تاسې د وېب‌سایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېب‌سایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.

د وېب‌سایټ اصلي بڼې ته مې وروله

د وېب‌سایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.

افغانستان کې بدلېدونکی امنيتي او سياسي وضعيت؛ شېبه په شېبه حال

طالبانو دوشنبه سهار ادعا کړې چې پنجشېر ولایت یې له مخالفینو نیولی او په دې توګه پر ټول هېواد په بشپړه توګه واکمن شوي دي. د طالبانو مخالفې 'ملي مقاومت جبهې' مشر احمد مسعود پر افغانانو غږ کړی چې د ټول هېواد په کچه د طالبانو پر ضد 'ملي پاڅون' وکړي. افغان طالبانو ویلي، دوی د نړیوالې ټولنې سره ښې اړیکې غواړي او د ټولو هېوادونو د بشري مرستو هرکلی کوي، خو د دې مرستو په بدل کې هېڅ ډول شرطونه نه مني.

ژوندی پوښښ

  1. جرمني انتظار کوي چې طالبان خپلې ژمنې پوره کړي

    د جرمني بهرنیو چارو وزیر هیکو ماس وايي، هېواد به یې انتظار وکړي چې طالبان د کابل هوايي ډګر له لارې ملکي خلکو ته له هېواده د وتلو اجازې ورکولو په هکله خپله ژمنه پوره کړي.

    د رویټرز خبري اژانس په رپوټ کې ویل شوي، چې نوموړي د سې شنبې پر ورځ پاکستان ته د یوه سفر بهیر کې وویل:

    ''طالبانو ژمنه کړې، خو راتلونکو ورځو او اونیو کې به موږ وګورو چې ایا دوی دا ژمنه پوره کوي او که نه.''

    نوموړي زیاته کړه:

    ''طالبان غواړي یو نوی حکومت رامنځته کړي، او دې سره به موږ هغه اشاره ووینو چې د ټولشموله حکومت په هکله زموږ غوښتنې منل شوې او که نه.''

  2. افغانستان: د خلکو ناهیلي کتارونه لا هم د بانکونو مخې ته لیدل کېږي

    په افغانستان کې د تړلیو بانکونو او این ټي ایم ماشینونو تر مخ د خلکو اوږده کتارونه لیدل کېږي. په دغه هېواد کې د طالبانو له کنټرول ترلاسه کولو وروسته داخلي بانکي نظام په ټپه ودرېد.

    د افغانستان اقتصاد له مخکې خورا کمزوری و او تر ډېره بریده پر بهرنیو مرستو تکیه و. د طالبانو له کنټرول ترلاسه کولو وروسته لوېدیځو هېوادونو له افغانستان سره مرستې بندې کړې.

    له دې سره له بهره افغانستان ته د پېسو لېږدونکو شرکتونو هم فعالیتونه ودرول او هغه پیسې چې له بهره افغان کورنیو ته استول کېدې بندې شوې.

    په داسې حال کې چې د افغانۍ‍ ارزښت په کمېدو او د خوراکي توکو بیې لوړیږي، د دغه هېواد د اقتصادي راتلونکي ته اندېښنې ډېرې شوې دي.

    نغدو پیسو ته د لاسرسي نه لرلو له کبله په ولس کې ناهیلي ډېره شوې ده.

    د ټویټر یوه کارن د پېسو لېږد شرکت ویسټرن یونین ته لیکلي چې د کورنۍ غړي یې د خوړو لپاره پیسو ته اړتیا لري او دی بله هیڅ لار نه ویني چې هغوی ته پیسې واستوي.

    د یاد شرکت مسوولینو په ځواب کې ورته ویلي:

    ''موږ په افغانستان کې پیسو ته د لاسرسي په سملاسي اړتیا پوهېږو او هغسې چې شرایط اجازه راکړي، موږ د فعالیت بېرته پیلولو لپاره ژمن یو.''

  3. طالبانو تېره شپه د خوښۍ هوایي ډزې کړې؛ سهار یې چارواکي کابل هوایي ډګر ته لاړل

    افغان پلازمېنه کابل کې تېره شپه تر هغه وروسته چې د امریکا ورستۍ پوځي الوتکې له هوايي‌ ډګره پورته شوې نو طالبانو د ښار بېلابېلو برخو کې د خوښۍ هوایي ډزې پیل کړې.

    سه شنبه سهار وختي د افغان طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د حامد کرزي نړیوال هوایي ډګر هغې برخې ته ورغی چیرې چې امریکایی ځواکونه د تېري شپې تر دولسو بجو پورې مېشت وو.

