အောက်ဆီဂျင်ကိစ္စ နိုင်ငံရေးအရ အမြတ်မထုတ်ဖို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမှာ ဒေသခံ ၂၅၀၀ ကို နေ့စဉ်ဆန်ဝေနေပြီ

   ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်က ဒေသခံ ၂,၅၀၀ ကို နေ့စဉ် ဆန်ပေးဝေတဲ့အစီအစဉ်ကို ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP)က စတင်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။

   WFP ရဲ့အထောက်အပံ့ ဒီဆန်တွေ ကူညီဖြန့်ဝေပေးတဲ့ကဏ္ဍကို ကူလုပ်ပေးနေတယ်လို့လည်း မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအဖွဲ့ဘက်က ပြောလာပါတယ်။

   မြို့နယ်ထဲ ဆန်တွေဝေတာကို တစ်လတိတိပြုလုပ်သွားမှာလို့ သိရပါတယ်။

   WFP ဟာ မြို့ပြက ဆင်ခြေဖုန်းအရပ်တွေမှာနေထိုင်သူ ၂ သန်းနီးပါးကို အကူညီပေးဖို့စီစဉ်နေတာဖြစ်ပြီး လှိုင်သာယာမြို့နယ်က လူ သုံးသိန်းကျော်ကို ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းကပဲ စားနပ်ရိက္ခာတွေဖြန့်ဝေပေးထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။

   ဒီလိုအကူအညီပေးမှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံက အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ သန်းကို WFP ကို မေလလည်ပိုင်းမှာ ထည့်ဝင်လှူဒါန်းထားပါတယ်။

   ဒီပမာဏဟာ ရန်ကုန်ုတိုင်းထဲက မြို့ပြဆင်ခြေဖုန်းအရပ်တွေမှာ စားနပ်ရိက္ခာမလုံလောက်သူ ၆ သိန်းနီးပါးကို အကူအညီပေးဖို့ အထောက်အကူဖြစ်စေတယ်လို့ WFP ဘက်က ဆိုပါတယ်။

   မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနောက်ဆက်တွဲ လူမှုစီးပွားကစဉ့်ကလျားဖြစ်မှုကြောင့် နိုင်ငံထဲက လူပေါင်း ၃ သန်းကျော်ဟာ ၃ လကနေ ၆ လလောက်အထိ စားနပ်ရိက္ခာမလုံလောက်မှုပြဿနာနဲ့ကြုံရနိုင်တယ်လို့ WFP က ဧပြီလတုန်းက ပြောထားပါတယ်။

2. ၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာအာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ စီးပွားဖက် တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေကို အမေရိကန် နာမည်ပျက်စာရင်းသွင်း

   မြန်မာနိုင်ငံထဲက တရုတ်ပြည်မကြီး အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီတွေကို အမေရိကန် အစိုးရက ပိတ်ဆို့ အရေးယူတဲ့ စာရင်းထဲ ထည့်လိုက်ပါတယ်။

   အာဏာသိမ်း မြန်မာစစ်တပ်ကို အမေရိကန်က ဖိအားတွေ ဆက်ပေးနေတာမှာ၊ နောက်ထပ် လူပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ အပေါ် ကန့်သတ် ပိတ်ဆို့မှုတွေ ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့က ထပ်ပြီး ချမှတ် ခဲ့ပြန်ပါတယ်။

   စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ မွေးနေ့အကြို

   အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆာင်ရဲ့ ၆၅ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ အကြိုမှာ အခုလို အမေရိကန်ရဲ့ ထပ်ဆင့် ဒဏ်ခတ် အရေးယူမှုတွေ ထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် တပ်ချုပ်ရာထူး ၆၅ နှစ် အသက်ကန့်သတ်ချက်ကို ပယ်ဖျက်ထားပါတယ်။

   အမေရိကန် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဌာနက အရေးယူမှုတွေ ချမှတ်ကြောင်း မနေ့ ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ နာမည်ပျက် စာရင်းထဲ မုံရွာ၊ လက်ပံတောင်းတောင် ကြေးနီ စီမံကိန်းလို ကမ္ဘာသိ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ နေရာတွေမှာ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ စီးပွားဖက် အလုပ်လုပ်နေတဲ့ တရုတ်အစိုးရပိုင် ဝမ်ပေါင် ကုမ္ပဏီနဲ့ သူ့ရဲ့ လက်ခွဲ ကုမ္ပဏီ ၂ ခု လည်း ပါဝင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

   ဝမ်ပေါင်သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်း ၊ ဝမ်ပေါင်မြန်မာနဲ့ မြန်မာယန်စီ ကြေးနီထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေကနေ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ဝင်ငွေတွေ ရရှိနေတဲ့အတွက် ပိတ်ဆို့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန် အစိုးရက ဆိုပါတယ်။

   ဒါအပြင် မြန်မာစစ်တပ်ကို ဂြိုဟ်တု ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပေးနေလို့ ဆိုပြီး King Royal Technologies လို့ ခေါ်တဲ့ ကုမ္ပဏီကိုလည်း တပါတည်း ပိတ်ဆို့ အရေးယူတဲ့ စာရင်းထဲ အမေရိကန် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဌာနက ထည့်သွင်းပါတယ်။

   ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို တရားမဝင် ဖယ်ရှားရာမှာ ကြံရာပါမှု

   တစ်ရက်တည်းမှာပဲ၊ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေး​ဌာနကလည်း လူပုဂ္ဂိုလ် ၂၂ ယောက် ကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့တဲ့ စာရင်းထဲ ထည့်ကြောင်း ကြေညာပါတယ်။

   အဲဒီ အထဲ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်က တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး ပါတီတွေထဲကနေ ရွေးချယ်ပြီး စစ်ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တွေ အဖြစ် ခန့်ထားတဲ့ စောဒင်နီရယ်၊ ဒေါက်တာဗညားအောင်မိုး၊ ဒေါ်အေးနုစိန် စတဲ့သူတွေ၊ တခါ ၊ စစ်ဗိုလ် စာရေးဆရာ ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ) နဲ့ ဒေါ်သက်သက်ခိုင်တို့ အပါအဝင် စစ်တပ်က ဝန်ကြီးနေရာ ပေးထားသူ ၄ ယောက်တို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

   သူတို့ဟာ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံထားရတဲ့ အစိုးရကို ဥပဒေနဲ့ မညီပဲ ဖယ်ရှားခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ လုပ်ရပ်ကို အားပေး ထောက်ခံသူတွေ ဖြစ်လို့ အရေးယူရတာ ဆိုပြီး အမေရိကန် အစိုးရက ပြောထားပါတယ်။

