Кыргызстан

Дүйнө

Аялзат

Башкы бет

Видео жаңылыктар

Видео

Биздин видеолор

Kyrgyz

Кыргызстан жеке менчик жогорку окуу жайларын ачууга убактылуу мораторий киргизип жатат. Билим берүү жана илим министрлиги мындай чечим билим берүүнүн сапатын жогорулатуу жана ЖОЖдордун ишмердүүлүгүнө көзөмөлдү күчөтүү максатында кабыл алынып жатканын айтууда. Бул чечим билим берүү тармагына кандай таасир этет? ЖОЖдордун сапатын көтөрүү үчүн мындан башка кандай механизмдер болушу мүмкүн?

ЖОЖ ачууга мораторий: сапат, атаандаштык жана реформалар

Кыргызстандын билим тармагы көп жылдан бери олуттуу реформага муктаж экени айтылып келет. Билим берүү министрлиги учурда бул боюнча масштабдуу өзгөрүүлөр башталып, чет өлкөлүк мыкты тажрыйбалар менен байытылган улуттук жаңы окуу системасынын модели түптөлүп жатканын айтууда. Өзгөрүүлөрдүн эң негизги бөлүгү 12 жылдык билим берүү системасын киргизүү. Анын баштапкы этабы жаңы окуу жылынан тартып ишке ашканы турат. 

Он эки жылдык билим берүүгө камылга кандай?

АКШнын Мамлекеттик катчысы Марко Рубио чет өлкөгө каржылык жардам берүүнү токтотуу жөнүндө буйрук бергени тастыкталды. Бул тууралуу расмий маалымат 26-январда Мамдепартаменттин сайтына жарыяланды. Маалыматта бул чечим АКШнын президенти Дональд Трамптын чет өлкөгө жардам берүүнү 90 күнгө токтотуу жөнүндө жарлыгынын негизинде кабыл алынганы айтылат.

Кыргызстан: АКШнын колдоосу менен ишке ашкан долбоорлор токтотулду

Кыргыз парламенти Орусиянын гранттык негизде тогуз мектеп куруп берүү долбоорун биринчи окуудан талкуусуз колдоп берди. Билим берүү жайлары Бишкектен тышкары ар бир регионго дагы салынып, курулуш эмки күз айларында баштала турган болду. Ишке киргенден кийин бул мектептер орус тилинде окутат, директорлорун Москва дайындайт, орун басарлары Кыргызстандан болот. Бул Кыргызстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, президенттин администрацияныны башчысы Акылбек Жапаровдун Москвага жумушчу сапарынын алдында болуп жаткан иш. 

“Орусияга учкашып алганбыз”: Кремлдин билим берүүдөгү берешендиги 

Бишкектеги Кыргыз-түрк «Манас» университетинин ректорун дайындоонун айланасында нааразылык уланууда. Жыйырмадан ашык окутуучу-окумуштуу университетте кыргыз мыйзамдары дээрлик аткарылбай, эмгек укуктары одоно бузулуп жатканы жөнүндө Башкы прокуратурага арыз жазышкан. Алар университеттин Камкорчулар кеңешине кайрылып, ректор кызматына кыргыз тилин түшүнгөн, педагогикалык уюштуруучулук жетекчилик тажрыйбасы бай, аброю таза, толеранттуу инсанды шайлап берүүнү өтүнүшүүдө.

"Одоно мыйзам бузуулар". "Манас" университетин кайсы кара басты?

Социалдык тармактарга кооптуу видео тарады. Анда Бишкектеги дүлөйлөр жана дудуктар үчүн адистештирилген мектеп-интернатынын окуучулары бири-бирин муунтуп уктатып, ойноп жаткандарын көрүүгө болот.

“Кан тамырды кысып уктатуу зыян". Окуучулардын оюнунан от чыкпасын

“Орус мугалими чет өлкөдө” деп аталган гуманитардык долбоорун алкагында Кыргызстан мектептерине келип иштеген Орусия агартуучуларынын саны жыл сайын өсүүдө. Бул өлкөдө мугалимдин жетишсиздигиби же заманбап талаптарга шайкеш келүү үчүн билим берүүнүн сапатын жогорулатууга болгон аракетпи?

