Trump oo ka caraysan mowqifka NATO ee dagaalka Iran, iyo Qalibaf oo ku baaqay in dib loo qaabeeyo nidaamka gobolka

Waxay u muuqataa in Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uusan hilmaami doonin mowqifka dalalka Yurub iyo qaar ka mid ah xulafada NATO, kuwaas oo diiday inay ka caawiyaan dagaalkii uu horraantii sanadkan ku qaaday Iran.

Waxa sidoo kale muuqata in Trump uu mar walba fursad u heli doono inuu dhaleeceeyo xubnaha NATO ee mowqifkaas qaatay, isagoo muujiyay cadho kadib markii xulafada Mareykanka ay ku dhawaaqeen inay diideen inay ka qeyb qaataan dagaalkaas.

Trump ayaa Arbacadii u sheegay Xoghayaha Guud ee NATO Mark Rutte inuu "ka niyad jabay" xubno ka tirsan isbahaysiga oo aan taageerin dagaalkiisa Iran. Trump wuxuu intaa ku daray: "Way na dayaceen. Uma aanan baahnayn wax caawimo ah gabi ahaanba. Toddobaadkii ugu horreeyay ayaanu si dhab ah u burburinay Iran. Laakiin waxaa laga yaabaa inay fiicnaan lahayd haddii ay dhihi lahaayeen, 'Waxaan rabnaa inaan caawino.'"

Hadalladan ayuu madaxweynuhu ka jeediyay kulan uu la yeeshay Rutte oo ka dhacay Aqalka Cad ee Washington. Isagoo ka hadlayay heshiiska Iran iyo khidmadaha marin-biyoodka Hormuz, Trump wuxuu ku adkeeyay in lacagahaas la soo rogo ay yihiin "wax aan la aqbali karin".

Bishii May 2026, Wasaaradda Difaaca Mareykanka waxay ku dhawaaqday in Washington ay kala bixi doonto ku dhawaad 5,000 askari oo jooga Jarmalka, taasoo loo arkay canaan loo jeedinayo xulafada NATO ee Yurub, xilli ay sii kordhayeen khilaafaadka u dhexeeya Trump iyo Yurub ee ku saabsan dagaalka Iran.

Miisaaniyad difaac oo dheeri ah

Iyada oo la eegayo horumarka militari, Trump wuxuu codsaday miisaaniyad dheeri ah oo dhan $67.15 bilyan oo loogu talagalay dagaalka Iran, taasoo lagu dari doono miisaaniyadda Pentagon-ka, sida ay sheegtay Aqalka Cad.

Pentagon-ku wuxuu horey u helay $1 tiriliyan miisaaniyadda 2026, sida uu sheegay guddiga miisaaniyadda Aqalka Wakiillada ee ay xisbiga Dimuqraaddigu maamulaan. Trump wuxuu sidoo kale sheegay Arbacadii inuu "laga yaabo inuu wax sameeyo" oo uu ku qanciyo xubin NATO ah oo ah Turkiga, marka la weydiiyay in uu ka jawaabi doono rabitaanka Ankara ee ah inay hesho diyaaradaha F-35 iyo matoorada diyaaradaha ay dalkaas ku sameynayaan.

"Khibradda dagaalka"

Dhanka kale, waxaa jiray farriin ka timid Iran taasoo ka duwan hadallada Trump oo loogu talagalay dalalka ay suuragal tahay inay xulafo la yihiin Tehran, iyadoo ku boorinaysa midnimada dalalka Islaamka si ay uga hortagaan khatar kasta.

Guddoomiyaha baarlamaanka Iran Mohammad Baqer Qalibaf ayaa sheegay in xaaladda cusub ee ka dhalatay dagaalka ay u baahan tahay "dib u qiimeyn cusub oo ku saabsan hababka amniga".

Wuxuu intaa ku daray: "Khibradda dagaalka weli waa hortayada, waana inaan dhammaanteen casharro ka baranno."

Qalibaf wuxuu sheegay in dalalka Islaamka ay u baahan yihiin inay dhisaan "nidaam goboleed cusub" oo ku saleysan awoodahooda, sida ay werisay Mehr News Agency 24 Juun.

Guddoomiyaha baarlamaanka Iran wuxuu sidoo kale tilmaamay in "asalka dhammaan dhibaatooyinka uu yahay hay'adda Sahyuuniyadda (Israel), sidaas darteed dalalka Galbeedka Aasiya waa inay helaan nidaam cusub oo ku habboon awoodahooda, kheyraadkooda iyo dadkooda."

Maxay sawirrada dayax-gacmeedku muujinayaan baaxadda weerarradii Iran ee saldhigyada Mareykanka?

Iyadoo xaalad degganaansho ah ay ka dhalatay saxiixa heshiiska is-afgaradka Mareykanka iyo Iran ee Bariga Dhexe, cabsi laga qabay yaraanta sahayda saliidda ayaa yaraatay, waxaana hoos u dhacay qiimaha saliidda cayriin.

Saliidda Brent waxay hoos u dhacday in ka badan $3 Arbacadii, iyadoo gaartay heerkeedii ugu hooseeyay tan iyo ka hor Dagaalkii Iran iyo Ciraaq. Brent waxay gaartay $73.12 halkii foosto, taasoo ah heerkeedii ugu daciifsanaa tan iyo Febraayo 2026.

Xoghayaha Guud ee Madasha Dalalka Dhoofiya Gaaska, Philippe Michelbella, ayaa sheegay in baahida gaaska dabiiciga ah ay bilaabi karto inay kordho rubaca saddexaad marka dagaalka Iran uu dhammaado.