    کله چې طالب ویاند ذبیح الله مجاهد له څو تنو نورو طالب مشرانو سره هوایي ډګر ته ورسېد نو د طالبانو د ځانګړي امنیتي "بدري" ډلې له خوا یې تود هرکلی وشو.

    د طالبانو ویاند خبریالانو ته وویل، په رسمي ډول له امریکایي او بهرنیو ځواکونو د خپلواکۍ اعلان کوي؛. ښاغلي مجاهد وویل چې طالبان د متحده ایالاتو په ګډون له ټولو هیوادونو سره ښې اړیکې غواړي.

    ځینې بهرني ژورنالستان هم په هوایی ډګر کې لیدل کېدل،‌ خو یواځې یوه ښځينه خبریاله هلته موجوده وه.

    د طالبانو د پلویانو لخوا په شریکو شویو ویډیوګانو کې ښکاري، چې د امریکا یوه نظامي الوتکه لا هم هلته ولاړه وه، چې د طالبانو په وینا امریکایانو پرې ایښې ده.

    پدې ویډیوګانو کې ، د طالبانو مشران اوریدل کیدی شي چې خپلو امنیتي ځواکونو ته وايي، "الوتکه محاصره کړئ ."

  4. د ملګرو ملتونو کمېټو له طالبانو د ښځو او نجونو حقونو خوندیتوب غوښتنه کړې

    د ملګرو ملتونو کمېټو له طالبانو غوښتي چې د افغان ښځو او نجونو حقونه خوندي وساتي. د دوشنبې پر ورځ دوو کمېټو چې د ښځو او ماشومانو حقونو لپاره فعالیت کوي، په یوه وینا پاڼه کې ویلي، دوی ''د سختو بندیزونو، او پر ښځو، نجونو، علمي شخصیتونو، روغتیايي کارکوونکو، د رسنیو پر کارکوونکو او د بشري حقونو پر فعالانو د بریدونو رپوټونو هېښ کړي دي.''

    له دوو اونیو راهیسې چې طالبان واک ته رسېدلي وايي، ټولشموله حکومت به جوړوي او د ښځو زدکړو او کار د حق ته به درناوی کوي.

    په ورته مهال دواړو کمېټو له طالبانو غوښتي چې '' پر خپلو ژمنو ودرېږي او تاریخ تکرار ته پرېنږدي.''

    دوی دغه راز د طالبانو هغو څرګندونو په هکله اندېښنه څرګنده کړې چې په ټولنه کې به د ښځو فعالیتونه د اسلامي قانون یا شریعت په داسې چوکاټ کې دننه وي چې د دوی له خپل تعبیر سره سم دی.

    ۱۹۹۰ کال کې د طالبانو مخکینۍ واکمنۍ پر مهال نجونو ته د ښوونځي تلو اجازه نه ورکول کېده او ښځو یوازې د بورقې له اغوستو او له نارینه محرم سره له کوره د وتلو اجازه درلوده.

  5. د افغانستان وضعیت په هکله د پاکستاني پوځ مرکز کې د دغه هېواد پارلمان غړو ته معلومات ورکړل شوي

    د پاکستان په راولپنډۍ ښار کې د دغه هېواد د پوځ مرکز جي ایچ کیو ته نن د پارلمان یو شمېر غړي ورغوښتل شوي، چې د سرچینو په خبره پکې د ملي اسمبلۍ د دفاع او کشمیر په هکله د پارلماني چارو کومېټيو غړي شامل دي.

    د پاکستاني پوځ له لوري په یوه خبرپاڼه کې ویل شوي، دې سیاستوالو د پوځ له مشر جنرال قمر جاوېد باجوه سره لیدلي او پر روانو حالاتو يې مفصلې خبري سره کړې دي.

    دا خبرپاڼه زیاتوي، جنرال قمر جاوېد باجوه له دې سیاستوالو سره خبرو کې ویلي، چې پوځ د ولس په مرسته هر ډول حالاتو ته چمتو دی او په افغانستان کې له روان حالت سره سره يې هېواد ته هیڅ خطر نشته.

    خبرپاڼه زیاتوي، د پوځ لوی درستیز په همدې ټینګار کړی، چې په افغانستان کې سوله د سیمې د پرمختګ ذریعه کېدلی شي.

    په دې سیاستوالو کې د کشمیر په هکله د پارلماني چارو کومېټۍ غړي هم وو او له هغوی سره خبرو کې د پوځ مشر ویلي، تر څو چې د کشمیر مساله هواره شوې نه وي، په سیمه کې سوله او ټيکاو به ګران کار وي.

