ትራምፕ ከማክሰኞ በፊት ሆርሙዝ የማይከፈት ከሆነ ኢራን "ሲኦል" እንደምትሆን አስነዋሪ ቃላትን በመጠቀም ዛቱ

የቀጥታ ሽፋን

1. 30 መጋቢት 2026አሜሪካ የኢራን ኻርግ ደሴትን ለመቆጣጠር ያሰበችው ለምንድን ነው?

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ትራምፕ ለፋይናንሻል ታይምስ እንደተናገሩት አሜሪካ በኢራን የባሐር ዳርቻ ላይ የምትገኘዋን አነስተኛ ደሴት፣ ኻርግን ልትቆጣጠር ትችላለች።

   አሜሪካ በደሴቲቱ ላይ ዓኗን የጣለችው የአገሪቱ ኢኮኖሚ የደም ስር የሆነው ነዳጅ ዋነኛ መተላለፊያ በመሆኑ ነው።

   አሜሪካ ደሴቲቱን በቁጥጥሯ ስር ብታውል የኢራንን የነዳጅ ሽያጭ ማስተጓጎል ብቻ ሳይሆን ወደ አገሪቱ ሰፋፊ አካባቢዎች ጥቃት ለመፈጸምም ምቹ ሁኔታ ይፈጥርላታል።

   ደሴቲቱን መቆጣጠር የእስላማዊ ሪፐብሊክ አብዮታዊ ዘብ ዋነኛ የገቢ ምንጭ ማቋረጥ ያስችላል፤ ይህም ጦርነት ለማካሄድ እንደሚያስቸግረው የደህንነት ጉዳዮች ተንታኝ የሆኑት ማይኪ ኬይ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

   ደሴቲቱን ለመቆጣጠር የሚደረግ ማንኛውም የአሜሪካ ዘመቻ ትንሽ እንደሚሆን ይጠበቃል ያሉት ደግሞ የስኩል ኦፍ ዋር ፖድካስት አቅራቢ አሮን ማክሌን ናቸው።

2. 30 መጋቢት 2026ትራምፕ በኢራን “የስርአት ለውጥ አድርገናል” አሉ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ዶናልድ ትራምፕ በቅርቡ ኤርፎርስ ዋን ላይ ሆነው በሰጡት ቃለ ምልስ ወቅት በኢራን የስርዓት ለውጥ ለማምጣት የነበራቸውን ፍላጎት አሳክቻለሁ ብለው እንደሚያምኑ ተናገሩ።

   ባለፈው ሳምንት በተመሳሳይ ለፎክስ ኒውስ “የስርዓት ለውጥ አድርገናል ማለት ትችላለህ ምክንያቱም ሁሉም ተገድለዋል” ብለው ነበር።

   አውሮፕላናቸው ላይ እየተሳፈሩ ለጋዜጠኞች ለቀረበላቸው ጥያቄ መልስ የሰጡት ትራምፕ “በሚገባ ካየኸው ግን የስርዓት ለውጥ አድርገናል፤ ያለው ስርዓት ተመትቷል፤ ወድሟል። ሁሉም ሞተዋል። ቀጣዩም ስርዓትም አብዛኛው ሞቷል። ሦስተኛው ስርዓት ከዚህ በፊት እናነጋግራቸው ከነበሩት በተለየ ከተለያዩ ሰዎች ጋር ነው እየተወያየን ያለነው፤ እጅጉን የተለየ ቡድን ነው፤ ስለዚህ ያንን የስርዓት ለውጥ አድርጌ እወስደዋለሁ። እውነቱን ለመናገር በጣም ምክንያታዊ ናቸው

