Diyaaradaha Isra’iil oo garaacay bartilmaameedyo ku yaala Suuriya.

Tebin toos ah

1. 7 Nofembar 2023War deg deg ah, Ciidamada Israa'iil oo sheegay inay gudaha u galeen magaalada Qaza

   Wasiirka difaaca Israa'iil Yoav Gallant ayaa sheegay in ciidamada Israa'iil ay "ku sugan yihiin wadnaha magaalada Qaza".

   "Waxay ka kala yimaadeen waqooyiga iyo koonfurta, waxay ku soo duuleen iyaga oo si buuxda u wada shaqaynaya ciidamada dhulka, cirka iyo badda," Gallant ayaa ku sheegay shir jaraa'id oo uu qabtay, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Reuters.

   "Waxay ku wareegayaan lug, gawaari gaashaaman iyo taangiyo, iyadoo ay weheliyaan injineero militari oo dhan walba ah waxayna leeyihiin hal bartilmaameed - argagixisada Xamaas ee Qaza, kaabayaasha dhaqaalaha, taliyayaashooda, bakhaarro, qolalka isgaarsiinta."

2. 7 Nofembar 2023Saldhigyada Mareykanka ee Ciraaq iyo Suuriya ayaa la weeraray 38 jeer – Pentagon-ka

   Saldhigyada Mareykanka ee Ciraaq iyo Suuriya ayaa la weeraray 38 jeer tan iyo markii mowjadaha weerarradu ay bilowdeen 17-kii October, sida lagu sheegay bayaan kooban oo ka soo baxay Pentagon-ka horaantii Talaadada.

   Inta badan kuwan ayaa ahaa weerarro gantaallo ah iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, waxaana la rumeysan yahay in ay fuliyeen kooxo xiriir la leh Iran, sida uu sheegay afhayeenka Pentagon-ka Brig General Pat Ryder. Iran waxay taageertaa Xamaas-ta Qaza iyo ururka Xisbullah ee Lubnaan ka dhisan.

   Ugu yaraan 45 askari oo Maraykan ah ayaa ku dhaawacmay weerarradaas, oo ay ku jiraan 24 ka mid ah kuwaas oo la sheegay in ay soo gaadheen dhaawacyo maskaxeed oo argagaxa ka dhashay.

   Maraykanku hadda wuxuu leeyahay afar yool oo waaweyn oo Bariga Dhexe ah, ayuu Ryder ku daray.

   Waxayna tahay: in la ilaaliyo ciidamada Maraykanka iyo dadka rayidka ah ee gobolka; siinta "caawin amni oo muhiim ah" difaaca Israel ee ka dhanka ah Xamaas, caawin Israa'iil si loo sii daayo la haystayaasha, oo ay xoojiso "mawqifkeeda awoodda" ee gobolka si looga hortago in colaaddu ay ka sii darto Qaza.

3. 7 Nofembar 2023Soomaali badan oo u tartamaysa kuraasta kala duwan ee doorashada Maraykanka

   Dalka Maraykanka waxaa ka socda doorasha hoosaad lagu dooranayo qaar ka mid ah xubnaha golaha deegaanka iyo kuraas kale.

   Soomaali badan ayaa ka sharraxan gobolka Minnesota ee ay Soomaalidu ku badan tahay, Siyaad siciid ayaa Xasan sheekh Cumar u faahfaahinaya doorashadan.

4. 7 Nofembar 2023Koonfurta Kuuriya oo kutaan/dhiqle u maara La'

   Maamulka Kuuriyada Koonfureed ayaa si hagar la'aan ah uga shaqaynaya sidii ay u xakameyn lahaayeen kutaan ka dilaacay dilaacay halkaas oo walaac ka abuuray guud ahaan dalka.

   Cayayaankan dhiigga jaqaya ayaa laga helay 17 qaybood oo caasimadda Seoul ka mid ah, iyo magaalooyinka Busan iyo Incheon ilaa 5-tii Noofambar, sida ay sheegtay warbaahinta dalkaasi.

