Zełenski pozbawiony Orderu Orła Białego po nazwaniu jednostki wojskowej na cześć UPA

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski został pozbawiony najwyższego polskiego odznaczenia państwowego, Orderu Orła Białego, w związku z decyzją Kijowa o nadaniu jednostce wojskowej nazwy na cześć kontrowersyjnych bojowników z czasów II wojny światowej.

Prezydent Karol Nawrocki określił podjętą pod koniec ubiegłego miesiąca decyzję Ukrainy o nazwaniu jednostki imieniem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) jako „oburzającą", „niezrozumiałą" i „głęboko rozczarowującą".

Nawrocki podkreślił, że spór dyplomatyczny nie wpłynie na wsparcie Polski dla Ukrainy w walce z Rosją.

Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha potępił ruch Warszawy, nazywając go „strategicznym błędem" i „przejawem braku szacunku".

Wielu Ukraińców uważa UPA, która działała w latach 40. i 50. XX wieku, za bohaterów walczących o niepodległość Ukrainy przeciwko Armii Czerwonej, a także nazistowskim Niemcom i władzom polskim.

Dlatego dla Ukraińców tytuł „Bohaterowie Ukraińskiej Powstańczej Armii" jest znaczącym wyróżnieniem.

Polska jednak oskarża UPA o przeprowadzenie ludobójstwa na Polakach na Wołyniu (obecnie obwód wołyński w Ukrainie) w latach 1943–1945.

„Dla przytłaczającej większości polskiego społeczeństwa UPA pozostaje przede wszystkim formacją odpowiedzialną za brutalne zbrodnie popełnione na obywatelach Rzeczypospolitej Polskiej podczas II wojny światowej," powiedział Nawrocki w nagraniu opublikowanym na oficjalnej stronie prezydenta.

„Dlatego decyzja władz ukraińskich o gloryfikowaniu UPA jest nie tylko oburzająca, ale także niezrozumiała i głęboko rozczarowująca," powiedział.

„Rani ona nie tylko naszą pamięć historyczną. Podważa także zaufanie budowane przez lata i w ostatnich miesiącach," dodał.

Nawrocki wskazał na setki tysięcy ukraińskich uchodźców przyjętych przez Polskę po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 r.

„Polacy otworzyli swoje granice, swoje domy i swoje serca dla milionów Ukraińców," powiedział.

Dodał następnie: „Droga Ukrainy do struktur europejskich wymaga również gotowości do uczciwego zmierzenia się z trudnymi rozdziałami własnej historii.

Zjednoczona Europa została zbudowana na odrzuceniu totalitaryzmu i kultu przemocy. Te zasady muszą obowiązywać wszystkich. Dla tych, którzy tego nie rozumieją, nie może być miejsca w Unii Europejskiej, a Polska z pewnością na to nie pozwoli".

Ukraina ma ambicje, by zostać państwem członkowskim UE, i w tym tygodniu uczestniczyła w Luksemburgu w pierwszym etapie negocjacji akcesyjnych.

Premier Donald Tusk próbował złagodzić narastające napięcia dyplomatyczne między Kijowem a Warszawą.

Były przewodniczący Rady Europejskiej stwierdził w piątek w mediach społecznościowych, że spór „cieszy" Władimira Putina i wezwał Zełenskiego oraz Nawrockiego do „uspokojenia emocji, a nie podsycania napięć".

Dla Ukrainy UPA jest symbolem oporu i walki o niepodległość, mimo że Warszawa twierdzi, iż w masakrach wołyńskich zginęło około 100 000 Polaków.

Czerwono-czarna flaga UPA jest dziś często używana przez ukraińskich żołnierzy na linii frontu.

Z tego powodu Zełenski powiedział, że użyje nazwy UPA dla jednostki wojskowej, „w celu przywrócenia historycznych tradycji armii narodowej".

Polski Order Orła Białego został nadany Zełenskiemu w 2023 r. przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę.

Sam Zełenski nie odniósł się bezpośrednio do sporu.

Sybiha nazwał jednak tę decyzję „strategicznym błędem prezydenta Polski, z którego korzysta jedynie Moskwa".

Poinformował, że w wyniku tej decyzji zwróci odznaczenie, które otrzymał od Polski w 2022 roku.

„Żaden prezydent innego kraju nie będzie dyktował nam naszej historii." powiedział.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis