ቀጥታ, ኢራን ወደ ውይይት ካልተመለሰች የኃይል ማመንጫዎቿ እና ድልድዮቿ እንደሚመቱ ትራምፕ አስጠነቀቁ

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 1 ሰአት በፊትኢራን ወደ ውይይት ካልተመለሰች የኃይል ማመንጫዎቿ እና ድልድዮቿ እንደሚመቱ ትራምፕ አስጠነቀቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   ኢራን ወደ ውይይት ካልተመለሰች የኃይል ማመንጫዎቿ እና ድልድዮቿ ላይ በቀጣይ ሳምንት ጥቃት እንደሚሰነዘር ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስጠነቀቁ።

   ትራምፕ ይህንን ያሉት ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ሲሆን፤ በሆርሙዝ ወሽመጥ የሚያልፉ መርከቦች 20% ክፍያ እንዲፈጽሙ ያቀረቡትን ሐሳብም ሰርዘዋል።

   ትራምፕ በኢራን ወደቦች ላይ የጣሉት እገዳ ግን ባለበት እንደሚቀጥል ተናግረዋል።

   “በቀጣይ ሳምንት ነገሮች የከፉ ይሆኑባቸዋል። ወደ ድርድር ጠረጴዛው የማይመለሱ ከሆነ የኃይል ማመንጫዎቻቸውን እናፈርሳለን፤ ድልድዮቻቸውን እናፈርሳለን” ብለዋል።

   የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብቶች ከፍተኛ ባለሥልጣን ቮልከር ቱርክ የትራምፕን ዛቻ ኮንነዋል።

   ትራምፕ በኢራን የሲቪሎች መሠረተ ልማት ላይ ጥቃት ለማድረስ መዛታቸው “በዓለም አቀፍ ሕግ የተከለከለ” መሆኑን ገልጸዋል።

   “ሆነ ብሎ ንጹኃን ዜጎች ላይ እና መሠረተ ልማት ላይ ጥቃት መፈጸም የጦር ወንጀል ነው" በማለትም አክለዋል።

2. 14 ሀምሌ 2026የኢራን ፓርላማ አባላት ለመሪያቸው ግድያ የሚወሰድን የበቀል እርምጃ እንደሚደግፉ አሳወቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ከአንድ መቶ ሰማኒያ በላይ የኢራን ፓርላማ አባላት አገራቸው በአሜሪካ እና በእስራኤል ጥቃት የተገደሉትን ጠቅላይ መሪ ደም ለመበቀል በምታደርገው ሁሉ በአንድነት እንደሚቆሙ ቃል ገቡ።

   አባላቱ በጻፉት ደብዳቤ የአገሪቱ ታላላቅ የሃይማኖት እና የመንግሥት አካላት፤ የአገሪቱን መሪ የገደሉትን መበቀላቸው አስገዳጅ ነው የሚል ውሳኔ አስተላልፈዋል። "ለሚወሰደው ተግባራዊ እርምጃ” ሙሉ ድጋፋቸውን እንደሚሰጡም አሳውቀዋል።

   አሜሪካ እና እስራኤል ባለፈው የካቲት ወር መጨረሻ ለወራት የዘለቀውን ጦርነት በኢራን ላይ በከፈቱበት የመጀመሪያ ዕለት እና ከዚያ በኋላ ጠቅላይ መሪው አያቶላህ አሊ ኻሜኒ እና ሌሎች በርካታ የፖለቲካ እንዲሁም ወታደራዊ መሪዎች ተገድለዋል።

   ጠቅላይ መሪው ከተገደሉ ከአራት ወራት በኋላ ስንብት እና ቀብር ባለፈው ሳምንት ለቀናት በዘለቀ ከፍተኛ ሥነ ሥርዓት ተካሂዷል።

   የኢራን ባለሥልጣናት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች ታድመውበታል ባሉት የስንብት ሥነ ሥርዓቶች ላይ የተገኙ ኢራናውያን ለተፈጸመው ግድያ መንግሥታቸው የበቀል እርምጃ እንዲወሰድ ጠይቀዋል።

   ለዚህም ዋነኛው ዒላማ ናቸው ያሏቸውን የአሜሪካ ፕሬዝዳንትን ስም እና ምሥል ይዘው ነበር።

   በተያያዘም ኢራን ፕሬዝዳንት ትራምፕን ለመግደል አዲስ ዕቅድ ስለማውጣቷ እስራኤል አገኘሁት ያለችውን መረጃ ለአሜሪካ መስጠቷን ዎል ስትሪት ጆርናል ጋዜጣ ባለፈው ሳምንት ዘግቧል።

3. 14 ሀምሌ 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ ሆርሙዝ ‘ከኢራን በስተቀር’ ለሁሉም መርከቦች እንቅስቃሴ ክፍት ነው አሉ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ወሳኝ የነዳጅ እና የጋዝ መተላለፊያ የሆነው ሆርሙዝ ወሽመጥ ከኢራን መርከቦች በስተቀር በሌሎች አገራት ለሚደረጉ የባሕር ጉዞዎች ክፈት ነው አሉ።

   ፕሬዝዳንቱ በትሩዝ ማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሑፍ ሆርሙዝ “ከኢራን በስተቀር ለሌሎች ሁሉም የመርከቦች እንቅስቃሴ ክፍት ነው” ብለዋል።

   ፕሬዝዳንቱ፤ የኢራን መርከቦች በመተላለፊያው እንዳይንቀሳቀሱ ያገዱት “ወደ ሙሉ ውድመት እያመሩ ባሉት ውሸታም፣ ጠበኛ እና አደገኛ መሪዎቿ” ምክንያት መሆኑን ጠቅሰዋል።

