ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እስራኤል ኣብ ልዕሊ ደቡባዊ ሊባኖስ ብዘካየደቶ መጥቃዕቲ ኣየር፡ ኣርባዕተ ደቂ ኣንስትዮን ሓደ ህጻንን ዝርከብዎም ብውሕዱ 13 ሰባት ከምዝተቐተሉ ሚኒስትሪ ጥዕና ሊባኖስ ኣፍሊጡ።

እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ብዝፈጸመቶ መጥቃዕቲ ሓያለ ሰባት ተቐቲሎም

ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ምስ ኢራን ዘሎ ወጥሪ ኣመሪካ ኣብ ግዜ እቲ ቀጻሊ ዘሎ ምቍራጽ ተዅሲ "ከም ዘብቅዐ" ንኮንግረስ ገሊጹ፤ እዚ ድማ ነቲ ንውግእ ዘድሊ ሕጋዊ ፍቓድ ንምርካብ ዝተቐመጠ ገደብ ግዜ ክኽተል ከም ዘይግብኦ ተማጒቱ።

ምስሕሓብ ትራምፕን ኮንግረስን፡ ስልጣን ምቕጻል ውግእን ጉዳይ ምቍራጽ ተዅሲን

ካብ ታሪኻዊ መደረ ፎስተር ዳላስን እገዳ ዓሰርተታት ዓመታትን ዝነቅል ዝሑል ዝምድና ኣስመራን ዋሽንግተንን፡ ሕጂ ብሳላ ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ቀይሕ ባሕሪ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ይስጕም ኣሎ። እዚ ብምምሕዳር ትራምፕ ዝተጀመረ ናይ ለውጢ ንፋስ፡ ንዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ዕጽዋ ሰይሩ ሓድሽ ተስፋ የቃልሕ ኣሎ። እቲ ሕቶ ግን፡ እዚ ሓድሽ ጽምዶ ንመጻኢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኸመይ ክጸልዎ እዩ?

ካብ ጆን ፎስተር ዳላስ ክሳዕ ማሳድ ቡሎስ፡ ዝተሓላለኸ ምዕራፋት ዝምድና ኣስመራን ዋሽንግተንን

ኣብ ገማግም ባሕሪ ሶማልያ፡ 17 ሰራሕተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ነዳዲ ብቐርሰንቲ ከም ዝተጨውየት፡ ዝተፈላለዩ ሰበስልጣን ጸጥታ ንቢቢሲ ገሊጾም።

ሶማልያ፡ ነዳዲ ዝጸዓነት መርከብ ብቐርሰንቲ ተጨውያ

ሮይተርስ፡ ሓደ ስሙ ዘይተገልጸ ብዓልመዚ ኣመሪካ ብምጥቃስ ከም ዝጸብጸቦ፡ ካብ ፔንታጎን ዝለሓዀ ውሽጣዊ ኢመይል፡ ኣመሪካ ንዘይተሓባበሩዋ መሻርኽታ ሃገራት ክትቀጽዓሎም ዘኽእላ ስልትታት ይሕብር።

ዝለሓዀ ኢመይል ፔንታጎን፡ ኣመሪካ ንኣባላት ኔቶ ክትቀጽዕ ድያ?

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ እቲ ንጉስ ቻርለስን ንግስቲ ካሚላን ዝመጽእ ሰሙን ዝገብሩዎ ወግዓዊ ምብጻሕ ሃገር፡ ነቲ ምስ ዓዲ እንግሊዝ ዝሽሕክር ዘሎ ርክብ ንምጽጋን ክሕግዝ ከም ዝኽእል ገሊጹ።

ካብ ዑደት ንጉስ ክሳብ ክሲ ቢቢሲ፡ ትራምፕ ብሓያል መጠንቀቕታ ተመሊሱ

ወሰኽ ዋጋ ኮንዶም፡ እቲ ንዓለምለኻዊ ዕዳጋታት ጸዓት ዘናወጸ ውግእ ኣመሪካን እስራኤልን ምስ ኢራን፡ ንተጠቀምቲ ዋጋ ካልኦት ኣቑሑት ከመይ ገይሩ ክብ ከም ዘብሎ መርኣያ እዩ።

ካብ ነዳዲ ናብ ኮንዶም፡ ጽልዋ ውግእ ኢራን ኣብ ዓለማዊ ዕዳጋታት 

እዚ ናይ ትራምፕ ውሳነ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ንኻልኣይ ግዜ ውግእ ንምቕጻል ክወስዶ ካብ ዝኽእል ምፍርራሕ ድሕር ዝበለሉ ኰይኑ፡ እቲ ግጭት ናብ ክልተ ወርሒ ኣብ ዝጽግዓሉ ዘሎ እዋን ንርእሱ ተወሳኺ ግዜ ዓዲጉ ኣሎ።

ትራምፕ፡ ንገደብ ግዜ ምቍራጽ ተዅሲ ንምንታይ ኣናዊሑዎ?

ሓደ ወተሃደር እስራኤል ኣብ ደቡብ ሊባኖስ ንዝርከብ ሓወልቲ የሱስ ብመዶሻ ክሃርሞ ከሎ ዘርኢ ምስሊ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ድሕሪ ምዝርግሑ፡ ብርቱዕ ተቓውሞን ቍጥዐን ይቐስቅስ ኣሎ።

ሊባኖስ፡ ምስሊ የሱስ ብመዶሻ ዝሰበረ እስራኤላዊ ወተሃደር ዓለምለኻዊ ቍጥዐ ፈጢሩ

ብመጻብቦ ሆርሙዝ ኣቢሉ ናብ ኢራን ዝግበር ምንቅስቓስ ዝዓገተት ኣመሪካ፡ ባንዴራ ኢራን እተውለብልብ ናይ ጽዕነት መርከብ ከምዝዓገተት ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣፍሊጡ።ኢራን ብወገና ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ዘለዋ ቍጽጽር ፈጺማ ኣሕሊፋ ከምዘይትህብ ሓደ ላዕለዋይ ፖለቲከኛ እታ ሃገር ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ኣመሪካ መርከብ ትዓግት - ኢራን ሓድሽ ሕጊ መጻብቦ ሆርሙዝ ተቕርብ

ሓላፊ ኣህጉራዊ ኤጀንሲ ኣቶሚክ ጸዓት ራፋኤል ግሮሲ ብረቡዕ ኣብ ሴኡል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዮንግብዮን ኣብ ዝርከብ ህንጻር ኒዩክሌር፡ ሰሜን ኮርያ "ቅልጡፍ ወሰኽ" ምንቅስቓስ ኒዩክሌር ከም ዝተራእየ ብምግላጽ፡ ነቲ ኣብ ዓቕሚ ኒዩክለራዊ ኣጽዋር "ኣዝዩ ከቢድ ወሰኽ" ክብል ዝገለጾ ኣመልኪቱ።

ኒዩክሌር ዘለወን ሃገራት በዓል መን'የን፤ ብኸመይ ከ ወኒነንኦ?

ፈጻሚ ዳይረክተር ዓለምለኻዊ ትካል ጸዓት ፋቲህ ቢሮል ንማዕከን ዜና ኤፒ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ዕጽዋ እንተ ቀጺሉ ኣብ ቀረባ እዋን በረራታት ክስረዙ ከም ዝኽእሉ ሓቢሩ።

ሕጽረት ነዳዲ ነፈርቲ ኣብ ኤውሮጳ፡ በረራታት ክስረዙ ይኽእሉ ድዮም?