“Орус мугалими чет өлкөдө”. Кыргызстанга канча мугалим келет, кайда иштейт? 

Менталдык же физикалык өнүгүүдө өзгөчөлүктөрү бар балдардын ата-энелери Бишкек мэриясына караштуу психологиялык-медицина-педагогикалык консультациянын жетекчилигин айыптап арызданууда. Алар комиссия ар кандай амал-шылтоолор менен балдарды кабыл албай, пайда табыш үчүн жасалма тоскоолдук кылып келет деген күнөө коюшууда. Мэрия азыркы учурда ата-энелердин арызы боюнча кызматтык иликтөө жүргүзүп жатканын кабарлады.

"Коррупциялык схема": Бишкекте өзгөчө балдардын бакчага кирүү  машакаты

Жогорку окуу жайга кабыл алуунун биринчи туру аяктады. Расмий маалыматка караганда, онлайн тапшыргандардын саны жыйырма үч миңге чукулдады. Айрым факультеттер биринчи турда эле толду.

Келечек жана кесип: абитуриенттер кайсы тармакка агылат? 

Улуу Британиянын Уилтшир округунда мугалимдер “начар башкарууга” нааразы болуп, эки күндүк иш ташташты.

Британия: "Начар башкарууга" нааразы мугалимдер иш таштады

Кыргызстанда мектеп бүтүрүүчүлөрү тапшырган жалпы республикалык тесттин сапаттык көрсөткүчү быйыл башка жылдарга салыштырмалуу эң жогору болду. Эң жогорку балл алган элүүдөн ашык бүтүрүүчүгө президент алтын сертификат тапшырды. Алардын басымдуу бөлүгү шаарда жана менчик мектепте окугандар. Айылдан катардагы мектептен окуп чыккандар бирин-серин.

"Күнүгө такси менен". ЖРТга элеттик окуучулар кантип даярданат?

Жыл сайын жүз миңдеген болочок дарыгерлер Улуттук кирүү сынагын - NEET-UG, тапшырып, медициналык коллеждерге өтүшөт.
Бул кирүү сынагы эң багынан эле катуу каршылыкка кабылган, бирок бул жылы андан жаңжал чыгып кетти. Миңдеген студенттер аномалдуу жогорку баллдарды алып, жогорку балл алгандар дагы жакшы коллеждерге өтүшү кыйын болуп калды.


"Академиялык чилистен" жана "чор таман дарыгер". Индияда чырга айланган бирдиктүү сынак

Жасалма интеллект университеттеги сынакты чыныгы студенттерден жакшы тапшыра алат, ал эми текшерген адамдар анын жасалма экенин тааный алышпайт, дейт изилдөө жүргүзгөн британ окумуштуулары.

Изилдөө: Бот СhatGPT сынакты адамдан жакшы тапшырды

Бул азыр эле болуп жаткан иш эмес, мектептерде смартфондорду колдонуу  тартибин күчөтүү тууралуу талаш-талкуулар көптөн бери болуп келатат. Коом ичинде пандемиядан кийин балдардын психикалык саламаттыгы боюнча кабатыр маанай күчөдү.

Америка мектептерде телефонго текши тыюу салууда

18-майга караган түнү Бишкекте чыккан чатактын чуусу Кыргызстан менен эле чектелген жок. Жүздөгөн кишилердин бир заматта көчөгө агылып чыгышы жергиликтүү эле эмес, эл аралык медианын дагы көңүлүн бурду. Дүйнөнүн булуң-бурчундагы ЖМКда жана коомдук сайттарда имиш, ушак-айың аралаш тараган маалымат Кыргызстан тууралуу терс пикир жаратканы айдан ачык. 

Пакистандагы кыргыз Бишкектеги окуя аларга кандай таасир эткенин айтып берди

Кыргызстандын өкмөтү чет элдик студенттер сабалган тополоң окуяга катуу кабатыр экенин билдирди жана жабыркагандардын баарына келген зыянды төлөп бермекчи болууда. Ал ортодо түнкү тополоңдон чочуп калган пакистандык жана индиялык студенттер Бишкектен үйлөрүнө кайтып кетүүдө. 