   ጨምረውም ለአሁን ዕቀባው “የየትኛውንም ዓይነት የኢራን ጭነቶችን ይዘው ከኢራን እና ወደ ኢራን ወደቦች የሚጓዙ መርከቦችን ብቻ” የሚመለከት መሆኑን፤ ነገር ወደ “ሙሉ ዕቀባ” እንደሚሸጋገር አመልክተዋል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

4. 14 ሀምሌ 2026እስራኤል ለማንኛውም የኢራን ጥቃት የምትሰጠው ምላሽ “እጅግ ኃይለኛ” እንደሚሆን ኔታንያሁ ተናገሩ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ፤ ኢራን አስቀድማ ጥቃት የምትፈጽም ከሆነ አገራቸው የምትሰጠው የአጸፋ ምላሽ ከዚህ ቀደሞ ከነበረው “በበለጠ እጅግ ኃይለኛ” እንደሚሆን አስጠነቀቁ።

   “ለኢራን መሪዎች ይህንን እናገራለሁ፤ የምታጠቁን ከሆነ [አሁን] ነገሮች ዝም ማለታቸው ላይ እንዳትተማመኑ” ሲሉ ማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ በለጠፉት ቪዲዮ ተናግረዋል።

   ከዚህ ቀደም ኢራን ጥቃት ስትፈጽም የተወሰደው አጸፋ “ቀድሞውንም ኃይለኛ” የነበረ ቢሆንም በቀጣይ የሚኖረው የእስራኤል ምላሽ ግን ተመሳሳይ እንደማይሆን ገልጸዋል።

   “አንድ አካል ሲያጠቃን በሁለት እጥፍ መልሰን የማናጠቃባቸው ቀናት አልፈዋል” ሲሉም ተደምጠዋል።

   “ይህንን በኢራን የክፋት ጥምረት ላይ አድርገዋል፤ ሊጎዳን በሚፈልግ ማንኛው አካል ላይ ማድረጋችንን እንቀጥላለን። የምናደርገው እንደዚያ ነው” በማለት በቪዲዮ መልዕክታቸው ተናግረዋል።

5. 14 ሀምሌ 2026የአውሮፓ አየር መንገዶች በፋርስ ባሕረ ሰላጤ አገራት የአየር ክልል እንዳይበሩ ማስጠንቀቂያ ተሰጣቸው

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአውሮፓ ኅብረት የአየር ትራንስፖርት ደኅንነት ተቋም አየር መንገዶች ጦርነት ባገረሸበት የፋርስ ባሕረ ሰላጤ አካባቢ ባሉ አገራት እና የባሕር ክልሎች ላይ እንዳይበሩ አስጠነቀቀ።

   ካለፈው ሳምንት ጀምሮ አሜሪካ እና ኢራን እያካሄዱት ባለው ጥቃት ሳቢያ ጋብ ብሎ የነበረው ጦርነት ከተባባሰ በኋላ ወሳኙ የባሕር ላይ መተላለፊ ሆርሙዝ ተዘግቷል።

   አሁን ደግሞ የአውሮፓ የአየር ትራንስፖርት ደኅንነት ተቋም የመጓጓዣ አውሮፕላኖች በባህሬን፣ በኩዌት፣ በኳታር፣ በአረብ ኤምሬት እንዲሁም በባሕረ ሰላጤ ላይ እንዳይበሩ አስጠንቅቀወል።

   ተቋሙ እንዳለው "ተገማች ያልሆኑ ወታደራዊ ሁኔታዎች ጥቅም ላይ እየዋሉ ያሉ ሚሳዔሎች፣ ድሮኖች፣ ተዋጊ አውሮፕላኖች እና የአየር መከላከያ ሥርዓቶች በአንድ ላይ” በቀጣናው በሚደረጉ የአየር ትራንስፖርት በረራዎች ላይ “ከፍተኛ አደጋን” ደቅነዋል።

   ተቋሙ ለአየር መንገዶች የሰጠው ማስጠንቀቂያ ለሁለት ሳምንታት የሚቆይ መሆኑን እና በፋርስ ባሕረ ሰላጤ አካበቢ ያለውን ሁኔታ በቅርበት እንደሚከታተል ገልጿል።

6. 14 ሀምሌ 2026በኦማን ባሕር ዳርቻ መርከብ ላይ ጥቃት ከደረሰ በኋላ በኢራን ከተሞች ፍንዳታ ተሰማ

   

   የፎቶው ባለመብት, US Central Command

   የኢራን የሲቪል ኒውክሌር ጣቢያ በሚገኝበት ቡሼህር ከተማን ጨምሮ በተለያዩ የአገሪቱ ከተሞች ፍንዳታዎች መሰማታቸውን የቴህራን የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።

   ሌላኛው የወደብ ከተማ ባንዳር አባስ እና አባዳን ከተማም እንደተመቱ ተገልጿል። የኢራን መገናኝ ብዙኃን ዘገባ እንደሚያሳየው ብቸኛው የኢራን የሲቪል ኒውክሌር ጣቢያ በሚገኝባት ቡሼህር ከተማ ውስጥ በአራት የተለያዩ ቦታዎች ጥቃት ተፈጽሟል።

   የግዛቱ ምክትል ገዥ ኢህሳን ጃሃኒአን በከተማው የሚገኙ “የተለያዩ አካባቢዎች በጠላት ተተኳሾች” ተመትተዋል ማለታቸውን መንግሥታዊው የዜና ወኪል ኢርና ዘግቧል። ወደብ ከተማ በሆነው ማህሻህርም ፍንዳታ መሰማቱን መገናኝ ብዙኃኑ አስታውቀዋል።

   እነዚህ ጥቃቶች መፈጸማቸው የተሰማው፤ በኦማን ባሕር ዳርቻ ላይ አንድ ነዳጅ ጫኝ መርከብ “ባልታወቀ የውጭ መሣሪያ” እንደተመታ ከተገለጸ በኋላ ነው።

