ဖေဖော်ဝါရီလ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပင်စင်စားတွေ လစာမထုတ်နိုင်အောင်တားဆီး၊ နှောင့်ယှက်၊ အဓမ္မဖိအားပေးမယ်လို့ လူမှုကွန်ရက်မှာ ပြောနေကြကြောင်းလည်း စွပ်စွဲထားပါတယ်။
မန္တလေးမှာ သင်္ဘောတချို့ထွက်ခိုင်းမယ်ဆိုတဲ့သတင်းကြောင့် လူထုက လာရောက်ဝန်းရံပြီး အခြေအနေစောင့်ကြည့်လျက်ရှိပါတယ်။
နေ့လယ် ၁၂နာရီကျော်ကျော်မှာတော့ လုံခြုံရေးယူထားတဲ့ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ပြည်သူအချို့ ညှိနှိုင်းနေတာတွေရှိတယ်လို့လည်းသိရပါတယ်။ သင်္ဘောကျင်းက ဝန်ထမ်းတွေဟာ CDM မှာ ပါဝင်နေကြတာလို့လည်း အဲဒီနေရာကိုရောက်နေတဲ့ ဒေသခံအချို့က ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, BB
မနေ့က သပိတ်တွေဖြိုခွင်းခံရပေမယ့် မြစ်ကြီးနားမှာ စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုတွေ ဆက်ရှိနေ မြစ်ကြီးနားက စစ်အာဏာသိမ်း ရက် ၂၀ မြောက် ဆန္ဒပြမြင်ကွင်းတွေပါ။
ဒီနေ့မှာ ဆိုင်ကယ်သပိတ်ပုံစံဆင်နွဲနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က မြစ်ကြီးနားပညာရေးကောလိပ်ရှေ့မှာ ပညာရေးဝန်ထမ်းတွေ၊ ကျောင်းဆရာဆရာမတွေ CDM ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်နေချိန်မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့က လေးခွသုံး၊ နံပါတ်တုတ်တွေနဲ့ရိုက်နှက်ပြီးလူစုခွဲရာကနေ ကျောင်းဆရာမနှစ်ဦးအပါအဝင် ဆန္ဒပြ လူငယ် ၁၃ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပါတယ်။ ညနေပိုင်းမှာ ကချင်ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်အဖွဲ့ PCG ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုနဲ့ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပေမယ့် ကျောင်းဆရာမတစ်ဦးမှာတော့အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီးခံရလို့ လက်ကျိုးတာအပါအဝင် ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေရရှိခဲ့ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
အာဏာသိမ်း မြန်မာစစ်တပ်ကို နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအ၀ိုင်းက ဆက်ပြီး ဖိအား ပေးနေပါတယ်။
မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်ခေါင်းကို သေနတ်မှန်ကတည်းက မြန်မာ လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ အင်အားအလွန်အကျွံသုံး ကိုင်တွယ်ပုံဟာ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်နေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေက ပြောဆို နေကြပါတယ်။ တာ၀န်ရှိသူအားလုံးကို အပြစ်ပေး အရေးယူနိုင်ရေး လုပ်ဆောင်မယ်လို့လည်း ကတိပြုကြပါတယ်။
အခုလို ဆုံးပါးသွားတဲ့ အခါမှာတော့ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ နိုင်ငံခြားရေး ဌာနက ၀မ်းနည်းကြောင်း ချက်ခြင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တာ၀န်ရှိတဲ့ မြန်မာ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ကို ရှုတ်ချကြောင်းလည်း အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ပြောခွင့်ရ နက်ဒ်ပရိုက်စ်က ဆိုပါတယ်။
ဒီမတိုင်ခင်တစ်ရက်မှာလည်း၊ အမေရိကန်၊ ဂျပန်၊ အိန္ဒိယ၊ ဩစတြေးလျ ၄ နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေး ၀န်ကြီးတွေ၊ အွန်လိုင်း ဗီဒီယို ကနေ ဆွေးနွေး ကြတုန်းကလည်း မြန်မာ အရေးကို ထည့်သွင်း ဆွေးနွေးကြပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီ စနစ် အမြန်ဆုံး ပြန်လည် ထူထောင်နိုင်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း အားလုံး သဘောတူခဲ့ကြတယ်လို့ ဂျပန် နိုင်ငံခြားရေး ၀န်ကြီး တိုရှီမစ်ဆု မိုတေဂီ က ပြောပါတယ်။
