Facal Oirbh, BBC Radio nan Gàidheal, 30 Ògmhios 2009

Caoraich

Lomradh

Seo facal airson a' chlòimh a tha tighinn bho chaora nuair a thèid a rùsgadh no a lomadh, agus bha Tormod MacLeòid às na Hearadh a' cur an cuimhne dhaoine mar a bha e a' nochdadh anns a' Bhìoball.

Bha Gideon air a thaghadh le Dia airson sluagh Israel a shaoradh ach bha e cho mì-chinnteach 's gun do dh'iarr e dearbhadh air Dia ann an riochd dà mhìorbhail, ceart-aghaidh a chèile, dà oidhche às dèidh a chèile.

Seo a' chiad mìorbhail:

"Agus thuirt Gideon ri Dia, "Ma shaoras tu Israel lem làimh-sa, mar a thubhairt thu, feuch, cuiridh mi lomradh ola air an ùrlar-bhualaidh; agus ma bhios an drùchd air an lomradh a-mhàin agus tiormachd air an talamh uile, an sin bidh fios agam gun saor thu Israel lem làimh mar a thuirt thu.

Agus bha mar sin: oir dh'èirich e gu moch air an là màireach, agus theannaich e an lomradh cuideachd agus dh'fhàisg e an drùchd as an lomradh, làn cuaiche dh'uisge."

Leabhar nam Britheamhan, Caibideil V1, 36-37

Eòlan

B' e seo an ola a bh' anns a' chlòimh. Bha am maistir a' toirt an eòlain às a' chlòimh nuair a bhathas ga obrachadh. Bha an aon fhacal air a chleachdadh airson ola a bhathas a' toirt à adha chudaigean, agus is dòcha bho adha iasg sam bith.

Ath-chlòimh

Seo na bìdeagan beaga clòimh a bha air fhàgail an dèidh rùsgadh 's a bhiodh iad a' toirt air falbh. Bha seo a' cuideachadh le bhith a' sgioblachadh na faing aig an aon àm.

A' choimhead

Bhiodh an duine a bhiodh ris a' choimhead an urra ri na caoraich agus na h-uain a chumail air a' mhòinteach, air falbh bhon bhaile.

Bha Fionnlagh ag innse mu fhear anns a' bhaile aige fhèin a thachair an latha bha seo ris an fhear a bha ris a' choimhead is e a' tighinn chun a' bhaile le caora aige. Thuirt a' fear a bha seo "An e sin an aon tè nach do dh'fhuirich a-muigh?" a' cur às leth an fhear a bha ris a' choimhead gur ann a' toirt nan caoraich chun a' bhaile a bha e, seach a bhith gan cumail air falbh.