ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ብወለንታኦም ናይ መወዳእታ ትንፋሶም ከይተወሰደት ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ኣቢሉ ጃንን ኤልስን ኣብ ሰሜን ሆላንድ ኣብ ጥቓ እታ ከም ገዛ ዝጥቀሙላ ንኢሽተይ ኣውቶብስ እትመስል መኪና ኮይኖም ጸሓይ ይጽለዉ ነበሩ። ካብ ቦታ ናብ ቦታ እናተንቀሳቐስካ ምንባር ዝፈትዉ መጻምድቲ’ዮም። 

ፍቕሪ ክሳብ መቓብር፡ እዞም መጻምድቲ ስለምንታይ ብሓገዝ ሕክምና ኣብ ሓንቲ መዓልቲ ክሞቱ ወሲኖም?

ሰቦና ቡሎ፡ ኣብ ምዕራብ ኣርሲ ዞባ ኮፈሌ እዩ ተወሊዱ ዓብዩ። ካብ ስድራኡ ተፈልዩ ናብ ግዳም ክወጽእ እንከሎ ገና ወዲ ሸሞንተ ዓመት ከም ዝነበረ ይዛረብ። ሕዚ ግን ንባዕሉ ዀይኑ ንኻልኦት ተሪፉ ኣሎ። 

ካብ ግዳም ሓደር ወጺኡ ንኻልኦት ስራሕ ክፈጥር ዝበቕዐ መንእሰይ ሰቦና

ደቂ ኣንስትዮ ካብ ተባዕትዮ ዝጠልብኦም ባህርያት፡ ብዛዕባ እቲ ዝደልይኦ ዓይነት ርክብ ዘመልክት እዩ። 

ደቂ ኣንስትዮ ንዕርክነት ዝምነይኦ ወዲ ተባዕታይ ከመይ ዝበለ'ዩ?

ዓሌትነት፡ ጽልኢ ወጻእተኛታትን፡ ምስዚ ዝተኣሳሰር ኣድልዎን ዘይተጻዋርነትን ኣብ ኵሎም ሕብረተሰባት ዝርአ እዩ።

ንደቅና ብዛዕባ ዓሌትነት ብኸመይ ንምህሮም?

መዓልቲ ኣቦታት ኣብ መንጎ ኣቦታትን ደቆምን ዘሎ ምትእስሳር ዝኽበረላ ፍልይቲ ዕለት እያ።
ኣቦ ንደቁ ዘለዎ ፍቕሪ ብጽምብል ሓንቲ መዓልቲ ጥራይ ዝግለጽ’ኳ እንተዘይኰነ፡ እዛ መዓልቲ ግን ፍቕርን ተወፋይነትን ኣቦታት ከምኡ’ውን ኣቦታት ኣብ ህይወትና ዝጻወትዎ መተካእታ ዘይብሉ ተራ እተዘኻኽረና እያ።


መዓልቲ ኣቦታት ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ይኽበር ድዩ?

ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ዩክረይን እትርከብ ከተማ ማሪውፖል ዕንወትን ህልቀትን ከጋጥማ እንከሎ፡ ኣብ ሓያሎ ሜትሮታት ትሕተ-መሬት ሓደ ፍቕራዊ ዛንታ ይዕምብብ ነይሩ።

‘ኣብ እዋን ኵናት: ኣብ ውሽጢ ዕርዲ ትሕተ-መሬት ተመርዒና’

ኣብዚ እንነብረሉ ዘሎና መዋእል፡ ቈልዓ ምውላድን ዘይምውላድን፡ ካብኡ ሓሊፉ ብዝሖምን ኣተዓባብያኦምን ኣገደስቲ ኰይኖም ዘለዉ ማሕበራዊ ጕዳያት እዮም።ቈልዓ ክትወልዱ እትደልዩ ወይ ድሮ ቈልዑ ወሊድኹም ተዕብዩ ዘለኹም ኣለይቲ ስድራ ክትኰኑ ትኽእሉ ኢኹም።


ዝሓሸ ኣገባብ ኣተዓባብያ ቈልዑ እዚ እዋን እንታይ’ዩ? ኤርትራዊት ክኢላ ኣድያም ትብሎ ኣለዋ

መስርሕ ዝውውር ቀልቀል ካብ ሓደ ጥዑይ ለጋሲ ቀልቀል ተወሲዱ ናብ ስርዓተ ከስዐ ናይ ሓደ ዝሓመመሰ ሰብ ከም ዝኣቱ ዝግበር ኣገባብ’ዩ።