ကွာ့ဒ် အုပ်စုလို့ အသိများတဲ့ အဲဒီ ၄ နိုင်ငံ အုပ်စုဟာ အာရှတိုက်မှာ တရုတ်ရဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်နိုင်ဖို့ စုစည်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းကိစ္စတွေမှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ၀ေဖန်တာမျိုး တွေ့ရခဲတဲ့ ဂျပန်နဲ့ အိန္ဒိယ နိုင်ငံတွေကပါ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို စစ်တပ်က အင်အားသုံး ပြောင်းလဲဖို့ လုပ်ဆောင်တဲ့ အပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်တယ် ဆိုပြီး ပြောလာကြပါတယ်။
တခါ၊ မြန်မာ ကာကွယ်ရေး၀န်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေး ၀န်ကြီးနဲ့ ဒု၀န်ကြီးတွေကို လောလောလတ်လတ်မှာပဲ ဒဏ်ခတ် ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်လိုက်တဲ့ ယူကေ ၀န်ကြီးချုပ် ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်ကလည်း စက်မှု ၇ နိုင်ငံ ထိပ်သီး အစည်းအ၀ေးကို အိမ်ရှင် အဖြစ် အွန်လိုင်းက လက်ခံ ကျင်းပ ခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီမှာ သူတို့ ဆွေးနွေးကြတာတွေထဲ မြန်မာအရေးလည်း ပါ၀င် တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ကမ္ဘာ့ရေးရာ အကြောင်းကိစ္စတွေမှာ ကျနော်တို့ အားလုံး ရပ်တည်မှု တူကြပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ စစ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ကိစ္စဆိုရင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချတဲ့ သဘောထားအမြင်တွေကို ကိုယ်စီ ထုတ်ဖော် ပြောခဲ့ကြပါတယ်” လို့ ၀န်ကြီးချုပ် ဂျွန်ဆင်က ဆိုပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း လူမှုကွန်ရက်မှာ ရေးသားဖော်ပြခဲ့လို့ ရဲစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေနဲ့ အရေးယူခံထားရတဲ့ ကြံ့ခင်းက ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးရဲ့မိသားစုကိုဒီနေ့မှာ ပြည်မြို့က အလှူရှင်တွေကစုပေါင်းပြီး ငွေကျပ် ၇ သိန်းထောက်ပံ့ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီရဲဝန်ထမ်းညီအစ်ကိုနှစ်ဦးဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုလွှတ်ပေးဖို့လည်း တောင်းဆိုခဲ့တာပါ။ ခုတော့ သူတို့ကို ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းက ရုံးထုတ်စစ်ဆေးခဲ့ပေမယ့်ကျန်းမာရေးဆေးစစ်ပေးခြင်းပြုလုပ်ခဲ့ပြီးမိသားစုနဲ့လည်းတွေ့ခွင့်မပေးဘူးလို့ ဖခင်ဖြစ်သူက သတင်းမီဒီယာတချို့ကိုပြောကြားထားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
သြစတြေးလျ ရေနံကုမ္ပဏီ ဝဒ်ဆိုဒ် Woodside က မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အကူးအပြောင်းကာလ အရေးကိစ္စလို့ ရှုမြင်ပြီး မြန်မာကမ်းလွန်ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရှာဖွေရေး လုပ်ငန်းတွေကို ထိခိုက်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ်က ပြောပါတယ်။
ပြင်သစ် တိုတယ်လ် Total ကုမ္ပဏီနဲ့ အတူလုပ်ဆောင်မယ့် A-6 ကမ်းလွန် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေရေး လုပ်ငန်းအပါအဝင် အခုနှစ်အတွင်းလုပ်မယ့် လုပ်ငန်းတွေ ထိခိုက်ဖွယ် မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဝဒ်ဆိုဒ်အနေနဲ့ ဒီလုပ်ငန်းတွေကနေ ပြန်ထွက်ခွာဖို့ ဘယ်လို သံတမန်ရေး ဖိအားမှ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေကလည်း သူတို့ ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ထိခိုက်လာနိုင်ခြေ တော်တော်နည်းတယ်လို့လည်း ကြာသပတေးနေ့က ပြောပါတယ်။