   “ስለዚህ የስርዓት ለውጥ ያለ ይመስለኛል። ከዚያ የበለጠ ማድረግ አትችልም" ሲሉ ሃሳባቸውን አጠናክረዋል።

   ትራምፕ ለአንድ ወር በዘለቀው ጦርነት ውስጥ በርካታ የኢራን ከፍተኛ ባለሥልጣናት መገደላቸውን በመጥቀስም “የነበረው ስርዓት በጣም መጥፎ ነበር፤ ፍጹም ጨካኝ. . . ሁለተኛውም ተሾመ፤ እናም ሁሉም ተወገዱ፤ ሁሉም ሞተዋል፤ በውስጡ ትንሽ ትንፋሽ ከቀረችው በስተቀር” ብለዋል።

   ትራምፕ አክለውም ኢራን ከአሜሪካ ጋር ስምምነት ላይ ትደርሳለች ብለው እንደሚያምኑም ተናግረዋል።

   “ከስምምነት ላይ የምንደርስ ይመስለኛል፤ እርግጠኛ ነኝ፤ ግን ላንደርስ የምንችልበትም ዕድል አለ" ብለዋል።

   “ከኢራን ጋር ምን እንደሚሆን አታውቅም፤ ምክንያቱም እንደራደራለን እና ከዚያ እንደበድባቸዋለን” ሲሉ አክለዋል።

3. 30 መጋቢት 2026ትራምፕ አሜሪካ “የኢራንን ነዳጅ ዘይት ልትወስድ’ እና ኻርግ ደሴትን ልትቆጣጠር ትችላለች አሉ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ዶናልድ ትራምፕ ለፋይናንሻል ታይምስ “ከኢራን የነዳጅ ዘይት ሊወስዱ” እና ምናልባትም የአገሪቱ ዋነኛ የነዳጅ ማከፋፈያ ኻርግ ደሴትን ሊቆጣጠሩ እንደሚችሉ ተናገሩ።

   “እውነቱን ለመናገር የምፈልገው ከኢራን የነዳጅ ዘይት መውሰድ ነው፤ ነገር ግን በዩኤስ ያሉ አንዳንድ የማይረቡ ሰዎች ‘ያንን ለምን ታደርጋለህ?’ ይላሉ። የማይረቡ ሰዎች ናቸው” ብለዋል።

   ትራምፕ ይህ እርምጃቸው ኻርግ ደሴትን መቆጠጣር ማለት ሊሆን እንደሚችልም ተናግረዋል።

   “ምናልባት ኻርግ ደሴተን እንወስድ ይሆናል። ምናልባትም አይሆንም ይሆናል። በጣም በርካታ አማራጮች አሉን” ሲሉ ለፋይናንሻል ታይምስ ተናግረዋል።

   “ምናልባትም እዚያ [ኻርግ ደሴት] ለተወሰነ ጊዜ እንቆያለን ማለትም ሊሆን ይችላል።”

   በደሴቲቱ ላይ ስላለው የኢራን መከላከያ ጦር ሲጠየቁም “ምንም ዓይነት መከላከያ ያላቸው አይመስለኝም። በቀላሉ ልንወስደው እንችላለን” ሲሉ ተናግረዋል።

   ፕሬዚዳንት ትራምፕ ይህንን ያሉት ተጨማሪ 3ሺህ 500 እግረኛ ጦር በመካከለኛው ምሥራቅ መድረሳቸው ከተነገረ እና በአካባቢው እያደገ የመጣው ውጥረት የአሜሪካ ጦርን ለኢራን ጥቃት የበለጠ እያጋለጠው ይሄዳል የሚል ስጋት ባደገበት ወቅት ነው።

   ትራምፕ በፓኪስታን አማካኝነት ከኢራን ጋር የሚካሄደው ቀጥተኛ ያልሆነ ንግግር በጥሩ ሀኔታ እየሄደ መሆኑን ተናግረዋል። ነገር ግን የተኩስ አቁም ስምምነት በቅርቡ ይደረስ እንደሆን ከመናገር ተቆጥበዋል።

   “ከስምምነት ላይ በፍጥነት ሊደረስ ይችል ይሆናል” ብለዋል።