'ሓላፍነት ዝጐደሎ ባህሪ ሩስያ ንኩላትና ሓደጋ'ዩ'- ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 6 ጉንቦት 2026ዝቕበላ ስኢና ዝቐነየት መርከብ ዙረት ናብ ወደብ ክትኣቱ ተፈቒዱላ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   እታ ብሓደ ቀታሊ ቫይረስ ተጠቒዓ እትርከብ መርከብ 'ኤም-ቪ ሆንዲዩስ' ዝቕበላ ስኢና ቀንፈዘው ክትብል ድሕሪ ምቕናያ ናብ ሓደ ወደብ ስጳኛ ክትኣቱ ተፈቒዱላ ኣሎ።

   ኣብታ ናይ ዙረት መርከብ (ክሩዝ) ካብ ዝነበሩ ኣስታት 150 ገያሾ ዛጊት ሰለስተ ሰባት በቲ ሕማም ከምዝሞቱ ይፍለጥ።

   ሓደ ብጽኑዕ ሓሚሙ ዝቐነየ ኣብታ መርከብ ዝነበረ ብሪጣንያዊ ሓኪም'ውን ሎሚ ብፍሉይ መጓዓዝያ ናብ ሆላንድ ይውሰድ ከምዘሎ ሰብመዚ ሓቢሮም ኣለዉ። ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ድሓን ኩነታት ከምዝርከብ'ዩ እቲ ሓበሬታ ዘመልክት።

   እታ ካብ ደቡባዊ ጫፍ ኣትላንቲካዊ ውቅያኖስ ተበጊሳ ንሰሜን ትጓዓዝ ዝነበረት መርከብ ኣብ ውሽጣ ለበዳ 'ሃንታቫይረስ' ድሕሪ ምኽሳቱ፡ ገለ ካብቶም ተጓዓዝቲ በቲ ሕማም ክጥቅዑ ጀሚሮም።

   ሓደ ኣብ ፍርቂ-መንገዲ እንከላ ክመውት እንከሎ፡ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተወስዱ ክልተ ሰብሓዳር ድማ ኣብ ጆሃንስበር ከምዝሞቱ ይፍለጥ።

   ኣብ ከባቢ ናይታ ኣብ ማእከል ውቅያስ እትርከብ ኣፍሪቃዊት ሃገረ ኬፕ-ቨርደ ምስ በጽሐት፡ ናብ ወደብ ክትጽጋዕ ጠለብ'ኳ እንተቕረበት፡ ነቲ ለበዳ ዝሰግኡ ሰብመዚ እታ ሃገር ንሕቶኣ ኣይተቐበልዎን።

   ክልተ በቲ ሕማም ዝተለኽፉን "ኣብ ሕማቕ ኩነታት" ኣለዉ ዝተባህሉን ሰባት ብምትሕብባር ውድብ ጥዕና ዓለም ካብታ መርከብ ከምዝግዕዙ ተገይሩ ኣሎ።

   ብኩነታት እቶም ዜጋታት 23 ሃገራት ዝኾኑ ገያሾ ዝሰግአ መንግስቲ ስጳኛ ብወገኑ፡ ናብተን ኣካል እታ ሃገር ዝኾና ደሴታት ካናሪ ክትጽጋዕ ከምእትኽል ኣፍሊጡ። እንተኾነ ፕረዚደንት ናይታ ደሴት ብተመሳሳሊ ስግኣት ንትእዛዝ ማእከላይ መንግስቲ ብምቅዋም፡ ናብ ወደባቱ ከምዘይትኣቱ ኣፍሊጡ።

2. 6 ጉንቦት 2026ኢራን፡ ንምቍራጽ ‘ወፍሪ ሓርነት’ ከም ዓወት ክትገልጾ ትኽእል እያ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   እቲ ዶናልድ ትራምፕ "ወፍሪ ሓርነት" ንግዚኡ ከም ዝቋረጽ ዘመሓላለፎ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ጽሑፍ ንብዙሓት ዘገረመ ኰይኑ ኣሎ።

   እዚ ውሳነ እዚ፡ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ማርኮ ሩብዮ፡ ምኒስተር ምክልኻል ፒት ሄግሰትን ኣቦ-መንበር ኢታማዦር ሓባራዊ ሰራዊት ጀነራል ዳን ኬይንን፡ እቲ ስርሒት ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝን ወሽመጥ ፋርስን ናጽነት ዳህሳስን ንግድን ዘውሕስ ምዃኑ ክገልጽዎ ምስ ዝውዓሉ መልእኽትታት ዝጋጮ ኰይኑ ተረኺቡ ኣሎ።

   ቀጺሉ ዝኸውን ነገር ገና ንጹር ኣይኰነን።

   ቀዲሙ ከምዝተገልጸ፡ "ወፍሪ ሓርነት" ካብቲ ንኢራን ብቝጠባዊ መዳይ ጸቕጢ ንምፍጣር ዝዓለመ ዕጽዋ "ዝተፈልየን ነጻን" ወፍሪ እዩ።

   ዕላማ እዚ ወፍሪ ድማ ካብቲ ዞባ ዝርከብ ቀረብ ነዳዲ ዳግማይ ምውሓስን ብኡ ኣቢሉ ድማ ዓለምለኻዊ ቍጠባ ናብ ንቡር ኵነታቱ ንምምላስን ዝዓለመ ነይሩ።

   ኣብዚ ናይ "ምቍራጽ" ግዜ፡ ዓለምለኻዊ ትካላት መጓዓዝያ ባሕርን ትካላት መድሕንን ብሰንኪ ኢራን ክንቀሳቀሱ ከም ዘይክእሉ እንተ ተሰሚዕዎም፡ ትራምፕ ነቲ ሸቶ ተወቒዑ እዩ ክብል ዝቕርቦ ጥርዓን ክቕበሉዎ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ክኸውን እዩ።

   በቲ ካልእ ወገን ድማ ምምሕዳር ትራምፕ ነቲ ኢራን ብጽኑዕ ዝተቓወመቶ "ወፍሪ ሓርነት" ምቍራጹ፡ ንኢራን ዳግም ናብ መኣዲ ዘተ ንምምጻእ ከም ጽቡቕ ድሌት ክርአ ተስፋ ይግበር።

   ክሳብ ሽዑ ግና፡ ኢራን ነዚ ምቍራጽ ስርሒት ከም ዓወት ክትገልጾ ተኽእሎ ኣሎ።

3. 6 ጉንቦት 2026ምኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ቻይናን ኢራንን ኣብ በይጂን ተራኺቦም

   ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዋንግ ዪ፡ ምስ መዘንኡ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺ፡ ብረቡዕ ኣብ በይጂን ተራኺቦም ዘተ ኣካይዶም።

