اوکرایین کړکېچ: ماریوپول کې جګړې د خلکو د ژغورلو مخه نیولې

ژوندی پوښښ

ګوربت ننګيال

1. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲د اوکرایین ولسمشر یو ځل بیا په ناټو نیوکه وکړه چې اوکرایین د "نه الوت" سیمه نه اعلانوي

   د اوکرایین ولسمشر ولودمیر زیلینسکي د یو شمير اروپایي هيوادونو له مشرانو سره مجازي لیدنه کې، پر ناټو نیوکه وکړ چې د اوکرایین فضا د "نه الوت" زون له اعلانولو انکار کوي. دې مجازي غونډه کې د بریتانیا، استونیا، فنلنډ او ډنمارک مشرانو ګډون کړی و.

   د اوکرایین ولسمشر ویلي، ناټو په نړۍ کې تر ټولو قوي پوځي ایتلاف دی، خو ځیني غړي یې د روسیې د برید له امله "هېپنوسېز" (مصنوعي خوب) ويده شوي دي.

   ښاغلي زیلینسکي ویلي، دا پروسه به د روسیې پوځ ته اجازه ورکړي چې "ښارونه، استوګنځایونه، ښوونځي او روغتونونه بمبار کړي".

2. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲وروستی, د کیېف ښاروال: د اوکرایین پلازمېنه کې د روسیې هوايي برید کې ۴کسان وژل شوي

   د کیېف ښاروال وايي، د اوکرایین پر پلازمېنېکیېف کې د روسیې هوايي برید څلور کسان وژلي دي.

   د هغه په خبره د ژغورنې کارکوونکي د اور په وژلو له سهار راهیسې بوخت دي.

   له دې مخکې د اوکرایین بېړنیو خدماتو اعلان وکړ چې کیېف کې په یوه استوګن ځای د برید له کبله دوه کسان وژل شوي دي.

3. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲زیلنسکي: روسیې ناټو ذهناً مفلوج کړې

   د اوکرایین ولسمشر ولودیمر زیلنسکي په لندن کې له اروپايي مشرانو سره خبرو کې د الوت لپاره ممنوع سیمې رامنخته کولو لړ کې د ناکامۍ له کبله غوسه څرګنده کړې.

   د بریتانیا لومړي وزیر بوریس جانسن او ځینې نورو اروپايي مشرانو سره ویډیويي خبرو کې نوموړي وویل، ناټو د نړۍ ''له پیاوړو سازمانونو یو و، خو د روسیې یرغل یې ځینې غړي هیپنټایز (ذهناً مفلوج) کړي دي.''

   نوموړي زیاته کړه: ''موږ د دریېمې نړیوالې جګړې په هکله ډېر اورو، چې ادعا کېږي که ناټو د روسي توغندیو او الوتکو پر مخ د اوکرایین هوايی حریم وتړي او له همدې کبله د الوت لپاره د ممنوع سیمېې له رامنځته کولو ډډه شوې. دا ده چې روسي پوځ اجازه موندلې چې سوله ییز ښارونه بمبار کړي، مېشت ځایونه او ښوونځي والوځوي. په کیېف کې ګهیځ وختي پر څلور پوړیز مېشت ځای بمباري وشوه، چې له کبله یې لسګونه کسان مړه شوي.''

4. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲روسیې د خیرسون سیمې د بشپړ کنټرول ترلاسه کولو ادعا وکړه

   د روسیې دفاع وزارت یو ویاند وايي، روسي ځواکونو اوس د اوکرایین سویلي خیرسون سیمې بشپړ کنټرول ترلاسه کړی دی.

   بي بي سي نه ده توانېدلې له خپلواکو سرچینو د ویاند ایګور کوناشینکوف د دې ادعا تایید ترلاسه کړي.

   د انټرفاکس اې وې این خبري شبکې په رپوټ کې د نوموړي له قوله ویل شوي، روسي ځواکونو اوس د ټولې سیمې کنټرول ترلاسه کړی دی.

   له دې مخکې په یوه خپره شوې ویډیو کې د خیرسون اوسېدونکي داسې حال کې لیدل کېږي، چې د پوځیانو لخوا د خبرداري له ډزو سره سره د اشغال پر ضد مظاهره کوي.

5. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲اوکرایین ولسمشر د ټپي پوځیانو لیدو ته ورغلی و

   اوکرایین ولسمشر ولودیمر زیلنسکي په یوه پوځي روغتون کې د ټپي پوځيانو لیدو ته ورغلی و. نوموړی له پوځیانو سره وغږېد، سیلفي تصویرونه یې ورسره واخیستل او پوځیانو او روغتون عملې ته یې مډالونه ورکړل.

6. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲کیېف کې پر مېشت ځایونو بریدونه شوي

   اوکرایین چارواکو ځینې تازه تصویرونه خپاره کړي، چې د پلازمېنې کیېف په سفیاتوشینسکي سیمې یوې ودانۍ کې لګېدلی اور پکې لیدل کېږي. چارواکي وايي، په دې نهه پوړیزه ودانۍ کې د روسي ځواکونو برید له کبله اور لګېدلی. د مسوولینو په وینا دا اور د سهار پر نژدې پنځه نیمې بجې وژل شوی دی. مسوولینو په دې پېښه کې د تلفاتو په هکله څه نه دي ویلي.

7. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲اوکرایین پوځ: څلور روسي هیلیکوپترونه غورځل شوي

   • پر اوکرایین د روسي ځواکونو شلمې ورځې له پیل سره د اوکراییني پوځ مرکزي قومندانۍ له لوري لاندني ورځني معلومات وړاندې شوي دي.
   • روسي ځواکونه د نیول شویو سیمو پر سمبالولو بوخت دي او نوی پرمختګ کې پاتې راغلي.
   • په ورته مهال روسي ځواکونو پر مهمو ځایونو بمباري او توغندیز بریدونه کوي.
   • روسي پوځیان په نیول شویو سیمو کې د ټپیانو درملنې لپاره له روغتیايي اسانتیاوو کار اخلي.
   • اوکراییني ځواکونو څلور هیلیکوپترې، یوه الوتکه او یو کروز ډوله توغندی ویشتلي او له منځه وړي دي.
   • اوکراییني ډلګۍ توانېدلې د ماریو پول ښار پر لوري د روسي ځواکونو د پرمختګ مخه ونیسي چې مخکې یې هم د کنټرول لپاره سخته جګړه شوې.
   • په تور سمندرګي کې سیمې ته د روسي ځواکونو د نور تګ راتګ نښې، نښانې نه دي لیدل شوي.
   • د روسي ځواکونو مورال کچه هماغسې 'ټیټه' ده او ځینې پوځیان د قوماندې له منلو انکار کوي. بي بي سي نه ده توانېدلې دا ادعاوې تایید کړي.

8. ۲۴ کب ۱۴۰۰ - ۱۵ مارچ ۲۰۲۲نژدې څلور زره ملکي خلک د جګړې له کرښو ایستل شوي

   اوکرايين کې دوشنبې په ورځ (۱۴ مارچ) د جګړې د لومړۍ کرښې له ښارونو څه باندې څلور زره ملکي وکړي په برياليتوب سره ايستل شوي دي.

   په يوه ويډيويي بيان کې د دغه هېواد د لومړي وزير مرستيال ايرينا ويريشچوک ويلي، دغه کسان د اوو بشري دهلېزونو له لارې ايستل شوي دي. نوموړي دغه راز روسي ځواکونه تورن کړل چې کيېف کې يې پر ملکي وګړو ډزې کړې دي.

   خو روسیې په پرله پسې ډول د اوکرایین هغه ادعاوې رد کړې چې ګواکې د دوی ځواکونو پر ملکي وګړو ډزې کړې دي.

9. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲

   د روسيې توپچي د اوکرايين پر بېلابېلو ښارونو خپل ګوزارونه روان ساتلي. اوکراييني چارواکي وايي د کيېف شمال کې پر انټونوف هوايي ډګر د توپونو ګوزارونه شوي دي. دا د اوکرايين تر ټولو مهم نړيوال هوايي ډګر، او ارزښتناکه پوځي اډه بلل کېږي.خو د ملکيانو سيمې هم د جګړې تر اور لاندې راغلې دي. د کيېف له مرکزي برخې يوازې يو نيم کليومتر لرې، د استوګنې پر يوې ودانۍ د روسانو هوايي ګوزار کې لږترلږه ۳ کسان وژل شوي، او ۱۲ نور ژوبل شوي دي. له اوبولون سيمې لسګونه کسان ايستل شوي، داسې حال کې چې ژغورونکي د پېښې ځای کې د خلکو لټون کوي.

10. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲سیمه ییز چارواکي: د اوکرایین شمال کې د تلويزيون پر برج توغندي برید کې لږ تر لږه نهه کسان وژل شوي

    د اوکرایین په شمال کې د تلويزيون پر يوه برج د راکټي برید پایله کې لږ تر لږه نهه تنه وژل شوي او نهه نور ټپیان شوي دي.

    د ریوین ولسوال ویتالي کوول وویل چې د انټوپي سيمه کې د تلويزيږن برج او پر یوه ودانۍ دوه جلا توغندي لګېدلي. هغه وویل چې خلک لا هم تر خاورو لاندې دي. سیمه ییزو رسنیو ویلي، د اوکرایین په شمالي ریون سیمه کې له برید وروسته د تلویزیون او راډیو خپرونې بندې شوې دي.

11. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲ملګري ملتونه: اوکرایین سره د څه باندې۴۰میلیونه ډالرو نوره مرسته کوو

    د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش اعلان وکړ چې ملګري ملتونه به اوکرایین سره د بشري مرستو په لړ کې له ۴۰ میلیونه ډالرو زیاته نوره مرسته هم وکړي.

    هغه نیویارک کې د خبرو پر مهال ویلي، دا مرستي د خوړو، اوبو، درملو نورو حیاتي اړتیاوو او اړمنو سره نغدي مرستو لپاره اړینې دي.

    ګوتریش همدا راز خبرداری ورکړ چې پر اوکرایین د برید زیاتوالی که تېروتنه وي او که قصدي وي ټول انسانیت ګواښي.

    هغه د دښمنۍ د سملاسي بندولو او د ملګرو ملتونو د منشور او نړیوالو قوانینو له اصولو سره سم د جدي خبرو اترو د پیل غوښتنه وکړه.

12. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲د پوتين متحد: پر اوکرایین د مسکو پوځي برید پلان له سره سم نه و

    رویټرز د روسیې د ملي ګارډ مشر له خولې ویلي، پر اوکرایین د مسکو پوځي برید جوړ شوي پلان سره سم نه دی ترسره شوی.

    دا تر دې دمه د کرملین د یوه چارواکي له خوا تر ټولو ستر اعتراف دی چې وايي پر اوکرایین د روسیې برید د دغه هېواد د تمي خلاف ورو ترسره شوی دی.

    د ولادمیر پوتین نژدې متحد او پخواني ساتونکي ویکتور زولوتوف ویلي، "زه غواړم ووایم چې هو، هر څه هغومره چټک نه دي لکه څنګه چې موږ غوښتل " هغه د روسیې د کمزوري پرمختګ پړه پر ښی اړخو واچوله چې د روسيې د خلکو په منځ کې پټ دي.

    دا یو تور دی چې مسکو یې په مکرر ډول د خپل تېري د توجیه کولو لپاره کاروي او وايي چې نیوـنازیانو په اوکراینیانو کې نفوذ کړی دی.

    د روسیې د ملي ګارډ د مشر څرګندونې چې د رویټرز په راپور کې راغلي او د روسيې د ملي ګارډ په رسمي ویب پاڼه کې خپرې شوي تر دې دمه بي بي سي په خپلواکه توګه نه دي تایید کړي ځکه چې د کرملین سایټ اوسمهال تړل شوی دی.

13. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲جګړې ځپلو سیمو کې مړي ډله ییزو قبرونو کې خښېږي

    د روسیې درنو بمباریو د اوکرایین ځینو ښارونو او ښارګوتو اوسېدونکي اړ کړي چې وژل شوي کسان په موقتي توګه ډله ییزو قبرونو کې خښ کړي، د ډېرو مړو هویت نه پېژندل کېږي.

    د ماریوپول ښاروال سیري اورلوف بي بي سي ته وویل، "مونږ نه شو کولی د جګړې قربانیان په انفرادي قبرونو کې خښ کړو، ځکه چې دوی له ښاره بهر دي او شاوخوا یې د روسي ځواکونو تر کنټرول لاندې ده".

    ماریوپول چې یو ستراتیژیک بندري ښار دی له نژدې دوو اونیو راهیسې د روسیې تر برید لاندې دی. په زرګونو اوسېدونکي یې د خوړو او اوبو له نشتون سره مخ دي او تر ځکمې لاندې پټنځایونو کې پټ دي.