   Magaalada Seoul ayaa u qoondeysay 500 oo milyan oo lacagta dalkaas ah, una dhiganta ku dhawaad $400,000 oo doolar, si wax looga qabto aafadan, waxaana la sameeyay guddi ka shaqeeya wax ka qabashada dhilqaha.

   Cayayaankan ayaa sidoo kale noqday arrin walaac dadweyne maalmihii la soo dhaafay gudaha Faransiiska iyo Ingiriiska.

   Tan iyo bishii Sebtembar, waxaa la sheegay in kutaanka lagu arkay Kuuriyada Koonfureed ee dalkaasi.

   Qaar ka mid ah dadka Kuuriyada Koonfureed ayaa ka fogaan jiray in ay tagaan shineemooyinka iyo gaadiidka dadweynaha iyaga oo ka cabsi qaba in uu soo raaco kutaan.

5. 7 Nofembar 2023Maxaa ka jira in jilcisada timaha ee Soomaalidu isticmaasho ay kansar sababto?

6. 7 Nofembar 2023Xiriirka Qaramada Midoobey iyo Israa'iil oo sii xumaanaya

   Bishii laga joogo tan iyo markii Xamaas ay weerartay Israa’iil, QM ayaa si isdaba joog ah u cambaareysay rabshadaha arxan darada ah, waxayna dalbatay in la sii daayo la haystayaasha. Maanta ayay mar kale ku celisay sidan.

   Laakiin saraakiil sarsare oo ka tirsan Qaramada Midoobay oo uu ku jiro xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa sidoo kale ka cadhooday Israa’iil iyagoo ka digay dambiyada dagaal ee Qaza.

   In dadka rayidka ah laga joojiyo biyaha, cunnada, iyo korontada waa xad gudub sharciga caalamiga ah, ayay tiri Qaramada Midoobay. Sidoo kale weerarrada isbitaallada - xitaa haddii Israa'iil ay tuhunsan tahay in dagaalyahannada Xamaas ay ku dhuumaaleysanayaan halkaas, waa sharci darro.

   Qaramada Midoobay waxay doonaysaa dhammaan dhinacyada, dagaalamaya inay raacaan sharciga caalamiga ah. Laakiin waxa ugu badan ee ay hay’addeeda gargaarku ka hadlayso hadda waa marinka Gaza, halkaas oo kumannaan rayid ah ay gaajo, haraad iyo hoy la’aan yihiin – iyo halka WHO ay maanta sheegtay, in maalin kasta lagu dilo 160 carruur ah.

   Laakiin iyada oo qaar ka mid ah dublamaasiyiinta Israa’iil ay xitaa ku baaqeen in Guterres uu is casilo, ma cadda in Qaramada Midoobay ay wax wada hadal macno leh la leedahay xukuumadda Benjamin Netanyahu.

   Sida aan wararkeena hore ku sheegnay madaxa xuquuqul insaanka ee Qaramada Midoobay Volker Turk ayaa booqasho shan maalmood ah ku jooga bariga dhexe. Laakiin xafiiskiisa ayaa sheegaya oo kaliya in uu codsaday in uu booqdo Israa’iil iyo Qasa – lama hubo in loo oggolaan doono inuu sidaas sameeyo.

7. 7 Nofembar 2023Xisbullaah oo wacad ku martay inay laba jibaari doonto jawaabaha ay ka bixinayso weerarrada Israa'iil

   Hezbollah ayaa ballan qaadday inay "laba jibaari doonto" tirada dhimashada Israa’iiliyiinta mar kasta oo ay ku qaado dadka rayidka ah ka dib markii weerar lagu dilay saddex carruur ah iyo ayeeydood uu ka dhacay koonfurta Lubnaan.

   "Iska caabintu waxay laba jibaar uga jawaabi doontaa gardaro kasta oo lagu bar tilmaameedsado dadka rayidka ah," ayuu yiri xildhibaan Ali Fayyad oo ka hadlayay tacsida afartii Lubnaani ee la dilay Axaddii. "Weli ma aanaan muujin awoodayada oo dhan."