   የመርከቡ ባለቤት የሆነው ኩባንያ እንደገለጸው ‘ስቶልት ማግኒዚየም’ የተባለው ነዳጅ ጫን የተመታው በአረቢያን ባሕር ላይ እየተጓዘ በነበረበት ሰዓት ነው። የመርከቡ የሞተር ክፍል እሳት ቢያያዝም የተጎዳ ሰው አለመኖሩ ተገልጿል።

   በተጨማሪም ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ ሲገወዙ የነበሩ ሁለት ነዳጅ ጫኝ መርከቦችን መምታቷን አስታውቃለች።

   በዚህ ጥቃት ሕንዳዊ ባሕርተኛ መገደሉን ያስታወቀው የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች መከላከያ ሚኒስቴር እርምጃ “ድፍረት የተሞላበት” እርምጃ አውግዟል።

7. 14 ሀምሌ 2026ሕንድ በተገደለባት ባህረተኛ ጉዳይ ለመነጋገር የኢራንን አምባሳደር ጠራች

   

   የፎቶው ባለመብት, Hindustan Times via Getty Images

   የሕንድ የውጪ ጉዳዮች ሚኒስቴር ኢራን በሆርሙዝ ወሸመጥ ሁለት መርከቦች ላይ በፈጸመችው ጥቃት አንድ ባህረተኛ ሲገደል 10 ደግሞ መቁሰላቸውን አስታወቀች።

   “አል ባሂያህ እና ሞምባሳ” የተባሉት ሁለት መርከቦች በኦማን የባህር ዳርቻ ባሉበት በኢራን የክሩዝ ሚሳዔል ጥቃት ሲደርስባቸው 46 ሠራተኞችን ይዘው እንደነበር ተገልጿል።

   በአል ባሂያህ መርከብ ላይ ከነበሩት 12 ሕንዳውያን መካከል አንዱ ሲገደል ሌላው ደግሞ ጉዳት ደርሶበታል ሲሉ የሚኒስቴሩ ቃል አቀባይ ራንድሂር ጃይስዋል በኤክስ ጻቸው ላይ ጽፈዋል።

   ሞምባሳ በተሰኘችው መርከብ ላይ 18 ሕንዳውያን የነበሩ ሲሆን ዘጠኙ በጥቃቱ ቆስለዋል። ከቆሰሉት መካከል ሁለቱ የጉዳታቸው መጠን ከፍተኛ መሆኑን ጨምረው ተናግረዋል።

   የሕንድ የውጭ ጉዳዮች ሚኒስቴር የኢራን ምክትል አምባሳደርን ጠርቶ “በጥቃቱ ላይ ያለውን ጠንካራ ተቃውሞ” እንደሚገልጽ አስታውቋል።

   “እነዚህን ጥቃቶች እና ባህረተኞችን ዒላማ የሚያደርግ ግጭትን፣ እንዲሁም እንደ ሆርሙዝ ወሽመጥ ያለ ዓለም አቀፍ ውሃ ላይ የሚደረግ ነጻ እና ደኅንነቱ የተጠበቀ እንቅስቃሴን ማደናቀፍ አጥብቀን እናወግዛለን።”

8. 14 ሀምሌ 2026ዩኬ ሚስቱን እና ሁለት ልጆቹን በመግደል የተጠረጠረው ግለሰብ ተላልፎ እንዲሰጣት ጠየቀች

   

   ዩናይትድ ኪንግደም፣ ቤድፎርድሻየር ሚስቱን እና ሁለት ሴት ልጆቹን በመግደል የተጠረጠረውን ግለሰብ ደቡብ አፍሪካ አሳልፋ እንድትሰጣት ጠየቀች።

   ተጠርጣሪው ዩኬ ተላልፎ እንዲሰጣት ጥያቄ ካቀረበች በኋላ በደቡብ አፍሪካ ፍርድ ቤት ቀርቧል።

   ኔታቦ ዛንዲል ቲሹማ የተባለችው የ42 ዓመት ሴት እና ናታሌ እና ናላ የተባሉት የ15 ዓመት እና የአምስት ዓመት ሴት ልጆቿ በቤድፎርድ አቅራቢያ ግሬት ዲንሃም በሚገኘው መኖሪያ ቤታቸው ሕይወታቸው አልፎ በፖሊስ የተገኙት ሰኔ ወር መጨረሻ ላይ ነበር።

   እናት እና ልጆቹ በደረሰባቸው አካላዊ ጉዳት መሞታቸው በአስክሬን ምርመራ ተረጋግጧል።

   አቃቤ ሕግ በ45 ዓመቱ ዶዳና ሚሃንይሲ ቲሹማ ላይ ሦስት የግድያ ክሶችን አቅርቧል።

   በጆሃንስበርግ በሚገኘው ማጂስትሬት ፍር ድቤትም ቀርቧል። ፍርድ ቤቱ ጉዳዩን ለመመልከት ለሐምሌ 22 ተጨማሪ ቀጠሮ ሰጥቷል።

   ግለሰቡ ለንደን ከሚገኘው ሂትሮ አየር ማረፊያ ተነስቶ በዱባይ በኩል ደቡብ አፍሪካ መግባቱም ተገልጿል።

   ከዚያም ወደ ጆሃንስበርግ ከመመለሱ በፊት ወደ ዚምባብዌ መሄዱን ፖሊስ አስታውቋል።

   አርብ ዕለትም በኬንሲንግተን ከተማ በቁጥጥር ሥር ውሏል።

   የደቡብ አፍሪካ ፖሊስ ቀል አቀባይ አትሌንዳ ማቴ፣ ከማንችስተር ኢንተርፖል ለፕሪቶሪያ ኢንተርፖል ጥያቄው መቅረቡን አረጋግጠው፣ ሰነዶችን እና ማስረጃዎችን ጨምሮ የተሟላ ጥያቄ በ40 ቀናት ውስጥ እንዲቀርብላቸው እንደሚጠብቁ ተናግረዋል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Bedfordshire Police

