2023 Nigeria Elections: E nyela ndị meriri ọkwa gọvanọ Abia, Ebonyi na Enugwu Steeti asambodo mmeri

Mkpuchi Na Eme Ozugbo

Chigozie Ohaka, Chukwunaeme Obiejesi and Uche Akolisa

1. 22 Maachị 2023Gọvanọ Ikpeazụ ekeleela Alex Otti maka mmeri ya dịka gọvanọ Abia Steeti

   Gọvanọ Abia Steeti bụ Okezie Ikpeazu ekeela Alex Otti dịka ngalaba Inec kpọpụtara ya dịka onye meriri na ntuliaka gọvanọ Abia Steeti.

   Nke a siterre n'akwụkwọ ozi onyeisi ntaakụkọ steetu ahụ bụ Onyebuchi Ememanka depụtara o kwuru sị, " Dịka anyị bịara n'isi njedebe nghọpụta a, a na m ekele Dr Alex Otti maka mmeri ya, site n'obi ị dị n'otu na ihụnayna ebe Abia steeti nọ, a na m agwa Otti na mmeri ya bụ oku ndị Abia Steeti kpọrọ ya maka ọdịmma steeti a".

   Gbasara ị ga ụlọikpe maka ndị mpụtara ntuliaka a ejughị afọ, Ikpeazu kwuru sị, " mụ onwe m n'ime afọ atọ maara ihe m ghabigara n'ụlọikpe, a na m agwa ndị niile soro zọọ ọkwa a ka ha hapụ ime ka gọọmentị steeti a hapụ ọrụ ha kwesịrị ịrụ gaghariwa ụlọikpe. Ka anyị kwụsị nke a ma nye ha ohere ka ha rụọ ọrụ dị mkpa cheere ha n'ihu".

   Ikpeazu ji ohere a keele ndị Abia steeti ma kwa ha ka ha nye gọọmentị ọhụrụ a nkwado niile ha kwesịrị iji hụ na ha rụrụ ọrụ ha nke ọma.

2. 22 Maachị 2023A kpọpụtala Peter Ndubuisi Mbah nke otu PDP dịka onye meriri gọvanọ Enugwu Steeti

   Inec akpọpụtala Peter Ndubuisi Mbah nke otu PDP dịka onye meiri ntuliaka gọvanọ Enugwu steeti.

   Bar. Peter Ndubisi Mba bụ onye ọkaiwu ma bụrụ onye Owoh dị n'okpuru ọchịchị Nkanu East n'Enugwu Steeti.

   Dịka o siri dị, ndị otu APC na LP ekweghị itinye aka n'akwụkwọ nkwekọrịta ntuliaka a.

   A kwụsịtụrụ ngụkọ mpụtara ntuliaka n'Enugwu steeti n'ihi nghọtahie dapụtara na mpụtara ntuliaka si n'okpuru ọchịchị Nsukka na nke Nkanu East.

   Nghọtahie a mere ka ndịnkwado PDP na Labour Party malite ngagharịiwe, ndị ọbụla n'ime ha na-ekwu na ọ bụ onye nke ha meriri.

   Ka o dị ugbua, a ka na-eche ịmata onye ga-enwe mmeri n'ime Peter Mba nke PDP na Chijioke Edeoga nke Labour Party.

   Na nchịkọta

   Reg voters : 2112793

   Accredited : 381971

   AA - 330

   AAC - 146

   ADC - 1160

   ADP - 382

   APC - 14575

   APGA - 17983

   APM - 358

   APP - 158

   BP - 319

   LP - 157552

   NNPP - 2107

   NRM - 854

   PDP - 160895

   PRP - 850

   SDP - 65

   YPP - 397

   ZLP - 332

   Vootu ndị dị ire - 358463

   Vootu ndị agụpụrụ - 9088

   Vootu niile a tụrụ - 367551

   Lee ka o si aga ebe a:

   https://www.facebook.com/BBCnewsIgbo/videos/922340935759171/

   Lee ka si kwụrụ site n'okpuruọchịchị

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu: 150254

   Ndị niile kwesịrị ịtụ vootu: 28719

   AA 46

   AAC 7

   ADC 64

   ADp 18

   APC 1648

   Apga 1724

   Apm 31

   App 08

   BP 15

   LP 10109

   NNPP 172

   Nrm 47

   PDP 13633

   Prp 292

   Sdp 15

   YPP 97

   Zlp 27

   Vootu niile agụrụ: 27954

   Vootu niile akagburu: 759

   Ndị niile tụrụ vootu: 28713

   Okpuruọchịchị Igboeze noọtụ Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu: 134230

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 20633

   AA 04

   AAC 08

   ADC 16

   ADP 26

   APC 541

   ApGA 250

   Apm 23

   App 14

   BP 29

   Lp 9955

   Nnpp 167

   Nrm 43

   PDP 8738

   Prp 17

   Sdp 07

   YPP 38

   Zlp 54

   Vootu niile agụrụ:19930

   Vootu niile akagburu: 699

   Ndị niile tụrụ vootu: 20629

   Okpuruọchịchị Ezeagu Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu: 88877

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 15559

   AA 5

   AAC 10

   ADC 30

   ADp 14

   APC 963

   ApGA 300

   Apm 29

   App 11

   BP 18

   LP 5949

   Nnpp 81

   Nrm 20

   PDP 7576

   PRP 9

   SDP 3

   YPP 11

   Zlp 12

   Vootu niile agụrụ:15041

   Vootu niile akagburu: 496

   Ndị niile tụrụ vootu: 15537

   Okpuruọchịchị Aninri Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu: 83416

