ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

ፕረዚደንት ቫድሚር ፑቲን፡ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን መጥቃዕቲ ቅድሚ ምውሳኑ፡ ቅድሚ ሒደት ሰዓታት፡ ኣሜሪካ፡ ሩስያን ቻይናን፡ ሓቢረን 'ሊበራላዊ ዓለማዊ ስርዓት' ክፈጥራ ይጽዕራ ኣለዋ ክትብል ከሲሳ ነይራ።

ቅልውላው ዩክረይን፡ ዝዓበየ ብድሆ ቻይና

ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘሕለፎ ውሳነ፡ ንወራር ሩስያ ብምኹናን፡ ሓይልታታ ብህጹጽ ካብ ዩክረይን ከተውጽእ ጸዊዑ'ሎ። እቲ ኣብ ብህጹጽ ኣኼባ ናይቲ ባይቶ ዝሓለፈ ውሳነ፡ ካብ 194 ኣባል ሃገራት እተን 141 ብዝሃበኦ ደገፍ'ዩ ክጸድቕ ኪኢሉ።

ኤርትራ ንሩስያ ዝኹንን ውሳነ ሕቡራት ሃገራት ተቓዊማ

ጀነራል ሙሁዚ፡ ኣብቲ ኣብ ትዊተር ዝጸሓፎ ርእይቶ፡ "ኣብ 1962 ሶቭየት ሕብረት ኣብ ኵባ ኑክሌር ዝለጎሙ ሚሳይላት ምስ ኣጻወደት ምዕራባውያን ብሰንኩ ንዓለም ከባርዕዋ ተቐሪቦም ነይሮም። ሕጂ ድማ ኔቶ [ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ] ተመሳሳሊ ነገር ምስ ገበረ ሩስያ ካልእ ክትገብር ይጽበዩዋ" ብምባል ደገፉ ንሩስያ ኣነጺሩ።

ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ንሩስያ ደገፉ ዝገለጸ ወዲ ፕረዚደንት ዩጋንዳ ነቒፉ

ፑቲን ድሕሪ እቲ ብ1953 ዝሞተ ውልቀ-መላኺ ሶቭየት ሕብረት ነበር ጆሴፍ ስታሊን ካብ 2000 ኣትሒዙ ኣብ ስልጣን ክርምሊን ንነዊሕ ዓመታት ዝጸንሐ ፕረዚደንትን ቀዳማይ ሚኒስተርን ሩስያ ኮይኑ ዝመርሕ ዘሎ እዩ

ቭላድሚር ፑቲን መን እዩ?

ኣሜሪካን መሻርኽታን ኣብ ልዕሊ ቁጠባን ፋይናንሳውን ስርዓት ሩስያ ኢሉ'ውን ኣብ ልዕሊ ፑቲን ቀፃሊ ማዕቐብ የንብራ ኣለዋ።

"ናፅነት ኣብ ልዕሊ ምልኪ ክዕወት እዩ" ፕረዝደንት ጆ ባይደን

ኣንቶኒ ዎከር ብህይወት ናይ ዘምምላስ ዕድል'ውን ክገጥሞ ከም ዝኽእል እናፈለጠ'ዩ ስድርኡ ኣብ ቶሮንቶ ገዲፉ ኣብ ጎኒ ዩክሬይን ክዋጋእ መጺኡ።

ኣብ ጎኒ ሰራዊት ዩክረይን ክዋጋእ 8ሽሕ ኪሎ ሜትር ዝተጉዓዘ ኮሜዲያን

ንኑክሌራዊ ዕጥቂ ሩስያን ሓፈሻዊ ብዛዕባ ኑክሌርን ናይ ምዕናው ዓቕሙን ዝድህስስ ጽሑፍ

ሩስያ ክንደይ ኑክሌራዊ ኣጽዋር ኣለዋ?

ኣብ ርእሰከተማ ኪቭ፡ ኣብ ጥቓ ቀንዲ 'ታወር' ተለቪዢን ጽዑቕ ትኪ ንሰማይ ክዓርግ ተራእዩ'ሎ። እቲ ኩነታት ምስ መጥቃዕቲ ሩስያ ዝተሓሓዝ እንተኾይኑ ዛጊት ኣይተፈልጠን ዘሎ።

ወግእ ዝካየደሎም ዘሎ ቀንዲ ቦታታት ዩክረይን

ፕረዚደንት ፑቲን፡ 'ሃገራት ምዕራብ ብመገዲ እዚ ኪዳን ንሩስያ ንምቕርቃር እዩ ዕላማአን' ብምባል፡ ኔቶ ካብቲ ኣብ ምብራቕ ኤውሮጳ ከካይዶ ዝጸንሐ ወተሃደራዊ ንጥፈታቱ ክእደብ ክጽውዕ ጸኒሑ እዩ።

ኔቶ እንታይ እዩ? ሩስያ'ኸ ስለምንታይ እያ ዘይትኣምኖ?

