ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ንኣዋርሕ ኣንጻር ህላወ ፈረንሳ ኣብታ ሃገር ክካየዱ ዝጸንሑ ተቓውሞታትን ዕቃበታትን ፈረንሳ ነዚ ስጉምቲ ክትወስድ ምኽንያት ከም ዝዀና ይፍለጥ።

ዕልዋ ኒጀር፡ ፈረንሳ ወተሃደራታን ኣምባሳደራን ክትስሕብ’ያ

ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ፡ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝያዳ ተጻዋርነት ከርእያ ጸዊዖም።

‘ስደተኛታት ወረርቲ ኣይኰኑን’ - ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ

ኣከፋፋሊ ኢጣልያዊት ጋንታ ጁቬንቱስ ፖል ፖግባ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ብምጥቃም ተጠርጢሩ ንግዚኡ ካብ ጸወታ ተኣጊዱ። 

ፖል ፖግባ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ብምጥቃም ተኣጊዱ

ሓዱሽ ግዜያዊ ቀዳማይ ሚኒስትር ጋቦን፡ ኣብታ ሃገር ዝተፈጸመ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ስዒቡ እታ ሃገር ኣብ ዝቕጽሉ ክልተ ዓመታት ሓድሽ መረጻ ከተካይድ ከም ዘለዋ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ግዝያዊ ቀዳማይ ሚኒስተር ጋቦን ዝሃቦ ተስፋታት እንታይ እዩ?

ኣብ ፖሊቲካ ጋቦን እቲ ዝዓበየ ተቓዋሚ ውድብ ፖለቲካን ኣብቲ ዝተኻየደ መረጻ ተዓዋታይ ከም ዝዀነ ዝገልጽ ዘሎን  ‘ኤልተርኔቲቭ 2023’ ትማሊ ዓርቢ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ዓለም ለኻዊ ማሕበረሰብ በትረ ስልጣን ናብ ሲቪሊያዊ ምምሕዳር ክሰጋገር ጸቕጢ ከሕድር ጸዊዑ። 

ወተሃደራዊ መራሒ ጋቦን እታ ሃገር ናብ ዴሞክራሲያዊ ምዕራፍ ከምእትሳገር ገሊጹ

ፕሬዝደንት ማክሮን ኣብ ፓሪስ ንዝተኣከቡ ኣምባሳደራትን ካልኦት ብርሑቕ ንዝሰምዑን ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ “ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ ፈረንሳን ዲፕሎማሰኛታትን ኣብ ገለ ሃገራት ኣጸጋሚ ኩነታት ኣጋጢሙዎም ኣሎ፤ እዚ ድማ ካብታ ፈረንሳ ኣብነታዊት ኰይና ዝጸንሐትላ ሃገር ሱዳን ጀሚሩ ክሳብ ኒጀር ዝበጽሕ እዩ” ኢሉ።

ዕልዋ ኒጀር፡ ፈረንሳ ኣምባሳደራ ንከተውጽእ ዝተዋህባ ግዘ ገደብ ነጺጋ

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳይ “ብዕልዋ መንግስቲ ናብ ስልጣን ዝተሓንከቡ ወተሃደራት እዚ ሕቶ ናይ ምቕራብ መሰል የብሎሙን። ኣምባሳደር ፈረንሳይ ኣብታ ሃገር ተመዲቡ ዝሰርሕ ዘሎ ብሕጋዊ መገዲ ተመሪጹ ነታ ሃገር የመሓድር ብዝነበረ መንግስቲ’ዩ” ክብል ገሊጹ።

ወተሃደራዊ መንግስቲ ኒጀር ኣምባሳደር ፈረንሳይ ኣብ 48 ሰዓታት ንኽወጽእ ኣዚዙ

ልዕሊ ዓቐን ምህርቲ ንምንካይ ድማ ንኣፍረይቲ ወይኒ ምህርታቶም ናብ ከም ኣውሊዕ ዝበሉ ካልኦት ምህርታት ንክልውጡ ገንዘባዊ ሓገዝ ክግበረሎም’ዩ።

ፈረንሳ፡ መስተታት ወይኒ ንምውጋድ 200 ሚሊዮን ሰሊዓ

ኣብ ናይ ዩሲአይ ጋንታ ተሓቒፎም ካብ ዘለዉ ቻምፕዮን ኤርትራ 2023 ዓወት ኣማን፡ ኣብ ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ቻምፕዮን ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ኣኽሊሉ ኣረፋይነ፡ ኣብ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ትሕቲ 23 ዓመት ቻምፕዮን ኣፍሪቓ 2023 ዝኾነ ኢትዮጵያዊ ኪያ ሮጎራን ብሓባር ኮይኖም ንሓንቲ ጋንታ ክወዳደሩ’ዮም።

ቱር ላቫኔር፡ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውን ኣብ ሓንቲ ጋንታ ኮይኖም ዝወዳደርሉ ቅድድም ብሽክለታ