   ማዕከን ዜና ሺንሁዋ ነዚ ሓበሬታ እኳ እንተ ሓበረት፡ ዝርዝር ትሕዝቶ ናይቲ ዝተኻየደ ዘተ ግና ኣይገለጸትን።

   ቀዲሙ ብወኪል ዜና ኢራን (ፋርስ) ዝተሓበረ ጸብጻብ ከም ዘመልክቶ፡ ኣራግቺ ምስ ዋንግ ዪ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ "ብዛዕባ ክልተኣዊ ዝምድናታት ከምኡ’ውን ዞባውን ኣህጉራውን ምዕባለታት ክመያየጥ፡" ትጽቢት ተገይሩሉ ነይሩ።

   ጕዕዞ ኣራግቺ ናብ ቻይና ዝካየድ ዘሎ፡ ዶናልድ ትራምፕ ምስ ፕረዚደንት ቻይና ሺ ጂንፒንግ ንምርኻብ ንዝመጽእ ሰሙን ናብ ቻይና ክገብሮ ካብ ዝተሓሰበ ምብጻሕ ኣቐዲሙ እዩ።

   ምምሕዳር ትራምፕን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍናዎም፡ ትራምፕ ነቲ ክገብሮ ዝነበሮ ጕዕዞ ኣደናጕይዎ ጸኒሑ እዩ።

4. 6 ጉንቦት 2026ኣመሪካ፡ መራኽብ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንምዕጃብ ክግበር ዘጸንሐ ስርሒት ኣቋሪጻቶ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ፕረደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ መራኽብ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንምዕጃብ ብሰራዊት ኣመሪካ ዝካየድ ዝነበረ ስርሒት፡ ክልተ መዓልቲ ከይገበረት ኣቋሪጻቶ።

   እንተዀነ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ወደባት ኢራን ዝገበረቶ ዕጽዋ ጸኒዑ ክቕጽል ምዃኑ ገሊጹ።

   ትራምፕ ነዚ ውሳነ ዘመሓላለፈ፡ እታ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ከም ሸምጋሊት ኰይና ክትሰርሕ ዝጸንሐት ፓኪስታን ብዘቕረበትሉ ሕቶ መሰረት ምዃኑ ሓቢሩ።

   እዚ ዝዀነሉ ምኽንያት ድማ ምስ ቴህራን "ምሉእን ናይ መወዳእታን ስምምዕ ንምብጻሕ ዓቢ ስጕምቲ ስለ ዝተገብረ" ምዃኑ ገሊጹ።

   ወግዓዊ መራኸቢብዙሓን ኢራን ብወገኖም፡ ትራምፕ ነቲ ዓለምለኻዊ መስመር ማይ ንምኽፋት ዘጋጠሞ "ተኸታታሊ ውድቀታት" ስዒቡ፡ እቲ ስጕምቲ ከም "ምንስሓብ" ገሊጾምዎ።

   ትራምፕ ነቲ ውሳነ ቅድሚ ምሕባሩ ቍሩብ ኣቐዲሙ፡ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩብዮ፡ እቲ "ስርሒት ኤፒክ ፉሪ" ተባሂሉ ዝጽዋዕ ናይ መጀመርታ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ኣብ ልዕሊ ኢራን፡ ሸቶኡ ስለ ዝወቕዐ "ተዛዚሙ" እዩ ክብል ገሊጹ ነይሩ።

5. 5 ጉንቦት 2026በይናዊ ምቁራጽ ዝኣወጃ ተዂሲ ሩስያን ዩክረይንን ይጠቓቕዓ

   

   ምንጪ ስእሊ, DSNS Ukraine

   ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝፈጸመቶ ሓድሽ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 20 ሰባት ከምዝተቐትሉ ሰብመዚ ገሊጾም።

   ክልቲአን ሃገራት ነናተን እማመ ምቁራጽ ተዂሲ ኣብ ዘቕርባሉ ዘለዋ እዋን'ዩ እቲ መጥቃዕቲ ዝካየድ ዘሎ። ዩክረይን ብወገና ኣብ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ብውሕዱ ክልተ ሰባት ከምዝቐተለ ሰብመዚ ሩስያ ሓቢሮም።

   ሞስኮ፡ ዝመጽእ ዓርቢን ቀዳምን በይናዊ ምቊራጽ ከምዝኣወጀት ብምፍላጥ፡ ዩክረይን እንተ ጥሒሳቶ ዓቢ ደብዳብ ሚሳይላት ከምእተካይድ ኣጠንቂቓ'ላ።

   ኪቭ ብወገና፡ ካብ ጽባሕ ሓሙስ ለይቲ ጀሚራ ገደብ ኣልቦ ምቁራጽ ተዂሲ ከምእትገብር ኣፍሊጣ'ላ።

6. 5 ጉንቦት 2026'ኢራን ዕድል የብላን፡ ሃልይዋ እውን ኣይፈልጥን' - ትራምፕ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ቅድሚ ሒደት ደቃይቕ ኣብ ኦቫል ኦፊስ፡ ምስ ጉዳይ ኢራን ኣብ ዘይተኣሳሰር መደብ ክዛረብ ዝጸንሐ ትራምፕ፡ ነቲ ምስ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ብምጥቃስ ፡ "ኢራን ዕድል የብላን። ሃልዩዋ እውን ኣይፈልጥን። ይፈልጥዎ እዮም። ክዛረቦም ከለኹ ይነግሩኒ እዮም። ኣብ ተለቪዥን ቀሪቦም ግን ጽቡቕ ኣለና ይብሉ" ክብል ተዛሪቡ።

   ወሲኹ እውን "ኢራን ኑክሌራዊ ኣጽዋር ክህልዋ ኣይነፍቅድን ኢና" ብምባል፡ ኣመሪካ ንወተሃደራዊ ሓይሊ ባሕሪ፡ ሓይሊ ኣየርን መራሕትን ኢራን ደምሲሳቶ ኣላ ብምባል ነቲ ወትሩ ዝደጋግሞ ሓረግ ኣስሚዑ።

   እቲ ፕረዚደንት ‘ኣመሪካ ኣብቲ ኹናት እንተዘይትወፍር "ኑክሌራዊ ኣጽዋር ዘለዋ ኢራን ምሃለወትና" ብምባል "ምናልባት ኣብዚ ሕጂ እዋን ኩላትና ኣብዚ ኣይምሃለናን" ኢሉ ናብ ኲናት ምእታዎም ምኽኑይ ምዃኑ ክምጉት ተሰሚዑ።

   ኣመሪካን ኣውረጳዊ ሕብረትን ካብ 2010 ኣትሒዘን ኢራን ኑክሌራዊ ቦንባ ንምምዕባል ትጥቀመሉ ኣላ ብዝብል ጥርጠራ፡ ኣብ ልዕሊ ኢራን ሰፊሕ ቁጠባዊ እገዳ ኣንቢረን ነይረን። እንተኾነ ኢራን ኑክሌራዊ ፕሮግራማ ንሲቪላዊ ዕላማ ምዃኑ እያ ትምጉት።