   ကျန်တဲ့သူတွေကတော့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ ဇနီး ဒေါ်ကြူကြူလှက စလို့ ၊ စစ်ကောင်စီဝင် ထိပ်ဆုံးဗိုလ်ချုပ်တွေရဲ့ ဇနီးသည်တွေနဲ့ အရွယ်ရောက် သားသမီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

   အခု ချမှတ်လိုက်တာတွေကို ကြည့်ရင် မြန်မာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေ အာဏာသိမ်းတာကို စွန့်ပြီး၊ ဒီမိုကရေစီကို ပြန် မသွားမခြင်း၊ အမေရိကန် အနေနဲ့ ဆက်ပြီး အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေ ပြုလုပ်သွားမှာကို ပြသနေတယ်လို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်ထနီဘလင်ကင်က ပြောပါတယ်။

3. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီကြီးတွေကို အမေရိကန် ထပ်မံဒဏ်ခတ်အရေးယူ

   မြန်မာအာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို ထောက်ပံ့နေတယ်လို့ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီး ၄ ခု ကို ကုန်သွယ်ရေးအရ နာမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ပြီး ထိပ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင် ၇ ဦးအပေါ်ကိုလည်း အမေရိကန်က ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှု အသစ်တွေ ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။

   မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်မသွားမချင်း အမေရိကန်အစိုးရဘက်က သူတို့အပေါ် အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ တိုးမြှင့်ချမှတ်သွားမယ်ဆိုတာကို ဒီကနေ့ ချမှတ်လိုက်တဲ့ လုပ်ဆောင်မှုက ထပ်မံ သက်သေပြလိုက်တာပဲလို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်သနီ ဘလစ်ကင်က ပြောပါတယ်။

   ဆန္ဒပြသမားတွေအပေါ် သေစေနိုင်သည်အထိ အင်အားသုံး ဖြိုခွင်းမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ၇ ဦးအပေါ် အရေးယူခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   အဲဒီထဲမှာ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်တွေ၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ တခြား အရာရှိတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ကုန်သွယ်ရေးကန့်သတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေထဲမှာ ချမှတ်လိုက်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေထဲမှာတော့ သတ္တုတွင်း ကုမ္ပဏီကြီးတွေနဲ့ ဂြိုလ်တုဝန်ဆောင်မှု ကုမ္ပဏီကြီးတွေ ပါဝင်တာ တွေ့ရပါတယ်။

   စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း လက်ပံတောင်းတောင် ကြေးနီစီမံကိန်းမှာ အဓိက လုပ်ဆောင်နေတဲ့ တရုတ် ကုမ္ပဏီ ဝမ်ဘောင် သတ္ထုတွင်း ကုမ္ပဏီကြီးနဲ့ လက်အောက်ခံ ကုမ္ပဏီခွဲတွေ ဖြစ်တဲ့ မြန်မာ ဝမ်ဘောင် ကြေးနီ ကုမ္ပဏီ၊ ယမ်ဆီ ကြေးနီ ကုမ္ပဏီ နဲ့ King Royal Technologies ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီးတွေ ဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေး ဌာနက ပြောပါတယ်။

4. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဇူလိုင် ၂ရက်နေ့ ကိုဗစ် ကူးစက်မှု အများအပြားတွေ့ရှိ

5. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁နိုင်ကျဉ်းတွေရဲ့ ရှေ့နေတွေကို စစ်ကောင်စီက ဖမ်းထားတယ်လို့ HRW ဆို

   နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေရဲ့ အမှုမှာ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ ရှေ့နေ ၆ ဦးထက်မနည်းကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ထင်သလို ဖမ်းဆီးထားတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ HRW က ပြောပါတယ်။

   ဒါဟာ ရှေ့နေတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကိုသာမက သူတို့အမှုသည်တွေရဲ့ အခွင့်အရေးကိုပါ ချိုးဖောက်ရာကျတယ်လို့လည်း HRW အဖွဲ့က ထောက်ပြပါတယ်။

   ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ ရှေ့နေတွေထဲက သုံးဦးထက်မနည်းဟာ တရားရုံး အမှုရုံးချိန်းတွေကို တက်ရောက်စဉ်မှာ အဖမ်းခံရတာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   အဲဒီထဲမှာ နေပြည်တော်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာမျိုးအောင်ရဲ့ ရှေ့နေ ဦးသိန်းလှိုင်ထွန်း ပါသလို၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့က ဟင်္သာတခရိုင်တရားရုံးမှာ အဖမ်းခံခဲ့ရတဲ့ ရှေ့နေ ဒေါ်ဧရာလင်းထွဋ် နဲ့ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့က မြစ်ကြီးနားမှာ သူ့အမှုသည်တွေရဲ့ ရုံးထုတ်ကို လာရောက်စဉ်မှာ အဖမ်းခံခဲ့ရတဲ့ ဦးသက်ထွန်းဦးတို့လည်း ပါပါတယ်။

   တခြားရှေ့နေတွေကိုတော့ သူတို့ရဲ့ နေအိမ်တွေ၊ လမ်းမတွေပေါ် မှာ ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံတွင်းက ထွက်ခွာဖို့ ပြင်နေတုန်းမှာ ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ဖမ်းခံထားတဲ့ ရှေ့နေတွေထဲက တချို့ကို ထောင်သုံးနှစ်အထိ ကျခံရနိုင်တဲ့ လှုံ့ဆော်မှု၊ မမှန်သတင်းဖြန့်မှု ပုဒ်မ ၅၀၅ - က နဲ့ တရားစွဲဆိုထားပါတယ်။

6. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁NUG ကြောင့် လူ ၁၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီ စွပ်စွဲ

   အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရည်မွန်ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကြောင့် လူပေါင်း ၁၈၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စာသင်ကျောင်း ၆၀၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး ၇၄ ရုံးနဲ့ ရဲကင်းရဲစခန်း ၃၅ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရတယ်လို့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှာ စွပ်စွဲပြောဆိုပါတယ်။