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 17340

   AA 0

   AAC 04

   ADC 29

   ADP 18

   APC 1060

   APGA246

   APM 22

   APP10

   BP 11

   LP 7747

   NNPP 121

   NRM 22

   PDP 7365

   PRP 13

   SDP 01

   YPP 18

   ZlP 20

   Vootu niile agụrụ: 16707

   Vootu niile akagburu: 625

   Ndị niile tụrụ vootu: 17332

   Okpuruọchịchị Igboetiti Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu: 89636

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 24303

   AA 4

   AAC 9

   ADC 24

   ADP 21

   APC 939

   APGA 1259

   APM 22

   APP 13

   BP 20

   LP 11941

   NNPP 137

   NRM 266

   PDP 8959

   PRP 23

   SDP 4

   YPP 12

   ZIP 17

   Vootu niile agụrụ: 23670

   Vootu niile akagburu: 592

   Ndị niile tụrụ vootu: 24262

   Okpuruọchịchị Udenu Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu 133061

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 23679

   AA 03

   AAC 11

   ADC 15

   ADp 27 Apc513

   ApGA 412

   Apm 45

   ADp 15

   BP 27

   Lp 11315

   Nnpp 174

   Nrm 165

   PDP 10148

   Prp19

   Sdp 05

   YPP 27

   Zlp 33

   Vootu niile agụrụ: 22954

   Vootu niile akagburu: 680

   Ndị niile tụrụ vootu: 23634

   Okpuruọchịchị Enugu north Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu 208762

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 23603

   AA 52

   AAC 7

   ADC 36

   ADP 34

   APC 563

   APGA 3108

   APM 9

   APP 2

   BP 12

   LP 9610

   NNPP 68

   NRM 36

   PDP 9333

   PRP 256

   SDP 2

   YPP 16

   ZIP18

   Vootu niile agụrụ: 23162

   Vootu niile akagburu: 422

   Ndị niile tụrụ vootu: 23584

   Okpuruọchịchị Enugu East Enugwu steeti

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu 216477

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 29843

   AA 66

   AAC 15

   ADC 30

   ADP 25

   APC 622

   APGA 2779

   APM 12

   APP 9

   BP 17

   LP 12405

   NNPP 92

   NRM 15

   PDP 12803

   PRP 30

   SDP 28

   YPP 28

   ZIP 23

   Vootu niile agụrụ: 28974

   Vootu niile akagburu: 657

   Ndị niile tụrụ vootu: 29631

   Nkanu East LGA Enugu state.

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu 82959

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 33156

   AA 08

   AAC 00

   ADC 05

   ADP 07

   APC 215

   APGA 117

   APM 07

   App 02

   BP 03

   LP 1864

   NNPP 14

   NRM 10

   PDP 16956

   PRP 04

   SDP 00

   YPP 37

   ZLP 0

   Vootu niile agụrụ: 19246

   Vootu niile akagburu: 27

   Ndị niile tụrụ vootu: 19273

   Nsukka LGA Enugu state.

   Ndị niile debanyere aha ha ịtụ vootu 204177

   Ndị niile nwerikikere ịtụ vootu: 45476

   AA 14

   AAC 15

   ADC 36

   ADP 45

   APC 1017

   APGA 1309

   Apm 45

   App 28

   BP 43

   LP 30294

   NNPP 460

   NRM 53

   PDP 10886

   PRP 82

   SDP 4

   YPP 42

   ZIP 44

   Vootu niile agụrụ 44417

   Vootu niile akagburu: 1017

   Ndị niile tụrụ vootu: 45434

3. 22 Maachị 2023Lee ka ndị otu Labour Party sị aṅụrị n'Abia Steeti

   Tupu Inec akpọpụta mpụtara ntuliaka nke ọkwa gọvanọ Abia Steeti, ndị otu Labour pati gbakọrọ n'ogige ha nke dị na Bank road in Umuahia.

   Na mpaghara ndị ọzọ n'Umuahia, ndị mmadụ na-aṅụrị kwa.

4. 22 Maachị 2023Inec akpọpụtala Alex Chioma Otti nke Labour Party dịka onye meriri ntuliaka gọvanọ Abia Steeti.

   Ọkammụta Nnenna Oti onyeisi oche ngalaba Inec nke Abia Steeti nke lekọtara mkpọpụta ntuliaka akpọpụtala Alex Otti dịka onye meiri ntuliaka nke gọvanọ Abia Steeti.

   Ha ji ohere mgbe ya bụ mkpọpụta chọrọ ibido kwuo na enweghị mgbe Bvas jiri hapụ Obingwa ma sị na ha kporọ ndị ọkaibe gbasara ya bụ igwe Bvas ka ha bịa nyochaa ya.

   Cheta na eyiharịrị ya bụ mkpọpụta mpụtara dịka ndị Inec kwuru na ndị omekome wakporo ụlọọrụ nke nọ ebe ahụ, ọzọ abụrụkwa ebubo na kepukepu nke na-ekwu na e nwere nrụrụka ana enyo ya bụ ntụliaka.

   LEE KA HA SI KWỤRỤ

   Okpuruọchịchị Obingwa n'Abia steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka: 27664

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 157,390

   A - 187

   AA - 12

   AAC -22

   ADC -37

   ADP - 19

   APC - 721

   APGA - 1445

   APM - 18

   APP - 383

   BP - 113

   LP - 3776

   NNPP - 49

   NRM - 47

   PDP - 9962

   PRP - 12

   SDP - 55

   YPP - 3101

   ZLP - 11

   Vootu niile a gụrụ - 20000

   Vootu niile a kagburu - 510

   Vootu niile a tụrụ - 20510

   Okpuruọchịchị Isikwuatọ n'Abia steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka: 17229