ኣብቲ ንዓለምና ወሳኒ መስመር ማይ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝካየድ ዘሎ ዕጽዋ ከይኣክል፡ "መትኒ" ንግዲ ዓለም ዝዀነ ካልእ መስመር መጓዕዝያ ባሕሪ ቈላሕታ ክረክብ ጀሚሩ ኣሎ።
ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ግዝኣት ኢንዶነዥያ ወተሃደራዊ በረራታት ንምክያድ ዘቕረበቶ ሕቶ፡ ነቲ ኣብ ደቡብ ምብራቕ እስያ ዝርከብ መጻብቦ ማላካ ዓለምለኻዊ ቈላሕታ ክረክብ ገይሩዎ ይርከብ።

ካብ ሆርሙዝ ናብ ማላካ፡ እቲ ሓድሽ ጂኦ-ፖለቲካዊ ወጥሪ

ኣመሪካን ኢራንንን ኣብ ፈለማ ናብ ስምምዕ ኣይበጽሓን። ከም ዲፕሎማስያዊ ክሳራ ዝርአ ግን ኣይኰነን። እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ተወሳኺ ዝርርብ ናይ ምክያድ ተስፋ ብኸመይ ይርአ፣ ናብ ምጡን ግጭት ድየን ወይስ ናብ ዝሰፍሐን ዘይተርፍን ኲናት እየን ከምርሓ?

ኣብ ግጭት ኣመሪካን ኢራንን እንታይ'ዩ ክስዕብ? ኣርባዕተ ክህልዉ ዝኽእሉ ተኽእሎታት 

እቲ ምስ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኣመሪካን እስራኤል ከምኡ'ውን ምንሃር ዋጋታት ጸዓት እንተ ቀጺሉ፡ ዓለማዊ ቍጠባ ኣብ ዝሕጠት ወይ ቅልውላው ክወድቅ ከም ዝኽእል ኣህጉራዊ ትካል ገንዘብ ኣጠንቂቑ።

ኣይኤምኤፍ፡ ዓለማዊ ቍጠባ ብሰንኪ ኲናት ኢራን ኣብ ሓደጋ ኣሎ 

ድሕሪ እቲ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰባት ዝተቐተልሉ ተቓውሞን ገና ዘይተዛዘመ ዘሎ ግዳማዊ ኲናትን፡ ሓያሎ ኢራናውያን፡ "እዚ ስምምዕ'ዚ መወዳእታ እቲ ሕማቕ እገዳን ናይ ለውጢ መጀመርታንዶ ይኸውን?" እናበሉ ብሃረርታን ስግኣትን ይሓቱ ኣለዉ።

ኣብ መንጎ ስግኣት ኲናትን ተስፋ ዲፕሎማስን ዝተቐርቀሩ ኢራናውያን

ገለ ካብቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ብፕረዚደንት ትራምፕ ከቕርቦም ዝጸንሐ ኣማራጺታት - ምሓዝ ደሴት ኻርግ ወይ ወተሃደራዊ ስርሒት ብምግባር ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንዝሓልፋ መራኽብ ምዕጃብ - ሓደገኛን ብዙሕ ወጻኢታት ዝሓትት ክኸውን ከም ዝኽእል ከዛርብ ጸኒሑ እዩ። ሰራዊት ኣመሪካ ካብን ናብን ወሽመጥ ፋርስ ዝኣትዋን ዝወጻን መራኽብ ክዓግት ከም ዝኽእል ዓቕሚ ከም ዘለዎ ዘጠራጥር ኣይኮነን። እቲ ሕቶ ዝኸን ግን፡ "ንምንታይ ዕላማ?" ዝብል እዩ።


'ሓደገኛ ጠላዕ' ትራምፕ

"ስሎፓጋንዳ" - Slopaganda - ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ሓደ ኣካዳሚያዊ ጽሑፍ ኣብ 'AI slop' ዝተቐየሰ - እዚ "ኣዝዩ ዝተራቐቐ" ትሕዝቶ ክሳብ ክንደይ ሓያል ምዃኑ ንምግላጽ ኣዝዩ ድኹም ኣበሃህላ ምዃኑ ክኢላ ፕሮፖጋንዳ ዶክተር ኤማ ብራያንት ትዛረብ።

ንኢራን ጸለውቲ ቪድዮታት ኤኣይ ዝሰርሓላ ዘሎ ክኢላ እንታይ ይብል?

