نشست امنیتی پکن، «مجمع شیانگشان»، چیست؟

مقام‌های بلندپایه ارتش چین و روسیه در نشست امنیتی پکن موسوم به «مجمع شیانگشان» از آمریکا انتقاد کرده‌اند.

ژانگ یوشیا، یکی از مقام‌های ارشد نظامی چین، به طور مستقیم نامی از ایالات متحده آمریکا نبرد، اما گفت که برخی از کشورها می‌خواهند آشفتگی ایجاد کنند و در کشورهای دیگر انقلاب ایجاد کنند. در عین حال آقای ژانگ گفت که پکن مایل است روابط نظامی خود را با واشنگتن با حفظ احترام متقابل و همزیستی مسالمت‌آمیز توسعه دهد.

سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، هم در سخنانی گفت که پاسخ غرب به روسیه بر سر درگیری در اوکراین، خطر مناقشه هسته‌ای را افزایش می‌دهد.

نشست امنیتی پکن، با نام رسمی «مجمع شیانگشان» را انجمن علوم نظامی چین در سال ۲۰۰۶ تاسیس کرد و در سال ۲۰۱۴ گسترش داد.

هدف چین از ایجاد این مجمع، ایفای نقشی بزرگتر در دیپلماسی نظامی منطقه‌ای و گفتگوهای امنیتی بوده است.

مجمع امنیتی پکن از زمان تاسیس سه مرحله توسعه داشته است: مرحله اول از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴، که صرفا شامل کنفرانس‌های دوسالانه کارشناسی بود.

مرحله دوم از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، که این مجمع سالانه برگزار شد، به یک کنفرانس نیمه‌عمومی تبدیل شد، یعنی از ششمین مجمع به بعد.

به گفته کارشناسان اکنون به نظر می‌رسد که با برگزاری دهمین اجلاس امنیتی، این مجمع قصد دارد وارد مرحله سوم شود، یعنی ایجاد موقعیت و ایفای نقش‌های جدید امنیتی.

به گفته کارشناسان چینی، تکامل مجمع شیانگشان معیاری برای تغییر فهم چین از خود و گسترش نقش استراتژیکش در چشم‌انداز تغییرات امنیت منطقه‌ای است.

به عقیده آنها، به عنوان یک مجمع امنیتی تازه‌تاسیس، این مجمع می‌تواند و باید با نهادهای منطقه‌ای موجود همزیستی وبرای یک ساختار امنیتی فراگیر، قوی و انعطاف‌پذیر در آسیا-اقیانوسیه همکاری کند.

این مجمع از زمان مرحله دوم توسعه خود از سال ۲۰۱۵، از طیف گسترده‌تری از رهبران نظامی و دفاعی، روسای سازمان‌های بین‌المللی، شخصیت‌های سیاسی سابق، ژنرال‌های بازنشسته و نیز کارشناسان آسیایی و غیرآسیایی دعوت کرده است.

مجمع شیانگشان می‌گوید که هدفش افزایش همکاری‌های سودمند و تقویت گفتگوهای امنیتی و ارتباطات دفاعی، و ارتقای صلح و ثبات منطقه آسیا-اقیانوسیه است، اما بسیاری از کشورهای غربی این مجمع را بیشتر به عنوان یک تهدید ارزیابی می‌کنند.

بیشتر کشورهای غربی ترجیح می‌دهند در مورد مسائل امنیتی منطقه در نشست امنیتی «گفتگوهای شانگری-لا» که سالانه در سنگاپور برگزار می‌شود، بحث و گفتگو کنند.

بعضی کارشناسان معتقدند با اینکه مجمع شیانگشان سعی کرده است بدیلی برای نشست شانگری-لا باشد، نتوانسته است برای مسائلی که در مرکز تنش‌های شرق آسیا جای دارد، راهکاری ارائه کند.

این کارشناسان معتقدند که از لحاظ تاریخی، چین ارتباط پیچیده‌ای با «گفتگوهای شانگری-لا» داشته است که مهم‌ترین مجمع چندجانبه امنیتی آسیاست که سالانه در سنگاپور برگزار می‌شود.

در دهمین مجمع شیانگشان هم به نظر می‌رسد که کشورهای غربی نگران هستند که این مجمع تا چه اندازه باز و شفاف است، به همین دلیل یا از شرکت در آن امتناع کرده‌اند یا هیئت‌های کوچک و نه چندان عالی‌رتبه را به این نشست فرستاده‌اند.

خبرگزاری رویترز، به نقل از منابع آگاه، گفته است که بعضی از کشورهای اروپایی از جمله فرانسه هیئت کوچکی از وزارت دفاع خود را می‌فرستند.

هیئت ناتو هم به ریاست وندین اسمیت، مدیر کنترل تسلیحاتی این نهاد، به این نشست می‌رود.