    د سنا یوه غړي انوار الحق کاکړ چې په دې غونډه کې يې ګډون درلود، له بي بي سي سره خبرو کې وویل، په غونډه کې پر کابل او کشمیر خبرې وشوې.

    تردې وړاندې په پاکستان کې د اپوزیسيون یو شمېر سیاستوالو د لومړي وزیر عمران خان پر حکومت نیوکې کړې وې، چې ولې د کابل پر روانو حالاتو د پارلمان غونډه نه راغواړي او پوښتنه يې کړې وه، چې د افغانستان تګلاره څوک او چېرې جوړوي.

    د اپوزیسيون ځينو سیاستوالو ان نن د پوځ مرکز جي ایچ کیو ته د سیاستوالو پر ورتللو هم نیوکې کړې، چې د دوی په خبره باید د پوځ او استخباراتو مشرانو دغه مالومات سیاستوالو ته په پارلمان کې ورکړي وای.

  6. د روغتیا نړیوال سازمان طبي مرسته کابل ته ورسېده

    د طالبانو لاس ته د کابل کنټرول له لوېدو وروسته لومړی ځل د روغتیا نړیوال سازمان له لوري په درملو او نورو طبي مرستو بار الوتکه افغانستان ته رسېدلې ده.

    د مدیترانې سیمې لپاره د روغتیا نړیوال سازمان ځايي مشر احمد المندهري وايي، د افغانستان روغتیايي مرکزونو لپاره دوی 'وکولای شول په جزوي توګه زېرمه پوره کړې' چې طبي خدمتونه دوام وکړي.

    ډبلیو ایچ او مسوولین وايي، کابل ته د دوشنبې پر ورځ ۱۲ نیم مټریک ټنه رسېدلي مواد به د نژدې ۲۰۰ زره کسانو بنسټیزې طبي اړتیاوې پوره کړې، په ۳۵۰۰ جراحي عملیاتو کې به ترې کار واخیستل شي او دغه راز به د ۶۵۰۰ ټراوما ناروغانو لپاره وکاروول شي.

    له دې مخکې د جمعې پر ورځ ډبلیو ایچ او ویلي و، ښايي په افغانستان کې د طبي اړتیا وړ زېرمې څو ورځو کې پای ته ورسېږي.

    ملګرو ملتونو افغانستان کې د 'بشري ناورین' رامنځته کېدو خبرداری داسې حال کې ورکړی چې د دغه هېواد له دریو یوه برخه نفوس وار له مخه د سختې یا منځنۍ کچې د لوږې له خطر سره مخامخ دي.

  7. داعش ډله وايي، پر کابل هوايي ډګر برید دوی کړی

    افغانستان کې داعش وسله واله ډله وايي، دوی د دوشنبې پر ورځ د افغان پلازمېنې کابل پر هوايي ډګر توغندیز برید کړی.

    داعش خراسان ولایت نومې ډلې پر خواله رسنیو ادعا کړې چې دا یو 'بریال' برید و، خو چارواکي وايي، ټول پنځه توغندي هدف ته له رسېدو مخکې په هوا کې شنډ شوي دي.

    امریکا متحده ایالتونو له کابل هوايي ډګره د دې هېواد ځواکونو وتلو له وروستۍ نېټې 'اګست ۳۱ مې' مخکې د داعش ډلې احتمالي بریدونو خبرداری ورکړی و.

    داعش ډلې د کابل هوايي ډګر ته څېرمه د پنجشنبې ورځې خونړي برید مسوولیت هم منلی و، چې ۱۷۰ ملکي افغانان او ۱۳ امریکايي پوځیان پکې ووژل شول.

  8. طالبانو مشهور دیني عالم نیولی

    طالبانو د پرځول شوي افغان ولسمشر محمد اشرف غني یو مهم سلاکار او دیني عالم نیولی دی. مولوي سردار محمد ځدراڼ د افغانستان علماوو سر تا سري شورا پخوانی مشر و. د مولوي ځدراڼ زوی وايي، پلار یې په خوست ولایت کې نیول شوی دی. په یوه خپاره شوي تصویر کې لیدل کېږي چې د مولوي ځدراڼ سترګې تړل شوې دي او ناست دی. مولوي ځدراڼ نفوذ لرونکی دیني عالم بلل شوی او په هکله یې رپوټ کې ویل شوي چې د طالبانو ضد بغاوت غوښتنه یې کړې وه.

  9. طالبان: د امریکایانو ډرون برید غیر قانوني و

    طالبانو په کابل کې پر امریکايي ځواکونو د یوه بل هېواد پر خاوره د غیر قانوني فعالیت تور پورې کړی. طالبانو د یکشنبې ورځې امریکايي ډرون برید ته غبرګون کې دا څرګندونې کړې، چې د امریکايي پوځ په وینا دوی د پلازمېنې پر هوايي ډګر د نورو بریدونو مخنیوي لپاره کړی و.

