Gasar Kofin Duniya

Zaɓen Najeriya 2027

Yaƙin Iran

Wasanni

Nishadi

Cikakkun Rahotanni

Duk batutuwa

Labaran Duniya

Bidiyo

Kallo

Saurari labarai

Shirye-shirye na Musamman

Shirye-shiryen rediyo

Sauraro

Hausa

Ciwon haukan karnuka ya zama wata barazana a duniya. Cutar kan kashe kusan mutum 60,000 a kowace shekara, kuma Hukumar Lafiya ta Duniya, WHO na alaƙanta kashi 99 cikin 100 na matsalar da cizon karnuka da kuma raunukan da aka samu sakamakon cizon.

Ta ya za mu daƙile cutar haukan karnuka?

Wannan shafi ne da ke kawo maku abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya 09/09/2024

Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya

A duk shekara, kusan mutum 250,000 ne ke mutuwa sakamakon nutsewa a duniya, inda kusan 82,000 daga cikinsu ƴan kasa da shekaru 14 ne, a cewar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO).

'Nutsewa na haddasa mutuwar mutum 250,000 a kowace shekara'

Daga Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya zuwa Landan da Barcelona, waɗanda suka rayu bayan fama da cutar ƙyandar biri (mpox) na bayyana halin da suke ciki. Hakan na zuwa ne yayin da cutar ke yaɗuwa a ƙasashen duniya, har ma WHO ta ayyana ta a matsayin mai hatsari ga duniya.

'Na zata rayuwata ta zo ƙarshe'

A lokacin da Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) ta ayyana ƙyandar biri (mpox) a matsayin cuta mai barazana ga lafiyar ɗan'adam karo na biyu a cikin shekara biyu, mutane da dama sun yi tambayar cewa: ko wannan ce cutar korona ta biyu?

Bambancin ƙyandar biri da korona

Ɗaruruwan mutane sun mutu a sanadiyar sabon na'un cutuar a Jamhuriyar Ɗimokuraɗiyyar Congo. Wannan shi ne abin da muka sani a game da riga-kadin da ake da su da kuma inda ake samunsu.

Shin akwai riga-kafin ƙyandar biri ta mpox, ko zai yi aiki a kan sabon nau'in cutar?

A makon da ya gabata ne Cibiyar Daƙile Yaɗuwar Cututtuka a Afirka ta ayyana cutar ƙyandar biri mai saurin yaɗuwa a matsayin barazana ga lafiyar al’umma a nahiyar.

Ta yaya cutar Mpox ke yaɗuwa, kuma mene ne matakan kariyar da za ku iya ɗauka?

Hukumar lafiya ta duniya ta ce ana ci-gaba da samun ƙaruwar mata masu juna biyun da ake yiwa tiyatar haihuwa a fadin duniya. Lamarin da ke nuni da cewa ana samun ƙaruwar masu juna biyun da ake yiwa tiyatar ba tare da dalilan da aka amince a yi hakan ba a likitance. 

Lafiya Zinariya: Mene ne illoli da amfanin tiyatar haihuwa? 17/08 2024

An dai riga an fargar da likitoci game da yadda sabon na’in cutar ta ƙyandar biri ke yaɗuwa cikin saurin.

Yadda ƙyandar biri ke yaɗuwa tsakanin al'umma

Wasu iyaye mata sun tattauna da BBC kan kalubale da kunci da bakin cikin da suke ji biyo bayan yaye yaransu daga shan ruwan nono ko sun ƙi ko sun so saboda wasu dalilai ko da kuwa a ce lokacin yaye su yayi ko bai yi ba.

Damuwar da masu shayarwa ke faɗawa, wadda mutane da dama ba su sani ba

Fadakarwar Majalisar Dinkin Duniya na karfafa wa iyaye mata gwiwa wajen shayarwa na gudana ne a kowace shekara a cikin makon farko na watan Agusta. ƙwararrun likitoci biyu sun ƙaryata wasu shaci-faɗi kan shayar da jariranku.

Abubuwa bakwai da suka kamata ku sani kan shayar da nonon uwa

Duk 28 ga watan Yulin kowacce shekara, rana irin ta yau kenan, ana tunawa da ɓarnar da ciwon hanta yake yi a duniya, ta hanyar ƙara wayar da kai. 

Yadda za mu kauce wa ciwon hanta mai muguwar ɓarna

Lafiya Zinariya a kan matsalar rashin haihuwa

Lafiya Zinariya: Matsalar rashin haihuwa tsakanin ma'aurata III 13/07/24

Yayin da damuna ke ƙara kankama a Najeriya, Cibiyar Kare Cutuka masu yaduwa ta ƙasar (NCDC) ta ce akwai yiwuwar cutar kwalara ta ci gaba da yaɗuwa tare da yin illa.

Asalin kwalara da yadda za ku kare kanku daga kamuwa da cutar

A duk lokacin da aka samu wata annoba a duniya, ƙasashen duniya da ƙwararru a fannin lafiya da sauran gamagarin mutane kan jira hukumar lafiya ta duniya ta fitar da mafita kan yadda za a tunkari.

Mene ne aikin Hukumar Lafiya ta Duniya?

Gane Mini Hanya kan cutar hanta

Bincike ya nuna ana haihuwar mutum 1,000 ma su sikilia a kullum a Afrika, kuma Najeriya ce ƙasar da tafi kowacce yawan masu fama da cutar a duniya  

Aikin daidaita halittun gado da zai iya warkar da masu sikila ya fi ƙarfin masu cutar

Hukumar lafiya ta duniya ta ce kimanin jarirai 240,000 ne ke mutuwa a duniya a cikin kwanaki 28 da haihuwa a kowace shekara saboda an haifo su da tawaya ko nakasa.

Me ya sa ake haihuwar jarirai da tawaya?

Lafiya Zinariya: Ire-iren abincin da ya kamata mai juna biyu ta ci

Aisha Ahmad Nakura mai larurar sikila ce wadda ta samu karfin gwiwar yin sana’ar sayar da kayan sawa duk kuwa da cewa jama’a na yi wa masu irin rashin lafiyarta kallon abin tausayi.


Mai sikila da ke son gina asibitin kula da masu larurar

Lafiya Zinariya: Matsalar damuwa yayin ciki ko kuma bayan haihuwa

Matsalar damuwa yayin ciki ko kuma bayan haihuwa

Likitoci a fadin Gaza sun kwatanta irin mawuyacin hali da mutane suke ciki, musamman ma wadanda ba a samu damar ba su maganin kashe radadi ba yayin da ake fama da karancin magunguna. 

Yadda karancin maganin kashe radadi ke jefa mutane cikin mawuyacin hali a Gaza

Abubuwan da aka fi ajiyewa a firjin sun haɗar da dafaffen abincin da ba a fara ci ba, ko wanda aka ci aka rage, ko miya da nama dafaffe ko ɗanye, da sauran abubuwan amfani kamar su kayan miya domin kare su daga saurin lalacewa.



Hukumar Lafiya Ta Duniya