ካብ ፈረንሳ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ንምስጋር ብንእሽቶ ጃልባ ዝጓዓዙ ዝነበሩ ስደተኛታት በዝገጠሞም ሓደጋ ብውሕዱ 6 ህይወቶም ስኢኖም።

ኣብ መንጎ እንግሊዝን ፈረንሳን ጃልባ ብምጥሓላ ስደተኛታት ሞይቶም

ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ኒጀር ልዕሊ ካልኦት ኣብ ኣፍሪቃ ዝተፈጸሙ ዕልዋታት ዝያዳ ቆላሕታ ሓያላት ሃገራት ዓለም ረኺቡ ከዘራርብ ይርአ። ኒጀር ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣሜሪካን ፈረንሳይን ዝርከበላ ሃገር ኰይና እተን ሃገራት ኣንጻር እስላማዊ ጥሩፍነት ዝቃለሳ ምስኣ ብምትሕብባር እዩ።

ዕልዋ መንግስቲ ኒጀር ስለምታይ'ዩ ንሓያላን ሃገራት ኣገዳሲ ኰይኑ?

ጀርመናዊ ጋዜጣ ቢልድ ዘዘራረቦም ጐረባብቲ፡ በዓልቲ እንድኡ ክተእውይ ሰሚዖም ነቲ ውልቀሰብ’ኳ እንተሓተትዎ፡ ሕምምቲ መንሽሮ ከም ዝኾነትን “እቲ ሕማም ብዘስዓበላ ቃንዛ ተእውይ ከምዘላን” ከምዝነገሮም ሓቢሮም።

ንሰበይቱ ን 12 ዓመት ኣብ ገዛ ኣሲሩ ዝተባህለ ሰብኣይ ተኣሲሩ

ዋሽንግተን እቲ ዕልዋ ሕዚ’ውን ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ከብቅዕ ከም ዝኽእልን ፕረዝደንት ሞሓመድ ባዙም ናብ ስልጣኑ ክምለስን ገሊፃ። ክሻቡ ግና ነታ ሃገር እትህቦ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣጊዳ።

ኒጀር፡ ልኡኽ ኣሜሪካ ምስ ጕጅለ ዕልዋ ‘ከቢድ’ ዝርርብ ኣካይዱ

ዕልዋ መንግስቲ ኒጀር ንሳሕል ንምንዋጽ ኣብ ዘስግኣሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብዚ ቅልውላው ቀንዲ ተራ ዝጻወቱ ዘለዉ እንመን እዮም?

ቅልውላው ኒጀር፡ እቲ ዕልዋ መንግስቲ ቀንዲ ዘተሓሳስቦም ኣካላት መን እዮም?

 ካብ 1990 ጀሚሩ፡ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪቃ ካብ ዝተኻየዱ 27 ዕልዋ መንግስታት፡ እቲ ዘደንጹ 78% ኣብ ሃገራት ‘ፍራንኮፎን’ ዘጋጠመ ኮይኑ፡ ገለ ወሃብቲ ርእይቶ  መግዛእቲ ፈረንሳ - ምኽንያት ከይኸውን - ክብሉ ይጥርጥሩ ኣለዉ። 

ፈረንሳ ንቅልውላው ምዕራብ ኣፍሪቃ ተሓታቲት ድያ?

ጀነራል ዓብዱራሕማን ኣብ 26 ሓምለ ነቲ ፕረዚደንት ካብ ዝዓልዎ ንደሓር፡ ባንዴራ ሩስያ ሃንደበት ኣብ ጎደናታት እታ ሃገር ተኸሲቱ።
ኣብቲ ኣብ ኒያመይ ብሰንበት ዝተኻየደ ሰልፊ ኣሻሓት ዝተሳተፉ ኮይኖም፡ ገሊኦም ባንዴራ ሩስያ ከንበልበሉ ተራእዮም፤ ገሊኦም ድማ ንኤምባሲ ፈረንሳ ኣጥቂዖም።


ኒጀር፡ 'ፈረንሳ ወጺኣ ሩስያ ክትኣቱ' ዝደልዩሉ ምኽንያት

ስዑድ ዓረባዊት ክለብ ኣልሂላል ንኣጥቃዓይ ፓሪስ ሴንት ጀርመን ፈረንሳን ኪልያን ምባፐ ንምዕዳግ ክብረወሰን ዓለም ዝሓዘ መጠን ገንዘብ - 259 ሚልዮን ፓውንድ - ድሕሪ ምቕራባ ነቲ ተጻዋታይ ከተዘራርብ ፍቓድ ተዋሂብዋ።

