افغانستان: ګازي بخارۍ او د ډبرو سکاره هر ژمی لسګونه کسان مسموموي

د عکس سرچینه، Getty Images
- Author, نصرت الله تسل، محمد حسین پاکنیا
- دنده, بي بي سي
- د خپرېدو وخت
افغانستان کې هر کال ژمي کې د ګازي بخاریو او ډبرو سکرو د ناسمې کارېدنې له امله لسګونه کسان مسمومېږي او ځینې يې له امله مري.
په تېرو دریو اونیو کې پکتیا، بامیان او بلخ کې د گازو د مسمویت له امله لږ تر لږه پنځه کسان مړه شوي او ځینو نورو ولایتونو کې هم له دې امله د مسمومیت لسګونه پيښې ثبت شوې دي.
د پکتیا اوسېدونکی مجیب الله د خپل ورور او وریندارې د مړينې کیسه کوي او وايي ''د واده په اوله شپه د ګازي بخارۍ له امله د دوی تاندې ځوانۍ، له یوه نړۍ ارمانونو سره خاورې شوې. ''
هر کال د ګازي بخارۍ د ناسمې کارېدلو له امله د ناوې او زوم د مړینې کیسه تکرارېږي چې د سږني ژمي له پیل سره يې هم د مجیب الله کورنۍ د ناوې نویو کالیو ته په سرو سترګو کېنوله.
دا ډول پېښې د هېواد په لر او بر کې کېږي، خو د عامې روغتیا وزارت ویاند اکمل سمسور وايي، دوی د ګاز او د ډبرو سکرو نیونې له امله د مسمومو شویو او وژل شویو کسانو کره شمېرې نه لري، خو وايي هر ژمی د سلګونو پېښو قربانیان روغتونوو ته راوړل کېږي.
د کندهار د عامې روغتیا مسولان وايي، د روان ژمي له پیله تر دې دمه د ګازي بخاریو د کارولو له امله درې او همدومره په څنګ لوري هلمند ولایت کې هم سوځېدلي دي.
د هېواد مرکزي ولایت بامیان د ملکي روغتون یو ډاکتر احمد مرید وايي ''په دې ولایت کې هم د ګاز نیولو یو کس وژلی او څو نور یې مسموم کړي دي. ''
د ډبرو سکارو او ګاز نیولو پېښې په یخو ولایتونو کې ډیرې دي ځکه هلته دغه راز سوند توکي ډېر کارېږي.
تېر ژمی په پکتیکا کې د یوې کورنۍ پنځه غړي ګازي بخارۍ وژلي وو او د دې ولایت په یوسف خېلو ولسوالۍ کې هم د یوې جوړې وژنې ویر جوړ کړی و.

د عکس سرچینه، Getty Images
کارپوهان وايي د سکرو او ګازي بخاریو د بلولو پرمهال کاربن ډای اکساېډ تولېدېږي چې همدا د انسانانو د مرګ سبب کېږي.
په وروستیو اونیو کې په کابل او کندهار کې هم ځینې ورته پېښې شوې او په کې د خلکو د مړينې هم ويل شوي دي.
په بلخ کې د ځايي چارواکو په خبره په تېرو اونیو کې دوه کسان د ګازو د مسومیت له امله مړه شوي دي.





