   እቲ ፕረዚደንት ፡ኢራን "ናብ ኣብ ቅድሚት መዳፍዕ ዘለወን ንኣሽቱ ጀላቡ ተመሊሳ ኣላ" ብምባል ኣመሪካ "ድሂኻታ" እያ ይብል።

   ዋሽንግተን ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ንናእሽቱ ጀላቡ ኢራን ድሕሪ ምጥቃዓ'ዩ፡ ትራምፕ ትማሊ ሰኑይ ኣብቲ ንሱ ዝውንኖ ማሕበራ መራኸቢ 'ትሩዝ ሶሻል' ዘውጽኦ ጽሑፍ'ዩ፡ "ሸውዓተ ንኣሽቱ ጀላቡ ወይ ከምቲ ኣጸዋውዖኦም ፈጣናት ጀላቡ’ ሃሪምናየን ኣለና" ኢሉ።

   ኣብ ቤት ጽሕፈቱ 'ኦቫል ኦፊስ'፡ ኢራን ነቲ ኲናት ብ159 መራኽብ ከም ዝጀመረቶ ዝገልጽ ትራምፕ፡ "ኩለን ዝነበራኦም መራኽብ ኣብ ትሕቲ ማይ ኣብ ማዓሙቕ ባሕሪ ይቕበራ ኣለዋ" ክብል'ውን ተነይቱ ኣሎ።

7. 5 ጉንቦት 2026ምቁራጽ ተዂሲ ኣብ ቦትኡ ከምዘሎ መራሕቲ ኲናት ኣመሪካ ገሊጾም

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ረጽሚ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ምቁራጽ ተዂሲ ኣብ ቦትኡ ከምዘሎ መራሕቲ ኲናት ኣመሪካ ኣፍሊጦም።

   ሎሚ ኣብ ዋሽግንተን ጋዜጣዊ መግለጺ ዝሃቡ ጸሓፊ ክፍሊ ኲናት (ምክልኻል) ከምኡ'ውን ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊትን፡ ድሕሪ ምቁራጽ ተዂሲ ኢራን ልዕሊ 10 ግዜ ኣብ ልዕሊ ሓይልታቶም መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመት ከሲሶም።

   ጸሓፊ ፒት ሄግሰት ከምዝብሎ፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ንዝሓልፋ መራኽብ ንምስናይ "ቀይሕ፡ ጻዕዳን ሰማያዊን ጽላል" ከምዝመስረቱ ሓቢሩ።

   ኣብቲ ኣብ ፐንታጐን ዝተኻየደ ጋዜጣዊ መብርሂ ዝተሳተፈ ኣቦመንበር ሓለቓታት ስታፍ ክንፍታት ሰራዊት ኣመሪካ ጀነራል ዳን ኬን ብወገኑ፡ "ኢራን ንመስመር ቀረባት ዓለም ከም ኣጽዋር ብምጥቃም . . . ንቁጠባ ዓለም ጅሆ ሒዛቶ ኣላ" ክብል ከሲሱ።

   ብመጻብቦ ሆርሙዝ ከይሓልፉ ዝተዓግቱ 22,500 ባሕረኛታትን 1,550 መራኽብ ንግዲን ኣብ ወሽመጥ ይጽበዩ ከምዘለዉ'ውን እቲ ጀነራል ጠቒሱ።

8. 5 ጉንቦት 2026ሊባኖስ፡ ሰላማውያን ነበርቲ ኣባይቶም ራሕሪሖም ይወጹ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ናይ ምግዓዝ ትእዛዝ ንብዙሓት ቁሸታትን ከተማታትን ሊባኖስ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ነበርቲ ነዚ ትእዛዝ ምስ ዝረኽቡ ድማ ይትረፍ መዓስ ይምለሱ፡ ምምላሶም ብዓቢኡ እውን ኣብ ምልክት ሕቶ እዩ።

   ትማሊ ሓያሎ ዓድታት ክወጻ ትእዛዝ ምቕባለን ስዒቡ፡ ሓይልታት ምክልኻል እስራኤል ተወሳኺ መጠንቀቕታታት ሂቦም ነይሮም።

   ይኹን እንበር እስራኤላውያን ዶባቶም ንምሕላው ነቲ ከም መከላኸሊ ዞባ ዝእውጅዎ ከባቢታትን እናስፍሑ ይቕጽሉ ብምህላዎም፡ ሓደ ሓደ ግዜ እዚ ትእዛዛት እዚ ኣብ ውሽጢ "ብጫ መስመር" ከምዘሎ ኣብ ዘይተኣወጀ ከባቢታት እዩ ዝፍጸም ዘሎ።

   እስራኤላውያን ንመሰረተ ልምዓትን ኣባላት ሕዝቡላህን የጥቅዑ ከምዘለዉ እኳ እንተገለጹ፡ ንኣሃዛትን ቁጽርን ኣስማትን ናይቶም ዝተቐትሉ ሰባት እንተርኢና፡ ሰብ ሞያ ጥዕናን ጋዜጠኛታትን ዝርከብዎም መብዛሕትኦም ሲቪላውያን እዮም።

   ኣብ ደቡባዊ ሸነኽ ዝርከቡ ዓድታት ምስ ኣባይቶም ክዓንዉ እንከለዉ፡ ገለ ከተማታት ሙሉእ ብሙሉእ ስለዝፈረሳ፣ እዞም ኣብ ደቡብ ዝርከቡ ከባቢታት ደጊም መንበሪ ኣይክኾኑን እዮም ዝብል ስግኣት ቁጥዐ ፈጢሩ ኣሎ።

   እስራኤላውያን ዝኾነ ሰብ ክምለስ ከምዘይክእል ኣጠንቂቖም ኣለዉ። ሊባኖሳውያን ግን ዝጸንሕሉ ቦታውን ስለዘይብሎም ክምለሱ ይደልዩ።

   እቲ ኩነታት ኣዝዩ ዘስካሕክሕ እናኾነ ይኸይድ ከምዘሎ'ዩ ዝግለጽ።

9. 5 ጉንቦት 2026ክሲ ሱዳንን ምላሽ ኢትዮጵያን

   

   ምንጪ ስእሊ, Office of the Prime Minister-Ethiopia

   መንግስቲ ሱዳን፡ ካብ ኢትዮጵያ ዝተበገሰት ሰብ-ኣልቦ ነፋሪት ኣብ ካርቱም መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመት ከሲሳ።

   እታ ካብ ከተማ ባህርዳር ተበጊሳ ዝበላ ድሮን ንመዓርፎ ነፈርቲ ካርቱም ዒላማ ከምዝገበረት'ዩ እቲ ብወገን ሱዳን ዝወጸ መግለጺ ዝጠቅስ።