9. 14 ሀምሌ 2026በሆርሙዝ ወሽመጥ ያለው ግጭት በመባባሱ የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ጨመረ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ያገረሸው ጦርነት በመባባሱ የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ጨመረ።

   በእስያ ገበያ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ ያሳየ ሲሆን አንድ ብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.9 በመቶ አሻቅቦ በበርሜል 84.87 ዶላር ደርሷል።

   በአሜሪካ ገበያ ደግሞ በ2 በመቶ ጨምሮ በበርሜል 79.75 ዶላር እየተሸጠ ነው።

   ግጭቱ ተባብሶ በመቀጠሉ ሰኞ ዕለት የብሬንት ነዳጅ ዋጋ በ3 በመቶ ገደማ የጨመረ ሲሆን በአራት ሳምንታት ውስጥ ከፍተኛው ሆኖ ተመዝግቧል።

   ከግጭቱ ጋር ተያይዞ ነጋዴዎች በሚሰጡት ምላሽ ዓለም አቀፍ የጅምላ ገበያ ዋጋ ከቅርብ ወራት ወዲህ እየዋዠቀ ነው።

   አሜሪካ እና እስራኤል የካቲት መጨረሻ በኢራን ላይ ጥቃት ከከፈቱ በኋላ ቴህራን የሆርሙዝ ወሽመጥን ዘግታለች።

   ወሽመጡ 20 በመቶ የሚሆነው የዓለም ነዳጅ ዘይት እና የተጣራ የተፈጥሮ ጋዝ የሚተላለፍበት ዋነኛ መስመር ነው።

   አሁን ላይ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ ቢታይም ሚያዝያ ወር ላይ ከነበረው እጅግ ያነሰ ነው።

   ሚያዚያ ወር ላይ የአንድ በርሜል ብሬንት ዋጋ 120 ዶላር ደርሶ ነበር።

10. 14 ሀምሌ 2026ኢራን በባሕሬን እና በዮርዳኖስ በሚገኙ የአሜሪካ መሠረተ ልማቶች ላይ ጥቃት ፈፀመች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በባሕረ ሰላጤው የሚገኙት ዮርዳኖስ እና ባሕሬን በግዛታቸው ውስጥ ጥቃት እንደተፈፀመባቸው ገለጹ።

    ኢራን ጥቃቱ የፈፀመችው የአሜሪካ ጥቃት ለሦስተኛ ቀን ተጠናክሮ በቀጠለበት ወቅት ነው።

    የባሕሬን የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር ሌሊቱን በተለያየ ሰዓት ሦስት ማስጠንቀቂያዎችን በማሰማት ነዋሪዎች በአካባቢያቸው ወደሚገኝ መጠለያ እንዲገቡ አስጠንቅቋል።

    የኢራን አብዮታዊ ጥበቃ ዘብም በአገሪቷ አሜሪካ የምትገለገልበትን የተለያዩ ሥፍራዎች ዒላማ ማድረጉን ገልጿል።

    አብዮታዊ ዘቡ በኢራን የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን - ኢርና - በተጋራ መግለጫው፣ በጥቃቱ በርካታ የጦር መሣሪያ መከማቻዎችን፣ የአሜሪካ ኃይሎች እና የአሜሪካ የባሕር እና አየር ትራፊክ መቆጣጠሪያ ራዳር የሚገኝበትን የሳተላይት ኮሚዩኒኬሽን ማዕከል ማውደሙን አስታውቋል።

    የዮርዳኖስ የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘገባም ዮርዳኖስ ማክሰኞ ጠዋት ላይ በግዛቷ አራት ሚሳኤሎችን እንዳከሸፈች እና በጥቃቱ የደረሰ ሞትም ሆነ የንብረት ውድመት እንደሌለ ገልጿል።

    አብዮታዊ ዘቡ በመግለጫው፣ በዮርዳኖስ የሚገኙ የአሜሪካ መሠረተ ልማቶችን ዒላማ ማድረጉን ገልጾ፣ ለዮርዳኖስ መንግሥት ወይም ሕዝብ "ጥላቻ" እንደሌለው ገልጿል።

    ከሦስት ቀናት በፊት የአሜሪካው ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሁለቱ አገራት የደረሱበት የተኩስ አቁም "አብቅቷል" ካሉ በኋላ ያገረሸው ጦርነት፣ የሰላም ተስፋን አመንምኗል።

11. 14 ሀምሌ 2026የአውሮፓ ኅብረት የሱዳን የወርቅ ንግድ ላይ እገዳ ጣለ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአውሮፓ ኅብረት ምክር ቤት ሰኞ ዕለት የሱዳንን የእርስ በእርስ ጦርነት በገንዘብ እየደገፈ ነው ያለውን የአገሪቱ የወርቅ ንግድ ላይ አዲስ እገዳ ጣለ።

    እገዳው “መግዛት፣ ማስመጣት፣ ወይም ከሱዳን የሚገኝ ወርቅን ማዘዋወር” እንደሚያካትት ተገልጿል።

    የአውሮፓ ኅብረት በተጨማሪም የወርቅ ማዕድንን ለማውጣት የሚያገለግሉ “ወደ ሱዳን ሜርኩሪ እና ሲያናይድ መሸጥ፣ ማቅረብ፣ ማዘዋወር ወይም ማስገባት” መታገዱን አስታውቋል።

    የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ (አርኤስኤፍ) የሱዳን የተወሰኑ የወርቅ ማውጫዎችን እንደሚቆጣጠር እና ወደ ተባበሩት አረብ ኤሜሬትስ (ዩኤኢ) እንደሚልክ ይነገራል።

    የሱዳን ጦር ኃይሎች (ኤስኤኤፍ) ዩኤኢን የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉን በመደገፍ፣ በሱዳን ውስጥ የድሮን ጥቃቶችን በመፈጸም ይከስሳታል።