   Hadalkan ayaa ka tarjumaya xaaladda kacsan ee ka jirta xadka Israa’iil iyo Lubnaan oo isku dhacyo dhimasho iyo dhaawac sababay oo u dhexeeya ciidamada Israa’iil iyo dagaalyahannada Xisbullah ay sii hurinayaan cabsida laga qabo dagaal kale oo bariga dhexe ka qarxa.

   Rabshadaha soohdinta ayaa ah kuwii ugu dhimashada badnaa tan iyo dagaalkii Israel iyo Xisbullah ee 2006. In ka badan 60 dagaalyahan oo Xisbullah ka tirsan iyo 10 rayid ah ayaa ku dhintay. Ugu yaraan 7 askari oo Israa’iili ah iyo hal qof oo rayid ahna way ku dhinteen dhanka Israa’iil.

8. 7 Nofembar 2023Yaa ka dambeeyay iska hor imaadka Garowe ee khasaaraha dhaliyay?

9. 7 Nofembar 2023Wadartii ugu dambeysay ee dadka ku dhintay duqeymaha Israa'iil ay ka fulinayso Qaza oo la shaaciyey

   Wasaaradda caafimaadka ee Xamaas ay maamusho ee Qaza ayaa sheegtay in 10,328 qof lagu dilay dhulkaas – oo ay ku jiraan in ka badan 4,100 carruur ah – tan iyo markii Israa’iil ay billowday ololaheeda aargoosiga ah.

   Waxaa kusoo biiray in ka badan 300 oo qof dhimashadii shalay. Siyaasiyiinta qaar ayaa su’aal galiyay sax ahaanshiyaha tirooyinka wasaaradda caafimaadka Qaza, laakiin Ururka Caafimaadka Adduunka ayaa sheegay in uu rumeysan yahay in tiradu ay tahay mid lagu kalsoonaan karo.

10. 7 Nofembar 2023Daawo wiil yar oo adeegga degdegga ah ee 911 u wacday si askari uu laabta u galiyo

    Muuqaalkani wuxuu muujinayaa wakhtiga uu taliye ku-xigeenka boolisku ka jawaabay taleefoon 911 ah oo ka yimid wiil yar oo doonayey habsiin (laabta in la galiyo).

    Askarigii ayaa isku duubay wiilka balse waxa uu sidoo kale uga faaiideystay fursaddan in uu ku baro wiilka yar muhiimada khadka degdega ah.

11. 7 Nofembar 2023dad careeysan oo wacada ku maray in Ra,iisul wasaaraha Israa’iil ay xafiskiisa ugu tagayaan

    Qoysaska ay ka soo jeedaan dadkii ku dhintay dagaalkii kooxda Xamaas, ay ku qadeen Israa'iil, kuwa la afduubtay iyo dadka ,la la’yahay ee Israa’iil ayaa qorsheeynay in ay ka dhigaan mudaaharaad bannaanka Knesset ee magaalada Quddus,si ay u muujiyaan carada ay u qabaan Ra,iisul wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu iyo xukuumaddiisa.

    maanta waxaa hal bil laga joogaa weerarradii Xamaas ee lagu dilay 1,400 oo Irsaa’iiliyiin ah ,sidoo kalna lagu afduubtay in ka badan 200 oo qof.

    madal WhatsApp ah oo ay ku mideeysan yihiin qoyseska eheladooda lagu dilay ayaa lasoo dhigay "Netanyahu kama uusan qeybgalin aaska dadkii dhintay, ma sameeyna wax baroordiiq), umana yeerin qoysaska dadkooda la afduubay, isga ayan ugu tagaynaa halka uu jogo”

12. 7 Nofembar 2023Sida ay tuugadu u dhacday wasiirkan iyo ilaaladeedii oo hubaysan

    Booliska Koonfur Afrika ayaa sheegay in wasiir ka tirsan dowladda dalkaasi la dhacay, isla markaana ilaaladeeda laga qatay qoryo ay wateen, xilli ay marayeen waddo ka baxsan magaalada Johannesburg.

    Sida ay ku warameen warbaahinta maxaliga ah, weerarka ayaa dhacay Isniintii markii baabuur ay la socctay wasiirka gaadiidka, Sindisiwe Chikunga, uu istaagay si lug ka banjartay looga badalo.