    له چینايي ټلویزیون سره خبرو کې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، د دې پر ځای باید امریکایانو دوی ته د احتمالي ګواښ په هکله رپوټ ورکړی وای.

    په پېښه کې د اغېزمنو کورنۍ بي بي سي ته وویل، پېښه کې له شپږو ماشومانو په ګډون لس ملکي کسان وژل شوي دي.

    امریکايي ځواکونه د دې پېښې په هکله پلټنه کوي.

  10. د کابل هوايي ډګر د پاسه لوګي لیدل شوي

    داسې حال کې چې له کابل هوايي ډګره د امریکايي پوځیانو له لوري د خلکو ایستلو بهیر وروستي پړاو ته نژدې کېږي، له هوايي ډګره پورته کېدونکي لوګي ښکاري.

    د رویټرز خبري اژانس رپوټ کې ویل شوي، د لوګیو سرچینه معلومه نه، خو له دې مخکې امریکايي ځواکونو وویل، هغه پنځه توغندي یې شنډ کړي دي چې د هوايي ډګر لور ته توغول شوي وو.

    د اګست له ۱۴ مې راهیسې د دې هوايي ډګر له لارې تر ۱۰۰ زره ډېر بهرنیان او افغانان له افغانستانه ایستل شوي دي.

    تېره اونۍ هوايي ډګر ته څېرمه له دوو خونړیو چاودنو وروسته د الوتنو بهیر سوکه شوی او د بریتانیا په ګډون یو شمېر هېوادونو د خلکو ایستلو عملیات پای ته رسولي دي.

  11. تصویرونو کې د امریکايي ډرون برید له کبله رامنځته شوې وراني، ویجاړي لیدل کېږي

    امریکايي ځواکونه د یکشنبې ورځې ډرون برید په هکله چې د دوی په وینا پر کابل هوايي ډګر د ځانمرګي برید مخنیوي لپاره یې کړی، د لږ تر لږه نهه ملکي افغانانو وژل کېدو پېښې پلټنه کوي.

    امریکايي ځواکونه وايي، دې پېښه کې یو موټر په نښه شوی، چې په افغانستان کې د داعش ډلې اړوند لږ تر لږه یو کس پکې ناست وو.

    د بي بي سي خبریال سکندر کرماني د پېښې ځای ته ورغلی او په وینا یې د کورنۍ خپلوانو ورته ویلي، د کور په انګړ کې ولاړ موټر په توغندي ویشتل شوی او د شپږ ماشومانو په ګډون د کورنۍ لس غړي دې پېښه کې وژل شوي دي.

    د بي بي سي خبریال وايي: دوی وايي چې له داعش سره هیڅ تړاو نه لري، بلکې په وینا یې یو شمېر وژل شویو کسانو له بهرنیو ځواکونو او شرکتونو سره دنده درلوده.

  12. جرمني له افغانستانه د زرګونو خلکو وتلو هڅو کې مرسته کوي

    د جرمني بهرنیو چارو وزیر وايي، د هېواد چارواکي یې له افغانستانه د زرګونو ملکي خلکو ایستلو هڅې کوي. د بهرنیو چارو وزیر هیکو ماس د ازبکستان په ګډون د افغانستان ګاونډیو هېوادونو ته د یکشنبې پر ورځ د دې لپاره سفر کړی، چې د افغانستان پولې ته رسېدونکو خلکو سره جرمني ته رسېدو کې د مرستې هڅه وکړي.

    ازبکستان کې د خبرو پر مهال نوموړي وویل، دا یو سخت هدف دی، چې په وینا یې د طالبانو تضمین هم پکې شامل دی. تېره اونۍ کابل کې له بمي چاودنو وروسته ښاغلي ماس وویل، باید په کابل کې د ډېرو خلکو له یو ځای کېدو ډډه وشي.

    خو نوموړی وايي، یوازې له هغو کسانو سره به مرسته کېږي، چې جرمني ته د تګ اجازه ولري.

    د اې ار ډي ټلویزیون یوه رپوټ کې ویل شوي د داسې ۱۰ زره کسانو نوملړ چمتو شوی، چې جرمني ته د تلو اجازه لري.

    دې کې هغه کسان دي چې له جرمني ځواکونو یا حکومت سره یې همکاري درلوده، خو د بشري حقونو فعالانو په څېر کسان هم پکې شته.

    په رپوټ کې ویل شوي، د دې کسانو د کورنیو په ګډون کېدای شي د ټولو کسانو شمېر تر څلور زره تنو پورې ورسېږي.