    ዩናይትድ አረብ ኤሜሬትስ ግን ውንጀላውን ታስተባብላለች።

    ሱዳን በአፍሪካ ወርቅ ላኪ ከሆኑ አገራት መካከል አንዷ ናት።

12. 14 ሀምሌ 2026ትራምፕ የኢራን ጦርነት መቀጠሉን ለኮንግረስ አሳወቁ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የገቡት ጦርነት ከሰኔ 30 2018 ዓ.ም. ጀምሮ ዳግም መቀጠሉን ለኮንግረስ በደብዳቤ ማሳወቃቸው ተገለጸ።

    በዚህ ደብዳቤ መሠረት ኮንግረሱ በኢራን ላይ ለሚፈጽሙት ጥቃት ይሁንታውን እስኪሰጣቸው ድረስ የ60 ቀናት እድሜ ይኖራቸዋል።

    ፕሬዚዳንቱ ምንም እንኳ አዳዲስ ጥቃቶችን መፈጸማቸውን ቢቀጥሉም እንዲሁም በወደቦቿ ላይ ዳግም እገዳ ቢጥሉም አሁንም ከቴህራን ጋር የገቡት የተኩስ አቁም ጦርነቱን የማስቆም ዕድል እንዳለው ገልጸዋል።

    የኢራን አብዮታዊ ዘብ በበኩሉ በዮርዳኖስ፣ ባህሬን እና ኩዌት የሚገኙ የአሜሪካ ወታደራዊ ዒላማዎችን ማጥቃቱን አስታውቋል።

    እሁድ ዕለት በሆርሙዝ ወሽመጥ አካባቢ ዳግም ውጊያ መካሄዱን ተከትሎ የአሜሪካ ጦር በኢራን ላይ አዲስ ዙር ጥቃት መክፈቱን አስታውቋል።

    ፕሬዚዳንቱ በደብዳቤያቸው ላይ “አሜሪካውያንን እና የዩናይትድ ስቴትስ ብሔራዊ ደኅንነት እና የውጭ ፖሊሲ ፍላጎቶችን ለመጠበቅ ባለብኝ ኃላፊነት የተነሳ ወታደራዊ እርምጃ እንዲወሰድ አዝዣለሁ” ብለዋል።

13. 14 ሀምሌ 2026ትራምፕ የሳዑዲው ልዑል በሁቲዎች ላይ ለሚፈጽሙት ጥቃት ይሁንታቸውን ሰጡ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሳዑዲው ልዑል ሞሐመድ ቢን ሳልማን በሁቲ ታጣቂዎች ላይ ለሚፈጽሙት ጥቃት ይሁንታቸውን መስጠታቸውን የአሜሪካ ባለሥልጣናትን ጠቅሶ አክሲዮስ ዘገበ።

    ሳዑዲ ሰኞ ዕለት በሰነዓ በሚገኘው አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ጥቃት የፈጸመች ሲሆን ይህንን ተከትሎ በኢራን የሚደገፉት የሁቲ ታጣቂዎች እአአ ከ2022 ወዲህ ትልቅ ነው የተባለ የአጸፋ እርምጃ ወስደዋል።

    ይህም ለአራት ዓመታት ዘልቆ የቆየውን ይፋዊ ያልሆነ የሰላም ስምምነት ያፈረሰ መሆኑ ተገልጿል።

    የሳዑዲው ልዑል አስቀድመው ለአሜሪካው ፕሬዚዳንት አገራቸው ከሁቲ ታጣቂዎች ጋር ባለው መጠነ ሰፊ ግጭት ዙሪያ ስጋት እንደገባት እና የአሜሪካን ወታደራዊ እና ዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ እንደምትፈልግ መጠየቃቸው ተገልጿል።

    ሳዑዲ አረቢያ ይህንን ጠየቀችው ባለፈው ሳምንት መሆኑ የተገለጸ ሲሆን ሐሙስ ዕለት በዋሺንግተን የሳዑዲ አምባሳደር ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ማርኮ ሩቢዮ ጋር ተገናኝተዋል።

    ከአንድ ቀን በኋላም ሩቢዮ የሳዑዲ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ልዑል ፋይሳል ቢን ፋርሃንን ጋር ተነጋግረዋል።

    አርብ ዕለት ደግሞ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ከሳዑዲው ልዑል ጋር በስልክ ተወያይተዋል ተብሏል።

    የአሜሪካ ባለሥልጣናት የሳዑዲው ልዑል በሁቲ ላይ የሚፈጸም ወታደራዊ እርምጃን አሜሪካ እንድትደግፍ ትራምፕን መጠየቃቸውን ተናግረዋል።

    ዋይት ሐውስ በጉዳዩ ላይ አስተያየቱን ቢጠየቅም በቀጥታ ምላሽ አልሰጠም።

    በዋሺንግተን የሚገኘው የሳዑዲ አረቢያ ኤምባሲም በዘገባው ላይ ያለው ነገር የለም።

    በሳዑዲ እና በሁቲ ታጣቂዎች መካከል ውጊያ የተጀመረው ከአስር ቀን በፊት የኢራን አውሮፕላን ሁቲዎች በሚቆጣጠሩት ሰነዓ አውሮፕላን ማረፊያ ካረፈ በኋላ ነው።

    አውሮፕላኑ የቀድሞው ጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ የቀብር ሥነስርዓትን ላይ ለመገኘት የሚሄዱ የልዑካን ቡድንን ጭኖ መመለሱ ተገልጿል።