‘ቀልቀል በዓል ቤተይ ካብ ሕማመይ ፈዊሱኒ’

ብመሰረት እዚ ሓድሽ መጽናዕቲ፡ እቲ ዝዓበየ ነገር ወለዲ ኵሉ ግዜን ብዝዀነ ይዅን ዋጋን፡ ምስ ደቆም ክተኣሳሰሩ ኣለዎም ዝብል ስምዒት ክህልዎም የብሎምን።

ወለዲ ድሌታት ደቆም ወትሩ ከማልኡ ግድን ድዩ? ሓድሽ መጽናዕቲ እንታይ ይብል?

ሴፕሲስ ሳሕቲ ዝረአ ግን ከኣ ከቢድ ኵነታት እዩ። ስርዓተ ምክልኻል ኣካላትና ንሓደ ዝዀነ ረኽሲ ካብ መጠን ንላዕሊ ምላሽ ብምሃብ፡ ንናይ ገዛእ ርእሱ ቲሹታትን ኣካላትን ከጥቅዕ ምስ ዝጅምር ይፍጠር።


‘ምሉእ ኣካለይ ሰማያዊ ኰይኑ ሓዲሩ’ - እዚ ሕማም እንታይ’ዩ?

እዚ ኵነታት መብዛሕትኡ ግዜ ብጌጋ ሕማም ፓርኪንሰን ወይ ሃንቲንግተን ተባሂሉ እዩ ዝፍለጥ ነይሩ። ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ግን፡ ብሓቂ ሓድሽ ኵነታት ምዃኑ ኣረጋጊጾም’ዮም። ኣብ ሓንጎል ብዝፍጠር ምትእኽኻብ ሓጺን ስለ ዝመጽእ ድማ ኒውሮፈሪቲኖፓቲ ኢሎም ሰመይዎ።


ምጕዓዝ፡ ምዝራብን ምብላዕን ከይተረፈ ዝኸልእ ሕማም እንታይ እዩ?

ኣብዚ ሕጂ እዋን ክልተን ልዕሊኡን ኰይንካ ምስ ዘይትፈልጦም ሰባት ምንባር ልሙድ እዩ። ግን እንታይ ይመስል?

ስለ ምንታይ’ዩ ምስ ዘይትፈልጦ ሰብ ሓቢርካ ምንባር ዝያዳ ሕጕስ ዝገብር?

ክትውለድ እንከላ 1.4 ኪ.ግ ሚዛን ጥራይ ከም ዝነበራን መዓልታ ከይኣኸለ ስለ ዝተወልደት ናይ ስርዓተ ምስትንፋስ ጸገም ከም ዝነበራን'ውን እቶም ሓካይም ሓቢሮም እዮም።

ሓካይም ካብ ማህጸን ዝሞተት ኣደኣ ብህይወታ ዘውጽኡዋ ናጽላ ሞይታ

ኣብ ሞቃድሾ፡ ርእሰ ከተማ ሶማልያ፡ ኣብ ዝርከብ ገማግም ባሕሪ ኣብ ሑጻ ዝተተኽሉ ሽዱሽተ ነዋሕቲ ካብ ኮንክሪት ዝተሰርሑ ዓንዲታት ኣለዉ።ማዕበል ሰማያዊ ህንዳዊ ውቅያኖስ ነዞም ዓንዲታት ከይተንከፈ ኣየብርን። ካብኡ ንላዕሊ ግን፡ ኣብዞም ዓንዲታት ብርክት ዝበሉ ዘሕዝኑ ፍጻመታት ተፈጺሞም እዮም።


ከም መረሸኒ’ውን ዘገልግል ሜዳ ኵዕሶ እግሪ

ኣብ ኮምፕረሀንሲቭ ሆስፒታል ዩኒቨርስቲ ኣኽሱም ሓንቲ ኣደ ብርእሰን ተጣቢቐን ዝተወለዳ መናቱ ከምዝሓረሰት መዲካል ዳይሬክተር እቲ ሆስፒታል ዶ/ር ጸጋይ ተኽለሃይማኖት ንቢቢሲ ገሊጹ።

ኣብ ኣኽሱም ብርእሲ ዝተጣበቓ መናቱ ተወሊደን

ብዙሓት ሃገራት ዓለም፡ መሰል ስነ ተዋልዶ ዝምልከቱ ሕጋጋት እኳ እንተሃለወን፡ ፈረንሳ ግን መሰል ምንጻል ጥንሲ ብግሃድ ኣብ ሕገ መንግስታ ክካተት ዘፍቀደት ብሕታዊት ሃገር እያ።

