"የአሜሪካ ጥቃት ኢራንን የማንበርከክ እንጂ ከኒውክሌር ጋር ምንም ግንኙነት የለውም"- አያቶላህ ኻሜኒ

የቀጥታ ሽፋን

1. 22 ሰኔ 2025ኢራን አሜሪካ ለፈጸመችው ጥቃት እንዴት ምላሽ ልትሰጥ ትችላለች?

   አሜሪካ ሌሊቱን በኢራን የኒውክሌር ተቋማት ላይ ለፈጸመችው ጥቃት ምላሽ ለመስጠት ከሦስት ስልታዊ ምርጫዎች አንዱን መምረጥ ይጠበቅባታል። እነዚህ ሦስት ስልታዊ አማራጮች ምንድን ናቸው?

   እጅን አጣጥፎ መቀመጥ- ይህ ከተጨማሪ የአሜሪካ ጥቃቶች ሊጠብቃት ይችላል። እንዲያውም የዲፕሎማሲውን መስመር መምረጥ ከአሜሪካ ጋር እንደገና ድርድር ለመቀመጥ ያስችላታል። ነገር ግን ምንም ነገር አለማድረግ የኢራን አመራርን በተለይም አሜሪካ ጥቃት ከፈጸመች አስከፊ መዘዞች እንደሚደርሱ ካስጠነቀቀ በኋላ ደካማ ያስመስለዋል። አስተዳደሩ በሕዝቡ ዘንድ ያለውን ተቀባይነት መቀዛቀዝ እና የአሜሪካ ተጨማሪ ጥቃቶች የሚያደርሱትን ኪሳራ በማመዛዘን ሊወስን ይችላል።

   ጠንካራ እና ፈጣን ምላሽ መስጠት- ኢራን አሁንም ለዓመታት አምርታ የሸሸገቻቸው ከፍተኛ የባለስቲክ ሚሳኤሎች አሏት። ጥቃት ለመሰንዘር የምትወስን ከሆነ በመካከለኛው ምሥራቅ ወደ 20 የሚጠጉ የአሜሪካ ጦር ኃይሎች ይገኛሉ። እንዲሁም በዩናይትድ ስቴትስ የባህር ኃይል መርከቦች ላይ ሰው አልባ አውሮፕላኖችን እና ፈጣን ጀልባዎችን ​​በመጠቀም 'ተከታታይ ጥቃት' ልትፈጽም ትችላለች።

   ጊዜ ጠብቆ እና አድብቶ ጥቃት መፈጸም- ·ይህ ማለት አሁን ያለው ውጥረት እስኪበርድ ድረስ መጠበቅ እና የአሜሪካ ጦር ሠፈሮች በከፍተኛ ጥንቃቄ ላይ በማይሆኑበት ጊዜ ድንገተኛ ጥቃት መፈፀም ማለት ነው።

2. 22 ሰኔ 2025በኢራን ጥቃት 11 ሰዎች መጎዳታቸውን የእስራኤል የድንገተኛ አደጋ አገልግሎት አስታወቀ

   

   የፎቶው ባለመብት, MDA

   የእስራኤል የድንገተኛ አደጋ አገልግሎት ኢራን በፈጸመችው ጥቃት 11 ሰዎች ተጎድተው ወደ ሆስፒታልመወሰዳቸውን ገልጿል።

   ጉዳቱ ከደረሰባቸው ሰዎች መካከል አንድ የ30 ዓመት ሰው በፍንጥርጣሪዎች በላይኛው የሰውነት ክፍሉ ላይ ተመትቶ መካከለኛ ጉዳት እንደደረሰበት ተገልጿል።