   စာသင်ကျောင်းတွေမှာ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုအပါအဝင်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှုးရုံးတွေနဲ့ ရဲကင်းရဲစခန်းတို့မှာ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုပေါင်း ၄၈၀ ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   NUG အစိုးရဟာ အုပ်ချုပ်မှု ယန္တရားပျက်ပြားအောင် အဆင့် သုံးဆင့်နဲ့ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့လည်း စွပ်စွဲပြီး စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို ပစ်မှတ်ထားသတ်ဖြတ်တာ၊ ဒေသအသီးသီးမှာ ပေါ်ပေါက်နေတဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေက တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းကာ စစ်တပ်ဌာနချုပ်တွေကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်တာနဲ့ နိုင်ငံတကာကနေ ငွေကြေးနဲ့ လက်နက်အင်အားတွေ ရယူနေတယ်လို့လည်း စစ်ကောင်စီ မီဒီယာ မြန်မာ့အသံ သတင်းမှာ ကြေညာသွားပါတယ်။

   စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒီစွပ်စွဲပြောဆိုချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဘီဘီစီက သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သလို NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရည်မွန်ရဲ့ သဘောထားကို သိရဖို့ ဘီဘီစီက ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။

   စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အရပ်သားပြည်သူတွေအပေါ် စစ်ကောင်စီရဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး အိုင်စီစီကို တိုင်ကြားသွားမယ်လို့ NUG ဘက်က တုံ့ပြန်ထားသလို စစ်ခေါင်းဆောင်တွေကိုလည်း လူ့အမြောက်အများအပေါ် ရက်စက်စွာ ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စွဲချက်တွေနဲ့ပါ တိုင်တန်းသွားမယ်လို့ NUG တရားရေးဝန်ကြီးက ပြောဆိုထားပါတယ်။

7. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဟုမ္မလင်း၊ ပြင်ဦးလွင်၊ နောင်ချို တို့ကို Stay At Home ထပ်မံသတ်မှတ်

   ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေ မြင့်တက်နေတာကြောင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်းနဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တို့က မြို့နယ် သုံးမြို့နယ်ကို Stay At Home နေအိမ်တွေထဲမှာသာ နေထိုင်ဖို့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းက ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်း ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ် နောင်ချိုမြို့နယ်တို့ကို Stay At Home မြို့နယ်တွေအဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်လိုက်တာကြောင့် ကိုဗစ် ၁၉ ကြောင့် နေအိမ်တွေထဲမှာ နေထိုင်ဖို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ မြို့နယ် ၂၃ မြို့နယ် ရှိသွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

   မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ကိုဗစ် တတိယလှိုင်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေကြောင့် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ၈ မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းအတွင်း ၄ မြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း ၃ မြို့နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်မှာ ၅ မြို့နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ၃ မြို့နယ် တို့ကို Stay at Home မြို့နယ်တွေ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

   ဒီမြို့နယ်အတွင်းမှာ နေထိုင်ကြသူတွေအနေနဲ့ အစိုးရဌာနနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ အလုပ်တာဝန်တွေကို သွားရောက်သူများကလွဲလို့ နေအိမ်မှာပဲ နေကြဖို့၊ ဈေးဝယ်ထွက်ရာမှာလည်း တအိမ်ကို တဦး၊ ဆေးရုံ ဆေးခန်းသွားရင် တအိမ် ၂ ဦးသာ သွားရောက်ဖို့နဲ့ နေအိမ်အပြင်ထွက်ရင် နှာခေါင်းစည်း masks တပ်ဆင်ကြဖို့ကိုလည်း ကြေညာထားပါတယ်။

   နေ့စဉ် ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာ ထောင်နဲ့ချီ တိုးလာနေပေမယ့်လည်း အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက စာသင်ကျောင်းအများစုကို ဆက်လက်ဖွင့်ထားတာကြောင့် ဝေဖန်မှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

8. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ပြည်ပကိုဆန်တင်ပို့မှု သိသိသာသာလျော့ကျ

   မြန်မာနိုင်ငံကနေ ပြည်ပကို ဆန်နဲ့ဆန်ကွဲတင်ပို့မှုမှာ ပြီးခဲ့တဲ့၂၀၁၉-၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ်နဲ့ လက်ရှိ ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ဘဏ္ဍာနှစ်တို့နှိုင်းယှဉ်ရင် ဆန်တန်ချိန် ၇ သိန်းကျော် လျော့ကျနိုင်ဖွယ်ရှိနေတယ် လို့မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါး အသင်းချုပ်ကတာဝန်ရှိသူတွေက ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

   “ မနှစ်က ဘဏ္ဍာနှစ်မှာပါဆိုရင် တန်ချိန် ၂သန်းခွဲလောက်ပို့ရတယ်ပေါ့နော်။ နယ်စပ်ကော Over Sea (ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေး) ရောနှစ်ခုပေါင်းပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်မှာ လက်ရှိအချိန်ထိ ၉ လပိုင်းကုန်ဖို့က ၃ လပဲကျန်တောတယ်။ ကာလတူနဲ့နှိုင်းယှဉ်လိုက်မယ်ဆိုရင် အခုမှ ၁ သန်းခွဲဆိုတော့ ကျန်တဲ့ ၃ လမှာ တလ တသိန်းပဲပို့ဦး။ ၁ ဒသာမ ၈ သန်းပဲရှိမယ်။ မနှစ်က ၂သန်းခွဲဆိုတော့ ၇ သိန်းလောက်ကျသွားတယ်” လို့မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးအသင်းချုပ်ရဲ့အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဦးလူမော်မြင့်အောင်ကပြောပါတယ်။

   ၂၀၁၉ -၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ်ဖြစ်တဲ့ ၂၀၁၉ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့ကနေ ၂၀၂၀ စက်တင်ဘာလကုန်ထိ ပြည်ပနိုင်ငံကိုဆန်တန်ချိန် ၂ သန်းခွဲတင်ပို့နိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့လည်း ၂၀၂၀-၂၁ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလကနေ ၂၀၂၁ ဇွန်လကုန်ထိ ပြည်ပကိုဆန်တန်ချိန် ၁ သန်းခွဲခန့်သာတင်ပို့ထားနိုင်ပါတယ်။

   ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးကနေပြည်ပနိုင်ငံကိုဆန်တင်ပို့တဲ့အခါ ကုန်သေတ္တာရရှိမှုအခက်အခဲ၊ Covid-19 ကပ်ရောဂါဘေးကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံကိုဆန်တင်ပို့တဲ့ဝင်ပေါက်ထွက်ပေါက်တွေတင်းကျပ်ထားတာကြောင့် အခုလိုဆန်တင်ပို့မှု လျော့ကျသွားတာလို့လည်း ကုန်သည်တွေကသုံးသပ်ထားပါတယ်။