መሰል ምንጻል ጥንሲ ኣብ ሕገ መንግስቲ ዘስፈረት ፈላመይቲ ሃገር 

ኣብ ማእከል መዕበዪ ህጻናት ዝዓበየ ባብሉ፡ “መዓልታዊ ንኣደይ ይናፍቓ ነይረ፤ ሕጂ ናብ ስድራይ ብምምላሰይ ሕጕስ’የ” ኢሉ። ኣብ ታሕሳስ ዝወጽኡ ኣሳእል፡ ኣደኦም ኒቱ ኩማሪ፡ ንባቡሉ ሓቊፋ ክትበክን ንፈጣሪኣ ከተመስግንን የርእዩ። 

መገዲ እንዳ ዓባዮም ስሒቶም 13 ዓመታት ጠፊኦም ዝጸንሑ ኣሕዋት

ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ጀሚሩ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ምምሕዳር ከተማ መቐለ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ዒላማ ዝገበረ መጭወይቲ ቈልዑ ከጋጥም ከም ዝተራእየ ሓበሬታ ፖሊስ የረድእ።

ትግራይ፡ ‘ወደይ ምስ ተጨውየ ክልተ ግዜ ጥራይ ድምጹ ኣስሚዖምኒ’

ማዳካስካር፡ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ከምዝደፈሩ ብሕጊ ዝተኣመነሉም ሰባት ብልዕቶም ክቁረጽ ንዘጽደቀቶ ሕጊ ከተወንዝፎ ተሓቲታ።
እታ ሃገር ህጻናት ከምዝዓመጹ ዝተረጋገጹ ውልቀሰባት ብልዕቶም ብከሚካል ወይ ብሕክምና ክቁረጽ ዘውጽኣቶ ሕጊ ተቐባልነት ከምዘይብሉ ተጣባቂ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣፍሊጡ ኣሎ።

ትሕቲ ዕድመ ንዝደፈሩ ብልዕቶም ክቝረጽ ዝወሰነት ሃገር

ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ሓካይም፡ ብሰንኪ ርኡይ ጠንቂ ዘይብሉ ሳሕቲ ዘጋጥም ኵነታት ሓደ ቈልዓ ከምዝተደናገሩ ይግለጽ ኣሎ።

ምኻድን ምዝራብን ዝኸልእ ጠንቍ ዘይተፈልጠ ንሓካይም ኣደናጊሩ ዘሎ ሕማም እንታይ እዩ?

ካብ 1930ታት ክሳብ 1950ታት ኣብ ዝነበረ ዝተታሕዙ ኮይኖም ክልኩል ንዝነበረ ፍቕራዊ ርክብ ንምግላጽ ዝተጸሓፉ እዮም።  መግዛእታዊ ሰበስልጣን ናይቲ ኣብ ሞሮኮ ዝነበረ ስጳኛዊ ምምሕዳር ነቶም ፍቕራዊ መልእኽቲ ዝሓዙ ፖስታታት ብስርዓት እናተኸታተሉ ይጨውይዎም ነበሩ።

 'መዓስ ኢኻ ትምለስ?' - ንዘመናት ዝተዓፈኑ ደብዳበታት ፍቕሪ

ሳሕቲ ዝረአ ድርብ ማህጸን ዘለዋ ኣመሪካዊት ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ክልተ ግዜ ወሊዳ።

ድርብ ማህፀን ዘለዋ ኣደ ኣብ ክልተ መዓልቲ ክልተ ዕሸላት ተገላጊላ

ንወለዲ ምኽሪ ብምሃብ ህብብቲ ዝዀነት ኣብ ዩታ ኣመሪካ እትነብር ዩትዩበር፡ ኣርባዕተ ገበናት ከቢድ ግህሰት ህጻናት ከምዝፈጸመት ተኣሚና።

ብዛዕባ ኣተዓባብያ ቈልዑ ትመክር ፍልጥቲ ዩትዩበር ብግህሰት ህጻናት ተኸሲሳ

ካብ ማሕበራዊ መራኸቢ ክውገዱ ዝግበኦም ደቂ ተባዕትዮ ብስም ንምጥቃስ ዝተጣየሸ ጉጅለ ማሕበራዊ መራኸቢ "ኣዝዩ ስክፍታ" ይፈጥር ከምዘሎ ተገሊጹ።