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 77747

   A-21

   AA-243

   AAC-26

   ADC-136

   ADP-18

   APC-872

   APGA -3662

   APM-14

   APP-523

   BP-15

   LP-8228

   NNPP-111

   NRM-08

   PDP-2204

   PRP-07

   SDP-38

   YPP-269

   ZLP-415

   Vootu niile a gụrụ - 16810

   Vootu niile a kagburu - 419

   Vootu niile a tụrụ - 17229

   OkpuruọchịchịIsialaNgwa NọọtAbia Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 102878

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 32548

   A-394

   AA-08

   AAC-12

   ADC-77

   ADP-20

   APC-838

   APGA-225

   APM-29

   APP-78

   BP-09

   LP - 7323

   NNPP - 68

   NRM - 26

   PDP - 21741

   PRP-14

   SDP-36

   YPP-1094

   ZLP-18

   Vootu niile a gụrụ - 32010

   Vootu niile a kagburu - 517

   Vootu niile a tụrụ - 32527

   E nwere ọgbaaghara na 'ward' 9, Unit 12

   OkpuruọchịchịIkwuanọ,Abia Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 79687

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 13447

   A-61

   AA-37

   AAC-15

   ADC-261

   ADP-21

   APC-1198

   APGA-499

   APM-17

   APP-515

   BP-06

   LP - 7054

   NNPP-119

   NRM-09

   PDP-2427

   PRP-01

   SDP-332

   YPP-276

   ZLP-20

   Vootu niile a gụrụ - 12868

   Vootu niile a kagburu - 449

   Vootu niile a tụrụ - 13317

   OkpuruọchịchịArọchukwu,Abia Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 89614

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 17771

   A-247

   AA-28

   AAC-35

   ADC-38

   ADP-24

   APC-1082

   APGA-460

   APM-17

   APP-893

   BP-22

   LP - 12689

   NNPP-100

   NRM-06

   PDP-1280

   PRP-19

   SDP-18

   YPP-410

   ZLP-17

   Vootu niile a gụrụ - 17385

   Vootu niile a kagburu - 350

   Vootu niile a tụrụ - 17735

   Ọgbaaghara mere ka a kagbuo ntuliaka na mpaghara Ututu nakwa Arochukwu 2

   Ntụfe vootu mere ka a kagbuo ntuliaka n'Amuvi

   OkpuruọchịchịIsialaNgwa SautAbia Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 85388

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 21678

   A-136

   AA-4

   AAC-14

   ADC-39

   ADP-22

   APC-1580

   APGA-366

   APM-22

   APP-124

   BP-12

   LP-7589

   NNPP-105

   NRM-40

   PDP - 9093

   PRP-13

   SDP-20

   YPP-1691

   ZLP-42

   Vootu niile a gụrụ - 20912

   Vootu niile a kagburu - 692

   Vootu niile a tụrụ - 21604

   Okpuruọchịchị Bende Abia Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 105182

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 22492

   A-48

   AA-23

   AAC-32

   ADC-459

   ADP-124

   APC-2143

   APGA -947

   APM-44

   APP-2733

   BP-17

   LP - 9886

   NNPP-110

   NRM-33

   PDP-3410

   PRP-11

   SDP-34

   YPP-1667

   ZLP-45

   Vootu niile a gụrụ - 21766

   Vootu niile a kagburu - 675

   Vootu niile a tụrụ - 22441

   E nwere ọgbaaghara na mpaghara Bende na Uzuakoli nke mere ka a kagbuo ntuliaka na polling unit olemole ebe ahụ.

   Okpuruọchịchị Ukwa West Abịa Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 67990

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 11670

   A-29

   AA-01

   AAC-05

   ADC-130

   ADP-14

   APC-1209

   APGA -830

   APM-24

   APP-699

   BP-04

   LP-2833

   NNPP-24

   NRM-13

   PDP - 4622

   PRP-04

   SDP-18

   YPP-890

   ZLP-22

   Vootu niile a gụrụ - 11371

   Vootu niile a kagburu - 289

   Vootu niile a tụrụ - 11660

   Okpuruọchịchị Umunneochi Abịa Steeti

   Ọnụọgụgụ aha dị n'akwụkwọ ntuliaka - 76813

   Ọnụọgụgụ ndị e nyochara maka ịtụ vootu: 13702

   A-156

   AA-06

   AAC-25

   ADC-71

   ADP-28

   APC-2034

   APGA-581

   APM-16

   APP-679

   BP-04

   LP - 5940

   NNPP-76

   NRM-07

   PDP-3198

   PRP-08

   SDP-09

   YPP-314

   ZLP-12

   Vootu niile a gụrụ - 13164

   Vootu niile a kagburu - 340

   Vootu niile a tụrụ - 13504

   Okpuruọchịchị Ukwa East

   A- 16

   AA-06

   AAC-11

   ADC-13

   ADP-08

   APC-560

   APGA-646

   APM-05

   APP-890

   BP-05

   LP-2273

   NNPP-28

   NRM-07

   PDP - 2329

   PRP-08

   SDP-24

   YPP-759

   ZLP-17

   Vootu niile a gụrụ - 7595

   Vootu niile a kagburu - 166

   Vootu niile a tụrụ - 7761

5. 22 Maachị 2023‘Ntuliaka abụghị agha’ – Okwu Gbadebo Rhodes-Vivour ka ọ gara zute ezinụlọ ndị nwụrụ na ntuliaka

   Onye zọọrọ Labour Party ọkwa gọvanọ na Legọs steeti bụ Gbadebo Rhodes-Vivour ezipụtala ozi dịka o kwuru na kemgbe e mechara ntuliaka ahụ na ọ na-agagharị ụlọọgwụ dị iche iche ma na-enye ndị mwakpo so ntuliaka ọkwa gọvanọ Legọs metụtara ego enyemaka.

   Ozi ya na Twitter katọrọ mwakpo ndị a ma kwuo “Ọchịchị kwesịrị ichekwa ndị mmadụ, ọ kwesịghị ịkpata nkwafu ọbara ndị ị kwesịrị ịgbara odibo.”