   ၂၀၂၁ ခုနှစ်မတ်လဆန်းလောက်ကစလို့ မြန်မာနိုင်ငံထဲ ကုန်တင်သင်္ဘောတွေဝင်ရောက်မှု လျော့နည်းသွားတဲ့အတွက် ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို ကုန်ပစ္စည်းပို့ဖို့ကုန်သေတ္တာ အရေအတွက်နည်းသွားခဲ့ပြီး ငှားရမ်းခဈေးနှုန်း တွေလည်း တက်သွားခဲ့ပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် Covid-19 ကပ်ရောဂါဘေးကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံထဲကိုဝင်ထွက်နေတဲ့အဓိကကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေမှာ စည်းကမ်းချက်တွေတင်းကျပ်တာ၊ တချို့ဝင်ထွက်ဂိတ်တွေကိုပိတ်လိုက်တဲ့အတွက် ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့တဲ့အခါ ကြန့်ကြာမှုတွေ ရှိနေတာပါ။

   အဲဒီလိုအခက်အခဲတွေကြောင့် လက်ရှိဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ပြည်ပကိုဆန်တင်ပို့မှုလျော့ကျသွားတဲ့အတွက် ပြည်တွင်း မှာလက်ကျန်များနေပြီး မိုးစပါးပေါ်ချိန်မှာ စပါးဈေးမကောင်းနိုင်ဘူးလို့သုံးသပ်သူတွေရှိနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင်မိုးစပါးပေါ်တဲ့အချိန်မှာလည်း လက်ရှိအခြေအနေလို ဘဏ်ကနေငွေထုတ်ရခက်ခဲနေရင် စပါးဈေး အပေါ်သက်ရောက်မှုရှိလာနိုင်တယ်လို့လည်း ကုန်သည်တွေပြောပါတယ်။

   လက်ရှိမှာတော့ စပါးဈေးနှုန်းဟာ ဧည့်မထအုပ်စုဝင်စပါးတင်းတရာကို ကျပ် ၅ သိန်းခွဲဝန်းကျင်ရှိနေတာပါ။ ဒါပေမဲ့လည်း ဒီနှစ်မိုးစပါးစိုက်ပျိုးတဲ့အချိန်မှာ ငွေလဲနှုန်းမြင့်တက်လာတာ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်တွေ ကြီးမားလာတဲ့အတွက် စပါးစိုက်တောင်သူတွေဟာ ဓာတ်မြေသြဇာနဲ့သွင်းအားစုတွေကိုအရင်နှစ်ကထက်ဈေးပိုကြီးပြီးဝယ်သုံးခဲ့ရပါတယ်။

9. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မန္တလေးမှာ ကိုဗစ်လူနာတွေအတွက် အောက်ဆီဂျင်တွေ ပြတ်လပ်

   ကိုဗစ်ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေ တကျော့ပြန် မြင့်တက်နေတဲ့ မန္တလေးမြို့မှာ ကိုဗစ်လူနာတွေအတွက် အောက်ဆီဂျင် ပြတ်လပ်မှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေက ပြောပါတယ်။

   "အောက်ဆီဂျင်အိုးတွေ ဖြည့်မနိုင်ဘူး။ ကိုဗစ်လူနာ များတာလေ။ အိမ်တွေ ဆေးရုံတွေ ပို့ပေးရတယ်။ ရှူတာများတော့ ပျက်ကုန်တာပေါ့။ မနက်မိုးလင်းရင် အောက်ဆီဂျင်အိုးလိုက်ဝယ်နေရတယ်။ မရတာများတယ်" လို့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ မန္တလေးက လူမှုကူညီ ကယ်ဆယ်ရေး အသင်းရဲ့ တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   မန္တလေးမြို့မှာ အောက်ဆီဂျင်ဖြည့်သွင်းပေးတဲ့ စက်ရုံ သုံးခုရှိပေမယ့် လိုအပ်သလောက် မဖြည့်သွင်းနိုင်လို့ တစ်ပတ်မှာ နှစ်ရက် ဒါမှမဟုတ် ငါးရက်တခါ စောင့်ပြီး အောက်ဆီဂျင်အိုးတွေ ဖြည့်ပေးနေရတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

   ကိုဗစ် လူနာတွေအတွက် အောက်ဆီဂျင်အိုးကို ဆေးရုံတွေကနေ တောင်းယူတာရှိသလို နေအိမ်တွေကလဲ ငှားယူတာ၊ အဆောင်ထားတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။

   ကိုဗစ် တတိယလှိုင်းဖြစ်ချိန်မှာ ကူးစက်သူဦးရေ အများအပြားရှိခဲ့တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့ဘက်ကနေ အောက်ဆီဂျင်အိုးတွေ လာရောက်ဝယ်ယူတာတွေရှိလို့ ဈေးကွက်ထဲမှာ အောက်ဆီဂျင်အိုးတွေ ပစ္စည်းပြတ်သလောက်နီးပါးအထိ ကြုံနေရတယ်လို့လည်း မန္တလေးအခြေစိုက် လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေက ပြောပါတယ်။

   ဇွန်လ လယ်ပိုင်းကစပြီး မန္တလေးတိုင်းမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ပျံ့နှံမှုနဲ့ ဓာတ်ခွဲအတည်ပြု လူနာတွေ များလာလို့ ဇူလိုင်လ ၂ရက်နေ့ကစတင်ပြီး မန္တလေးခရိုင်ကို နေအိမ်မှာနေထိုင်ရေး(stay at home) အစီအစဉ်ကို ကျန်းမာရေးဌာနက ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   ဇူလိုင်လ ၂ ရက် ညနေ ၄ နာရီအထိ စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာ ကိုဗစ်အတည်ပြုလူနာ ၁၄၇ ဦး ရှိပါတယ်။

10. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဂိုးသမား ပြည့်သျှံအောင် ဂျပန်မှာ ယာယီနေထိုင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ရ

    ဂျပန်နိုင်ငံ မှာ မေလကုန်ပိုင်းက ကျင်းပတဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲ ပြိုင်ပွဲ မြန်မာ- ဂျပန် ပွဲ အတွင်း လက်သုံးချောင်းထောင်ပြီး စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့တဲ့မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဂိုးသမား ပြည့်သျှံအောင်ကို ဒီကနေ့ ဇူလိုင် ၂ရက်မှာ ဂျပန်အစိုးရက ယာယီနေထိုင်ခွင့် နဲ့အလုပ်လုပ်ခွင့် ကတ်ကို ထုတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။

    အဲဒီကတ်ဟာ ခြောက်လသက်တမ်းရှိမှာဖြစ်ပြီးဒီကာလမှာ ကြိုက်နှစ်သက်ရာအလုပ်ကို ဝင်ရောက်အလုပ်လုပ်ခွင့်ရမှာပါ။