    یوه ځایي استازي بي بي سي ته وویل، په بوچا کې چې د کیېف یوه ولسوالۍ ده او د روسي ځواکونو تر کنټرول لاندې ده ۶۷ مړي په یوه کنده کې خښ شوي.

    په کلابند شوي چرنیهیف کې هم مړي په ډله ییزو موقتي قبرونو کې خښېږي ځکه چې د جګړې له امله څوک خپلو هدیرو ته لاسرسی نه لري.

    یوه ځايي استازي بي بي سي ته ویلي، د کیېف ښار د بوچاکې په یوه خندق کې۶۷ جسدونه خښ شوي، چې د روسانو تر ولکې لاندې دي.

14. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲وروستی, د روسیې او اوکرایین تر منځ د سولې خبرې په موقت ډول وځنډېدې

    د اوکرایین ولسمشر سلاکار میخایل پودولیک وايي، د روسيې او اوکرايين تر منځ د سولې خبرې تر سبا ځنډېدلي دي.

    نوموړي د دواړو هېوادونو تر منځ په خبرو کې ځنډ "تخنیکي خنډ" بللی دی.

15. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲د روسیې دفاع وزارت: دونیڅک کې لږ تر لږه شل کسان وژل شوي

    بي بي سي په خپلواک ډول دونیڅک کې د مرګ ژوبلې په اړه دا ادعاوې نه دي تایید کړي خو د روسي دفاع وزارت وايي، برید کې شل کسان وژل شوي او نهه نور ټپيان دي.

    رویټرز په خپاره شوي راپور کې راغلي چې کرملین دا برید یوه ټراژیدي او پر ملکي کسانو برید بللی او زیاته کړې یې ده، "داسې ښکاري چې د اوکرایین مشران له سمندر پورې غاړه اوکراییني پوځ ته امر کوي".

    اوکرایین د جمعې په ورځ په یوه خپره شوې اعلامیه کې دا تورونه رد کړي چې ګواکي برید اوکرایین کړی دی.

    دونیڅک د اوکرایین په ختیځ کې د بېلتون غوښتونکو تر کنټرول لاندې سیمه ده چې له ۲۰۱۴ کال را په دېخوا اوکراییني ځواکونو سره په جګړه بوخته ده. د جګړې د بندولو لپاره د پوتین یوه غوښتنه د ختیځي سیمې د خپلواکۍ په رسمیت پېژندل دي.

16. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲پر ماریوپول روغتون برید کې یوه ښځه او ماشوم یې وژل شوي دي

    د اسوشیټيډ پريس راپور کې راغلي چې یوه ښځه ماريوپول روغتون کې داسې مهال وژل شوې چې روغتون ته د ماشوم د زېږون لپاره راغلې وه.

    د پېښې تصویرونو کې د تېرې چهارشنبې د برید تر ټولو زړه بوږنووکی انځور ښکاري چې مېندواره ښځه پر تذکره داسې حال کې پرته ده چې پر روغتون برید کې وژل شوې.

    د اسوشیټيډ پرېس په وینا د هغې ماشوم د شنبې پر ورځ له بېړنيو جراحي عملیاتو وروسته زېږیدلی و، خو ډاکټرانو د شنبې پر ورځ د مور او ماشوم دواړو مړینه تایید کړې.

    روسي چارواکو تورونه لګولي چې دا زېږنتون د روغتیايي مرکز په توګه نه، بلکې په وینا یې د اوکراییني وسله والو لخوا د سنګر په ډول کارول کېده.

    اوکراییني چارواکو بیا دا تورونه رد کړي او روسیه یې په جنګي جنایتونو تورنه کړې.

17. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲د اوکرایین او روسیې خبرو تازه تصویر

    د کیېف مرکچي پلاوي یوه غړي د روسیې او اوکرایین تر منځ د خبرو یو تصویر خپور کړی، چې اوس څلورم پړاو ته رسېدلې او د ویډیو لینک له لارې تر سره کېږي. اوکرایینی مرکچي میخالیو پودولیاکوايي، دواړو مرکچي پلاویو اوس خپل ځایونه سمبال کړي دي.