   O boro ebubo na ọ bụ pati nọ n’ọchịchị bụ ihe zitere ndị wakporo ndị mmadụ pụtara ịtụ vootu dịka o kwuru:

   “E jirila m abalị olemole na-aga eeleta ezinaụlọ ndị tufuru ndụ ha maka ịpụta tụọ vootu na Satọdee bụ ndị pati nọ n’ọchịchị tinyere tigbuo zọgbuo gburu ha.”

   Tigbuo-zogbuo, iyi egwu na mkpagbu bụ ihe so ntuliaka ọkwa Gọvanọ na ụlọomeiwu steeti n'ọtụtụ steeti e mere ntuliaka n’ụbọchị 18 nke ọnwa Maachị, 2023.

   Akụkọ mmajia na mwakpo ndị pụtara ịtụ vootu dapụtara nke ukwuu n’akụkụ dị iche iche na Legọs ụbọchị ahụ.

   Ụfọdụ ihe onyonyo ndị gbara na soshal midia gosiri ndị a na-eche bụ ndị na-akwado otu APC ka ha nọ na-agwa ndị mmadụ ndị achọghị ịtụrụ pati ha vootu ka ha 'lawa be ha'.

   BBC nyochara ụfọdụ ihe onyonyo ndị ahụ, were chọpụta na otu n'ime ha mere n'akụkụ Mafoluku, dị na mpaghara Oshodi, Legọs.

   BBC nyochakwara ihe onyonyo gosiri ebe ọgbaghara dapụtara n’etiti ndị chọrọ itụ vootu na ndị agboro bịara ikposa atụmvootu na Star Times Estate dị na Legọs zụkọrọ.

   Ụlọọrụ mba Amerịka na Naịjirịa katọrọ ihe ndị a ma kwuo na ha ga-enye ndị a hụrụ na aka nọ n'ime okwu ntaramahụhụ nke gụnyere mmachi ha ịbata mba ha.

6. 22 Maachị 2023Ndị na-achọ ịkụchapụ mmeri Bola Tinubu na ntuliaka na-arọ nrọ ọcha – Ayo Fayose

   Aka chịburu Ekiti steeti bụ Ayodele Fayose ekwuola na ndị na-achọ ka a kagbuo nhọpụta Bola Tinubu dịka onye ga-achị Naịjirịa na-arọ nrọ ọcha.

   O kwuru nke a n’ụbọchị Tuzde na mkparịtaụka ya ụlọ ntaakụkọ Channels TV.

   N’okwu ya, ọ sị:

   “Onye ọbụla na-ekwu na ọ ga-anapụ Ahmed Bola Tinubu ọchịchị a na-arọ nrọ ọcha, onye ahụ na-etinye onwe n’ime ajọ nrọ; ntuliaka abịala, laa ma chịsa ọwa ya”

   “Ị na-ekwu okwu ibupụ okwu a ụlọikpe, ọ dị gị ka ndị ọzọ ga na-ele gị anya ka ịkụpụ ha n’ụlọikpe?”

   O kwuru na ọ naghị echela uche azụ n’okwu nkwado o nyere Bola Tinubu agbanyeghi na ọ bụ onye PDP.

   Ọ gara n’ihu kwuo na ihe o mere so mkpebi ụfọdụ n’ime ndị pati ha zụkọrọ mee iji hụ n’ọchịchị ruru ndị ndịda Naịjirịa aka.

   Okwu Fayose kwuru rụrụ aka na mkpesa Peter Obi nke Labour Party na Atiku Abubukar nke PDP buuru gaa ụlọikpe maka ịgbagha mmeri Bola Tinubu nwetere na ntuliaka ọkwa onyeisiala Naịjirịa 2023.

7. 22 Maachị 2023A ga-amalite ngụkọ mpụtara ntuliaka Abia steeti n'elekere anọ nke mgbede taa

   Ngụkọ mpụtara ntuliaka n'Abia Steeti ga-amalite ọzọ n'elekere anọ nke mgbede taa, dịka ọnụ na-ekwuru Inec na steeti ahụ bụ Bamidele Oyetunji si kwuo.

   Inec kwụsịburu ngụkọ mpụtara ntuliaka n'Abia steeti n'ihi ebubo nrụrụaka na ntuliaka e mere n'okpuru ọchịchị Obingwa.

   Naanị mpụtara ntuliaka nke okpuruọchịchị Obingwa bụ nke ọ fọdụrụ tupu a kpụta onye meriri ntuliaka ọkwa gọvano Abia steeti.

   Ka ọ dị ugbua, a kpọọla mpụtara ntuliaka si n'okpuru ọchịchị 16, Alex Otti nke Labour Party emeriela n'okpuru ọchịchị 10, PDP meriri n'okpuru ọchịchị ise, ebe YPP meriri n'otu okpuru ọchịchị.

8. 22 Maachị 2023Ngụkọ mpụtara ntuliaka n'Enugwu Steeti ga-amalite ọzọ n'elekere ise

   Inec ekwuola na ngụkọ mpụtara ntuliaka ọkwa gọvanọ n'Enugwu steeti ga-amalite ọzọ n'elekere ise nke mgbede taa bụ Wenezde, Maachị 22, 2023.

   Ọnụ na-ekwuru Inec n'Enugwu bụ Victor Okafor gwara BBC nke a ma kwuo na a ga-akapị mpụtara ntuliaka niile ahụ ọnụ ma kpọpụta onye meriri.

   Cheta na Inec kwụsịtụrụ ngụkọ mpụtara ntuliaka n'Enugwu n'ihi nghọtahie dapụtara na mpụtara ntuliaka si n'okpuru ọchịchị Nsukka na nke Nkanu East.