ပိတ်ဆို့မှုတွေ များများလုပ်လေ စစ်အစိုးရကို တရုတ်နဲ့ တခြား နိုင်ငံတွေနဲ့ ပိုနီးစပ်သွားလေ ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် အခုအချိန်မှာ အနောက်နိုင်ငံ အစိုးရတွေက မြန်မာအရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အင်မတန် သတိထားချဥ်းကပ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
တိုတယ်လ်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေတွေကို စောင့်ကြည့်နေပြီး ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ သောကြာနေ့မှာ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Australian Embassy in Myanmar
နော်ဝေနိုင်ငံရဲ့ဆောင်းရာသီအအေးဒဏ်ကို အန်တု၊ အစာငတ်ခံပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းတာကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ အန်တု ဆန့်ကျင်နေတဲ့သူတွေနဲ့ သူတို့ တသွေးတသားတည်းရှိတယ်ဆိုတာကို ပြသခဲ့တဲ့ လူငယ်တွေအော်စလိုမြို့မှာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။
အသက်၂၅ နှစ်အရွယ် အေနီ ဂျိုးဇက်ကဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက် တနင်္လာနေ့ကစပြီး ဒီနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက် သောကြာနေ့ထိ ၅ ရက်တာကြာတဲ့ အဲဒီလှုပ်ရှားမှုကို စတင်လိုက်တုန်းက သူ တစ်ဦးထဲနဲ့ စတင်ခဲ့တာပါ။
သူမတ်တပ်ရပ်ပြီးဆန္ဒပြခဲ့တဲ့ အော်စလိုမြို့က နော်ဝေ လွှတ်တော် အဆောက်အဦရှေ့မှာ အခုရက်ပိုင်းအတွင်းဘယ်လောက်အေးခဲနေသလဲဆိုတာပြောရရင်တော့ အနည်းဆုံး သုည ဒီဂရီ အောက် အနုတ် ၅ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ကနေအနုတ် ၁၅ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထိအေးနေခဲ့တာပါ။ နှင်းတွေကလည်း တခါတလေ ကျလာပါတယ်။
အေနီဟာအဲဒီ လွှတ်တော် အဆောက်အဦရှေ့ကို တနင်္လာနေ့က စပြီးနေ့တိုင်းသွားတယ်၊ မနက် ၁၀ နာရီလောက် ဆို သူရောက်နေပြီး ရာသီဥတုပြင်းထန်မှု အပေါ်မူတည်ကာ အနည်းဆုံး နေ့လယ် ၁ နာရီလောက်ထိနေတဲ့နေ့ရှိသလို၊ညနေ ၄ နာရီလောက် အထိနေခဲ့တဲ့ နေ့တွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
အအေးဒဏ်အပြင်ဒီ ၅ ရက်စလုံး သူက အစာငတ်ခံဆန္ဒပြခဲ့တာပါ။
မြန်မာပြည်မှာဖြစ်နေတာကိုနော်ဝေလွှတ်တော်က အမတ်တွေ သိစေချင်တယ်၊ နော်ဝေပြည်သူတွေ သိစေချင်တယ်၊ မြန်မာပြည်မှာစစ်အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်နေကြတာကို နိုင်ငံတကာမှာ ထောက်ခံနေကြသူတွေ ရှိတယ် ဆိုတာကို မြန်မာပြည်ကလူတွေ သိစေချင်တယ် စတဲ့ ဒီရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာပါ။
ချင်းတိုင်းရင်းသူအေနီကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကစလို့ သူ့မိတ်ဆွေတွေလည်း လာပေါင်းခဲ့ကြလို့ ဒီနေ့ သူ့ ဆန္ဒပြတဲ့ နောက်ဆုံးနေ့ ဆိုရင် စုစုပေါင်း လူငယ် ၄ ယောက်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သူ့လိုပဲ အအေးတောထဲမှာရပ်၊ အစာလည်း အငတ်ခံကာ ဆန္ဒပြ လာပေါင်းခဲ့ကြတဲ့ လူငယ်တွေကတော့ သီတာရွှေ၊ ကိုစောနဲ့ နိုင်သခွန်(Hniang Tha Kun) တို့ဖြစ်တယ်လို့သူက ပြောပြပါတယ်။
စစ်အာဏာသိမ်းတာကိုဆန့်ကျင်နေတဲ့ မြန်မာပြည်ကလူငယ်တွေနဲ့ နှိုင်းစာရင် သူတို့ရဲ့ ကြံ့ကြံ့ခံပြမှုက ဘာမျှ မပြောပလောက်ပါဘူးလို့လည်း အေနီက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