    လက်ရှိမှာ တော့ ဂိုးသမားပြည့်သျှံအောင်ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေး ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားတဲ့လုပ်ငန်းကိုပါ တပြိုင်နက်ဆောင်ရွက်နေပြီး ခိုလှုံခွင့်ရရှိဖို့ ရာခိုင်နှုန်းများတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    ပြည့်သျှံအောင်ဟာ လက်ရှိမှာ ဂျပန်ကလပ်တချို့နဲ့ စကားပြောဆိုထားပြီး ဘောလုံးနယ်ပယ်ထဲမှာပဲ လုပ်ကိုင်ဖို့ ရှိနေပါတယ်။

    တိုကျိုမြို့အနားမှာ ကစားခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲမှာ မြန်မာကစားသမားတွေအနက် ကိုပြည့်သျှံအောင်တစ်ဦးတည်းက စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လက်သုံးချောင်းထောင် သင်္ကေတ လုပ်ခဲ့ပြီး တရားမျှတမှု လိုအပ်တယ်ဆိုတဲ့ စာသား ပြခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သူ့အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရမှုကြောင့် အသင်းသားတွေနဲ့ ပြန်မလိုက်ဘဲ ဂျပန်နိုင်ငံမှာပဲ နေခဲ့ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ရင် စစ်ကောင်စီတပ်တွေရဲ့ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုတွေနဲ့ ကြုံရနိုင်တာကြောင့် သူ့ရဲ့ လျှောက်လွှာကို ချက်ချင်း ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဂျပန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အာဏာပိုင်တွေက ပြောပါတယ်။

    ဂျပန်အစိုးရရဲ့ တရားဝင် ခွင့်ပြုချက်ရခဲ့တာကြောင့် အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် ကိုပြည့်သျှံအောင်ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ၆ လတာ တရားဝင် နေထိုင်အလုပ်လုပ်ခွင့် ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

11. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကောလင်း ထွေအုပ်ရုံး အနီးနဲ့ မြို့တွင်း ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်

    စစ်ကိုင်းတိုင်း ကောလင်းမြို့မှာ ဒီနေ့ နေ့လယ် ၂ နာရီလောက်ကစတင်ပြီး ပစ်ခတ်မှုတချို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

    မြို့နယ်အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးနေရာနဲ့ အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပစ်ခတ်မှု အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့ မြို့ခံတွေက ဆိုကြပြီး အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးအနားမှာရှိတဲ့ အိမ်တအိမ်ပေါ်မှာ လက်နက်ကြီး ကျည်ဆန်ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး အမျိုးသမီးနှစ်ဦးလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင်ကလူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

    ဗုံးပေါက်ကွဲသလို ပေါက်ကွဲသံကြီးကြီး တချက်လည်း ကြားခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက အတည်ပြု ပြောဆိုကြပါတယ်။

    မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးကို အဓိကပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်တယ်လို့ မြို့ခံလူတွေက ယူဆကြပြီး ဗုံးပေါက်ကွဲသလို အသံကျယ်ကျယ်တချက် ကြားရတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    မနက်စောစောပိုင်းက မြို့အရှေ့ဘက်တောအုပ်ထဲမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် နေ့ခင်းပိုင်းမှာ မြို့တွင်းတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားလာတာပါ။

    မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရုံးကို စစ်ကောင်စီ စစ်သားတွေက ခုခံကာကွယ်ပစ်ခတ်ကြတာတွေရှိပါတယ်။ တဖက်က လာရောက်တိုက်ခိုက်သူလက်နက်ကိုင်တွေကတော့ ဘယ်သူဘယ်ဝါတွေဆိုတာ တိတိကျကျခွဲခြား မပြောဆိုနိုင်ကြပါဘူး။

    ညနေပိုင်း ၄ နာရီ ၅ နာရီအချိန်အထိ ကြိုကြားကြိုကြားပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်သံတွေကြားနေခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    လတ်တလောမှာတော့ ဒီအခြေအနေတွေကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ကြားရေးက သတင်းထုတ်ပြန်တာ မရှိသေးပါဘူး။

12. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြန်မာပြည်တွင်း ဆက်လည်ပတ်ဖို့ ချင့်ချိန်နေတယ်လို့ တယ်လီနော် ဆို

    စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ ကျဆင်းနေသလို လုံခြုံရေးနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေတွေ ပိုမိုဆိုးဝါးလာနေတဲ့အတွက်ကြောင့် မြန်မာပြည်တွင်းမှာ ရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စဉ်းစားချင့်ချိန်နေတယ်လို့ နော်ဝေးအခြေစိုက် ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီ တယ်လီနော်က ပြောပါတယ်။

    မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်တွေကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ကန့်သတ်ခံရပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း မြန်မာပြည်တွင်းမှာရှိတဲ့ တယ်လီနော် ကုမ္ပဏီပိုင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒေါ်လာ ၆.၅ ဘီလီယံကို ဆုံးရှုံးမှုအဖြစ် တယ်လီနော်ဘက်က မေလ ၄ ရက်နေ့မှာ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။

    အဲဒီအချိန်တုန်းကတော့ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှာ ဆက်လက်လည်ပတ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေမယ့် လက်ရှိနိုင်ငံတွင်း အခြေအနေတွေကြောင့် တခြားရွေးချယ်စရာတွေကို တွက်ဆနေတယ်လို့ တယ်လီနော် ကုမ္ပဏီဘက်က သောကြာနေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    တယ်လီနော် ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ မြန်မာပြည်က စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေကို ရောင်းချဖို့ လုပ်နေပြီလို့ TMT Finance မီဒီယာမှာ ကြာသပတေးနေ့က ရေးသားထားပါတယ်။

    ဒါပေမဲ့ တယ်လီနော်ဘက်ကတော့ ချင့်ချိန်တွက်ဆမှုတွေ လုပ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ဒါနဲ့ ပတ်သက်လို့ တစုံတရာ မှတ်ချက်မပေးလိုဘူးလို့ တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။

13. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မောင်တောမှာ ကိုဗစ်ပိုးကူးစက်ခံရသူအသစ် ၉၀ ကျော်တွေ့ထား

    ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်အတွင်းမှာ ဇူလိုင်လ ၁ ရက် တစ်နေ့တည်းမှာ ကိုဗစ် ၁၉ ပိုးကူးစက်ခံထား ရသူပေါင်း ၉၀ ကျော် စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာစိုးဝင်းပိုင်က အတည်ပြုပါတယ်။