“Ырысыбызды тээп аткандайбыз”. Миллиарддаган кирешенин булагы булгандыбы?

Жалал-Абадда жабыла "Манас айтуу" иш-чарасы өтүп жаткандагы калабалуу окуя талкуунун чордонунда. Сузактагы бул иш-чара уюштуруудагы коопсуздук  эле эмес, улуттун руханий кенчи болгон Манаска карата мамилени да козгоду. 

Хор айтуу манасчылыктын көркүн ачабы же баркын чачабы?

АКШнын Мичиган штатынын соту мектепте ок чыгарып, төрт окуучунун өмүрүн кыйган өспүрүм Итан Крамблинин ата-энесин 10 жылдан 15 жылга чейин эркинен ажыратты. Андан мурда сот аларды атайы ниет көздөбөй туруп адам өлтүрүү боюнча күнөөлүү деп тапкан. 

АКШда мектепте ок чыгарган өспүрүмдүн ата-энеси 10 жылга кесилди

Афганистанда жаңы окуу жылы башталганда 330 миңден ашык кыздар мектепке келе алышпайт. Талибандын өкмөтүнүн талабы боюнча кыздар алтынчы класстан кийин окуганга болбойт.

Афганистанда 330 миңден ашык кыз мектептен чыгып калды - ЮНИСЕФ

Мамлекеттик тилден тест ЖРТ менен кошо тапшырылат. Негизги жана предметтик тесттердин жыйынтыктары мыйзам чегинде мамлекеттик тил боюнча тесттин жыйынтыгы менен бирге чыгарылат. 

Милдеттүү тест. Кыргызстанда мамлекеттик тилдин талабы жана сабагы 

Казакстан мектеп окуучуларына хиджаб кийүүгө тыюу салган саналуу өлкөлөрдүн катарына кирет.

"Жоолукту башыман түшүрбөйм". Казакстандагы мектепте хиджабды тыюуларга каршы күрөш

Кыргызстанда алты ай араң иштеген билим берүү министри кызматынан алынды. Анын алдында Бишкекте төрт мектептин директору коррупцияга шектелип камалды. Жаңы окуу жылы башталганда мектептерде окуу китептер тартыш болуп, ата-энелердин нааразылыгы дүрт этти. Бирок министрлерди кол жоолуктай тез-тез алмаштыруудан көп жылдан бери быкшыган көйгөйлөр чечилип кетпейт  дейт эксперттер.

Алганга кыныккан деректирлер 

Кыргызстан эгемендиктин отуз эки жылдыгын бир топ жетишкендиктер, бир топ өксүктөр менен белгилеп жаткан чагы. Бул мыйзам ченемдүү көрүнүш. Айрымдар "эгемендигибизге отуз эки жыл болду деп эмес, эгемендиктин кайра калыбына келишине отуз эки жыл болду десек жарашат. Себеби биз эбак мамлекет курган элбиз" деп келет. Эгемендүүлүктүн чыңдалышында, мамлекеттин өнүгүүсүндө жаштардын ролу эбегейсиз экени талашсыз.

Эгемендик жана жаштар: жараталы, изденели, баалайлы...

Кыргызстанда кезектеги жаңы окуу жылы башталар алдында "Билим берүү жөнүндө" жаңы мыйзамга кол коюлду. Мектеп директорлору менен анын окуу жана тарбия боюнча орун басарларынын эмгек акысы 50% көбөйдү. Өткөн жылы мугалимдердин эмгек акысы отуз жылда биринчи жолу  масштабдуу түрдө 80-100% көтөрүлгөн эле. Соңку чаралар улуттук билим берүүнүн деңгээлин технологиялык атаандаштык күчөгөн азыркы дүйнөдөгү талаптарга ылайык көтөрүү максатын көздөйт. Эгемендиктин өткөн жылдарында  билим берүүнүн сапаты түшүп,  аны жакшыртуу үчүн мамлекеттик масштабдуу чаралар зарыл болууда. Азыркы жасалма интеллект дүркүрөп өнүккөн глобалдык рынокто атаандашууга кудуреттүү болуш үчүн Кыргызстанга биринчи кезекте сапаттуу билим берүү керек.  