အခုသူတို့၅ ရက်တာလှုပ်ရှားမှုကနေတဆင့် နော်ဝေး လွှတ်တော် အမတ်တချို့နဲ့ ဆက်သွယ်မှုတွေ ရခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်မှာ ဒီမိုကရေစီအပြောင်းအလဲတွေ အမြန်ဖြစ်အောင် နော်ဝေးအစိုးရကကြိုးပမ်းဖို့ ရှေ့ဆက် တိုက်တွန်းသွားမယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Any Joseph Facebook
မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဆန္ဒပြဆန့်ကျင်မှုတွေကြောင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းတွေနဲ့ အစိုးရ ရုံးတွေ ပိတ်ထားရပြီး ပြည်တွင်း လောင်စာဆီ တင်သွင်းမှု ရပ်တန့်နေတယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းအရ သိရပါတယ်။
မြန်မာငွေတန်ဖိုးကျဆင်းနေလို့ လောင်စာဆီစျေးနှုန်းမြင့်တက်နေပြီး အခုလို ရပ်တန့်နေတာလို့ လောင်စာဆီကဏ္ဍက သတင်းရင်းမြစ် ငါးဦးက ပြောပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဓာတ်ငွေ့ရည်နဲ့ ဒီဇယ်ကို ပြည်ပက တင်သွင်းတာကို အဓိက အားထားနေရပြီး ပြည်တွင်း ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်ရုံတွေက ဟောင်းနွမ်းပြီး ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းက တော်တော်နည်းပါးပါတယ်။
အဲဒီသတင်းရင်းမြစ်တွေထဲက တစ်ဦးကတော့ ပြည်တွင်းလောင်စာဆီ သုံးစွဲမှုရဲ့ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ပြည်ပက တင်သွင်းရတာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
စီးပွားရေးတွေ အားလုံးနီးပါး ရပ်တန့်နေတာနဲ့အတူ လောင်စာဆီပမာဏဟာ တော်တော်နည်းနေပြီ ဖြစ်ပြီး နှစ်လအတွင်း လောင်စာဆီ ပြတ်တောက်သွားနိုင်တာမျိုးလည်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရိုက်တာက သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေကို မေးမြန်းလို့ မရခဲ့ပါဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
မန္တလေးမြို့ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ် တစ်ခုနားမှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက် ညနေပိုင်းက ဆန္ဒပြသူတွေကို ရဲက ပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ပြီး အဲဒီထဲက ဒဏ်ရာရသူ တစ်ယောက်ဟာ ကျည်ဆန် အဆုတ်ထဲအထိ ရောက်သွားတဲ့ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီ ညနေပိုင်းမှာCDM လှုပ်ရှားမှုကို အထောက်အကူပေးနေတဲ့ ပရဟိတ ဆေးခန်းတစ်ခုကို အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ် အမျိုးသား အဲဒီ လူနာရောက်လာချိန်မှာ လူနာရဲ့ ရင်ခေါင်း လက်ဝဲဘက် နံရိုးအိမ်အောက်ဖက်နားမှာ ကျည်ဝင်သွားတဲ့ အပေါက်ကို တွေ့ရတယ်လို့ သူ့ကို ကုသပေးတဲ့ ဆရာဝန်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။
ကျည်ဒဏ်ရာကို မြင်ရကတည်းက ရာဘာကျည်လို့ သူတို့ မထင်ကြောင်းနဲ့ သူတို့အနေနဲ့ အစဦး ကုသမှုတွေ ပြုပေးခဲ့ပြီးတဲ့နောက် နောက်တစ်နေ့မှာတော့ လူနာဟာ အသက်ရှူရခက်တာ၊ ချောင်းဆိုးရင် သွေးတွေပါလာတာ၊ နာကျင်တာ စတဲ့ ဝေဒနာတွေ ခံစားရကာ ဆေးခန်းကို ပြန်ရောက်လာတယ်လို့ ဆရာဝန်က ပြောပြပါတယ်။
လိုအပ်တဲ့စမ်းသပ်မှုတွေအဖြစ်X Ray၊Ultra Sound၊ CTစတာတွေနဲ့ ကြည့်ရှုတဲ့အခါမှာ ကျည်ဟာ ဘယ်ဘက်အဆုတ်အောက်ပိုင်းကို ဖြတ်ဝင်သွားပြီး ရင်ခေါင်းနဲ့ ဝမ်းပိုင်းကို ပိုင်းခြားထားတဲ့ ကန့်လန့်ကာကြွက်သားနားကို ရောက်နေတာကို ပုံတွေထဲမှာ တွေ့ရပါတယ်။
ဆရာဝန်တွေ အဲဒီ ပုံရိပ်တွေကို ကြည့်ပြီး သုံးသပ်ချက်အရ ကျည်ဟာ လေသေနတ်ကျည် ဒါမှမဟုတ် ခဲကျည်ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အဆုတ်ထဲကို အဲဒီလို ကျည်ဝင်သွားတဲ့အတွက်Pneumothorax နျူမိုသိုးရက်စ် လို့ခေါ်တဲ့ အဆုတ်နဲ့ နံရိုးအကာအိမ်ကြားကို လေတွေ ဝင်သွားပြီး အဆုတ်ကို ဖိတဲ့အတွက် အဆုတ် ကောင်းကောင်းအလုပ်မလုပ်နိုင်တော့ဘဲ အသက်ရှူရခက်လာမှာ၊ အဆုတ်ထဲကို သွေးယိုစီးမှု ဖြစ်မှာ စတဲ့ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေတွေ ဖြစ်တတ်ကြောင်းလည်း ဆရာဝန်က ရှင်းပြပါတယ်။