   የተቀሩት 10 ሰዎች ቀላል የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል።

   የእስራኤል የአየር ኃይል በምዕራብ ኢራንበሚገኙ "ወታደራዊ ዒላማዎች" ላይ አዲስየጥቃት ዘመቻ መጀመሩ ተናግሯል።

   ይህ የሆነው የእስራኤል መከላከያ ሠራዊት ኢራንሚሳዔሎችን ማስወንጨፏን ከገለፀ በኋላ ነው።

   የመከላከያ ኃይሉ አክሎም በኢራን ግዛት በሚሳኤል ማስወንጨፊያዎች ላይ ጥቃት አድርሻለሁ ብሏል።

3. 22 ሰኔ 2025ኢራን የአሜሪካን ጥቃቶችን ተከትሎ 'ማቆሚያ የሌለው መዘዝ' ይከተላል ስትል አስጠነቀቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚንስትር ሰይድ አባስ አራግቺ የአሜሪካን ጥቃት “አስከፊ” ሲሉ አውግዘው፣ኢራን “ሉዓላዊነቷን ለመጠበቅ ሁሉንም አማራጮች እንደምትመለከት” ተናግረዋል።

   በኤክስ ገጻቸው ላይ በለጠፉት ጽሑፍ ላይ "ዛሬ ማለዳ የተከሰተው ጥቃት እጅግ አሳፋሪ እና ማቆሚያ የሌለው መዘዝ የሚያስከትል ነው። እያንዳንዱ እና ሁሉም የተባበሩት መንግሥታት አባል አገራት በዚህ እጅግ አደገኛ፣ሕገወጥ እና የወንጀል ባህሪ ሊደናገጡ ይገባል" ሲል ጽፈዋል።

   አራግቺ አክለውም ዩኤስ የመንግሥታቱ ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት አባል ሆና በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ቻርተር ላይ “ከባድ ጥሰት ፈጽማለች” ሲሉ ኮንነዋል።

4. 22 ሰኔ 2025አሜሪካ ዛሬ ስለፈፀመችው ጥቃት እስካሁን ድረስ ምን እናውቃለን

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ወደ ገጻችን ገና አሁኑ መምጣትዎ ከሆነ በእስራኤል እና ኢራን ግጭት ዛሬ ማለዳ ላይ ያሉ አንኳት መረጃዎችን እንዲህ ጠቅለል አድርገን አቅርበንላችኋል።

   • አሜሪካ ኢራን ውስጥ በሚገኙ ሦስት የኒውክሌር ተቋማት፤ ናታንዝ፣ ኢስፋሃን እና ፎርዶ ላይ ጥቃት አድርሻለሁ ብላለች። ፎርዶ በተራራዎች ውስጥ የሚገኝ እጅግ በጣም ለመድረስ አስቸጋሪ የሆነ ተቋም እንደሆነ ይታመናል።
   • ትራምፕ በቴሌቭዥን ባደረጉት ንግግር ዘመቻውን “አስደናቂ ወታደራዊ ስኬት” ሲሉ አሞካሽተው፣ ቴህራን በፍጥነት ሰላም እንድትፈጥር ወይም “ከዚህ የባሰ” ጥቃት እንደሚደርስባት አስጠንቅቀዋል።
   • አሜሪካ ቢ-2 አውሮፕላኖቿን በመጠቀም ወደ መሬት ሰርስረው የሚገቡ ቦምቦችን በመጠቀም ድብደባ መፈፀሟ የተገለፀ ሲሆን የአገሪቱ መከላከያ በጉዳዩ ላይ ዛሬ መግለጫ ሊሰጥ ይችላል።
   • የኢራን የመንግሥትመገናኛ ብዙኃን ፎርዶ በከፊል "በጠላት ጥቃት ተፈጽሞበታል" ያለ ሲሆን፣የጉዳቱን መጠን ግን አሳንሶ አቅርቧል።

