£145m ychwanegol i leihau rhestrau aros y gwasanaeth iechyd - gweinidog

Bydd £145m ychwanegol yn cael ei fuddsoddi yn GIG Cymru yn ystod y flwyddyn ariannol hon, meddai Llywodraeth Cymru.

Mae'r gweinidog iechyd Mabon ap Gwynfor yn dweud ei fod am roi diwedd ar ddull Llafur o "osod plastr ar broblem" drwy fynd i'r afael â rhestrau aros hirdymor a sicrhau diagnosis o bobl yn gyflymach.

Bydd £100m yn cael ei wario ar leihau amseroedd aros gyda £25m yn cael ei fuddsoddi mewn canolfannau llawfeddygol a diagnostig newydd.

Mae bron i hanner cyllideb £27bn Llywodraeth Cymru ar gyfer 2026/27 yn cael ei wario ar y GIG a gofal cymdeithasol gyda Phlaid Cymru yn etifeddu cynllun gwariant Llafur Cymru.

Mae'r ymrwymiad o gyllid ychwanegol yn rhan o gyllideb atodol Llywodraeth Cymru ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf.

Mae'r llywodraeth yn dweud y bydd £20m o gyllid cyfalaf hefyd yn cael ei wario ar "gynnal a chadw hanfodol" ar draws ystad y GIG.

Dywedodd y gweinidog y "bydd £100m yn mynd i leihau'r arosiadau 24 mis hynny yn y tymor byr ac felly yn rhoi mwy o gapasiti yn y system fel nad ydym yn cyrraedd y pwynt hwnnw eto".

Beirniadodd lywodraeth flaenorol Lafur Cymru: "Edrychodd y weinyddiaeth flaenorol ar y broblem a rhoi plastr arni. Roeddent yn canolbwyntio ar atebion tymor byr heb ddelio â phroblemau tymor hir," meddai.

"Yr hyn rydyn ni'n ei wneud yw buddsoddi arian yn yr ymyrraeth gynnar honno fel nad ydyn ni'n cyrraedd y sefyllfa honno eto, gan sicrhau ein bod ni'n gwella'r diagnosteg, ein bod ni'n nodi'r llwybrau hynny ac yn eu dilysu'n iawn fel bod pobl yn cael eu rhoi ar y rhestrau cywir, gan gael y driniaeth gywir yn lle aros ar restr hir am sawl blwyddyn."

Mae cynlluniau Llywodraeth Cymru yn cynnwys datblygu hyd at ddeg canolfan lawfeddygol a diagnostig dros y pedair blynedd nesaf a dywedodd y gweinidog y byddai buddsoddi arian mewn offer fel sganwyr CT symudol yn helpu i fynd i'r afael â'r ôl-groniadau.

Dywedodd y gweinidog iechyd hefyd fod yn rhaid i benaethiaid y GIG "gymryd rheolaeth ar unwaith" o adran achosion brys ysbyty yng ngogledd Cymru yn dilyn pryderon difrifol ynghylch diogelwch cleifion.

Mae'r uned yn Ysbyty Glan Clwyd yn Sir Ddinbych wedi'i dynodi fel un sydd angen gwelliannau sylweddol dros faterion gan gynnwys arweinyddiaeth, llywodraethu, diwylliant a gorlenwi yn dilyn archwiliad y mis diwethaf.

Dywedodd Mabon ap Gwynfor wrth y BBC ei fod yn siomedig ac yn disgwyl i benaethiaid bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr weithredu.

Ychwanegodd ei fod am sicrhau pobl fod yr uned achosion brys yn ddiogel i fynychu a bod swyddogion y llywodraeth yn monitro'r sefyllfa'n "rheolaidd".

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.