အခုတော့ လူနာရဲ့အခြေအနေဟာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ရှိပြီး လိုအပ်ရင် ခွဲစိတ်ကုသပေးမယ့်CDM သမားတော်တွေလည်း အနီးကပ်သူ့ကို စောင့်ကြည့်ပေးနေကြောင်း သူက ပြောပြပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
ရန်ကုန်မြို့လယ်က ဒီနေ့ စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲမှာ LGBT တွေလည်း ခုလို ပါဝင်ခဲ့ကြတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
ဆန္ဒပြသူတွေက သမ္မတဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးရေး၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ကျရှုံးရေးနဲ့ CDM လှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ရေး ကြွေးကြော်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒုတိယအကြိမ် ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညီပုကို နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှု ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ)နဲ့ အမှုဖွင့် အရေးယူထားတယ်လို့ သိရပေမယ့် မိသားစုတွေဆီကို အကြောင်းကြားတာတော့ မရှိသေးဘူးလို့ ဦးညီပုရဲ့သမီး ဒေါ်ကြည်ကြည်ဦးက ပြောပါတယ်။
ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌတွေကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့က တပ်မတော်က လာရောက် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပါတယ်။ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ တချို့ကို အဲ့ဒီနေ့မှာပဲ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပေမဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေကိုတော့ ၂ ရက်နေ့မှာ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်နဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။
အဲ့ဒီနောက် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့ညမှာတော့ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးညီပုနဲ့ ကော်မရှင်တာဝန်ရှိသူတွေကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီး အခုလို အမှုဖွင့် အရေးယူခံထားရတယ် ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာခဲ့တာပါ။
ဦးညီပုဟာ ဒုတိယအကြိမ် ဖမ်းဆီးမခံရခင် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့က ဂွမြို့မှာ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်နဲ့ နေထိုင်နေရစဉ် အာဏာသိမ်းမှုအပေါ် ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်ကြဖို့ ပြည်သူတွေကို တိုက်တွန်းပြောကြားထားတဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင်တစ်ခုကို သူ့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာပေါ်မှာ လွှင့်တင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဂွမြို့က ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရတဲ့ မြို့နယ် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဌ ဦးမြင့်ဆန်းနဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးရဲခေါင်ညွန့်တို့ကိုလည်း အမှုဖွင့် အရေးယူထားတယ်လို့ သိရပေမယ့် ဘယ်လိုပုဒ်မတွေနဲ့ အရေးယူထားတယ် ဆိုတာကို အတိအကျ မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညီပုနဲ့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ရေးအရာရှိ ဦးကြည်စိုးထွန်း၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးရဲခေါင်ညွန့်၊ ကော်မရှင်ဘက်က ၇ ဦးတို့ ဖမ်းဆီးခံထားရတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Myint Lwin