   • ቴህራን ቀደም ሲል አሜሪካ በሁለቱ አገራት ግጭት ውስጥ ጣልቃ የምትገባ ከሆነ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙየአሜሪካን ጦር ሠፈሮች ላይ ጥቃት እንደምታደርስ አስጠንቅቃለች።
   • እስራኤልየአሜሪካን ጥቃት መደሰቷን የገለፀች ሲሆን የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ "ድፍረት የተሞላበት ውሳኔ" እና "የታሪክንሂደት የሚለውጥ" ሲሉ አንቆለጳጵሰውታል።
   • በአሜሪካ ሪፐብሊካኖች የትራምፕን እርምጃ ሲያወድሱ ዲሞክራቶች ደግሞ አሜሪካ ወደ ሌላ "ማብቅያ ወደሌለው" ጦርነት እየገባች ነው ሲሉ አስጠንቅቀዋል።
   • ኢራን አሜሪካ ለፈፀመችው ጥቃት ምላሽ ለመስጠት ሚሳዔሎችን መተኮሷ ተሰምቷል።

   በእስራኤል እና ኢራን ግጭት አዳዲስ መረጃዎችን እና ትንታኔዎችን እንዲሁም ፎቶዎችን እናቀርብላችኋለን አብራችሁ ቆዩ

5. 22 ሰኔ 2025ዲሞክራቶች የትራምፕን እርምጃ 'ያለ ኮንግረስ ፍቃድ' የተደረገ ጣልቃ ገብነት ሲሉ አወገዙ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   አንዳንድ ዲሞክራት ሕግ አውጭዎች አሜሪካ የኢራን የኒውክሌር ተቋማት ላይ የፈፀመችውን ድብደባ ያለ ኮንግረስ ይሁንታ የተፈፀሙ ናቸው ሲሉ አወገዙ።

   የኮንግረስ አባሏ አሌክሳንድሪያ ኦካሲዮ ኮርትዝ ይህ ሕገ መንግሥቱን እና የኮንግረሱን ሥልጣን "በከባድ ሁኔታ መጣስ" እና "ፍፁም እናግ ልጽ በሆነ መልኩ ክስ ለመመስረት የሚያስችል ነው" ብለዋል።

   በኤክስ ገጻቸው ላይ “ለትውልድ ሊከተለን የሚችል ጦርነት ለመክፈት በግዴለሽነት አደጋ ላይ ጥለውናል” ብለዋል።

   የአሜሪካ የኮንግረስ አባሏ ራሺዳ ተላይብም የአሜሪካን ሕገ መንግሥትን “በግልፅ መጣስ” ያሉትን ድርጊት አውግዘው ኮንግረስ በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ ጠይቀዋል።

   "በመካከለኛው ምሥራቅ ለአስርት ዓመታት የተካሄደው ማለቂያ የሌለው ጦርነት የት እንዳደረሰን አይተናል፤ሁሉም በ"ጅምላ ጨራሽ መሳሪያ" ውሸት ላይ የተመሰረተ ነበር። ዳግም በዚያ መንገድ አንታለልም” ብለዋል።

   ሌላኛው የኮንግረስ አባል ጂም ማክጎቨርን በበኩሉ ሁኔታውን “እብደት” ብለውታል።

   "ትራምፕ ኢራንን ያለ ኮንግረስ ይኹንታ ደብድበዋል፣ በሕገ ወጥ መንገድ ወደ መካከለኛው ምሥራቅ ጦርነት ጎትቶናል። አሁንም መማር ያለብንን አልተማርንም?"

6. 22 ሰኔ 2025ሐማስ የአሜሪካን 'ግልጽ ጥቃት' አወገዘ

   ሐማስ አሜሪካ በኢራን ላይ የፈጸመችውን የአየር ድብደባ “ግልጽ ጥቃት” ሲል ገልጾታል።

   ሐማስ በመግለጫው ላይ ጥቃቱ "በጉልህ የዓለም አቀፍ ሕግን የጣሰ እና ለዓለም አቀፍ ሰላም እና መረጋጋት ቀጥተኛ አደጋ ነው" ብሏል።

   ሐማስ መስከረም 26/2016 ዓ.ም. በእስራኤል ላይ ጥቃት በማድረስ 1,200 ያህል ሰዎችን መግደሉ ይታወሳል።

   እስራኤል በምላሹ በጋዛ እያካሄደች በምትገኘው ወታደራዊ ጥቃት በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ፍልስጤማውያን ተገድለዋል።