   Nghọtahie a mere ka ndịnkwado PDP na Labour Party malite ngagharịiwe, ndị ọbụla n'ime ha na-ekwu na ọ bụ onye nke ha meriri.

   Ka o dị ugbua, a ka na-eche ịmata onye ga-enwe mmeri n'ime Peter Mba nke PDP na Chijioke Edeoga nke Labour Party.

9. 22 Maachị 2023"Wepụnụ onye isi ngụkọ ntuliaka Abia Steeti" - Ihe gọọmentị Abia gwara Inec

   Gọọmentị Abịa Steeti akpọkuola isi ụlọọrụ Inec dị n'Abuja ka ha wepụ onyeisi ngụkọ mpụtara ntuliaka ọkwa gọvanọ e mere n'Abia Steeti, bụ Ọkammụta Nnenna Nnannaya-Oti.

   Kọmishọna mgbasaozi Abia Steeti bụ Eze Chikamnayo kwuru na o doro anya na ndị Labour Party nakwa onye zọrọ ọkwa gọvanọ na pati ahụ bụ Alex Otti na-agwa ọkammụta Nnenna Oti ihe ọ na-eme.

   "Akụkọ ekwuola na onyeisi ngụkọ mpụtara Ntuliaka bụ Oriaku Nnenna Otti na Alex Otti bụ ụmụnne. Ya mere e kwesịrị iwepụ ya n'ọkwa ahụ ugbua maka na ọ gaghị abụ onye isi ọkaikpe n'okwu metụtara ya," Chikamnayo dere n'akwụkwọ ozi o zipụrụ n'ụbọchị Tuzde.

   "Site n'akparamagwa ya, O (Nnenna Oti) gosila na ọ bụghị onye chọrọ inye ikpe ziri ezi kama ọ bụ onye kwụnyeere otu ndị."

   Chikamnayo gara n'ihu bo Alex Otti na Labour Party ebubo ime ọtụtụ nrụrụaka na iwepụta mpụtara ntuliaka na-abụghị etu ndị mmadụ si tụọ vootu.

   "Inec kwesịrị iji igwe BVAS nyochaa mpụtara ntuliaka niile e debanyere n'akwwụkwọ 'form EC8A' nke okpuru ọchịchị niile. Ha mee nke a, ha ga-achọpụta na mpụtara ntuliaka niile nke Alex Otti na ndị otu ya bupụtara bụ adigboroja, ma kagbukwaa ha niile," ka Chikamnayo dere.

   Chetakwa na ụfọdụ ndị nke gụnyere ndị otu PDP boro ebubo na Nnennaya Oti na Alex Otti bụ ụmụnne mana nnyocha BBC Igbo gosiri na akụkọ a bụ akụkọ ụgha.

10. 22 Maachị 2023Ekele ụtụtụ

    Igbo mụrụ nze mụọ ọzọ, ụnụ asaala chi.

    Anyị na-ekele gị dịka ị na-esonyere anyị na mgbasaozi nke taa.

    Ya gaziere gị.

11. 21 Maachị 2023Ihe isi ụlọọrụ mba Amerịka na Naịjirịa kwuru maka ntulika 2023

    Ụlọọrụ mba Amerịka na Naịjirịa bụ ‘US mission in Nigeria’ ezipụta ozi ihe ndị ha ji anya ha hụ n’oge ntuliaka ọkwa gọvanọ nakwa nke ndị ụlọomeiwu steeti Naịjirịa.

    Ozi nke pụtara n’ụbọchị Tuzde kwuru

    “Mba Amerịka nọ n’ụjọ etu mwakpo, mmaja na mkpagbu ndị chọrọ ịtụ vootu, siri soro ntuliaka ndị e mere na Legọs, Kano nakwa steeti ndị ọzọ”

    “Ọ bụ ihe e kwesịrị ilebaranya etu ozi ịkpaoke agbụrụ siri rie elu tupu nakwa n’oge ntuliaka ọkwa gọvanọ na Legọs steeti”

    ‘Anyị na-akatọ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Naịjirịa,. Ndị isiụka, ndị isi obodo, ndị ntorobịa na ndịnkịtị gbara nkiti ma ghara ịkwụtọ mwakpo nakwa okwu ikpaoke ndị a”.

    “Anyị na-akpoku gọọmentị Naịjirịa ka ha nwudo ndị mere ihe ndị a ma kpee ikpe ziri n’isi ha ma ahụ n’aka dị n’atụmatụ mmaja na tigbuo zọgbuo dapụtara n’oge ntuliaka a”

    Ụlọọrụ gara n’ihu kwuo ihe dị ha n’obi ime ndị okwu a metụtara dịka ha kwuru:

    “Anyị ga-atule inye ndị a ntaramahụhụ dịịrị ha nke gụnyere mmachị inye ndị aka nọ n’ime ndị a akwụkwọ ikike ibata mba Amerịka.”

    Ha gara n’ihu kwuo na ha na ndị ọrụ nlebanya n’usoro ntuliaka ndị ọzọ na-adụ Inec ndụmọdụ ka ha hazie usoro ntuliaka ha nakwa ngwa teknụzụ ha.

    Ha gbakwara ndị nwere mkpesa banyere etu ntuliaka ahụ siri gaa ka ha buru ya gaa ụlọikpe.

12. 21 Maachị 2023Tọhapụrụ anyị Nnamdi Kanu - Soludo na-arịọ onyeisiala ọhụrụ, Tinubu

    Aka na-achị Anambra Steeti bụ Chukwuma Soludo ekeleela onye meriri ntuliaka ọkwa Onyeisiala Naịjirịa bụ Bola Ahmed Tinubu, ma werekwa ohere ahụ kpọkuo ya ka ọ tọhapụ Mazi Nnamdi Kanu ma ọ banye n'ọchịchị.