    ሳዑዲ አረቢያ ከአስር ዓመት በፊት ከኢራን ወደ ሰነዓ የሚደረግ በረራን አግዳለች።

    ሰኞ ዕለት የኢራን አውሮፕላን የልዑካን ቡድንኑን ይዞ ሲመለስ ሳዑዲ የሰነዓ አውሮፕላን ማረፊያን ደብድባለች።

    አውሮፕላኑ አቅጣጫውን ቀይሮ በአል ሁዳይዳህ ለማረፍ ተገድዷል።

    የአሜሪካ ባለሥልጣናት አውሮፕላኑ የጦር መሣሪያዎችን፣ የሚሳዔል ክፍሎችን እና ወታደራዊ ባለሙያዎችን ጭኗል ሲሉ ከስሰዋል።

    ሁቲዎች የሳዑዲ ጥቃትን ተከትሎ በደቡብ ምዕራብ ሳዑዲ ወደሚገኘው አብሃ አውሮፕላን ማረፊያ ባሌስቲክ ሚሳዔል አስወንጭፈዋል።

14. 14 ሀምሌ 2026አሜሪካ አዲስ ጥቃት ስትከፍት፤ ኤምሬትስ ኢራን በመርከቦቿ ላይ የፈፀመችውን ጥቃት አወገዘች

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ኢራን ሰኞ ዕለት በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ በሁለት የነዳጅ ጫኝ መርከቦቼ ላይ ከባድ ጥቃት ፈፅማለች ስትል ኢራንን ከሰሰች።

    " አሳፋሪ" ስትል በገለፀችው በዚህ ጥቃት አንድ ሰው የተገደለ ሲሆን ስምንት ሰዎች ላይ ጉዳት መድረሱንም ገልጻለች።

    ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ዋነኛ መተላለፊያ የመዝጋት እቅዷ አካል አድርገው ሁሉም የንግድ መርከቦች 20% ክፍያ እንዲፈጽሙ እንደሚጠየቁ አስታውቀዋል።

    ይህም ደኅንነቱ በተጠበቀ መንገድ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል መተላለፍ እንዲቻል የሚያስፈልገውን ወጪ ለመሸፈን እንደሚውል አክለዋል።

    የአሜሪካ ጥቃቶች ለሦስተኛ ቀን የቀጠሉ ሲሆን ፕሬዚደንት ትራምፕ ኢራን ‘በከባዱ’ እንደተመታች ተናግረዋል።

    የሁለቱ አገራት ጥቃት ተባብሶ ቀጥሏል።

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ትራምፕ መተለላፊያው ላይ እገዳ መጣላቸውን ተከትሎ ቴህራን የወሽመጡ “ጠባቂ” ሆና ትቀጥለላች ሲሉ ትራምፕ የተጠቀሙትን ቃል በመጠቀም ምላሽ ሰጥተዋል።

    የሆርሙዝ ወሽመጥን ለመቆጣጠር ያለው ውዝግብ የሁለቱን አገራት ጦርነት ለማስቆም ያለውን ጥረት አመንምኖታል።

    ሆኖም ትራምፕ አሁንም ቢሆን ስምምነት ማድረግ የሚቻል መሆኑን ገልጸዋል።

    ውጥረቱ በቀጠለበት በዚህ ወቅትም ነው የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የኢራን ክሩዝ ሚሳኤሎች ሁለት የአገሪቷን ታንከሮች ዒላማ ማድረጋቸውን የገለፀችው።

    በጥቃቱ አንድ ሕንዳዊ የመርከበኞች ቡድን አባል ሲገደል፣ ስምንት መቁሰላቸውን እና የአራቱ ከባድ ጉዳት መሆኑን ጠቅሳለች።

    ከተጎዱት መካከል ስድስቱ ሕንዳውያን ሲሆኑ ሁለቱ ዩክሬናዊያን እንደሆኑ የኤምሬስትስ መከላከያ ሚኒስቴር በኤክስ ገጹ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል።

    “ሚኒስቴሩ ይህንን ዓለም አቀፍ ሕጎች እና ስምምነቶችን በግልጽ የጣሰውን እና በቀጣናው መረጋጋት እና ፀጥታ ላይ ስጋት የደቀነ ጥቃት ያወግዛል” ብሏል።

15. 13 ሀምሌ 2026ትራምፕ በኢራን ወደቦች ላይ በድጋሚ እገዳ ጣሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    አሜሪካ በድጋሚ በኢራን ወደቦች ላይ እገዳ እንደምትጥል ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስታወቁ።

    በትሩዝ ሶሻል ማኅበራዊ ገጻቸው “የሆርሙዝ ወሽመጥ ክፍት ነው፤ ኢራን አለችም አላለችም ተከፍቶ ይቆያል። ኢራን ላይ በድጋሚ እገዳ ይጣላል” ብለዋል።

    እገዳው የኢራን መርከቦች “እንዳይገቡ እና እንዳይወጡ” እንደሚያደርግ እና ለሌሎች አገራት ግን የሆርሙዝ ወሽመጥ “ፍትሐዊ እና ክፍት” ሆኖ እንደሚቀጥል ገልጸዋል።

    “ከዚህ በኋላ አሜሪካ የሆርሙዝ ወሽመጥ ጠባቂ ናት” ያሉት ትራምፕ፤ ሁሉም የንግድ መርከቦች 20% ክፍያ እንዲፈጽሙ እንደሚጠየቁ አስታውቀዋል።

    ደኅንነቱ በተጠበቀ መንገድ በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል መተላለፍ እንዲቻል የሚያስፈልገውን ወጪ ለመሸፈን እንደሚውል አክለዋል።