ኣብ እዋን ዝሑል ኲናት፡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ኒዩክሌራዊ ኣጽዋር ሞስኮ ዝከታተል፡ ገዚፍ ብልሒ ዘለወን ናይ ምክትታል ማሺናት ተፈጢረን እየን። ሳተላይታት ንዝኾነ መራኸቢታትን ካልእ ምንጭታትን ተኸታቲለን ኣብ ኑክሌራዊ ኣጽዋር ሩስያ ዝኾነ ምንቅስቓስ ሰባትን ቦታን ከይግበር ተኸታቲሉ ዝሕብር መጠንቀቕታ ዝህብ መሳርሒታት ኣማዕቢለን እየን።

ኒዩክሌራዊ ሓደጋታት እንታይ እዩ?

እዞም ሓለውቲ ዶብ ሰራዊት መርከብ ውግእ ሩስያ ኢድኩም ሃቡ ክብሉዎም እንከለው "ገደል እተው" ኢሎም ዝመለሱሎም ድምጺ ዝሰምዐ ፕሬዝደንት ቮሎድሚር ዜለንስኪ ወተሃደር ምስ ሞተ ዝወሃብ ክብሪ ሂቡዎም ከም ዝነበረ ይዝከር።

ንንኡሽቶ ደሴት እናተኸላኸሉ ሞይቶም ዝተባህሉ ዩክሬናውያን ብህይወት ተረኺቦም

ካልኦት ጸብጻባት'ውን ከምዘመልክትዎ፡ እቶም ካብ ዩክሬን ንፖላንድ ክሰግሩ ዝፍትኑ ዘለው ኣፍሪቃውያን ኣብ ዶብ ፖላንድ ቡዙሕ ምክልባትን ኣድልዎን ይገጥሞም ኣሎ። ክወጽኡ ፍቓድ ኣለዎምን የብሎምን ንምጽራይ ድማ ኣብቲ ዶብ ብዛሕሊ ይሳቐዩ ኣለው።

ካብ ኲናት ዩክሬን ዝሃደሙ ኣፍሪቃውያን ተመሃሮ ዝበጽሖም ኣድልዎ ቁጠዐ ፈጢሩ

ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝኸፈተቶ ወራር ክልተ ሰሙን መሊእዎ ኣሎ። ሚኒስተር ጕዳያት ወጻኢ ሰርገይ ላቭሮቭን ናይ ዩክረይን መዘናኡ ድሚትሮ ኩሌባን ኣብ ቱርኪ ዘካድዎ ዘተ ብዘይ ፍረ ተበቲኑ። ጆ ባይደን፡ ‘ኣመሪካ ኣብ ዩክረይን ኢዳ እንተእትያ፡ ሳልሳይ ኲናት ዓለም ክለዓል እዩ’ ክብል ኣጠንቂቑ ኣሎ። እቲ ኲናት ዝምልከት ዝህልዉ ሓደሽቲ ምዕባለታት ኣብዚ ክነቕርበልኩም ኢና ተኸታተሉና።

ጆ ባይደን፡ ‘ኣመሪካ ኢዳ እንተእትያ፡ ሳልሳይ ኲናት ዓለም ክለዓል እዩ’

ኣብ 2018 ኣብ ሓደ ሰነዳዊ ምድላው ፕረዝደንት ፑቲን "… እንተድኣ ዝኾነ ሰብ ንሩስያ ንምፅናት ወሲኑ ግብረ መልሲ ናይ ምሃብ ሕጋዊ መሰል ኣለና። እወ፡ ንወድሰብን ዓለምን መቕዘፍቲ'ዩ ክኾን። ግና ኣነ ዜጋን ፕረዝደንትን ሩስያ እየ። ሩስያ ዘይብላ ዓለም ንምንታይ ንደልያ" ክብል ርኢቶ ሂቡ ኔሩ።

ፑቲን ነታ ናይ ኑክሌር መልጎም ይጥውቓ ዶ ይኸውን?

ሩስያ ንዩክሬን ኣብ ዝወረረትሉ፡ ሓሙስ 24 ለካቲት፡ ኣብ ፌስ ቡክ ቫለሪ ዛሉዝኒ ዝተባህለ ሓደ ኣዛዚ ሰራዊት ዩክሬን፡ ስእሊ ክልተ ወተሃደራዊ ክዳን ሩስያ ዝተኸድኑን፡ 'ምሩኻት እዮም' ዝተባህሉን ሰባት ተጠቂዑ ተራእየ።

'ምእንቲ ውላደይ፡ ንመን እየ ኽጠርዕ?'