    Nke a dị n'akwụkwọ ozi nke Soludo wepụtara n'ụbọchị Tuzde gbasara ntuliaka Naịjirịa nke bịarala n'isi njedebe.

    Soludo kwuru na ihe dị mkpa ugbua bụ ka ọgwụgwọ mwugharị malite na Naịjirịa ọ kachasị dịka o si metụta ọnọdụ nchekwa, na ọnọdụ akụnụba.

    "Ana m ekele Onyeisiala ahọpụtara ọhụrụ bụ Asiwaju Bola Ahmed Tinubu maka mmeri ya na ntuliaka, na-ekelekwa ndị so ya zọọ ya bụ ọkwa maka ike ha kpara na ya bụ ndọrọndọrọ," Soludo dere.

    "Anyị na-ekwe nkwa ịkwado ma nyere ọchịchị gọọmentị etiti aka iji weta mmepe n'Anambra Steeti nakwa Naịjirịa.

    "Otu ihe anyị ga-arụtụrụ gị (bụ onyeisiala ọhụrụ) aka bụ ihe gbasara mwulite ọnọdụ nchekwa na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ nke bụ ihe dị nnukwu mkpa ma kwesịkwa ime ya ngwa ngwa.

    "Ọ bụ eziokwu na atụmatụ dị icheiche anyị na-etinye maka mwulite ọnọdụ nchekwa na-amịta mkpụrụ, anyị kwenyere na a ga-enwe ezi nchekwa ga-anọte aka site n'atụmatụ na-abụghị nke aka ike kama nke ịkpọkọta ndị niile okwu ahụ metụtara ka e nwee mkparịtaụka.

    "N'ihi nke a, ana m arịọkwa Onyeisiala ọhụrụ arịrịọ ọzọ, dịka m meburu n'oge mbụ, ka ọ tọhapụ Mazi Nnamdi Kanu na mkpọrọ ngwangwa o malitere ọchịchị (ma ọ bụrụ na a tọhapụbeghị ya ruo oge ahụ).

    "Ọ bụ onye dị mkpa kwesịrị isonye n'ọgbakọ ahụ a ga-enwe iji weta ọgwụgwọ nakwa udo zuru oke na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ."

    Soludo kwuru na onye ọbụla nwere mkpesa maka mpụtara ntuliaka nwere ikike iwega mkpesa ya n'ụlọikpe.

    "Party nke mụ onwe m bụ 'All Progressives Grand Alliance' (Apga) nwereike ịga ụlọikpe ịga wetaghachi mmeri anyị nwetara nke a napụrụ anyị," ka o kwuru.

    Soludo kwuru na ya na-ekwe ndị niile nwetara mmeri n'ụlọ omeiwu Anambra state nkwa nkwado ya, ma na-akpọku ha ka ya na ha jikọọ aka ọnụ maka ọdịmma Anambra Steeti.

13. 21 Maachị 2023Etu Peter Obi siri katọọ nnwụchi nwaamadị a na-akpọ Chude na Soshal Midia

    Onye zọọrọ Labour Party ọkwa na ntuliaka onyeisiala 2023 bụ Peter Obi etinyela ọnụ n’okwu ọtụtụ ndị mmadụ kpụ n’ọnụ kemgbe abali olenaole.

    Ozi Obi katọrọ nnwụchie nwaamadi ọtụtụ ji aha ‘Chude’ mara na soshal midia Twitter.

    Obi kwuru na nwụchị ya maka ihe ọ chị bụ ozi ndị ọ kesara na Twitter gosiri na “isoro usoro iwu, ndị mmadụ inweike nye ndị ọchịchị ntuziaka nakwa usoro ọchịchị ziri ezi na Naịjirịa na-adatusiike”

    Obi kwuru na nchọpụta o mere site n’ọtụtụ ịjụ ajụjụ gbara n’anwụ na ndị uweojii nwụchiri Chude maka nkatọ onyere ụfọdụ ndị nọ n’ọchịchị.

    Ọ gara n’ihu kwuo:

    “Ọtụtụ na-eso ịnọ n’ọchị nke otu n’ime ya bụ ndị mmadụ inwe echichi dị iche iche banyere ndị ọchịchị.”

    “Anyị nwereikike isa ihe mmadụ na-ekwu, mana iji ikike ọchịchị emegbu ndị mmadụ agaghi abụ ihe dịrị anyị mma dịka ndị mmadụ nakwa ndị nọ n’’ọchịchị”

    Cheta na akụkọ pụtara n’abalị Satọdee na a nwụchiri Chude.

    Ụfọdụ kwukwara na ọ bụ ntọrọ ka a tọọrọ ya.

    Gọvanọ Chukwma Soludo mechara zipụtara ozi n’ehihe Sọnde ma gbaa ama na ndị uweojii Anambra nwụchiri nwaamadị ahụ n’ezie.

    Soludo kwuru na ọ bụ ngalaba ndị uweojii ụị̀a na-ahụ maka iji ịntanetị mee mpụ nwụchiri ya ma kpọga ụlọọrụ ha nọ n’Abuja.

    O kwukwara na ndị uweojii Anambra amaghị maka ebubo nọ n’isi ya maọbụ ihe mere e jiri nwụchie ya kpọm kwem.

    Chude so na ndị nkwado otu Labour Party a ma ama nke uweojii dịka o ji ọbaozi soshal midia gbasoo atụmatụ ịchụrụ pati ahụ nta vootu kemgbe ọnwa ole m ole gara aga.

14. 21 Maachị 2023Ihe Tinubu gwara Buhari na ndị Naịjirịa maka ntuliaka 2023

    Bola Ahmed Tinubu bụ onye Inec kwuru nwtere mmeri na ntuliaka onyeisiala 2023 ezipụtala banyere ntuliaka ọkwa onyeisiala, nke gọvanọ na nke ndị omeiwu emechapụrụ na Naịjirịa.