မုံရွာမြို့ ဆန္ဒပြပွဲမှာ မနေ့တုန်းက ပါဝင်ခဲ့တဲ့ တပ်ကြပ်ကြီးကိုယ်တိုင် ပြောထားတဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင်ကို တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေး ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် စာမျက်နှာမှာ တင်ခဲ့ပါတယ်။
ဗီဒီယိုထဲမှာ အဲဒီတပ်မတော်သားက သူဟာ အမှတ် ၁၆ ခြေမြန်တပ်ရင်းက တပ်ကြပ်ကြီး စာရေး သန်းလွင်ပါလို့ သူ့ကိုယ်သူ မိတ်ဆက်ပြီး ဆန္ဒပြမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တာဟာ သူအရက်မူးနေချိန် အသုံးချခံခဲ့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက် မနက် ၉ နာရီလောက်မှာ သူဟာ မုံရွာမြို့နယ်က သပိတ်စစ်ကြောင်းမှာ ဝတ်စုံပြည့်နဲ့ ပူးပေါင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ပြည်သူတွေနဲ့အတူ ဆန္ဒပြသပိတ်မှာ တစ်နာရီကျော်ကြာ ပါဝင်ခဲ့တာပါ။
အဲဒီ တပ်မတော်သားဟာ သပိတ်အတွင်း မိန့်ခွန်းပြောခဲ့စဉ်တုန်းကတော့ ပြည်သူ့တပ်မတော်သားတွေကို ပြည်သူ့ရင်ခွင် ခိုလှုံကြဖို့၊ အာဏာသိမ်း တရားမဝင်စစ်အုပ်စုကို အလုပ်အကျွေး ပြုမလား၊ ပြည်သူလူထုနဲ့ နိုင်ငံကို ကာကွယ်မလား ဆိုတာ တပ်မတော်သားတွေအနေနဲ့ သေချာ စဉ်းစားစေချင်တယ်ဆိုပြီး ပြောခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, DSINFO
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
မန္တလေး ပညာရေးမှူးရုံးရှေ့မှာ တပ်ပေါင်းစု သပိတ်စစ်ကြောင်းနဲ့ ဆရာများ သမဂ္ဂတို့ ပူးပေါင်းပြီး မနက်ပိုင်းမှာ ထိုင်သပိတ် ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MPA
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MPA
နေပြည်တော်မှာ စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း သေနတ်ကျည်ဆန် ဦးခေါင်းကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်အတွက် ဒီကနေ့ည ၈ နာရီကစလို့ ညတိုင်း ဖယောင်းတိုင်ထွန်း ဆုတောင်း မေတ္တာပို့ကြဖို့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ၂၂ ဖွဲ့က ဒီနေ့ ညနေပိုင်းမှာ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပုဒ်မ (၁၄၄) ကိုဖီဆန်ပြီး ည ၈ နာရီတိုင်း အိမ်ရှေ့လမ်းမတွေမှာ သံပုံးတီးပြီး ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ကြောင်း အကြမ်းမဖက်ဘဲ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ကြဖို့လည်း ကြေညာချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ကို ဒရုန်းဖျက်ကိရိယာတွေ ရောင်းချနေတဲ့ စင်ကာပူ ကုမ္ပဏီက နောက်ထပ်ရောင်းချမှုတွေ ရပ်လိုက်ပြီလို့ ကုမ္ပဏီ တာဝန်ရှိသူက ပြောလိုက်ပါတယ်။
အဲဒါနဲ့အတူ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အဓိကလေဆိပ်ကြီးနဲ့ သဘောတူ စာချုပ်ကိုလည်း ရုပ်သိမ်းလိုက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
စင်ကာပူ အခြေစိုက်TRD ကုမ္ပဏီဟာ အခုနှစ်ပိုင်းတွေအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံးလုပ်တဲ့ စင်ကာပူ ကုမ္ပဏီတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ စီးပွားရေး လုပ်ဆောင်မှုအတွက် တက်ကြွလှုပ်ရှားတဲ့အဖွဲ့တွေရဲ့ စောင့်ကြည့်ခံရတဲ့ ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ပါတယ်။
ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ သုံးတဲ့ ဒရုန်းဖျက်ကိရိယာတွေကို ဒီကုမ္ပဏီက ရောင်းချပေးနေတာ ဖြစ်ပြီး အခုတော့ အဲဒါကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါ့အပြင် သူတို့ ကုမ္ပဏီက မြန်မာစစ်တပ်ကိုလည်း သူတို့ ထုတ်ကုန်တွေ ရောင်းချမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Justice For Myanmar
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ NLD သဘာပတိအဖွဲ့ဝင် ဦးဝင်းထိန်ကို နေပြည်တော် ဒက္ခိဏခရိုင် တရားရုံးမှာ အွန်လိုင်းက ရုံးထုတ်ခဲ့ပါတယ်။
ဦးဝင်းထိန်ကို ဒုတိယအကြိမ် ရုံးချိန်းအဖြစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်မှာ Zoom အပ်ပလီကေးရှင်းကနေ ဗီဒီယိုကွန်ဖရန့်ဇင်းနဲ့ ရုံးထုတ်ခဲ့တာပါ။
ဒီရုံးထုတ်မှာ သူက တစ်ခါတည်း အမိန့်ချဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပေမဲ့ တရားသူကြီးက ဥပဒေနဲ့အညီ သက်သေခံချက်တွေ စစ်ဆေးပြီးမှ အမိန့်ချပေးနိုင်မယ်လို့ ပြောခဲ့တဲ့အကြောင်း တရားရုံး သတင်းပြန်ကြားရေးအရာရှိ ဒေါ်ဖြူဝင်းလတ်က မီဒီယာတွေကို ရှင်းလင်းပြောကြားပါတယ်။
ဒါကြောင့် လာမယ့် ရုံးချိန်းမှာ ရှေ့နေ ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာတင်မယ်လို့ ဦးဝင်းထိန်က ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
နောက်တစ်ကြိမ်ရုံးချိန်းကို မတ်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ပြန်ချိန်းထားပြီး အဲဒီနေ့မှာ ရှေ့နေပါဝါတင်တာကို ပြုလုပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ
မကွေးတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအောင်မိုးညိုရဲ့ ဇာတိမြို့ ပွင့်ဖြူမြို့မှာ စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေ ပြုလုပ်နေကြပါတယ်။ ဒီကနေ့မှာ ပြည်လုံးချမ်းသာဘုရားကြီးကွင်းကနေ စထွက်ပြီး ပွင့်ဖြူမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှုးရုံးရှေ့မှာ ထိုင်သပိတ်လုပ်ပြီး ဆန္ဒပြခဲ့ကြပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Mgmg Alinkar
မန္တလေးမြို့မှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သုံးပတ်အတွင်း ဆန္ဒပြသူတွေ ပိုမိုများပြားလာပါတယ်။ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်အာဏာရှင် အလိုမရှိကြောင်း အနုပညာလက်ရာတွေနဲ့ သရုပ်ဖော် လုပ်ဆောင်တာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။
ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒပြတဲ့ ပြည်သူကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းတာ၊ ညပိုင်းတွေမှာ လုံခြုံမှုရေးအတွက် စိုးရိမ်တာတွေ တွေ့ကြုံနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။
တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်လက်မှတ် ရေးထိုးထားသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ (NCA-S EAO)ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဦးဆောင် အဖွဲ့(PPST) အထူးအစည်းအဝေးကို ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့မှာ Video Conferencing နဲ့ ကျင်းပလျက် ရှိပါတယ်။
အစည်းအဝေးမှာ တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းတာကို နည်းလမ်းပေါင်းစုံနဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန့်ကျင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားပြည်သူ လူထုတစ်ရပ်လုံးနဲ့ အတူတကွ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည် အားပေးထောက်ခံတယ်လို့ PPST ယာယီအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ယွက်စစ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ညအချိန်မတော် ရဲနဲ့ တပ်မတော်သားတွေက ဥပဒေမဲ့ လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်းကို ရပ်တန့်ပြီး ဖမ်းဆီးထားသူအားလုံးကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခြင်းကို အကြမ်းဖက်နည်းလမ်းနဲ့ မဖြိုခွင်းဖို့ကိုလည်း အလေးအနက် တောင်းဆိုသွားပါတယ်။