    ትራምፕ ከዚህ ቀደምም በኢራን ወደቦች ላይ እገዳ ጥለው እንደነበር ይታወሳል።

    ኢራን ከነዳጅ ንግድ የምታገኘውን ገቢ ለመገደብ በሚል የወደብ እንቅስቃሴዎች ላይ እገዳ ተጥሎ ቆይቷል።

    የተባበሩት መንግሥታት የማሪታይም ተቋም እንደሚለው የትኛውም አገር ዓለም አቀፍ መተላለፊያን የመቆጣጠር ሕጋዊ መብት የለውም።

    ኢራን እና አሜሪካ የመግባቢያ ሰነድ ሲፈራረሙ እገዳው ተነስቶ ነበር።

    አሁን ትራምፕ በድጋሚ እገዳውን ጥለው 20% ክፍያ እንደሚኖርም ተናግረዋል።

16. 13 ሀምሌ 2026“አሜሪካ በሆርሙዝ ወሽመጥ አስተዳደር ጣልቃ እንድትገባ አንፈቅድም”- ኢራን

    

    የፎቶው ባለመብት, Tasnim

    የኢራን ከፍተኛ ወታደራዊ ዕዝ፤ አሜሪካ በሆርሙዝ ወሽመጥ አስተዳደር “ጣልቃ እንድትገባ እንደማይፈቅድ” አስታወቀ።

    የኢራን ጦር “የአሜሪካ ተደጋጋሚ የጀብደኝነት እንቅስቃሴ የቀጣናውን ደኅንነት ክፉኛ አውኳል” ማለቱን ታስኒም የዜና ወኪል ዘግቧል።

    አሜሪካ የሆርሙዝ ወሽመጥን እንድትቆጣጠር “አልፈቀድንም፤ አንፈቅድምም” ሲልም የኢራን ጦር አክሏል።

    ከአሜሪካ “ሽፍታ ጦር” የተቃጡ ረብሻዎችን እንደሚቆጣጠር አስታውቋል።

    ከአሜሪካ ጋር የሚደረግ ትብብር የኢራንን ሉዓላዊነት የሚጥስ “የጦርነት ድርጊት” ተደርጎ እንደሚወሰድም አስጠንቅቋል።

    “ጦርነቱ ከተባባሰ ቀጣናውን ያዳርሳል” ማለቱም ተዘግቧል።

17. 13 ሀምሌ 2026ትራምፕ የሆርሙዝ ወሽመጥን “እንቆጣጠረዋለን” በማለት ዛቱ

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA/Shutterstock

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ስምምነቱን “መጣሷን” ጠቅሰው አገራቸው የሆርሙዝ ወሽመጥን “እንደምትቆጣጠር” ገለጹ።

    ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቆይታ “የሆርሙዝ ወሽመጥን እንቆጣጠረዋለን። ምንም ነገር የላቸውም” ብለዋል።

    ትናንት ምሽት አሜሪካ ኢራንን “ክፉኛ መደብደቧን” ተናግረዋል።

    “ይዘናቸዋል፤ እያሳደድናቸው ነው። አብዛኞቹ መሣሪያዎቻቸው ወድመዋል” ሲሉም አክለዋል።

    በዩናይትድ ኪንግደም የኢራን ኤምባሲ ባወጣው መግለጫ፤ በሆርሙዝ ወሽመጥ ደኅንነቱ የተጠበቀ ጊዜያዊ መተላለፊያ እንዳዘጋጀ አስታውቋል።

    መተላለፊያው “ከቴክኒክ እና ወታደራዊ ክልከላ” ነጻ እንደሆነ ገልጿል።

    አሜሪካ ግን የሆርሙዝ ወሽመጥ “ለከፍተኛ አደጋ የተጋለጠ መተላለፊያ ነው” ብላለች።

    ከአሜሪካ ጋር የተደረሰውን ስምምነት በተመለከተ ኢራናውያን ትናንት “11 ሰዓት የወሰደ ውይይት” ማድረጋቸውን ገልጸዋል።

    “የተወሰኑ ለውጦች ማድረግ አለብን” ብለው ከውይይቱ ክፍል እንደወጡ ጠቅሰውም “ሁሌም ለውጥ ያደርጋሉ፤ የሠለጠኑ ተደራዳሪዎች ናቸው፤ ጎበዝ ግን አይደሉም። ለእኔ ምንም ይዘው አልመጡም” ሲሉም አክለዋል።

18. 13 ሀምሌ 2026ዩኬ ለኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ድጋፍ መስጠትን አገደች

    

    የፎቶው ባለመብት, PA Media

    የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ለዩናይትድ ኪንግደም ብሔራዊ ደኅንነት አስጊ ተብሎ እንደሚፈረጅ የአገር ውስጥ ጉዳይ ጸሐፊዋ ሻባና ማሕሙድ ተናገሩ።

    ለዩኬ ምክር ቤት በጽሑፍ ባቀረቡት መግለጫ መሠረት ስለ እስላማዊ አብዮታዊ ዘቡ አወንታዊ አስተያየት ከመስጠት አንስቶ ድጋፍ እስከማድረግ ድረስ ያሉ ድርጊቶች እስከ 14 ዓመት እስራት የሚያስቀጡ ይሆናሉ።

    የኢራን ደጋፊ የሆነው ወታደራዊ ቡድን ‘ኢስላሚክ ሙቭመንት ኦፍ ኮምፓኒየንስ ኦፍ ዘ ራይት’ እንዲሁም የሩሲያ ወታደራዊ ስለላ ተቋም ክንፍ የሆነው ‘ዘ ቮሉንተር ኮርፕስ ኦፍ ራሽያስ ጂአርዩ’ ላይም እገዳ ተጥሏል።

    ለፖሊስ እና የደኅንነት ተቋማት በሚሰጣቸው አዲስ ሥልጣን አማካኝነት የውጭ ጣልቃ ገብነት፣ በእነዚህ ቡድኖች የሚፈጸም ጥቃት እንዲሁም ስለላን መከላከል እንደሚቻል ተገልጿል።

    የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ በዩናይትድ ኪንግደም የአይሁድ እና እስራኤላዊ ማኅበረሰቦች ላይ ያነጣጠሩ ሰባት ጥቃቶች እንዲፈጸሙ ትዕዛዝ ማስተላለፉ ይታመናል።