    Booliska ayaa sheegay in baaritaan la bilaabay kadib waxa ay ugu yeereen dhacdo aan horay loo arag.

    Dowladihii kala dambeeyay ee Koonfur Afrika ayaa lagu eedeeyay in ay wax ka qaban waayeen heerka dambiyada oo aad u sarreeya. Dalka waxaa mudooyinkan dambe aad ugu soo badanayay afduubyada.

13. 7 Nofembar 2023Sargaal ku geeroyooday bam- gacmeed hadyad ahaan loogu keenay xafladii dhalashadiisa

    La taliyahii madaxa ciidamada qalabka sida ee Ukraine ayaa ku geeriyooday bam gacmeed hadyad ahaan loogu keenaya xafladiisa dhalshada ,oo ku qaraxay.

    Jenaraal Hennadiy Chastyakov, oo 39 jir ah ayaa bam gacmeed waxaa hadyada ahaan ugu keenaya saaxiibadiisa, xafladiisii dhalashada awgeed, balse wiilkiisa ayaa furay kadibna waa ay ku qaraxaday.

    Wiilkiisa oo 13 sano jira ah ayaa sidoo kale waxaa soo garay dhaawac culus.

    Dhimashada Sargaalkan ayaa qeyb ka jab weyn oo soo gaaray Ciidanka militariga Ukraine,kadib markii weerar Gantaalo ah oo ay qaadeen Ruushku lagu dilay 19 askar, xili ay ku suganaayeen xaflad abaal marino lagu gudoonsiinayay meel u dhaw jiidda hore ee gobolka dagaalku ka socado ee Zaporizhzhia ee koonfurta dalkaasi.

14. 7 Nofembar 2023Dagaal ka dhacay xadka Israa'iil ay la wadaagto Lubnaan

    Wararka qaar ayaa hadda naga soo gaadhaya dagaal ka socda xuduudda waqooyiga Israa’iil.

    Milatariga Israa’iil ayaa sheegay in wax yar ka hor taangiyada militariga Israa’iil “ay weerar ku qaadeen koox argagixiso ah” xadka Lubnaan, kooxdan oo sida ay Israa’iil sheeganayso“isku dayday in ay soo riddo gantaalaha lidka taangiyada” kuna wajahan deegaanka Shatula.

    Afhayeenka militariga Daniel Hagari ayaa ku sheegay baraha bulshada: "Goor sii horeysay maanta ciidamada IDF waxay weerareen goob ay ku sugnaayeen ururka argagixisada ah ee Xisbullah, si ay meesha uga saaraan khatarta."

    Iswaydaarsiga rasasta u dhexeeya waqooyiga Israa'iil iyo koonfurta Lubnaan ayaa soo noqnoqatay ilaa 7dii Oktoobar. Xamaas iyo Xisbullah labaduba waxay sheegeen inay Israa’iil ka soo weerarayaan dhanka Lubnaan.

15. 7 Nofembar 2023Saameynta daadadkii ku soo rogmaday Gaalkacyo

16. 7 Nofembar 2023Israel oo sheegtay in tobaneeyo kolonyo gargaar sida ay gaareen Qasa

    Ilaa 70 kolonyo oo sida gargaar caalami ah ayaa maanta gudaha u galay Qasa iyagoo soo maray xadka Rafax, sida laga soo xigtay wasaaradda gaashaandhigga ee Israel.

    Baabuurta oo sida dawooyin, cunto iyo biyo ayay wasaaraddu sheegtay in la baaray ka hor inta aysan ka soo galin Masar.

    Ku dhowaad 500 oo kolonyo gargaar sida ayaa gaaray Qasa ka hor intuusan dagaalku bilaabmin.

    Dad gaaraya 1.2 milyan oo qof oo ku nool dhulkaas ayaa ku tiirsan gargaar, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay.