    Ozi a o zipụtara na Tuzde toro onyeisiala Muhammadu Buhari maka etu o siri hibe ntọala nakwa ụkpụrụ ndị mere ka ntuliaka bụrụ ihe bịara na mmezu.

    Ọ gara n’ihu kwuo banyere akụkọ mwakpo na ọgbaghara ndị dapụtara n’oge ntuliaka ndị a.

    Ozi ya dere:

    “Ọ bụ ihe nwute na e nwere akụkọ ọgbaghara dapụtara n’oge ntuliaka a n’ụfọdụ steeti. Ana m akatọ ihe ndị a. Akụkọ maka ebe ndị a sị agbara ọkụ dịka e mechapụrụ ntuliaka ọkwa gọvanọ n’otu steeti egosighi ụkpụrụ anyị dịka ndị udo na ịhụnaya na-amasị.”

    “Ntuliaka kwesịrị ịbụ ohere ngosi ntozuoke ọchịchị onye kwuo uche ya nakwa nnwereonwe ndị mmadụ n’atụmatụ ịhọrọ ndị ha chọrọ, okweghi ịbụ oge iru uju. Nke kacha wute m bụ etu okwu ịkpaoke agbụrụ siri jụpụta ebe niile bụ ihe nwereike ịkpata ọgbaghara n’akụkụ dị iche iche.”

    “Dịka aka chịbụrụ Legọs steeti, ama ike dị n’ime ndị mmadụ ịjịkọaka ọnụ ma nabata onwe ha. Dịka onye a họpụtara ga-achi Naịjirịa, ụdịrị mmụọ a anyị hibere na Legọs bụ ihe m chọrọ ibubata n’ọchịchị Naịjirịa.”

    Ọ gara n’ihu kwuo na ọ ga-agba mbị chekwa ndụ ndị mmadụ na ikiek dịrị ha ime ha dị ha mkpa dịka iwu siri nye ohere ya.

    Ọ kwekwara nkwa ikwalite ikpe siri ezi, ịdanotu nakwa igbachiri mmadụ niile na Naịjirịa.

    Na nchịkọta, o kwuru na ọ dịịla njikere ịchị Naịjirịa dịka onyeisiala.

    Inec kpọpụtara Tinubu dịka onyeisiala agbanyeghi na ụfọdụ ndị zọrọ ọkwa ahụ ekweteghiri usoro ntuliaka nyere ya ọchịchị nke mere ha jiri buru okwu ahụ gawa ụlọikpe.

    Peter Obi zọrọ Labour Party ọkwa ebughala mkpesa ụlọikpe n’uju dịka a ga-amalite ya bụ ikpe n’oge adịghị anya.

    Ọ bụrụ na ụlọikpe kwuo na mmeri Tinubu ziri ezi, a ga-edu ya iyi ọrụ n’ụbọchị 29 nke ọnwa Mee, 2023 dịka ọ ga-aga n’ihu chịa Naịjirịa n’afọ anọ na-abịa abịa.

15. 21 Maachị 2023"Ọ bụ mụ ka ọkwa Senate President ruuru" - Orji Uzor Kalu

    Aka chịburu Abia Steeti bụ Orji Uzor Kalu ekwupụtala mmasị ya ịzọ ọkwa onyeisi ụlọ omeiwu ukwu nke Naịjirịa, ma kwuo na ọ bụ ya ka ọkwa ahụ ruuru.

    Kalu kwuru nke a na mkparịtaụka ya na ndị ntaakụkọ n'ihe onyonyo nke ụlọ ntaakụkọ Daily Trust wepụtara n'ụbọchị Tuzde.

    O kwuru na ọ bụrụ na ya merie ọkwa ahụ na ọ ga-etinye Naịjirịa n'ọnọdụ mbụ n'ihi ọbụla ọ na-eme.

    "Ọ bụrụ na m nweta mmeri, aha mbụ ọchịchị m ga-abụ 'team Nigeria', aha nke abụọ ga-abụ 'team Nigeria', aha nke atọ ga-abụ 'team Nigeria'," Kalu kwuru.

    "Ụnụ ga-echeta na agbanwebeghị m akara ekwentị m kamgbe afọ 24 m ji bụrụ gọvanọ ruo ugbua. Oru akara ekwentị ahụ ka m nwere nke onye ọbụla na Naịjirịa nwere ike iji nweta m.

    "Agaghị m agbanwekwanụ akara ekwentị ahụ ma ọ bụrụ na m merie ọkwa onyeisi sinet. Ya mere m ji nwee nchekwube na ụmụ Naịjirịa niile ga-ekpere m ekpere ka m bụrụ onyeisi sineti, maka na ọ bụ mụ ka o ruuru."

16. 21 Maachị 2023Gregory Ibe ekeleela Alex Otti na ntuliaka Abia Steeti

    Onye zọrọ ọkwa Gọvanọ Abia steeti na pati 'All Progressives Grand Alliance' (APGA) bụ Gregory Ibe, ekeleela Alex Otti nke Labour Pati dịka a na-eche ka Inec kpọpụta mpụtara ntuliaka ọkwa gọvanọ e mere na steeti ahụ n'ụbọchị Satọde, Maachị 18.

    Ibe kwuru na ọ bụ eziokwu na Inec akwụsịla ngụkọ mpụtara ntuliaka n'Abia Steeti, "mana na ndị nke a kpọpụtarala, o doro anya na Alex Otti nke Labour Party nwetara vootu ga-ezu iji kpọpụta aha ya dịka onye meriri ntuliaka ahụ."

    "Ya mere, dịka a na-eche ka Inec kpọpụta kpọmkwem onye meriri ntuliaka a, achọrọ m ikele Dr Alex Otti maka nkwụdosi ike ya ịhụ na Abia Steeti pụtara n'ọnọdụ ọchịchị ọjọọ ọ nọ n'ime ya kamgbe ọtụtụ afọ."