    မနေ့က မောင်တောမြို့နယ်အတွင်းမှာ ပိုးတွေ့ရှိသူ ၉၆ ဦးရှိပြီး ၉၃ ဦးကတော့ အသစ်ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေပါ။ ကျန်တဲ့သုံးဦးကတော့ ဒေသခံတွေဖြစ်ပါတယ်။

    အဲ့ဒီဝန်ထမ်းတွေဟာ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်အတွင်း ပိုးတွေ့ထားတဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးတို့နဲ့ ဆက်စပ်သူတွေကို စစ်ဆေးရာမှာ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်တယ်လို့ ကျန်းမာရေးဌာနက ပြောပါတယ်။ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ဒေသတွေဖြစ်တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောနဲ့ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တွေက နယ်ခြားစောင့်ရဲဌာနချုပ် တွေမှာ ပြောင်းလဲတာဝန်ထမ်းဆောင်ကြရမယ့် ရာနဲ့ချီတဲ့နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့မိသားစုတွေဟာ အခုရက်ပိုင်းအတွင်း ရောက်ရှိလာခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

    အသစ်ရောက်ရှိလာခဲ့တဲ့နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေထဲက နှစ်ဦးဟာ အနံ့ပျောက်တဲ့ဝေဒနာခံစားနေရတာကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ကဘူးသီးတောင် ဆေးရုံကိုလာရောက်ပြသတဲ့အတွက် စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ရာမှာ ပိုးကူးစက်ခံထား ကြောင်း ဇွန်လ ၃၀ ရက် မနေ့ကတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဘူးသီးတောင်ဆေးရုံ အုပ်ကြီး ဒေါက်တာစောမင်းသိန်းက ပြောပါတယ်။

    အဲ့ဒီနယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ အတူလာခဲ့ကြသူတွေကို သီးသန့်ထားရှိပြီး ဆက်စပ်သူ တစ်ရာကျော်ကိုလည်း ဆက်လက်ပြီး စစ်ဆေးတာတွေပြုလုပ်နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်မှုတွေဖြစ်ပွားနေတဲ့မြို့နယ်တွေကတော့ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ မောင်တော၊ တောင်ကုတ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တွေဖြစ်ကြပြီး သံတွဲနဲ့ မောင်တောမြို့နယ်တွေကတော့ ဒေသတွင်းကူးစက်ခံရသူအများဆုံး တွေ့ရှိထားတာဖြစ်ပါတယ်။

    ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရသူတွေကို ကုသပေးနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့ဆေးဝါးနဲ့ဆေးပစ္စည်းတွေက အဆင်သင့်ရှိနေပေမယ့် ပြင်းထန်လာလို့ရှိရင် လက်ရှိဆေးရုံတွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြတဲ့ ဆေးဝန်ထမ်းအရေအတွက်နဲ့ လုံလောက်နိုင်ခြေမရှိဘူးလို့ ဆရာဝန်တွေက ပြောပါတယ်။

    “ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကတော့ သမားတော်ရှိမယ်။ လက်ထောက်ဆရာဝန်ကတော့ မြဲတမ်းဝန်ထမ်းက တစ်ယောက်ပဲရှိဦးမယ်။ တခြားအထူးကုတွေရှိမယ်။ သူနာပြုကတော့နည်းတယ်ပေါ့။ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြစ်လာမယ်။ ရာချီဖြစ်လာရင်တော့ ဒီဝန်ထမ်းနဲ့မလောက်ဘူးပေါ့။ အခုလက်ရှိအနေအထားနဲ့တော့ ကျွန်မတို့လုပ်နိုင်ပါတယ်။ နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီထက်များလာရင်တော့လည်း တခြားပြည်နယ်တို့တိုင်းတို့က လာကူပေးမှာပေါ့။”လို့ မောင်တောခရိုင်ဆေးရုံအုပ်ကြီး ဒေါက်တာနုကေသီစံက ပြောပါတယ်။

    ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ကိုဗစ် တတိယလှိုင်းအတွင်း ပိုးကူးစက်ခံထားရသူတွေကတော့ ရောဂါလက္ခဏာပြင်းထန်သူတွေ မရှိသေးတဲ့အတွက် ကုသရေးအပိုင်းတွေမှာလည်း လက်ရှိကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းအင်အားတွေနဲ့ လုံလောက်မှုတွေရှိနေတယ်လို့ ပြည်နယ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ကုသရေးဌာနမှူး ဒေါက်တာကြည်လွင်က ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောဆိုသွားခဲ့ပါတယ်။

14. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ဦးဝင်းထိန်အမှု စွဲချက်တင်ဖို့ သင့်မသင့် နှစ်ဖက်လျှောက်လဲချက်ကြားနာမယ်

    အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီနာယကဦးဝင်းထိန်ကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၁၂၄ နဲ့ စစ်ကောင်စီက တရားစွဲဆိုထားတဲ့အပေါ် စွဲချက်တင်ဖို့ သင့်မသင့် လာမယ့် ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့ မှာ နှစ်ဖက် လျှောက်လဲချက် ကြားနာမယ်လို့ အမှုကို လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေဒေါ်မင်းမင်းစိုးကပြောပါတယ်။

    "ဒီနေ့တော့ တရားလိုဘက်က သက်သေတွေအကုန် စစ်ပြီးသွားပြီ။ နောက်တပတ်သောကြာနေ့မှာတရားစွဲသင့်မစွဲသင့် နှစ်ဖက်လျှောက်လဲချက်ကြားနာမယ်။ ကျန်းမာရေးကတော့ ဘဘက အရင်လိုပဲ ဓာတ်ဆား ပုံမှန်သောက်တယ် ၊ ဥပုသ် စောင့်တယ် ။ ဒီနေ့ တရားခွင်မှာလည်း နေ့လယ် ၁၁ နာရီမှာ ခွင့်တောင်းပြီး နေ့လယ်စာစားတယ် " လို့ဒေါ်မင်းမင်းစိုးက ပြောပါတယ်။

    ဦးဝင်းထိန်ကို နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်မှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။

    ပါတီရဲ့ နာယကတစ်ယောက်အနေနဲ့ NLD ပါတီလက်ရှိကြုံတွေ့ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အခက်အခဲတွေကို သိသင့်သလောက်သိထားတယ်လို့လည်း ပြီးခဲ့တဲ့ရုံးချိန်းမှာ ဦးဝင်းထိန်က ပြောကြားကြောင်း သူ့ရှေ့နေက ပြောပါတယ်။

15. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ကနီနဲ့ဘုတလင်ဘက်ကကျေးရွာတွေမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ, ရွာပေါင်း ၁ဝ ရွာကျော်ကပြည်သူတွေတိမ်းရှောင်နေရ

    ကနီမြို့နဲ့ ဘုတလင်မြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီနဲ့ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားတာကြောင့် ကနီနဲ့ဘုတလင်မြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာပေါင်း ၁ဝ ရွာကျော်က ပြည်သူတွေနီးစပ်ရာတောတောင်တွေထဲ တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသခံရွာသားတွေက ပြောပါတယ်။

    "မနေ့တုန်းက ၁၁နာရီလောက်ကတည်းက ဘုတလင်နဲ့ကနီကြားထဲမှာစပစ်တာ။ PDF ကလည်း သူတို့ကို တိုက်ပွဲမခေါ်သေးဘူး ။ သူတို့စစ်ကောင်စီဘက်ကစပစ်တာ။ ကလေးတွေ သင်တန်းတက်တာကို ဒလန်ကသတင်းပေးရာကစဖြစ်တာပဲ။ ပြည်သူတွေရဲ့ဆိုင်ကယ်တွေကို ပစ်တယ်။ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ထုတယ်။ စက်သေနတ်တွေနဲ့ပစ်တာအချက်ပေါင်း ၁ဝဝကျော်တယ်။ သူတို့ကစာသင်ကျောင်းနားမှာ တပ်စွဲထားပြီး ရွာဘက်ကိုလှမ်းပစ်တယ်။ ရွာသားတွေကတော့ တစ်ယောက်မှ မကျန် တောထဲပြေးပြီ။ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေလည်း မထားခဲ့ရဲဘူး။ အခုတောထဲမှာလည်း အရမ်းဒုက္ခရောက်နေတယ် ။ တောထဲကိုလည်းထပ်ပြီးပစ်နေတယ် " လို့တိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ရွာသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ်။

    ဒါ့ပြင် ဒေသခံတွေရဲ့နေအိမ်နဲ့ကျေးရွာတွေထဲကို ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးမှုတွေ ရှိနေပြီးဒေသခံပြည်သူတချို့ကိုလည်း ဖမ်းဆီးမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့သိရပါတယ်။

    လက်ရှိမှာ ပစ်ခတ်မှုတွေဆက်ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေကပြောကြားပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိတဲ့အခြေအနေကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး။

    လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကိုဆက်သွယ်မေးမြန်းကြည့်ရာမှာတော့ လက်ရှိတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေဆဲ အခြေနေဖြစ်တဲ့အတွက် ရွာသားတွေရဲ့လုံခြုံရေးကြောင့် သတင်းမထုတ်ပြန်နိုင်သေးဘူလို့ဆိုပါတယ်။

    ဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့စစ်ကောင်စီဘက်ကလည်း ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့ ညနေ လေးနာရီကျော်ထိ သတင်းထုတ်ပြန်တာမရှိသေးပါဘူး။

16. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁

17. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁လူငယ်ဗေဒင်ဆရာလင်းညှို့တာရာ ပြန်မလွတ်သေး

    ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် အစောဆုံးဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသူတွေထဲကတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ လူငယ်ဗေဒင်ဆရာ လင်းညှို့တာရာဟာ ဇွန်လ ၃ဝ ရက်နေ့က လွတ်မြောက်လာသူတွေထဲ မပါဝင်သေးဘူးလို့မိသားစုနဲ့နီးစပ်သူတွေကပြောပါတယ်။

    ကိုဟိန်းမင်းအောင် (ခေါ်) ဗေဒင်ဆရာလင်းညှို့တာရာဟာ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်စဉ်အပြီး နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ဟောပြောချက်တချို့ကိုသူရဲ့လူမူကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာတင်ခဲ့တာကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ဝရက်နေ့ ညပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေက နေအိမ်မှာလာရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့နီးစပ်သူတွေက ဆိုပါတယ်။

    "ဖမ်းသွားပြီးကတည်းက မိသားစုတွေနဲ့လည်းမတွေ့ရပါဘူး ။ သူ့ကို စွဲတာ ပုဒ်မ ၅ဝ၅ -ခ နဲ့ စွဲ တယ်။ ကျန်းမာရေးကတခါတလေဖျားတာနာတာရှိပေမယ့် ကောင်းပါတယ် ။ လွတ်မယ်ထင်လို့မျှော်နေတာ စိတ်မကောင်းဘူး ။ အမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီးစစ်ဆေးနေတာတွေကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ပြောလို့မရသေးပါဘူး" လို့ လင်းညှို့တာရာရဲ့မိသားစုဝင်တွေနဲ့နီးစပ်သူတစ်ဦးကပြောပါတယ် ။ လက်ရှိမှာ ဗေဒင်ဆရာလင်းညှို့တာရာဟာ တပ်မတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅ဝ၅-ခ နဲ့ထောင်တွင်းတရားရင်ဆိုင်နေရတာပဲဖြစ်ပါတယ်။

    ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဟာ နိုင်ငံတော်အစိုးရကို ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ရေးကိုဖြစ်စေ၊ ထိခိုက်စေသော ပြစ်မှုကို တဦး တ ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်က ကျူးလွန်ချင်လာအောင် အများပြည်သူကိုသော်လည်းကောင်း၊ အများပြည်သူ၏ သီးခြား လူစု ကိုသော်လည်းကောင်း၊ ကြောက်ခြင်း ထိတ်လန့်ခြင်း ဖြစ်စေရန် အကြံရှိလျှင် သို့တည်းမဟုတ် ထိုသို့ ဖြစ်စေရန် အကြောင်း ရှိလျှင်ဟု ဖော်ပြထားပါတယ်။

    ဒီပုဒ်မနဲ့ လက်ရှိမှာ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် NLD အစိုးရလက်ထက် တိုင်းနဲ့ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်တချို့ကိုဒီပုဒ်မနဲ့ တရားစွဲဆိုထားပါတယ်။ အဲဒီထဲကမှ မကွေးဝန်ကြီးချုပ်ဒေါက်တာအောင်မိုးညိုဟာ ၅၀၅ (ခ)နဲ့ အလုပ်နဲ့ထောင်နှစ်နှစ် ချမှတ်ခံထားရပါတယ်။

18. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁မြေနီကုန်းတံတားပေါ်ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်

    ရန်ကုန်မြို့မြေနီကုန်း ခုံးကျော်တံတားပေါ်မှာ ဒီနေ့ဇူလိုင် ၂ရက်နေ့မနက် ၉နာရီဝန်းကျင်လောက်ကပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့လို့တံတားပေါ်လမ်းပိတ်ဆို့စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်ခဲ့တယ်လို့ အနီးနားကမြင်တွေ့သူတွေက ပြောပါတယ် ။