   ኣዲስ ኣበባ ብወገና፡ ሎሚ ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ፡ እቲ "መሰረት ዘይብሉ" ክሲ "ብትእዛዝ ሓይልታት ወጻኢ ዝቐረበ እዩ" ክትብል ነጺጋቶ'ላ።

   ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘውጽሎ መግለጺ፡ ብጀነራል ኣልቡርሃን ዝምርሑ ሓይልታት ሱዳን ንዕጡቓት ህወሓት ናይ "ኣጽዋርን ገንዘብን ደገፍ" ከምዝሃበ ብምኽሳስ፡ ዶባት ኢትዮጵያ ብወገን ሱዳን ከምዝተጣሕሰን ትዕግስቲ ክገብሩ ከምዝመረጹን የመልክት።

   "እዞም ተጻብኦታት እዚኦም፡ ከምኡ'ውን ኣብዚ ቀረባ እዋን ብወገን ሰበስልጣን ሓይልታት ሱዳን ዝቐረበ ተደጋጋሚ ክስታታትን፡ ብድፍኢት ናይ ባዕሎም ተጻባኢ ኣጀንዳ ዘለዎም ናይ ወጻኢ ሓይልታት ዝተገብረ'ዩ" ይብል መግለጺ ናይቲ ሚኒስትሪ።

   ኣዲስ ኣበባ ንህዝቢ ሱዳን ዘለዋ ደገፍ ብምግላጽ፡ እቲ ኣብታ ሃገር ዝቕጽል ዘሎ ኲናት ሓድሕድ ብልዝብ ክፍታሕ'ውን ከይጸወዐት ኣይሓለፈትን።

   እቲ ዝተፈጸመላ መጥቃዕቲ "ብዘይ ግብረመልሲ ከምዘይሕለፍ" ዘጠንቀቐት ካርቱም፡ ተቓውሞኣ ንምግላጽ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኣምባሳደራ ከምዝጸውዓቶ ኣፍሊጣ'ላ።

   ነቲ መግለጺ ዝሃቡ ኣፈኛ ሰራዊት ሱዳን ብ/ጀነራል ኣሲም ዓዋድ ዓብደልዋብን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሙሂ ኣል-ዲን ሳልምን፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኢትዮጵያን ነቶም ብጀነራል ዳጋሎ ዝምርሑ ሓይልታት ኣደዒም ኣል-ሰሪዕ ይድግፋ ኣለዋ ክብሉ'ውን ከሲሶም ኣለዉ።

   ንሓይልታት ኣልሰሪዕ ከምእትድግፍ እትኽሰስ ኢማራት፡ ነቲ ዝቐርበላ ሓያል መርትዖታት ክትነጽጎ ምጽንሓ ይፍለጥ።

10. 5 ጉንቦት 2026መራሒ ወተሃደራዊ ጕጅለ ማሊ ንባዕሉ ምኒስተር ምክልኻል ሸይሙ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    መራሒ ወተሃደራዊ ጕጅለ ማሊ ጀነራል ኣሲሚ ጎይታ፡ ምኒስተር ምክልኻል ዝነበረ ብዓል-ስልጣን ብሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምቕታሉ፡ ንባዕሉ ምኒስትሪ ምክልኻል ኰይኑ ተመዚዙ።

    እዚ ስጕምቲ ዝተወሰደ፡ ጥምረት ጅሃዳውያንን ዕጡቓት ተገንጸልትን ኣብ መላእ ሃገር ዘካየዱዎ ወራር ንድሕነት እታ ሃገር ኣብ ስግኣት ኣብ ዘውደቑሉ እዋን እዩ።

    ኣብቲዝተኻየደ መጥቃዕቲ፡ ምኒስትሪ ምክልኻል ሳድዮ ካማራ ኣብ ጥቓ ርእሰ-ከተማ ባማኮ ኣብ ዝርከብ መንበሪኡ ብዝተፈጸመ ናይ መኪና ነታጕ ተቐቲሉ።

    ሰኑይ ብመንግስታዊ ተለቪዥን ኣብ ዝተነበ ኣዋጅ፡ ጎይታ ንካማራ ተኪኡ ምኒስትሪ ምክልኻል ክኸውን እንከሎ፡ ሓላፊ ስታፍ ሰራዊት ጀነራል ኡማር ዲያራ ድማ ምክትል ምኒስተር ኰይኑ ተመዚዙ ኣሎ።

    እዚጀነራል ኣሲሚ ጎይታ ንፕረዚደንትነትን ምኒስትሪ ምክልኻልን ብሓባር ክመርሕ ዝወሰዶ ውሳነ፡ ስልጣኑ ኣብ ተኣፋፊ እዋን ንምጽናዕ ዝተገብረ ፈተነ ተገይሩ ይውሰድ።

    ብ25 ምያዝያ፡ ግንባር ሓርነት ኣዛዋድን ምስ ኣልቃዒዳ ዝተኣሳሰረ ጅኒም (JNIM)ን ብዝፈጸምዎ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ልዕሊ ባማኮን ካልኦት ከተማታትን ከፊላዊ ዕጽዋ ኣንቢሮም ይርከቡ።

    ብሰንኪእዚ መጥቃዕቲ፡ ሰራዊት ማሊ ካብ ሰሜናዊት ከተማ ኪዳል ክስሕብ ምግዳዱ፡ ኣብ ሓይሊ እቲ ካብ ነሓሰ 2020 ጀሚሩ ስልጣን ዝሓዘ ወተሃደራዊ መንግስቲ ጥርጣረታት ፈጢሩ ኣሎ።

    መንግስቲ ማሊ ምስቲ መጥቃዕቲ ምትእስሳር ኣለዎም ዝበሎም ወተሃደራት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከም ዘውዓለ ክገልጽ እንከሎ፡ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ኒጀርን ቡርኪናፋሶን ብምዃን ድማ ኣብ ልዕሊ እቶም ዕጥቃውያን ናይ ኣየር መጥቃዕቲ የካይድ ኣሎ።

    ሰለስተአን ብወተሃደራውያን ጕጅለታት ዝመሓደራ ሃገራት፡ ወተሃደራት ፈረንሳ ካብ ሃገረን ብምውጻእ ንሓገዝ ወተሃደራት ሩስያ ዓዲመን እየን።

11. 5 ጉንቦት 2026ኣብ ጀርመን ከተማ ላይፕዚግ ብመኪና ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ክልተ ሰባት ሞይቶም

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ሰኑይ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ምብራቓዊት ከተማ ጀርመን ላይፕዚግ፡ ሓንቲ መኪና ናብቶም ኣብቲ ጐደና ዝነበሩ ሰባት ብምእታው፡ ክልተ ሰባት ክሞቱ እንከለዉ 22 ድማ ቈሲሎም። ካብቶም ዝቘሰሉሰለስተ ሰባት ኣብ ጽኑዕ ኵነታት ይርከቡ።