   ሐማስ፣ የፍልስጤም የታጠቀ ቡድን እና የፖለቲካ እንቅስቃሴ ሲሆን በአሜሪካ፣ ዩናይትድ ኪንግደም እና እስራኤልን ጨምሮ በብዙ አገራት በአሸባሪነት ተፈርጇል።

7. 22 ሰኔ 2025የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀኃፊ የአሜሪካን ጥቃት “አደገኛ ማባባስ” ነው አሉ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አሜሪካ በኢራን የኒውለክሌር ተቋማት ላይ ለፈጸመችው ጥቃት ምላሽ ሰጠ።

   የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀኃፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ አሜሪካ የፈጸመችውን ጥቃት “አደገኛ ማባባስ” ሲሉ የገለፁት ሲሆን በአሁኑ ጊዜ “ይህ ግጭት በፍጥነት ከቁጥጥር ውጭ ሊወጣ የሚችልበት ስጋት እየጨመረ ነው፤በሰላማዊ ዜጎች፣ በአካባቢው እና በዓለም ላይ አስከፊ መዘዝ አለው” ብለዋል።

   ዋና ፀኃፊው በኤክስ ልጥፋቸው ላይ "በዚህ አደገኛ ሰዓት ውስጥ የቀውስ ሽክርክሪትን ማስወገድ በጣም አስፈላጊ ነው። ምንም ዓይነት ወታደራዊ መፍትሄ የለም። ብቸኛው አማራች ዲፕሎማሲ ነው። ብቸኛው ተስፋ ሰላም ነው" ሲሉ አስፍረዋል።

8. 22 ሰኔ 2025የእስራኤል ውጪ ጉዳይ ሚኒስትር የትራምፕ ስም በታሪክ መዝገብ ላይ በወርቅ ይጻፋል አሉ

   የእስራኤል ውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ጌዲዮን ሳኣር አሜሪካ በኢራን የኒውክሌር ተቋማት ላይ ጥቃት መፈጸሟን ተከትሎ የትራምፕ ስም በታሪክ መዝገብ ላይ በወርቅ ይጻፋል አሉ።

   በኤክስ ገጻቸው ላይ በለጠፉት በዚህ አስተያየታቸው ፕሬዚደንቱ ጥቃቱን ለመፈጸም “ድፍረት የተሞላበት ውሳኔ” በመውሰዳቸው አሞካሽተውታል።

   አክለውም የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒሰትር ኔታንያሁ ይህንን “ታሪካዊ ውሳኔ” መርተውታል ብለዋል።

9. 22 ሰኔ 2025የአሜሪካው ፕሬዚደንት እና ባለሥልጣኖቻቸው በኢራን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት በቀጥታ ሲከታተሉ

   የአሜሪካው ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ እና ሌሎች ባለሥልጣናት በኢራን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት በቀጥታ ሲከታተሉ የሚያሳዩ ምስሎች ወጥተዋል።

   በጥቃቱ ሦስት የኢራን የኒውክሌር ተቋማት በቦምብ መደብደባቸው የተገለፀ ሲሆን ከእነዚህ መካከልም ፎርዶ ይገኝበታል።

   እስካሁን ድረስ በፎርዶ ላይ ስለደረሰው የጉዳት መጠን ኢራን ያለችው ነገር የለም።

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   

   የፎቶው ባለመብት, THE WHITE HOUSE

   

   የፎቶው ባለመብት, THE WHITE HOUSE

   

   የፎቶው ባለመብት, THE WHITE HOUSE

   

   የፎቶው ባለመብት, THE WHITE HOUSE

10. 22 ሰኔ 2025አሜሪካ በኢራን የኒውክሌር ተቋማት ላይ ጥቃት ፈጸመች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአሜሪካው ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ የአሜሪካ መከላከያ ኃይል በኢራን ሦስት የኒውክሌር ተቋማት ላይ የቦምብ ድብደባ መፈፀሙን ተናገሩ።