    " ပေါက်တာက ရဲကားအနားမှာပေါက်တာ ၊ ရဲကားပေါ်ကနေ စာရေးထားတဲ့ပိတ်စအနက်ကိုတက်ဖြုတ်တာ။ ဖြုတ်နေတုန်းပေါက်တာပဲ။ အိမ်ပေါ်ကလှမ်းမြင်နေရတာ ။ အုံးဆိုတချက်ပဲပေါက်သံကြားလိုက်တယ် ။ လူတော့ထိပုံမရဘူး ။ ကားပဲထိသွားတယ် " လို့ အနီးနားကမြင်တွေ့သူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကိုပြောပါတယ် ။

    ဒီပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်ကြောင့် တံတားပေါ်မှာ ကားအသွားလာပိတ်ဆို့မှု နာရီဝက်ခန့်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၉နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာလမ်းပြန်ဖွင့်ပေးခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။မနေ့ကဇူလိုင် ၁ရက်နေ့မှာလည်း မြေနီကုန်းတံတားအောက်က ယာဉ်ထိန်းရဲရုံးအနီးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့ပြီး လမ်းသွားလမ်းလာအမျိုးသမီးတစ်ဦးထိခိုက်မူရှိခဲ့ပါတယ် ။

    ဒီပေါက်ကွဲမူဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သတ်လို့စစ်ကောင်စီဘက်က ယာဉ်ထိန်းရဲရုံးပျက်ဆီးခဲ့ပြီး အနီးမှာရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးနဖူးပေါက်ပြဲ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့လို့တပ်မတော်စစ်ဆေးရုံကိုပို့ဆောင်ပြီး ဖောက်ခွဲမှုတရားခံကိုရှာဖွေဖမ်းဆီးရေးဆောင်ရွက်နေတယ်လို့သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ် ။

    ဒီနေ့မနက်ခင်းပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်လို့သတင်းထုတ်ပြန်တာမရှိသေးသလို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှုကိုလည်းမသိရသေးဘူး ။

19. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်ရှိမနေပေမယ့် မြန်မာအရေး ပြောဆိုကြဖို့ မဲခွဲဆုံးဖြတ်

    ဂျနီဗာမှာ လက်ရှိ ကျင်းပနေတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီမှာ မြန်မာနိုင်ငံတဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အစီအစဥ်တွေကို မဖျက်သိမ်းပဲ၊ မူလ စီစဥ်ထားတဲ့အတိုင်း ဆက်လုပ်သွားဖို့ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေ မဲခွဲဆုံးဖြတ် ခဲ့ပါတယ်။=

    ထောက်ခံတဲ့ နိုင်ငံ ၂၆ နိုင်ငံ၊ ကန့်ကွက်သူ တရုတ်၊ ရုရှား အပါအဝင် ၇ နိုင်ငံနဲ့ ကြားနေ ၁၄ နိုင်ငံ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဂျနီဗာကလာတဲ့ သတင်းတွေက ဆိုပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုခွင့် ဘယ်သူ့ကို ပေးရမလဲ ဆိုတာ မဆုံးဖြတ်ရ သေးတဲ့အတွက်၊ အခု ဂျနီဗာ အစည်းအဝေးမှာ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် မရှိ ဖြစ်နေပါတယ်။

    ဒီလို အခြေအနေမှာ မြန်မာ အရေး ပြောကြ ဆိုကြမှာတွေကို လုပ်သင့်လား ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမျိုး ထွက်လာ ခဲ့တဲ့နောက် မဲခွဲ ဆုံးဖြတ်တဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။

    အခုတော့ မူလ အစီအစဥ်အတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ လူ့ အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ ကုလ အထူးသံတမန် တွမ်အင်ဒရူးစ်နဲ့၊ လက်ရှိ လူ့အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး မစ္စ မီရှဲလ် ဘာချလေးတို့က ဆိုးရွားနေဆဲ မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေတွေ အကြောင်း ပြောသွားကြမယ်လို့ နားလည်ရပါတယ်။

    အခုလို မဲခွဲရာမှာ အများထောက်ခံမှုရပြီး မြန်မာအကြောင်း ပြောဆိုကြဖိူ့ အထမြောက်လာတာဟာ နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာမှာ သံတမန်နည်း အရ အောင်ပွဲ ဖြစ်တယ်လို့ ကြားကာလ အစိုးရ အဖြစ် ကြေညာထားတဲ့ NUG ရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးမင်းက သူ့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာမှာ ရေးပါတယ်။

20. ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁အတိုင်ပင်ခံနဲ့သမ္မတကို ပြန်လွှတ်ဖို့ ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် ထပ်လောင်းတောင်းဆို

    နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်ထော်နီယို ဂူတားရက်စ်က အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ကို ထပ်လောင်း တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

    ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြသမား ထောင်ဂဏန်းတချို့ ပြန်လွတ်လာပြီးတဲ့ နောက်တစ်ရက်မှာပဲ မစ္စတာဂူတားရက်စ်က အခုလို ပြောဆိုလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    သမ္မတဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီး ခံထားရတဲ့သူ အားလုံးကို ပြန်လွှတ်ပေးပါ ဆိုပြီး အတွင်းရေးမှူးချုပ် ကိုယ်စား လက်ထောက်ပြောခွင့်ရ မစ္စ အယ်ရီ ကာနေးကိုးက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်က ကျူးလွန်တဲ့ အကြမ်းဖက်ဖြစ်ရပ်တွေ၊ ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဆီးတာတွေ အပါအဝင် အများပြည်သူအပေါ် ခြိမ်းခြောက် ရန်ပြုနေတာတွေ ဆက်လက် ပေါ်ပေါက် နေတဲ့အတွက် အင်မတန် စိုးရိမ်ရဆဲ အခြေအနေ ဖြစ်ကြောင်း မစ္စတာ ဂူတားရက်စ်က ပြောတယ် ဆိုပြီးတော့လည်း မစ္စ ကာနေးကိုးက ဆိုပါတယ်။

    ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်း အတွင်း ပေါက်ကွဲမှုတွေ ရှိခဲ့တဲ့ ဧရာဝတီတိုင်း ကျိုက်လတ် မြို့ပေါ်မှာ ဆိုရင် စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ အရပ်သား အနည်းဆုံး အယောက် ၅၀ ကို ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီး ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။