Co powoduje cholerę i jak można się przed nią chronić?

    • Autor, Ghada Nassef
    • Stanowisko, BBC World Service
  • Data publikacji
  • Czas czytania: 3 min

W niedzielę w Stargardzie zdiagnozowano u starszej kobiety cholerę, która została potwierdzona przez dwa niezależne laboratoria.

Jak podaje Polska Agencja Prasowa (PAP), kobieta miała m.in. ciężką biegunkę, odwodnienie i niewydolność nerek wymagającą dializ.

Ani pacjentka ani nikt z jej najbliższych nie przebywali za granicą i służby sanitarne szukają źródła zachorowania.

Według głównego inspektora sanitarnego dra Pawła Grzesiowskiego, cytowanego przez PAP, 26 osób, które miały bezpośredni kontakt z chorą – włączając personel medyczny – pozostaje na kwarantannie domowej. Pod nadzorem epidemiologicznym jest 85 osób.

Ostatni przypadek cholery w Polsce odnotowano w Świnoujściu w 2019 r.

Co powoduje cholerę?

Cholera to infekcja bakteryjna, która powoduje ciężką biegunkę i odwodnienie.

Jest to łatwo uleczalna choroba, ale nieleczona może doprowadzić do śmierci w ciągu kilku godzin.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisuje cholerę jako "chorobę ubóstwa", dotykającą ludzi z ograniczonym dostępem do bezpiecznej wody i podstawowych warunków sanitarnych.

Występuje głównie w Afryce, Azji i na Haiti.

WHO szacuje, że każdego roku na świecie odnotowuje się od 1,3 do 4 mln przypadków cholery i od 21,000 do 143,000 zgonów spowodowanych tą chorobą.

Zakażenie cholerą jest wywoływane przez bakterię o nazwie przecinkowiec cholery (łac. vibrio cholerae).

Bakteria ta wytwarza toksyny w jelicie cienkim, które powodują, że organizm wydziela ogromne ilości wody, co prowadzi do biegunki, a w ciężkich przypadkach do szybkiej utraty płynów i soli.

Objawy zwykle pojawiają się od 12 godzin do pięciu dni po zakażeniu.

WHO twierdzi jednak, że u ponad 80% zakażonych nie występują żadne objawy.

U mniejszości osób wykazujących objawy, zwykle 20-30%, w ciągu kilku dni rozwija się ostra wodnista biegunka z intensywnym odwodnieniem.

Nieleczona może prowadzić do śmierci.

Jakie są objawy?

Objawy zakażenia cholerą mogą obejmować:

  • Biegunkę, która jest wodnista i często ma blado-mleczny wygląd (opisywana jako "woda ryżowa")
  • Nudności lub wymioty, które mogą trwać godzinami i są szczególnie częste we wczesnych stadiach choroby
  • Ból brzucha
  • Skurcze nóg
  • Odwodnienie może pojawić się już w ciągu kilku godzin od wystąpienia objawów i mieć różne nasilenie – od łagodnego po bardzo poważne.
  • Objawy odwodnienia obejmują: drażliwość, zmęczenie, zapadnięte oczy, suchość w ustach, silne pragnienie, suchą, pomarszczoną skórę, która wolno wraca do pierwotnego kształtu po naciśnięciu, małą ilość oddawanego moczu lub jego brak, niskie ciśnienie krwi i nieregularne bicie serca.

Odwodnienie może prowadzić do szybkiej utraty minerałów we krwi. Nazywa się to zaburzeniem gospodarki wodno-elektrolitowej.

Łagodna lub umiarkowana biegunka czasem sprawia, że cholera jest mylona z innymi chorobami.

Cholerę można zdiagnozować jedynie poprzez badania laboratoryjne.

Jak przenosi się cholera?

Cholera jest przenoszona, gdy ktoś pije wodę lub je żywność skażoną bakteriami przecinkowca cholery.

Pacjenci, u których nie występują objawy, stanowią duże ryzyko zakażenia dla innych, ponieważ mogą wydalać bakterie z kałem przez 1-10 dni po zakażeniu.

WHO ostrzega przed kontaktem z kałem lub wymiocinami osoby chorej na cholerę, a także z przedmiotami, które mogły zostać nimi skażone.

Organizacja przestrzega również przed niezabezpieczonym kontaktem z ciałem osoby zmarłej na cholerę.

Jak możesz się chronić?

Brytyjska służba zdrowia (NHS) udziela wskazówek, jak uniknąć zachorowania podczas podróży do rejonów, gdzie występuje cholera:

  • Regularnie myj ręce wodą z mydłem, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety i przed przygotowywaniem jedzenia lub przed posiłkiem.
  • Pij tylko wodę z bezpiecznego źródła, w tym wodę butelkowaną lub przegotowaną wodę z kranu.
  • Myj zęby butelkowaną lub przegotowaną wodą.
  • Nie jedz surowych owoców i warzyw (w tym sałatek), które nie zostały umyte butelkowaną lub przegotowaną wodą i nie zostały samodzielnie przygotowane.
  • Nie spożywaj skorupiaków i owoców morza.
  • Nie dodawaj lodu do napojów.
  • Jedz owoce i warzywa, które możesz samodzielnie obrać, takie jak banany, pomarańcze i awokado. Unikaj sałatek i owoców, których nie można obrać, takich jak winogrona i jagody.

Łatwo uleczalna choroba

Cholerę można łatwo leczyć poprzez szybkie zastosowanie doustnego roztworu nawadniającego (ORS).

WHO mówi, że ORS można otrzymać od pracowników służby zdrowia lub nawet przygotować w domu, mieszając litr bezpiecznej wody, sześć łyżeczek cukru i pół łyżeczki soli.

Dorośli mogą potrzebować do sześciu litrów ORS w pierwszym dniu leczenia umiarkowanego odwodnienia.

W ciężkich przypadkach pacjent może wymagać dodatkowego leczenia, w tym nawodnienia dożylnego.

Pacjentom podaje się również odpowiednie antybiotyki, aby skrócić czas trwania biegunki, zmniejszyć ilość potrzebnych płynów nawadniających oraz ograniczyć ilość i czas wydalania bakterii cholery wraz z kałem.

Większość osób szybko wraca do zdrowia po zarażeniu cholerą. Pacjenci są zwykle wypisywani z placówek medycznych w ciągu trzech dni.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Nicole Frydrych i Magdalena Mis