"လူထုရွေးကောက်ခံအစိုးရ မပေါ်ပေါက်သေးမီ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရ အုပ်ချုပ်တဲ့ ကာလမှာ NCA စာချုပ်ရဲ့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ယာယီ ရပ်ဆိုင်းထားသင့်မသင့် တစ်ဖွဲ့ချင်းနဲ့ဆိုင်တဲ့ နှစ်ဘက် သဘောတူ စာချုပ် Bilateral agreements တွေကို အခြေခံပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်း ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်သင့်မဖော်သင့်စတာတွေကို ဒီနေ့ အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း ဆုံးဖြတ်သွားမယ်" လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က အဖွင့်မိန့်ခွန်းမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အာဏာရှင်စနစ် အပြီးတိုင် ထာဝရချုပ်ငြိမ်းဖို့ တိုင်းရင်းသား ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးနဲ့ လက်တွဲ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားကြပါလို့လည်း အပစ်ရပ်အဖွဲ့တွေကို သူက တိုက်တွန်းပြောသွားခဲ့ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, NCA-S EAO
မုံရွာမြို့မှာ ဆန္ဒပြသူတွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအကြား မနေ့တုန်းက အခြေအနေ တင်းမာခဲ့ပေမယ့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက် ဒီနေ့မှာတော့ ဆန္ဒပြသူတွေ ပိုမို များပြားလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဒီကနေ့ ဆန္ဒပြမှုမှာတော့ စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး စာတန်းတွေ စကောပေါ်မှာ ရေးပြီး ဆန္ဒပြတဲ့ စကောသပိတ် ဆင်နွှဲ နေကြတာပါ။
"အဓိကရုဏ်းဖြစ်ပြီးတော့ လူတွေက ပိုထွက်လာတယ်။ ရပ်ကွက်အလိုက် ထွက်လာကြတယ်။ မနေ့က အခြေအနေ တင်းမာခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြေးရုပ်မှာပဲ ဒီနေ့ ဆက်ဆန္ဒပြနေပါတယ်" လို့ သပိတ်မှာ ပါဝင်သူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁၈) ရက်မနက်ပိုင်းတုန်းက မုံရွာမြို့ ပင်မသပိတ်စစ်ကြောင်းမှာ တပ်မတော်သားတစ်ဦး ပူးပေါင်းလာခဲ့ပြီး ဒီတပ်မတော်သားကို ပြည်သူတွေထဲဝင်ရောက်ရှာဖွေဖို့ ရဲတပ်ဖွဲ့က ကြိုးစားခဲ့တာကြောင့် အချေအတင်ဖြစ်ခဲ့ကြတာပါ။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, သူရ
မြစ်ကြီးနား ပညာရေးကောလိပ်ရှေ့မှာ ရောက်ရှိနေတဲ့ ဆရာဆရာမ တွေထဲက ဆရာမ ၂ဦးကို မနက် ၈နာရီ ၄၅ မိနစ်လောက်မှာတပ်မတော်သားတွေက ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ကားတွေ ပေါ်ကနေ လေးခွနဲ့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သတင်းသမားအချို့ ထိမှန်ခဲ့ပေမယ့် ဆိုင်ကယ်ဦးထုပ်တွေ ဆောင်းထားတဲ့အတွက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရတာမျိုးတော့ မရှိခဲ့ဘူးလို့ မြစ်ကြီးနားအခြေစိုက် ဘီဘီစီသတင်းထောက်က သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဈေးအနီးနဲ့ မြို့ထဲတစ်ဝိုက်မှာ ဆိုင်ကယ်အချို့နဲ့ ကြွေးကြော်သံတွေအော်ပြီး ဆန္ဒပြတာအချို့ လည်း ရှိနေပေမယ့် လူစုလာတဲ့ နေရာတိုင်းနီးပါးကို စစ်ကားတွေနဲ့ ရဲကားတွေ ရောက်ရှိလာပြီး လေးခွနဲ့ ပစ်ခတ်တာ ဖမ်းဆီးတာတွေကို လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, bbc