ኬንያ ቐዋሚት ኣባል ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት እኳ እንተዘይኮነት ኣብ ልዕሊ ዩክሬይን ዝተወስደ ስጉምቲ ዝምልከት ግን ብግልጺ ተቓዊማ እያ። ነዚ መርገጺ ኬንያ ዝድግፋ ካልኦት ሃገራት ግን ኣይተራእያን።

ሩስያ ምስ ኣፍሪቃ ዘለዋ ርክብ ከመይ ክተደልድል ክኢላ?

ገሊኦም ካብቶም ምኩራት ሰራዊት ዩክረይን ኣብቲ ንዝሓለፉ ሸሞንተ ዓመታት ምስቶም ብሩስያ ዝሕገዙ ተነጸልቲ እናተዋግኡሉ ዝጸንሑ ምስመር ነኺሶም ኣለዉ፡፡ ዛጊድ ነቶም ብወገን እተን ዝተትሓዛ ክልላት ዶኔስክን ሉሃንስክን ሰይሮም ንምእታው ዝፍትኑ ዘለዉ ወታሃደራት ሩስያ ገጥ ኢሎም ብጀግንነት ይዋግኡዎም ኣለዉ፡፡ እንተተኸቢቦም ግን ክኸብዶም እዩ፡፡

ወራር ሩስያ ከምዝተሓሰበሉ'ዶ ይኸይድ ኣሎ?

ንኣዋርሕ ፕሬዝደንት ቭላድሚር ፑቲን ንዩክሬይን ንምውራር ድልየት የብለይን ክብል እኳ እንተጸንሐ ኣሽሓት ሰራዊትን ኣጽዋራት ውግእን ግን ናብ ዶብ ሰሜን፣ ምብራቕን ደቡብን ዩክሬይን ኣጸጊዑ ጸኒሑ። ብ24 ለካቲት 2021፡ እቲ ፕሬዝደንት ሩሲያ ካብ ዘመናዊት ዩክሬይን ቐጻሊ ዝኾነ ስግኣት ስለ ዘለዋ “ውሕስና” ኣይስምዓን፣ ክትዓብን “ህልውንኣ” ክተረጋግጽን ኣይትኽእልን ኢሉ።

ሩስያ ስለምንታይ'ያ ንዩክሬይን ወሪራ?

ንዩክረይን ወሪራ ዘላ ሩስያ፡ ንወጻኢ ሰደድ እትገብሮ ናይ ነዳድን ዘይትን፡ ኣብ ቅልጡፍ ስርዓት ክፍሊት ስዊፍት ዝተመርኮሰ እዩ፡፡

ሩስያ ካብ ኣገልግሎት ምንቅስቓስ ባንኪ ‘ስዊፍት’ ተኣጊዳ

ብሰንኪ እቲ ወራር ክሳብ ሕጂ 198 ሰባት ክሞቱ እንከለው ኣብ ዝሓለፉ 48 ሰዓታት ልዕሊ 120 ሽሕ ሰባት ካብታ ሃገር ከም ዝወጽኡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።

ሰለስተ መዓልቲ ዝገበረ ወራር ሩሲያ ኣብ ዩክሬይን ብሓጺር እንትግለጽ

ሩስያ ንዩክረይን ኣብ ዝወረረትሉ ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ፌስቡክ ብመንግስቲ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዝሕገዙ ማዕኸናት ዜና ብዝሓዞ መርገጺ ምኽንያት ኣብ ኣጠቓቕማ ማሕበራዊ ሚድያ እገዳታት ኣንቢራ።

ሩስያ ኣብ ኣጠቓቕማ ፌስቡክ እገዳ ኣንቢራ

ሃገራት ምዕራብ ሩስያ ናብ ዩክረይን ዝፈጸመቶ ወራር ምኽንያት ብምግባር ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲንን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሰርጌ ላቭሮቭን እገዳታት ኣንቢሮም።

ምዕራባውያን ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን እገዳ ኣንቢሮም

ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎድሚር ዘለንስኪ ንፈለማ ግዜ ኣብ ቴለቪዥን ዝተራእየሉ፡ ኣብ ሓደ ተኸታታሊ ፊልም ከም ፕረዚደንት ኰይኑ እናተዋስአ እዩ ነይሩ። ኣብ ሚያዝያ 2019 ግን ሓቀኛ ፕረዚደንት ናይታ 44 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ፣ ኣብዚ እዋን ምስ ሩስያ ኣብ ኲናት ገጢማ እትርከብን ሃገር ኰነ።

መራሒ ዩክሬን፡ ቮሎድሚር ዘለንስኪ መን'ዩ?

ብሰንኪ እቲ ኣብ ምብራቕ ዩክረይን ዝምዕብል ዘሎ ወጥሪ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ እቲ ከባቢ ናብ ሩስያ ይጉዕዙ ኣለዉ። እንተኾነ ግን ኣብ ሩስያ ምስኣተኹም ክትረኽብዎ ኢኹም ተባሂሉ ዝተነገሮም መጽብዓ ተግባራዊ ከምዘይኮነ ገሊጾም።