ጽሑፋት ትራምፕ ከምቲ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ስልጣነ ኢራን ክድምስስ ሲኦል ክኽዑ እየ ዝዓይነቱ ታህዲድን ምፍርራሕን'ኳ እንተዘይነበሮ፡ እቲ ዝብሎ ዘሎ ግን፡ ብፍላይ ብወገን ኣመሪካ ሕቶታትን ሓደጋታትን ዘለዎ ምዃኑ እዩ ዝርአ።

ትራምፕ ዘቕርቦ ዘሎ መፈራርሒ ዕጽዋ ሆርሙዝ ንፍታሕዶ ንዝያዳ ሓደጋ? 

ኣብ ስምምዕ ምእንቲ ክበጽሑ፡ ነቲ ዝጸንሖም ዓሚቝ ናይ ዘይምትእምማን ጋግ ምስጋር የድልዮም ነይሩ።
ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ርክቦም፡ ክልተኦም ወገናት ክራኸቡ፣ ከምኡ'ውን ኣብ ሓደ ክፍሊ ተኣኪቦም ክዛተዩ ይኽእሉ እንተዀይኖም ርግጸኛ ንምዃን ይከኣል ኣይነበረን።

ድሕሪ ምቍራጽ ዘተ ኢራን-ኣመሪካ መልሲ ዘድልዮ ሕቶ፡ 'ዝስዕብ እንታይ እዩ?'

ብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን ንኽልተ ሰሙን ዝጸንሐ ምቍራጽ ተዅሲ ቅድሚ ምእዋጁ ኣብ ዝነበራ ሒደት ሰዓታት፡ ኣብ ፓኪስታን ባና ተስፋ ተራእዩ።
ሓደ ስሙ ክግለጽ ዘይደለየ ፓኪስታናዊ ምንጪ፡ ሃገሩ ኣብ መንጎ ኢራንን ኣመሪካን እትገብሮ ዝነበረት ናይ ሽምግልና ዕማም "ብቕልጡፍ ናህሪ" ትቕጽሎ ከም ዘላ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ፓኪስታን፡ ብኸመይ ኣመሪካን ኢራንን ስምምዕ ምቍራጽ ተዅሲ ክገብራ ክትሽምግል ክኢላ?

ዲፕሎማስያዊ ተልእኾ ቫንስ ናብ ኢስላማባድ ፖለቲካዊ ዓውደ-ነተጕቲ እዩ። ኣብዚ ንምዕዋት ወይ ምዕባለ ንምምዝጋብ ድማ ድሕሪ'ቲ ንማእከላይ ምብራቕ ዘቈራቘሰን ንዓለማዊ ቍጠባ ዘናወጸን ንሽዱሽተ ሰሙን ዝቐጸለ ወተሃደራዊ ወፍሪ፡ ኣብ ንሓድሕዶም ኣብ ፍጹም ዘይተኣማመኑ ሓያሎ መዳርግቲ ኣካላት ከዕግብ ክግደድ እዩ። 

ትራምፕ ንጀይዲ ቫንስ ስለምንታይ እቲ ዝኸበደ ተልእኾ ኣረኪብዎ?

ሰበስልጣን እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ነዚ መስመርዚ ምቁጽጻር ካብቲ ንቡር ወተሃደራዊ ምዕባለ ብዝዓበየ መልክዕ ስትራተጂያዊ ረብሓ ከምጽእ ከም ዝኽእል ብግቡእ ተገንዚቦምዎ እዮም።

መጻብቦ ሆርሙዝ ብኸመይ ሓያል 'ኣጽዋር' ኢራን ኰይኑ?

እዚ መጥቃዕቲ ዝፍጸም ዘሎ፡ ቤትጽሕፈት ቀዳማይ ምኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁ፡ ፓኪስታን እቲ ዕርቂ ኣብ ሊባኖስ ንዝካየድ ዘሎ ግጭት'ውን ዘጠቓለለ እዩ ንዝብል ድሕሪ ምንጻጉ እዩ።