    ፕሬዚደንቱ ለመካከለኛው ምሥራቅ ግጭት የሁለት ሳምንት ጊዜ ሰጥተው የነበረ ቢሆንም፣ ይህንን በተናገሩ በሁለተኛው ቀን ጥቃት ፈጽመዋል።

    ይህ የአሜሪካ ጥቃት በኢራን እና በእስራኤል መካከል ያለውን ግጭት እንዳያባብሰው ተሰግቷል።

    ዶናልድ ትራምፕ ከጥቃቱ በኋላ በዋይት ሐውስ በሰጡት አጭር መግለጫ “አስታውሱ፣ በርካታ ዒላማዎች ገና ይቀሩናል። በሁሉም መመዘኛ የዛሬው ምሽቱ ከባዱ እና ደግሞ በጣም አደገኛው ነበር” ብለዋል።

    ፕሬዚደንቱ በዚሁ ንግግራቸው “ሠላም በፍጥነት የማይመጣ ከሆነ ወደ ሌሎቹ ዒላማዎችቻው በፍጥነት እና በክህሎት እንሄዳለን” ሲሉ ዝተዋል።

    ዛሬ አሜሪካ ጥቃት ከፈጸመችባቸው የኒውክሌር ተቋማት መካከል አንዱ በተራራዎች መካከል የተደበቀው ፎርዶ ይገኝበታል።

    በተቋሙ ላይ ስለደረሰው ጉዳት እስካሁን የታወቀ ነገር የለም።

11. 21 ሰኔ 2025የእስራኤል እና የኢራን ግጭትን በተመለከተ የወጡ የቅርብ መረጃዎች

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የእስራኤል እና የኢራን ግጭትን በተመለከተ ዛሬ አዳዲስ መረጃዎች እየወጡ ነው። የተወሰኑትን እናጋራችሁ፡-

    በኢራን

    • የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ የአሜሪካ በግጭቱ መሳተፍ "እጅግ አደገኛ ነው" ሲሉ አስጠንቅቀዋል።
    • ለዲፕሎማሲያዊ ንግግር ከኢራኑ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አጋርቺ ጋር በኢስታንቡል የተገናኙት የቱርኩ ፕሬዚደንት ሪሲፕ ጣይብ ኤርዶጋን፣ "እስራኤል ለመካከለኛው ምሥራቅ ሰላም ትልቋ እንቅፋት ናት" ብለዋል።
    • የኢራን ጤና ሚኒስቴር ከስምንት ቀናት በፊት ግጭቱ ከተቀሰቀሰበት ጊዜ አንስቶ ቢያንስ 430 ሰዎች መገደላቸውን ገልጿል።

    በእስራኤል

    • የእስራኤል ጦር ዒላማ አድርጎ በፈፀመው ጥቃት ሁለት የኢራን የጦር አዛዦችን መግደሉን አስታውቋል።እነዚህም የሃማስ አስተባባሪ ሳኢድ ኢዛድ እና የኩዱስ ኃይል አዛዥ የሆኑት ቤህናም ሻህሪያሪ ናቸው ብሏል።
    • የእስራኤል መከላከያ ኃይል ስምንት የኢራን ድሮኖች ዛሬ ጠዋት ላይ ወደ እስራኤል የአየር ክልል መብረራቸውን ገልጿል።
    • እስራኤል ግጭቱ ከጀመረ አንስቶ በልብ ህመም የሞተን ጨምሮ 25 ሰዎች መገደላቸውን እና 2ሺህ 517 ሰዎች መቁሰላቸውን አስታውቃለች።

    በሌላ በኩል ደግሞ የአሜሪካ የብሔራዊ ደኅንነት ዳይሬክተር ቱልሲ ጋባርድ አሁን ላይ ኢራን “በሳምንታት ውስጥ” ኒውክሌር ልትሰራ ትችላለች ብለው እንደሚያምኑ ተናግረዋል።

    ፕሬዚደንት ትራምፕ ግን ኢራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ እየገነባች ስለመሆኗ ምንም ዓይነት መረጃ ባለመኖሩ የብሔራዊ ደኅንነት ዳይሬክሯ “ ተሳስተዋል” ሲሉ ትናንት ለጋዜጠኞች ተናግረዋል።