19. 13 ሀምሌ 2026በሆርሙዝ ወሽመጥ የሚያልፉ መርከቦች ቁጥር መቀነሱ ተገለጸ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚያልፉ መርከቦች ቁጥር በከፍተኛ መጠን ማሽቆልቆሉ ተገለጸ።

    የመርከቦችን እንቅስቃሴ የሚከታተለው ድረ ገጽ 'ማሪን ትራፊክ' እንደሚጠቁመው ከትናንት እሑድ ምሽት ጀምሮ አንዳችም የንግድ መርከብ በወሽመጡ አላለፈም።

    ቅዳሜ ለእሑድ አጥቢያ ስምንት መርከቦች አልፈዋል።

    ኢራን የንግድ መርከቦች ላይ ጥቃት መፈጸሟን ተከትሎ አሜሪካ “በርካታ” የቴህራን ወታደራዊ ዒላማዎችን እንደመታች አስታውቃለች።

    በተለያዩ የኢራን አካባቢዎች ፍንዳታዎች መሰማታቸውን የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

    የአሜሪካ ጦር የቴህራንን የአየር መቃወሚያ፣ የባሕር መቆጣጠሪያ፣ ሚሳዔሎች እንዲሁም አነስተኛ ጀልባዎችን መምታቱን ገልጿል።

    ኢራን በወሰደችው የአጸፋ እርምጃ በዮርዳኖች፣ ባህሬን፣ ኩዌት እና ኦማን ላይ ጥቃት አድርሳለች።

    በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል መርከቦች መተላለፍ ማቆማቸው በአውሮፓ የአውሮፕላን ነዳጅ እጥረት እንደሚያስከትል ተዘግቧል።

    የአውሮፓ ኅብረት የኢነርጂ ግብረ ኃይል ዛሬ ያደረገውን ውይይት ተከትሎ ባወጣው መግለጫ አሁን ላይ ያለው ክምችት “የተረጋጋ” መሆኑን ጠቅሷል።

    ሆኖም ግን የሆርሙዝ ወሽመጥ በመዘጋቱ እና የነዳጅ አቅርቦት ሰንሰለት በመስተጓጎሉ የአውሮፓ አገራት ለነዳጅ እጥረት እንደሚጋለጡ ተመልክቷል።

20. 13 ሀምሌ 2026አውሮፓ ያላት የአውሮፕላን ነዳጅ ክምችት ከአንድ ወር ያነሰ መሆኑ ተዘገበ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአውሮፓ አገራት የአውሮፕላን ነዳጅ ክምችት ከአንድ ወር ላነሰ ጊዜ ብቻ የሚበቃ መሆኑን ሮይተርስ ዘገበ።

    አውሮፓ ለአውሮፕላን የምትጠቀምበትን ነዳጅ እያስገባች ያለችው ከአሜሪካ እና እስያ ሲሆን ይህም ያላት ክምችት እንዲሳሳ ማድረጉን ዘገባው ጠቅሷል።

    በመካከለኛ ምሥራቅ ዳግም ያገረሸው ግጭት አውሮፓ የአውሮፕላን ነዳጅ የአቅርቦት ሰንሰለት ላይ ዳግመኛ ስጋት መፍጠሩ ተገልጿል።

    በተለይ ብሪታኒያ፣ ፈረንሳይ እና ጀርመን የሆርሙዝ ወሽመጥ በመዘጋቱ እና የነዳጅ አቅርቦት ሰንሰለቱ በመስተጓጎሉ የበለጠ ተጎጂ የሆኑ አገራት ናቸው።

    የዓለም አንድ አምስተኛ ነዳጅ የሚተላለፍበት የሆርሙዝ ወሽመት፤ በየካቲት ወር መጨረሻ ላይ በመካከለኛው ምሥራቅ ጦርነት በመቀስቀሱ ተዘግቶ ቆይቷል።

    ወሽመጡ በሰኔ ወር ላይ በከፊል ተከፍቶ የነበረ ቢሆንም አሁን ዳግም ያገረሸው ግጭት የመርከቦች እንቅስቃሴን ገድቧል።

    በሐምሌ ወር ላይ የተደረሰው የተኩስ አቁም አሜሪከ እና ኢራን ዳግም መታኮስ በመጀመራቸው የመርከቦች እንቅስቃሴን ገድቧል።

    የአውሮፓ ኮሚሽን በአውሮፓ ያለው ነዳጅ መመናመኑን ገልጾ ሁኔታው በነሐሴ ወር የበለጠ ሊባባስ ይችላል ሲል አስጠንቅቋል።

    በየካቲት መጨረሻ በኢራን እና በአሜሪካ መካከል ጦርነት እስኪጀመር ድረስ የአውሮፓ አገራት ግማሽ የሚሆነውን የአውሮፕላን ነዳጅ ያገኙ የነበረው ከመካከለኛ ምሥራቅ አገራት ነበር።

    ተንታኞች የአፍሪካ አገራት መጋቢት ላይ የአውሮፕላን ነዳጅ እጥረት እንደሚያጋጥማቸው ተንብየው ነበር።

    ቢሆንም ከናይጄሪያ የዳንጎቴ ነዳጅ ማጣሪያ እዲሁም ሕንድ እና ኦማን ማስገባት በመጀመራቸው እጥረቱ ተቃልሏል።

    በአሁኑ ወቅት የአውሮፓ አገራት ከካናዳ ነዳጅ መግዛት መጀመራቸው ተሰምቷል።

    አሜሪካ እና ናይጄሪያ ወደ አውሮፓ ነዳጅ የሚልኩ ዋነኞቹ አገራት ናቸው። ነገር ግን ኩዌት፣ ካናዳ፣ ሕንድ እና ደቡብ ኮሪያ የአውሮፕላን ነዳጅ ያቀርባሉ።