪ ምስተዛረበ ብዙሓት ቀልቢ ዘይገበሩሉ ሓደ ነገር ተዛሪቡ ነይሩ።
ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ንማእከላይ ምብራቕ ብዛዕባ ዘዕለቕለቐ ዘይሕጋዊ ዕጸፋርስ ማለት እዩ።