12. 21 ሰኔ 2025"እስራኤል ለመካከለኛው ምስራቅ ሰላም ትልቁ እንቅፋት ናት"- የቱርክ ፕሬዚዳንት

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ኢራንና አሜሪካ ሊያደርጉት ከነበረው አዲስ ዙር የኒውክሌር ድርድር ሊጀመር ሲል እስራኤል በኢራን ጥቃት መፈጸሟ ሆን ብላ “ውይይቱን ለማበላሸት” እንደሆነ የቱርኩ ፕሬዚዳንት ረሲብ ጣይብ ኤርዶጋን ተናገሩ።

    የቱርኩ ፕሬዚዳንት ይሄንን ያሉት የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በተገኙበት በኢስታንቡል በተካሄደው የዲፕሎማቲክ ጉባዔ ላይ ባደረጉት ንግግር ነው።

    ኤርዶጋን የእስራኤልን “የሽፍተኝነት ተግባር” አውግዘው ፤ መካከለኛውን ምስራቅ ለማተራመስ እየሞከረች ነው ሲሉ ወቅሰዋል።

    የኔታንያሁ መንግሥት “ለአካባቢው ሰላም ትልቁ እንቅፋት መሆኑን እያረጋገጠ ነው” ነው ሲሉ ፕሬዚዳንት ኤርዶጋን ተችተዋል።

    አክለውም “የኔታንያሁ መንግሥት ሰኔ 6 ላይ የፈጸመው ጥቃት የድርድር ሂደቱን ለማዳከም ያለመ ነው” ብለዋል።

13. 21 ሰኔ 2025ኢራን፣ በእስራኤል ጥቃት እስካሁን ቢያንስ 430 ሰዎች መገደላቸውን አስታወቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ኢራን ግጭቱ ከተጀመረበት፣ ከሰኔ 6/ 2017 ዓ.ም ጀምሮ በእስራኤል ጥቃት ቢያንስ 430 ሰዎች መገደላቸውን አስታወቀች።

    ከሟቾች በተጨማሪም 3 ሺህ 500 ሰዎች መቁሰላቸውን የኢራን ጤና ሚኒስትርን ዋቢ አድርጎ ኑር የዜና ወኪል ሪፖርት አድርጓል።

    በግጭቱ የተገደሉ ሰዎችን በተመለከተ ሚኒስትሩ ከቀናት በኋላ ያወጣው ይፋዊ አኃዝ ነው።

    ሚኒስቴሩ ባለፈው ሳምንት እሁድ ቢያንስ 224 ሰዎች መገደላቸውን ገልጾ ነበር።

    የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች በበኩላቸው በጥቃቱ የተገደሉ ሰዎችን ቁጥር 657 አድርሶታል።

    በእስራኤል ደግሞ ግጭቱ ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ኢራን ባስወነጨፈቻቸው ሚሳኤሎች አንዲት በልብ ድካም የሞተችን ጨምሮ 25 ሰዎች መገደላቸው ተገልጿል።

    እንዲሁም 2 ሺህ 517 ሰዎች መቁሰላቸውን እስራኤል አስታውቃለች።

14. 21 ሰኔ 2025በእስራኤል ጥቃት የተመቱት የአያቶላህ ኻሜኒ አማካሪ መትረፋቸው ተነገረ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    እስራኤል በቴህራን ጥቃት በጀመረችበት፣ ከዘጠኝ ቀናት በፊት ተመትተው የነበሩት እና ተገድለዋል ተብሎ ታስቦ የነበረው የኢራን ጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ አማካሪ አሊ ሻምካኒ መትረፋቸውን የኢራን መንግሥታዊ ሚዲያ ዘግበዋል።

    የቀድሞ የደህንነት ኃላፊ አሊ ሻምካኒ በእስራአል ጥቃት የደረሰባቸው ሰኔ 6/ 2017 ዓ.ም ነበር። አማካሪው በአሁኑ ወቅት በሆስፒታል ውስጥ በማገገም ላይ እንደሆኑ እና በተረጋጋ የጤና ሁኔታ ላይ እንደሚገኙ መንግሥታዊ የኢራን የዜና ወኪል ዘግቧል።