    ከንቲባላይፕዚግ ቡርክሃርድ ጁንግ ከም ዝገለጾ፡ እቲ ጥርጡር ወዲ 33 ዓመት ጀርመናዊ ዜጋ ኰይኑ፡ ብፖሊስ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሉ ኣሎ።

    ሓላፊ ክፍለ-ግዝኣት ሳክሶኒ ሚካኤል ክረችመር፡ እቲ ጥርጡር ቅድሚ ሕጂ ናይ ኣእምሮ ሕማም ከም ዝነበሮ ገሊጹ።

    ፖሊስኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እታ መኪና ኣብ ማእከል ከተማ ኣብ ዝርከብ ጐደና ግሪማይሸ ብልዑል ፍጥነት ብምዝዋር ንሰባት ከም ዝሃረመት ኣረጋጊጹ።

    እቶም ዝሞቱ ሰባት፡ ጓል 63 ዓመት ሰበይትን ወዲ 77 ዓመት ሰብኣይን ጀርመናውያን ምዃኖም ቤትጽሕፈት ዓቃቢ ሕጊ ኣፍሊጡ።

    ክሳብሕጂ ኣብ ዘሎ መርመራ፡ እቲ ተግባር ፖለቲካዊ ወይ ሃይማኖታዊ ድራኸ ከም ዘይነበሮን እቲ ውልቀ-ሰብ በይኑ ከም ዝፈጸሞን ተገሊጹ።

    ኣብ ጀርመን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ተመሳሳሊ ብመኪና ዝፍጸም መጥቃዕቲታት የጋጥም ከም ዘሎ ይፍለጥ።

12. 5 ጉንቦት 2026‘ወፍሪ ሓርነት’ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ጃልባታት ኢራን ስጕምቲ ወሲዳ

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA

    ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣመሪካ ኣብቲ ዝተዓጽወ መጻብቦ ሆርሙዝ ሸውዓተ ናይ ኢራን “ፈጠነቲ ጃልባታት” ከም ዝሃረመት ገሊጹ።

    እዚ ዝኸውን ዘሎ፡ ዋሽንግተን ነተን ኣብቲ መጻብቦ ተዓጊተን ዘለዋ መራኽብ ንምውጻእ “ወፍሪ ሓርነት” ዝሰመየቶ ስርሒት ኣብ እተካይደሉ ዘላ እዋን እዩ።

    ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ደቡብ ኮርያን፡ ኣብቲ ኣገዳሲ መስመር ማይ ብሰኑይ ኣብ ልዕሊ መራኽበን መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ጸብጺበን።

    ኢማራት ብተወሳኺ፡ ድሕሪ መጥቃዕቲ ኢራን ኣብ ወደብ ነዳዲ ፉጃይራ ባርዕ ከም ዝተላዕለ ሓቢራ።

    እቲ መጥቃዕቲ “ሓደገኛ ምዕራግ ግጭት” ምዃኑ ዝገለጸት ኣቡ ዳቢ፡ ግብረ-መልሲ ናይ መሰላ ዝተሓለወ ምዃኑ ኣፍሊጣ።

    ቀንዲ ፍጻመታት፤

    • ስርሒት ምክልኻል፡ ትካል መጓዓዝያ ባሕሪ ማርስክ፡ ሓንቲ ካብ መራኽቡ ብሓለዋ ሰራዊት ኣመሪካ ካብቲ መጻብቦ ብሰላም ከም ዝወጽአት ኣረጋጊጹ።
    • ብስምምዕ ዘይተፈትሐ ቅልውላው፤ ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓባስ ኣራግቺ፡ “ወፍሪ ሓርነት ማለት ወፍሪ ዕንቅፋት እዩ፡” ብምባል፡ ነቲ ፖለቲካዊ ቅልውላው ወተሃደራዊ ፍታሕ ከም ዘይብሉ ገሊጹ።
    • ዕጽዋ ሆርሙዝ፤ እቲ 20% ነዳዲ ዓለም ዝሓልፎ መስመር፡ ካብ ለካቲት ኣትሒዙ ብሰንኪ መጥቃዕቲ ኣየር ኣመሪካን እስራኤልን ብኢራን ተዓጽዩ ይርከብ።
    • ቍጠባዊ ጽልዋ፤ ድሕሪ እቲ ኣብ ፉጃይራ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ዋጋ ነዳዲ ብ5% ወሲኹ፡ ዋጋ ሓደ በርሚል ድማ ካብ 115 ዶላር ንላዕሊ ኰይኑ።

    መራሕቲ ዓለም፡ ንመጥቃዕቲ መሰረተ ልምዓት ኢማራት ኰኒኖሞ ኣለዉ። ቻንስለር ጀርመን ፍሪድሪክ መርዝ፡ ቴህራን ናብ መዓዲ ዘተ ተመሊሳ ነቲ ዞባን ዓለምን ጅሆ ካብ ምሓዝ ክትቍጠብ ጸዊዑ።

13. 4 ጉንቦት 2026መቐለ፡ ኣብ ከባቢ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ነትጒ ተሰሚዑ

    

    ምንጪ ስእሊ, DT

    ኣብ ከተማ መቐለ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣብ ዝወስድ ፅርግያ ነትጒ ከምዝተሰምዐ ጸብጻባት ሓቢሮም።

    እቲ ሎሚ ምሸት ከባቢ ሰዓት 2፡30 ብኣቆጻጽራ መቐለ (8፡30) ዝተፈንጀረ ናይ ኢድ ቦምባ ምዃኑ በቲ ዝተረኽበ ኣሰር ቀለበት ከምዘረጋገጸ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ከተማ መቐለ ንቢቢሲ ገሊፁ።

    ኣብ ሰብ ዝበፀሐ ሓደጋ ከምዘየለ ዝገለፀ ፖሊስ መበገሲ እቲ ምፍንጃር ንምፍላጥ የፃሪ ምህላዉ ይገልፅ።

    ኣብዚ ሰዓት እዚ ኣብቲ ከባቢ ገለ ዕጡቓት ጥቡቕ ሓለዋ ኣብ ምክያድ ይርከቡ።

    ብሰንኪ ኣብ መንጐ ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ጀነራል ታደሰ ወረደን ህወሓትን ምትፍናን ተፈጢሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን ብምዃኑ እቲ ነትጒ ስንባደ ክፈጥር ተኽእሎ ኣሎ።

    ህወሓት ስልጣን ናብቲ ቅድሚ ኲናት ትግራይ ዝነበረ ብህወሓት ዝምራሕ መንግስቲ ክምለስ ክጠለብ እንከሎ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ስልጣኑ ዝተናወሓሉ ጀነራል ታደሰ ብወገኑ ንድሕሪ ምምላስ ኣየድልን ብምባል ተቓውሞኡ ኣነጺሩ ኣሎ።