    د پنجشنبې پر ورځ جرمني له کابله د خلکو ایستلو عملیات پای ته ورسول. دوی له ۵۳۰۰ ډېر کسان له افغانستانه بهر ته ولېږدول چې ډېری یې افغانان وو.

  13. وروستی, "د طالبانو مشر ملا هبت الله کندهار کې دی؛ ډېر ژر به عام محضر کې راڅرګند شي"

    طالبانو ته نژدې سرچينو بي بي سي ته تائيد کړې چې د دې ډلې مشر ملا هبت الله په کندهار کې دی. د طالبانو يوه وياند هم د دې خبر پخلی کړی دی.

    همدا راز د طالبانو د سياسي دفتر مشر ملا عبدالغني برادر هم له کابله کندهار ته تللی دی.

    طالب سرچينې بي بي سي ته ويلي چې د دوی مشر ملا هبت الله به ډېر ژر په عام محضر کې راڅرګند شي.

  14. بلېنکن: شاوخوا ۳۰۰ امريکایي وګړي لا هم افغانستان کې دي

    د امريکا د بهرنيو چارو وزير انتوني بلېنکن ويلي چې لا هم شاوخوا ۳۰۰ تنه امريکايي وګړي له افغانستان د وتلو په تمه دي.

    نوموړي له امريکایي تلويزيون اې بي سي سره په خبرو کې وويل، "په افغانستان کې د پاتې امريکايي وګړو شمېر شاوخوا ۳۰۰ ته راټيټ شوی او موږ هڅه کوو چې په راتلونکو ساعتونو يا څو ورځو کې يې راوباسو".

    بلېنکن ويلي چې "ځينې امريکایي وګړو د اګست له ۳۱ وروسته هم هلته پاتې کېدل غوره کړي خو وايي چې دوی به په افغانستان کې بند پاتې نشي".

  15. وروستی, "امريکا کابل کې هوايي بريد کړی"

    د راپورونه له مخې امريکا نن افغان پلازمېنه کابل کې هوايي بريد کړی.

    رويټرز خبري اژانس د امریکایي چارواکو له خولې وایي چې په دغه بريد کې د اسلامي دولت ډلې يا داعش خراسان څانګې غړي په نښه شوي دي.

    په دې اړه نور معلومات نه دي خپاره شوي او دا هم نه ده روښانه چې دغه بريد له وروستي راکټي بريد سره تړاو لري که نه.

  16. د کابل ځينو پرمختياوو عکسونه

  17. په کابل کې د وروستي توغنديز بريد يوه ويډيوه خپره شوې چې د پېښې ځای په کې ښکاري. ويډيو ازاد خبريال شفيع کريمي خپره کړې.بي بي سي په خپلواکه توګه دغه ويډيو نه ده تائيد کړې.

    د پېښې په اړه وروستي معلومات لږ وروسته همدلته زموږ پر پاڼه موندلی شئ.

  18. وروستی, کابل ښار کې توغنديز بريد شوی

    د وروستيو راپورونو له مخې د کابل ښار کې د چاودنې غږ اورېدل شوی دی.

    د پژواک خبري اژانس د کابل امنيه قومندانۍ له خولې وايي دا يو توغنديز بريد و چې د دې ښار ۱۵ ناحيې اړونده سیمه کې شوې.

    د مرګژوبلې په اړه تراوسه کره معلومات نشته

    بي بي سي د وروستيو معلوماتو په لټه کې ده.

  19. کابل کې د بريتانيا سفير د وروستيو بريتانوي سرتېرو له وتلو وروسته خپل هېواد ته ستون شو

    په افغانستان کې د بريتانيا سفر سر لاري برېسټو بريتانيا ته رسېدلی او تمه کېږي چې له کابله د بريتانيا وروستي سرتېري به هم په څو ساعتونو کې خپل هېواد ته ورسېږي.

    وروستۍ الوتنه د شنبې پر ورځ وشوه چې ورسره په افغانستان کې د بريتانيا ۲۰ کلن پوځي ماموريت هم پای ته ورسېد.

    د روان کال د اګست له ۱۴ راهيسې بريتانيا د کابل هوايي ډګر له لارې له ۱۵ زره زيات کسان ايستلي چې په هغوی ۵ زره بريتانويان او د هغوی کورنۍ او پاتې ۸۰۰۰ زره يې افغانان وو.

    افغانستان کې د نړیوالې ټولنې د تېر شل کلن حضور پر مهال بریتانیا له امریکا وروسته ډېر سرتېري دې هېواد ته استولي وو.