    نوموړي له دې مخکې ویلي و، په دې خبرو کې به د اوربند پر ټینګښت، د روسي ځواکونو پر وتلو، او دغه راز اوکرایین ته د امنیت خوندیتوب ضمانت پر ورکولو تمرکز وشي.

18. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲پر اوکرایین د روسيې برید ورستي معلومات

    که همدا اوس له موږ سره د اوکرایین جګړې خبري پوښښ پر پاڼه یو ځای شوي یاست، دلته وروستي معلومات درته وړاندې کوو.

    • پر اوکرایین د روسيې د برید نولسمه ورځ ده، د روسیې او اوکرایین مرکچي پلاوو د جګړې د پای ته رسولو په موخه د سولې څلورم پړاو خبرې پیل کړې دي.
    • د اوکرایین مرکچي میخایل پودولیاک ټینګار کړی چې په خبرو کې به تمرکز پر اوربند، د روسي ځواکونو پر وتلو او د اکرایین د امنیت پر تضمین وي.
    • د روسیې بریدونه لا هم د اوکرایین په پلازمېنه کيېف کې پر استوګنځیو، ودانیو او د الوتکو پر یوې فابریکې روان دي.
    • د اوکرایین د لومړي وزیر مرستیال ویلي، اوکرایین هڅه کوي د لسو بشري دهلیزونو له لارې کیېف ته له نژدې سیمو او د لوهانڅک له ختیځو برخو ایسار پاتې ملکي کسان راوباسي.
    • همدا راز چین د امریکايي چارواکو هغه ادعاوې چې ګواکې روسیې له بیجینګ څخه په اوکرایین کې د پوځي مرستې غوښتنه کړې وه "دروغ معلومات'' بللي دي. امریکا بیجینګ ته خبرداری ورکړی که د مسکو ملاتړ وکړي نو سختې پایلې به ولري.

19. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲اوکرایین چارواکي په خبرو کې پر اوربند تمرکز ته هیله من دي

    په داسې حال کې چې د مسکو او کیېف تر منځ نن ګهیځ خبرې پیل شوې، لوړپوړي اوکراییني چارواکي د دې خبرو څرنګوالي په هکله غږیږي.

    د اوکرایین ولسمشر دفتر مرستیال ایهور ژوفکا بي بي سي ته وویل، د تېر پرتله اوس د مسکو دریځ په دې خبرو کې 'رغنده' دی.

    نوموړي د بي بي سي راډیو ۴ ته وویل: ''دوی موږ ته د سرو کرښو ټاکلو یا ضرب الاجل پر ځای اوس داسې ښکاري چې رغنده خبرې یې پیل کړې دي.''

    له دې سره هممهاله د اوکرایین مرکچي پلاوي غړي میخایلو پودولیاک پر ټویټر پاڼه یوه پیغام کې ویلي، د خبرو څلورم پړاو کې به د اوربند رامنځته کولو، روسي پوځونو وتلو او د اوکرایین امنیت خوندیتوب تضمین په هکله تمرکز وشي.

    نوموړي زیاته کړه، اوکرایین مرکچیان به د اوربند په هکله له خبرو مخکې په راتلونکي کې د کیېف او مسکو تر منځ د اړیکو په تړاو هېڅ خبرې و نه کړي.

20. ۲۳ کب ۱۴۰۰ - ۱۴ مارچ ۲۰۲۲چین وايي، د روسي لخوا له دوی د مرستې غوښتنې ادعا 'ناسم معلومات' دي

    چین د امریکايي چارواکو هغه ادعا 'ناسم معلومات' بللي چې وايي، روسیې په اوکرایین جګړه کې له چین د پوځي مرستې غوښتنه کړې.

    مخکې د امریکا بېلا بېلو رسنیو د نامعلومو امریکايي چارواکو له قوله ویلي و، چې روسیې له چین پر اوکرایین پوځي یرغل کې د مرستې غوښتنه کړې.

    له هغو رپوټونو وروسته امریکا چین ته خبرداری ورکړ، چې له مسکو سره دا ډول مرسته به سخت 'عواقب' ولري.

    خو د چین بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند اوس په یوه تازه خبري غونډه کې پر امریکا تور پورې کړ، چې په اوکرایین جګړه کې د چین رول په هکله 'مخرب' ناسم معلومات خپروي.

    ویاند زیاته کړه: ''چین د خبرو او سولې غوښتنه کړې او مثبت رول یې لوبولی دی.''