    ገለ ምንጭታት ሎሚ ንቢቢሲ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ቅድሚ ኲናት ትግራይ ዝተመረፀ ክልላዊ ባይቶ ፅባሕ ብዕሊ ከምዝስየም የመልክት።

    ማእከላይ ኮሚቴ ውድብ ህወሓት ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣብ ከተማ ኣክሱም ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ: ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ ከምዝፈረሰ ብምግላፅ ዕድመ ጊዜያዊ ምምሕዳር ከምዘብቅዕ ገሊፁ ምንባሩ ይዝከር።

    ከም ውፅኢቱ ድማ እቲ ብሰንኪ እቲ ስምምዕ ተወዚፉ ዝፀንሐ ብህዝቢ ዝተመረፀ መንግስቲ ክልል ትግራይ ክምለስ ምዃኑ ኣፍሊጡ ነይሩ።

    ካብዚ ብምብጋስ እቲ ነባር ባይቶ ክልል ትግራይ ፅባሕ ብወግዒ ኣኼባኡ ኣብ መቐለ ንምጅማር ኣባላት እቲ ባይቶ ንመቐለ ኣትዮም ክሓድሩ ከምዝተነገሮም ቢቢሲ ዝረኸቦ ሓበሬታ የረድእ።

    ኣብ መስከረም 2020 (2013) ዝተኻየደ ብፈደራላዊ ኣፍልጦ ዝተነፍጐን ህወሓት ዝተዓወተሉን መረጻ ሓደ ካብ ጠንቂታት እቲ ደማዊ ኲናት ተገይሩ'ዩ ዝውሰድ።

    ህወሓት ነዚ ስጉምቲ ብምውሳድ ንጀነራል ታደሰ ብሓይሊ እንተ ኣልይዎ ብወገን ፈደራላዊ መንግስቲ ክወሃብ ዝኽእል ምላሽ እንታይ ክኸውን ከምዝኽእል ሻቕሎት ዝፈጥር ኩነታት ኮይኑ ኣሎ።

    ምስ ህወሓት ዘይተቓደወን ካብቲ ውድብ ተፈንጪሉ ዝወጸን ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ዝነበረ ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ካብ ስልጣኑ ተደፊኡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝወጸ ይዝከር።

14. 4 ጉንቦት 2026ኢማራት ዒላማ ሚሳይላት ኢራን ትኸውን፡ ሰራዊት ኣመሪካ ንጃላቡ ኢራን የጥቅዕ

    ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝርከብ ወደብ ነዳዲ ዒላማ መጥቃዕቲ ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ ከምዝኾነ ሰብመዚ እታ ሃገር ኣፍሊጦም።

    ኣብቲ ኣብ ፉጃይራ ዝርከብ መደበር ነዳዲ፡ ዓቢ ሃልሃልታ ባርዕ ሓዊ ከምዝተራእየ ጸብጻባት ሓቢሮም።

    መጥፋእቲ ሓዊ ነቲ ባርዕ ንምቁጽጻር ይሰርሑ ከምዘለዉ ብመንግስቲ ፉጃይራ ዝመሓደር ሚድያ ገሊጹ።

    ፉጃይራ፡ ኣብታ ሃገር ዝዓበየት ወደብን ነዳዲ ዝኽዘነላን ምዃና ይፍለጥ።

    ብኻልእ ወገን፡ ብኣንፈት ኢራን ዝተበገሰ ሚሳይላት'ውን ናብ ኢማራት ከምዝተወንጨፈ ተገሊጹ።

    ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ከምዝበሎ፡ ጸረ-ኣየር ሰለስተ ሚሳይላት ኣበርዒኖም ኣለዉ።

    እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፡ ሓይልታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ናኣሽቱ ጃላቡ ሓይሊ ባሕሪ ኢራን መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሙ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሓቢሩ።

    ሓይልታት ኢራን ንገለ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ዝፈተና መራኽብ ኲናት ኣመሪካ ንምዕጋት ናይ መጠንቀቕታ ጠያይት ከምዝተኮሱ ድሕሪ ምግላጾም'ያ ኣመሪካ ነቲ መጥቃዕቲ ከምዘካየደት ትገልጽ ዘላ።

    እዚ ሎሚ ዝተራእየ ነቲ ወጥሪ ዘጋድድ ሓድሽ ምዕባለታት እቲ ኣብ መንጐ ክልቲኦም ወገናት ጸኒዑ ዝጸንሐ ምቁራጽ ተዂሲ ብምጥሓስ ናብ ደግሲ ተጻብኦታት ከይምለሱ ስግኣት ፈጢሩ ይርከብ።

    ድሮ እቲ ክወርድ ትጽቢት ክግበረሉ ዝጸንሐ ዋጋ ነዳዲ ድሕሪ'ዚ ምዕባለታት መሊሱ ክንህር ጀሚሩ ኣሎ።

15. 4 ጉንቦት 2026ኢራን ንመግለጺ ሰራዊት ኣመሪካ ትነጽግ

    

    ምንጪ ስእሊ, ISNA/WANA/Reuters

    መራኽብ ኲናትን ንግዲን ብደገፍ ሓይልታት ኣመሪካ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ከምዝሓለፋ ዝሕብር መግለጺ ሰራዊት ኣመሪካ "ጠቕሊሉ ቅኑዕ ኣይኮነን" ክትብል ኢራን ምላሽ ሂባትሉ።

    ኣቐድም ኣቢሉ፡ ማእከላይ እዚ ሰራዊት ኣመሪካ፡ ክልተ ባንዴራ ኣመሪካ ዝሰቐላ መራኽብ ንግዲ በቲ መጻብቦ ከምዝሓለፈ ገሊጹ ነይሩ።

    ሓይልታት ሓለዋ እስላማዊ ሰውራ ኢራን ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ፡ ሰራዊት ኣመሪካ ዝሃቦ ሓበሬታ "ውጹእ ሓሶት" እዩ ክብሉ ነጺጎም።

    "መራኽብ ንግዲ ይኹን ነዳዲ" በቲ ወሽመጥ ከምዘይሓለፋ ብመንገዲ መንግስታዊ ማዕከን ዜና ዝወጸ ካልእ ሓበሬታ የረድእ።

    ብዘይካ'ዚ 'ዲስትሮየርስ' ዝተባህላ መራኽብ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ'ውን በቲ መጻብቦ ሓሊፈን ናብ ወሽመጥ ኣትየን ከምዘለዋ ዋሽንግተን ሓቢራ ነይራ።

    ሰራዊት ኢራን ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ናብ ኣንፈት ናይተን ራዳር ብምጥፋእ ክሓልፋ ዝፈተና መራኽብ ኲናት ኣመሪካ ናይ መጠንቀቕታ ጥይት ከምዝተኮሰ ኣፍሊጡ።

16. 4 ጉንቦት 2026ናይጀርያ ዜጋታታ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከተውጽእ ትዳሎ ኣላ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    በቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝካየድ ዘሎ ንኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕትታት ዝሰግአት ናይጀርያ ዜጋታታ ንምውጻእ ውጥን ከምዘውጽአት ኣፍሊጣ።

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ቢያንካ ኦዱመግዉ ከምዝበለቶ፡ ዛጊት 130 ሰባት ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ንምውጻእ ተመዝጊቦም ኣለዉ።

    ፕረዚደንት ቦላ ቲኑቡ ነቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ ወጻእተኛታት ዝካየድ ዘሎ "ጽልኢ ወጻእተኛታት፡ ዘረባታት ጽልኢን ጸረ-ስደተኛታት ዝኾነ ተዃሳሒ መግለጺታትን" ዝደረኾ ጎነጽ ከምዝኾነነ'ውን እታ ሚኒስተር ኣመልኪታ።

    በቲ ኩነታት ዝተቖጥዐት ኣቡጃ ንኣምባሳደር ፕሪቶርያ ኣብ ናይጀርያ ብምጽዋዕ ተቓውሞታታ ገሊጻ ኣላ።

    ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ንወጻእተኛታት፡ ብፍላይ ንኣፍሪቃወያን ስደተኛታት ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕትታትን ጓስጓሳትን ክግበር ምጽንሑ ይፍለጥ።

    ብዙሓት ሓተትቲ ዕቑባ ዝርከብዎም ስደተኛታት'ውን ግዳይ ሞት ኮይኖም እዮም። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ድማ ኣንጻር ስደተኛታት ጐስጓሳት ክካየድ ቀንዩ'ሎ።

    ኣብ ርእሰከተማ ፕሪቶርያን ዓባይ ከተማ ጆሃንስበርግን ብገለ ፖለቲካዊን ማሕበራዊ ውዳቤታትን፡ ከምኡ'ውን ፖለቲከኛታት ዝተደፋፍኡ ጸለምቲ ደቡብ ኣፍሪቃውያን "ዘይሕጋውያን ስደተኛታት" ካብታ ሃገር ክወጹ ዝጽውዕ ሰላማዊ ሰልፍታት ከካይዱ ቀንዮም።

    እንተኾነ፡ ኣብታ ሃገር ዘሎ ጽልኣት ስደተኛታት (ዜኖፎቢያ) ናብቶም ወግዓዊ ሰነድ ዘይምብሎም ስደተኛታት ጥራይ ዝቐንዐ ኣይኮነን፣ መንበሪ ፍቓዱ ብዘየገድስ ዝኾነ ኣፍሪቃዊ ወይ ኤስያዊ ወጻእተኛ ግዳይ መጥቃዕቲ ክኸውን ከምዝኽእል'ዩ ዝግለጽ።

    ብኣሚት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሓተትቲ ዑቕባን ተቐባልነት ዝረኸቡ ስደተኛታትን ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከምዘለዉ ይንገር።

17. 4 ጉንቦት 2026ሰራዊት ኣመሪካ፡ ልዕሊ 15 ሽሕ ወተሃደራትን 100 ነፈርትን ን'ፕሮጀክት ሓርነት' ከምዝድግፋ ገሊጹ

    ኣብቲ ትራምፕ ዝኣወጆ ንዝተዓግታ መራኽብ ንምውጻእ ኣብ ዝግበር ዓይነት ወተሃደራዊ ወፍሪ "ፕሮጀክት ሓርነት" ንምድጋፍ፡ ሰራዊት ኣመሪካ፡ ልዕሊ 15 ሽሕ ወተሃደራትን 100 ነፈርትን ከም ዘዋፍር ማእከላይ እዚ (ሴንትኮም) ገሊጹ።

    እቲ እዚ ብሰንበት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ሓይልታት ማእከላይ እዚ ኣመሪካ፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ዝግበር ጕዕዞ ንግዳዊ መራኽብ ውሑስ ንምግባርን ናጽነቱ ንምምላስን፡ ካብ 4 ግንቦት ንፕሮጀክት ሓርነት ምድጋፍ ክጅምሩ እዮም” ይብል።

    እዚ ደገፍ 15 ሽሕ ኣባላት፡ ሚሳይላት ዝዓጠቓ መራኽብን፡ ልዕሊ 100 ነፈርትን ዘጠቓልል እዩ።

    ሴንትኮም "ርብዒ ካብ ንግዲ ነዳዲ ዓለምን ብዙሕ መጠን ፍርያት ድኹዒን በቲ መጻብቦ ይጓዓዝ” ይብል።

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP/Getty Images

18. 4 ጉንቦት 2026ትራምፕ፡ ‘ፕሮጀክት ሓርነት መራኽብ’ ካብ መጻወድያ ሆርሙዝ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ካብ ሰኑይ ጀሚራ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ንዝተዓግታ መራኽብ ንምውጻእ ኣመሪካ ክትሕግዝ ምዃና ገሊጹ።

    “ንጽቡቕ ኢራን፡ ማእከላይ ምብራቕን ኣመሪካን፡ ነዘን ዝተዓግታ መራኽብ ዝተፈላለያ ሃገራት፡ ካብዚ መጻብቦ ብሰላም ከነውጽአን ምዃንና ሓቢርናየን ኣለና፡” ክብል ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ጽሒፉ፤ ኣየኖት ሃገራት ከም ዝሕገዛ ግን ኣይገለጸን።

    ትራምፕ ኣብቲ “ፕሮጀክት ናጽነት” ክብል ዝጸውዖ መስርሕ ዝዀነ ይዅን ምትእትታው ብሓይሊ ከም ዝፍታሕ ኣፈራሪሑ’ሎ።

    ኢራን፡ እቲ ኲናት ኣብ ለካቲት ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ፡ በቲ ዓቢይ ዓለምለኻዊ መስመር ማይ ኣቢለን ንዝሓልፋ መራኽብ ደሪታቶ ጸኒሓ እያ።

    ኣመሪካ ብወገና ኣብ ወደባት ኢራን ዕግታ ሓይሊ ባሕሪ ኣጽኒዓ ኣላ። ኣዛዚ እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ዝነበረ ላዕለዋይ ኣባል ባይቶ ኢራን ኢብራሂም ዓዚዚ፡ “ዝኾነ ምትእትታው ኣመሪካ ከም ምጥሓስ ስምምዕ ደው ምባል ተዅሲ” ከም ዝቝጸር ኣፍሊጡ።

    ኣብቲ ትራምፕ ዝጸሓፎ መልእኽቲ፡ ወከልቲ ኣመሪካ ምስ ኢራን “ኣዝዩ እወታዊ” ዘተ ይገብሩ ከምዘለዉን፡ እቲ ዝርርብ “ንዅሉ ኣዝዩ እወታዊ ነገር ከምጽእ ከምዝኽእልን” እውን ገሊጹ።