ኪልያን ምባፐ ንምዕዳግ 259 ሚልዮን ፓውንድ ቀሪባ ዘላ ክለብ

ኣርባዕተ ግዜ ዕዉት ብጫ ማልያ ቱር ዲ ፍራንስ ዝኾነ ክሪስ ፍሩም  “ብናተይ ኣረአእያ፡ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣዝየ ብዙሕ ተጻዋርነትን ዓቕምን ዘለዎም ኣትሌታት ኣለዉ፡ ክምህ ዘይብል ልብን ሳንቡኡን’ዩ ዘለዎም እንተኾነ ነዚ ዓቕሚ እዚ ዓለም ኣይረኣየቶን ዘላ። እቲ ምኽንያት ከኣ ትሕተ ቅርጽን ሓገዝን ስለዘይረኸቡ’ዩ” ይድምድም።

ቱር ዲ ፍራንስ፡  ቢንያም ግርማይ ‘ንጉስ ኣፍሪቃ’ መራሒ ሰውራ ቅድድም ብሽክለታ  

ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ሻውዓይ መድረኽ ቱር ዲ ፍራንስ ቢንያም ግርማይ ንጃስፐር ፍሊፕሰንን ንማርክ ካቫንድሽን ተኸቲሉ ሳልሳይ ብምውጻእ ታሪኻዊ ዓወት ተባሂሉ ክግለጽ ዝክኣል ውጽኢት ኣመዝጊቡ። ኣብዚ ዓመት ቱር ዲ ፍራንስ ንመጀመርታኡ ዝሳተፍ ዘሎ ቢንያም ግርማይ፡ ኣብ ታሪኽ ቱር ዲ ፍራንስ ዝኾነ ጸሊም ኣፍሪቃዊ ኣመዝጊብዎ ዘይፈልጥ ደረጃ’ዩ ኣመዝጊቡ።


ቢንያም ግርማይ ሳልሳይ ብምውጻእ ሓድሽ ክብረወሰን ኣመዝጊቡ

'ንፖለቲከኛታት'ኳ ዝግድሶም ኣይኰነን'

ፖሊስ ንሓደ ትሕቲ-ዕድመ መንእሰይ ብጥይት ድሕሪ ምቕታሉ፡ ፈረንሳዊት ከተማ ማርሴ፡ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዛ ብናዕቢ ትናወጽ ኣላ። 

ብናዕቢ ትሕመስ ዘላ ፈረንሳዊት ከተማ ብመንብዒ ትኪ ተዓብሊኻ 

እቲ ንጋንታ ኢንተርማርቸ ዝወዳደር ቢንያም፡ ንሆላንዳዊ ማቲዮ ቫን ደር ፖል ኣብ ቅጽበታዊ ውድድር ንመስመር ብምስዓር ንመበል 10ይ መድረኽ ጂሮ ዲ ኢጣልያ ዝተዓወተሉ ዘርኢ ስእሊ ንኽብሩ ዝገልጽ ዘይርሳዕ ምስሊ ዓወት ኣጓናጺፍዎ’ዩ።
ንፈለማ እዋን ዝተሳተፈሉ ግራንድ ቱር ምንባሩ’ውን ንዕብየት ናይቲ ዓወት ኣድሚቕዎ’ዩ።
ቢንያም፡ ግራንድ ቱር ምዕዋት ሓደ ካብ “ብሉጻት ህሞታት” ከብል ምግላጹ እቲ ህሞት ንመጻኢ ክጎናጸፎ ዝብህጎ ዓወት ዝእምት ምዃኑ ዘነጸረ’ዩ።

ዙር ፈረንሳ 2023፡ ፍሽኽታ ኣመሉ ቢንያም 'ትእምርቲ' ኣፍሪቃ ክኸውን ይኽእል'ዩ 

ቢንያም ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ዘይድፈር ዝመስል ዝነበረ ዓወታት ዝተጐናጸፈ፡ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ሓድሽ ታሪኽዶ የመዝግብ ይኸውን ኣብ ዝብል እቶም ዕሉላት ኣፍቀርቲ ብሽክልታ ዝዀኑ ኤርትራውያን፡ እቶም ብቢንያም ጥራይ ተወኪሎም ዘለዉ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያውን ብዓቢኡ ከኣ ኵሎም ኣፍቀርቲ ቅድድም ብሽክለታ ብሃንቀውታ ዝጽበይዎ ዘለዉ’ዩ።

ቢንያም ግርማይ፡ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ልዑል ኣቓልቦ ተዋሂብዎ ዘሎ ተቐዳዳማይ

ኣብ ዝሓለፈ ክረምቲ ንኣርጀንቲና ድሕሪ 1986 ንፈለማ እዋን ዋንጫ ዓለም ክትዓትር ዝመርሐ ሜሲ ድሕሪ ሽልማት ባሎን ዲ ኦር 2023 ከም ዝዕወት ብሰፊሑ ይግመት።
ሽልማት ባሎን ዲ ኦር 2024 ዘልዕል ተጻዋታይ ግን መን ክኸውን ይኽእል? ቢቢሲ ስፖርት ግምቱ የቐምጥ...