17. 7 Nofembar 2023Qaraxyo ka dhacay Khan Younis iyo Rafax oo ay tiro dad ah ku dhinteen iyo sawirro laga soo qaaday goobta

    Sida laga soo xigtay wakaaladda wararka ee AFP, mas'uuliyiinta caafimaadka Qasa ayaa sheegay in ugu yaraan 23 qof lagu dilay weerarro kala duwan oo xaga cirka ah oo ay Israel ka geysatay magaalooyinka Rafax iyo Khan Younis ee koonfurta Qasa.

    Ciidamada amaanka Israel weli ma xaqiijin duqeymahaas.

    Halkan hoose ka eeg sawirro laga soo qaaday magaalada Khan Younis.

18. 7 Nofembar 2023Dhowr iyo toban qof oo ku geeriyooday roobabkii ka da'ay gobolka Gedo halka tobanaan kun ay ku barakaceen

    Maamulka Juballand ayaa sheegay in dhowr iyo toban qof ay dhinteen halka ku dhowaad 60,000 qof ay ka barakaceen guryahooda kadib roobab mahiigaan ah oo todobaadkii la soo dhaafay ka da’ay deegaanno ka tirsan maamulkaas.

    Webiga Juba ayaa ku fatahay qeybo badan oo kamid ah magaalooyinka Luuq, Baardheere, Doolow iyo Buurdhuubo ee gobolka Gedo.

    Faahfaahinta khasaraha ka dhashay roobabkaas, ayaa waxaan ka wareysannay wasiirka arrimaha gargaarka iyo maareeynta musiibooyinka Jubbaland, Cabdiraxmaan Maxamed Dhiriq.

19. 7 Nofembar 2023Kenya oo doonaysa inay qaadkeeda u iibgeyso Israa'iil

    Beeraleyda qaadka ama Miraa ee kenya ayaa suuq cusub oo qaadka ay geeyaan ka helay bariga dhexe ka dib markii ay waayeen mid ka mid ah labadii suuq ee ugu weynaa baayac cmushtarkooda.

    Ganacsatada qaadka ayaa bilaayiin Shilin ka heli jiray UK iyo Soomaaliya oo ahaa labadii suuq ee ugu weynaa. UK ayaa dalkeeda ka joojisay qaadka iyadoo ku dartay 2014-kii in uu ka mid yahay maandooriyayaasha, halka Soomaaliyana ay xayiraad saartay inkastoo hadda la qaaday.

    Beeraleyda, ganacsatada iyo hoggaamiyayaasha Meru ayaa hadda si weyn u raadinaya suuqyo hor leh ka dib markii ay sheegeen in ay casharo ka barteen markii ay joojisay Soomaaliya oo ay si weyn ugu tiirsanaayeen.

    Halkan ka sii akhri warkan oo dhameystiran

20. 7 Nofembar 2023Dal Afrika ah oo dhamaan diblumaasiyiintiisa kala soo baxaya Israa'iil

    Koonfur Afrika ayaa sheegtay, inay u yeereyso dhamaan diblumaasiyiinteeda ku sugan magaalada Tel Aviv, kadib weerraradii xaga cirka ahaa oo ay Axadi Israel ku qaaday qasa.

    Duqeyntaas ayaa ahayd mid kamid ah weraradii ugu cuslaa ee ay Isarel fuliso tan iyo markii uu bilaabmay dagaalka muddo bil ah ka hor.

    Sida laga soo xigtay isbitaalka Al-Shifa ee Qasa, ku dhowaad laba boqol oo qof ayaa ku dhintay duqeyntaasi.

    Dowladda Koonfur Afrika, oo in muddo ah taageereysay Falastiiniyiinta ayaa si adag u cambaareysay Israel.

    Koonfur Afrika ma aha dalka keliya ee u yeertay diblumaasiyiintooda ku sugan Israel, balse waxaa tallaabo taa la mid ah hore u qaaday dalalka kala ah Chad, Chile iyo Colombia.

    Halka hoose ka aqriso warar kale oo la xiriira Koonfur Afrika.

    Sidee ayay Muslimiinta Koonfur Afrika u badbaadiyeen Qur'aankan la qoray boqollaal sano ka hor?

    F W de Klerk: Ninkii soo af-jaray xukunkii cunsuriga ahaa ee Koonfur Afrika