    ትራምፕ ወሲኹ፡ እቲ ስርሒት ኣየኖት ሃገራት ከይዘርዘረ፡ ብስም ኣመሪካ፡ ኢራንን ካልኦት ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ዝግበር “ሰብኣዊ ምልክት” ክኸውን’ዩ ኢሉ።

    ምስ ቴህራን ዝግበር ምትሕብባር ብኸመይ ከም ዝመሓደር ተወሳኺ ዝርዝር ሓበሬታ ግን ኣይሃበን። ትራምፕ ኣስዒቡ፡ “ኣብ ኵሉ ኵነታት፡ እቲ ከባቢ ንመጓዓዝያ ባሕሪ ውሑስ ክሳብ ዝኸውን ንድሕሪት ከምዘይብሉ፡ ከምኡ'ውን ካልእ ኵሉ... ምንቅስቓስ መርከብ ፍጹም ጉድለት ንዘይገበሩ ሰባት፡ ኩባንያታትን ሃገራትን ሓራ ንምውጻእ ጥራይ” ዝዓለመ ምዃኑ ገሊጹ።

19. 30 ሚያዝያ 2026ፖሊስ ብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ክልተ ኣይሁዳውያን ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ካራ ግብረ ራዕዲ’ዩ ኢሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ፖሊስ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ክልተ ኣይሁዳውያን ደቂተባዕትዮ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ካራ ስዒቡ ግብረ ራዕዳዊ መጥቃዕቲ ከም ዝተፈፀመ ኣፍሊጡ።

    እቶም ክልተ ኣይሁዳውያን ኣብ ሰሜናዊ ለንደን ጎልደርስ ግሪን ኣብ ዝበሃል ከባቢ እዩ መጥቃዕቲ ካራ ተፈፂምዎም። ፖሊስ እታ ሃገር፡ እዚ ተግባር ግብረ ራዕዲ ከም ዝኾነ ኣፍሊጡ።

    እቶም ግዳያት፡ ወዲ 34 ዓመት ሺሎሜ ራንድን ወዲ 76 ዓመት ሞሼ ሺንን ይበሃሉ።

    ኣብቲ መጥቃዕቲ ዝተፈፀመሉ ከባቢ ሻቡ ንሻቡ ሕክምና ክግበረሎም እንከሎ፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሆስፒታል ኣብ ደሓን ኵነታት ይርከቡ።

    ወዲ 45 ዓመት ኣብ ሶማልያ ዝተወለደ ብሪጣንያዊ ውልቀሰብ፡ ብፈተነ ቅትለት ተጠርጢሩ ኣብ ቀይዲ ውዒሉ ኣሎ።

    ቀዳማይ ምኒስተር ዓባይ ብሪጣንያ ሰር ከር ስታርመር፡ ነዚ “ፀረ ሴማዊ መጥቃዕቲ” “ኣዝዩ ዘሰንብድን ተቐባልነት ዘይብሉን፡” ብምባል ኰኒንዎ።

    ስታርመር ወሲኹ፡ “ኣብ ልዕሊ ኣይሁዳውያን ማሕበረሰብና ዝፍፀም መጥቃዕቲ፡ ኣብ ልዕሊ ብሪጣንያ ዝፍፀም መጥቃዕቲ’ዩ፡” ኢሉ።

    ፖሊስ ሜትሮፖሊታን፡ ብረቡዕ ‘ሃይፊልድ’ ኣብ ዝበሃል ጐደና መጥቃዕቲ ከም ዝተፈፀመ ሪፖርት ምስ በፅሖ፡ በቲ ናይቲ ከባቢ ኣቈፃፅራ ሰዓት 11፡16 ፖሊስ ቅልጡፍ ምላሽ ከም ዝሃቡ ገሊፁ።

    እቲ ጥርጡር፡ ንቕልጡፍ ምላሽ ናብቲ ቦታ ንዝኸዱ ፖሊስ ክወግእ ፈቲኑ’ኳ እንተ ነበረ፡ ዝወረደ ጉድኣት ግና የሎን።

    ዝተዘርግሐ ተንቀሳቓሲ ምስሊ፡ ማእሰርቲ እቲ ጥርጡር፡ ከምኡ’ውን ፖሊስ ነቲ ውልቀሰብ “ኣብ ባይታ በጥ ክብልን” “ዝሓዞ ካራ ክድርብን” ብተደጋጋሚ እናኣዘዙዎ የርኢ።

    ኮምሽነር ፖሊስ ሜትሮፖሊታን ሰር ማርክ ሮውሊ፡ ነቲ ጥርጡር ኣብ ቀይዲ ዘውዓሉ መኰንናት ፖሊስ፡ ኣብቲ ህሞት ዘይተዓጠቑ ምንባሮምን እቲ ጥርጡር ተፈንጃሪ ሒዙ ከይኸውን ሰጊኦም ምንባሮምን ብምግላፅ፡ ንትብዓቶም ንኢዱ።

    እቲ ጥርጡር፡ ድሕረባይታ ከቢድ ዓመፅን ፀገም ጥዕና ኣእምሮን ከም ዝነበሮ ተገሊፁ።

20. 29 ሚያዝያ 2026ፈረንሳ ዜጋታታ ካብ ማሊ ክወጹ ተማሕጺና

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ፈረንሳ ዜጋታታ "ኣብ ዝቐልጠፈ እዋን" ካብ ማሊ ክወጹ ጸዊዓ።

    እቲ ሎሚ ዝወጸ መጠንቀቕታ፡ ፈረንሳውያን ናብታ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ከይገሹ'ውን ዝመክር'ዩ።

    ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ዕጡቓት ተቓወምቲ ብዘካየድዎ መጥቃዕትታት እታ ሃገር ኣብ ዓቢ ስግኣት ኣትያ ትርከብ።

    ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ርእሰከተማ ባማኮ ድምጺ ተዂሲን ነትጒን ድሕሪ ምስምዑ፡ ሚኒስተር ምክልካል እታ ሃገር ከምዝተቐትለ ይፍለጥ።

    ብወተሃደራዊ ዕልዋ ስልጣን ዝሓዘ ጀነራል ኣኢሚ ጎይታ ግን፡ ነቲ ተፈጢሩ ዝነበረ ጸጥታዊ ኩነታት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሮም ከምዘእተውዎ'ዩ ዝምጉት ዘሎ።

    ንሓይልታት መንግስቲ ንምድጋፍ ኣብታ ሃገር ተዋፊሮም ዘለዉ ወተሃደራት ሩስያ ካብታ ኣብ ትሕቲ ተቓወምቲ ኣትያ ዘላ ሰሜናዊት ከተማ ኪዳል ክወጹ ከምዝተገደዱ ኣፍሊጦም ነይሮም'ዮም።