    Ibe rịọkwara Inec ka ha gbado anya ma hụ na ha mere ihe kwesịrị ekwesị na ngụkọ nakwa mkpọpụta mpụtara ntuliaka ọkwa gọvanọ Abia Steeti dịka iwu 'Electoral Act' si kwuo.

    Cheta na Inec akpọpụtala mpụtara ntuliaka n'okpuru ọchịchị 16 n'Abịa Steeti, ọ fọdụ naanị otu nke bụ Obingwa.

    N'ime ndị ahụ akpọpụtarala, Alex Otti nke Labour Party meriri n'okpuru ọchịchị iri, Okey Ahiwe nke PDP meriri n'okpuru ọchịchị ise, ebe Enyinnaya Nwafor nke YPP meriri n'otu okpuru ọchịchị.

17. 21 Maachị 2023Siminialayi Fubara nke PDP emeriela ntuliaka ọkwa Gọvanọ na Rivers Steeti

    Onye zọrọ ọkwa gọvanọ Rivers Steeti n'otu 'Peoples Democratic Party' (PDP) bụ Siminialayi Fubara, emeriela ya bụ ntuliaka dịka Inec si kpọpụta.

    Onyeisi ngụkọ mpụtara ntuliaka na Rivers Steeti bụ ọkammụta Akpofure Rim-Rukeh kpọpụtara nke a n'abalị ụbọchị Mọnde n'isi ụlọọrụ ndị Inec dị na Pọt Hakọt.

    Fubara nwetara vootu 302,614 iji turu ugo, ebe onye nke abụọ bụ Tonye Cole nke 'All Progressives Congress' (APC) nwetara vootu 95,274.

    Onye gbara onye nke atọ bụ Magnus Abe nọ n'otu 'Social Democratic Party' (SDP) dịka o nwetara vootu 41,698, ebe onye nke Labour Party, Beatrice Itubo, nwetara vootu 22,224 iji bụrụ onye nke anọ.

    Ọkammụta Akpofure kwuru na vootu a tụrụ na ntuliaka a dị 494,604, mana a kagburu vootu 10,670.

18. 21 Maachị 2023Ụtụtụ ọma nụ

    Igbo bụ Igbo ndewo nụ.

    Ụnụ asaala chi.

    Ngwa ka anyị malite mgbasaozi nke ụbọchị taa. Ya gazie.

19. 20 Maachị 2023Nchịkọta ihe ndị mere n'Abịa steeti n'oge ngụkọ vootu n'ụbọchị Mọnde

    Onye ntaakụkọ BBC n’Abịa steeti mere ngagharị n’isiobodo Abia steeti bụ Umuahia jụọ ọtụtụ ndị mmadụ etu obi dị ha banyere ngụkọ vootu Inec na-eme na steeti ahụ.

    Nke a na-abịa dịka ozi n’aka ụlọọrụ Inec n’ehihe Mọnde kwuru na ha ekpebiela ịkwụsịtu ngụkọ vootu n’akụkụ okpuruọchịchị ụfọdụ na steeti abụọ na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa.

    Steeti abụọ a bụ Abịa steeti ebe ozi ha kwuru na ndị agboro wakporo isi ụlọọrụ ha n’Obingwa ma jichie ndị ọrụ ha.

    N’Enugu, ụfọdụ mere ngagharịiwe dịka ndị nkwado pati abụọ bụ PDP na LP na-ekwu na ha chọrọ ka agụgharị vootu ndị agụrụ si okpuruọchịchị Nsukka na Nkanu West.

    Ya bụ ihe mere Inec ji kpebia ịkwụsịtu ngụkọ ka ha nweeike tinye anya ngwa ngwa n’okwu ndị a tupu amalite ọzọ ma chịkọta ngụkọ vootu.

    Inec kwuru na ngụkọ ga-amalite ọzọ n'ụbọchị Tuzde abalị 21, 2023.

20. 20 Maachị 2023Inconclusive: Inec ekwuola na ntuliaka n'Adamawa akapịghị ọnụ

    Dịka anya ọha na-ele Adamawa steeti kemgbe, Inec ekwuola na Mọnde a na ntuliaka ọkwa gọvanọ e mere na steeti ahụ na Satọdee akapịghị ọnụ.

    Otu n’ihe mere anya ndị mmadụ jiri chadoo na steeti ahụ bụ na a na-ele anya ịhụ ma a ga-akpọpụta aha Sịnetọ Aishatu Dahiru dịka onye mmeri.

    Nke a ga-eme Dahiru nwaanyị mbụ ga-achị steeti ọbụla dịka gọvanọ site n’usoro ntuliaka.

    Ka ọ dị ugbua, Dahiru na-azọrọ All Progressives Congress (APC) ọkwa na steeti ahụ enwetela vootu 390, 275 ebe ogbo ya nke onye PDP bụ gọvanọ Ahmadu Fintiri nweterela vootu 421,524.

    Onyeisi ngụkọ vootu n’ụlọọrụ Inec steeti ahụ bụ Muhammadu Mele kwuru “Emeghi ntuliaka na Wọọdụ 47 nke metụtara ọgbọ ntuliaka 69.”

    O kwuru na nke a metụtara mpụtara ntuliaka si ebe ahụ pụta ma kọwa na iwu ntuliaka Inec kwuru na ihe dị etu a mee na a ga-akpọpụta ntuliaka ebe ahụ dịka ntuliaka akapịghị ọnụ (inconclusive).

    Ka iwu Inec dị, nke a pụtara na a ga-eme ntuliaka ọzọ n'akụkụ ụfọdụ ya bụ ihe metụtara na steeti ahụ.