    በሻምካኒም ኤክስ ገጻቸው ላይ ዛሬ ጥዋት በተለጠፈ ጽሁፍ ከጥቃቱ ተርፌያለሁ ብለዋል።

    “ቆስዬ መትረፍ እጣ ፈንታዬ ነበር፤ እናም ተርፌያለሁ። ጠላቶቻችንም ጥላቻቸው ይቀጥላል። ለኢራን መቶ ጊዜ ራሴን እሰዋለሁ” ይላል።

15. 21 ሰኔ 2025እስራኤል አዲስ በፈጸመችው ጥቃት የኢራን ጦር ከፍተኛ አዛዥ መግደሏን አስታወቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የእስራኤል መከላከያ ሚኒስትር እስራኤል ካትዝ አገራቸው በኢራኗ ቆም ከተማ በአፓርታማ ላይ በፈጸመችው ጥቃት የኢራን ከፍተኛ የጦር አዛዥ መገደላቸውን ተናገሩ።

    ሚኒስትሩ አዛዡ ሳኢድ ኢዛዲ ሐማስን በማስታጠቅ እና የገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ኃላፊነት ነበራቸው ሲሉ ቅዳሜ ዕለት መናገራቸውን የአገር ውስጥ ሚዲያዎች አና ሮይተርስ ዘግቧል።

    “ይህ ለእስራኤል የስለላ እና የአየር ኃይል ትልቅ ስኬት ነው። ፍትህ ለተገደሉት እና ለታጋቾች። የእስራኤል ረጅም ክንድ ጠላቶቿን ሁሉ ይደርሳል” ብለዋል።

    ሳኢድ ኢዛዲ የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ቅርንጫፍ የሆነው ኃያሉ 'ቁድስ ፎርስ' አባል ነበሩ። ይህ ቅርንጫፍ በቀጣናው ያሉ የኢራን አጋር ታጣቂዎችን ድጋፍ ማድረግን ጨምሮ በውጭ አገራት ያሉ እንቅስቃሴዎችን በበላይነት የሚያይ ነው።

16. 21 ሰኔ 2025ትራምፕ የአገራቸው የብሔራዊ መረጃ በኢራን ኒውክሌር መርሃ ግብር ላይ ያለው መረጃ የተሳሳተ ነው አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የአሜሪካ ብሔራዊ መረጃ ዳይሬክተር ኢራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ እየገነባች እንደሆነ የሚጠቁም ምንም መረጃ የለም ማለታቸውን አስመልክቶ ጥያቄ የቀረበላቸው ፕሬዚዳንት ትራምፕ “የተሳሳተ መረጃ ነው” የሚል ምላሽ ሰጡ።

    የብሔራዊ መረጃ ዳይሬክተር የኢራን የኒውክሌር መርሃ ግብርን ገምግመው የጦር መሳሪያ የሚጠቁም ምንም መረጃ እንደሌለ መናገራቸውን ተከትሎ እርስዎ ምን መረጃ አለዎት? የሚል ጥያቄ ትራምፕ ተጠይቀዋል።

    "ይህ ከሆነ የስለላ ማህበረሰቡ ተሳሳቷል፤ ከመረጃ ማህበረሰቡ ውስጥ ማን ነው እንዲህ ያለው” ሲሉ ትራምፕ በምላሹ ጥያቄ አቅርበዋል

    የጠየቃቸው ሪፖርተር ይህንን ያሉት የብሔራዊ መረጃ ዳይሬክተሯ ቱልሲ ጋባርድ መሆናቸውን በነገራቸው ወቅት

    “ተሳስታለች” የሚል ፈጣን ምላሸ ሰጥተዋል።

    ጋባርድ የአሜሪካ የመረጃ ኤጀንሲዎች ኢራን በአውሮፓውያኑ 2003 ዕግድ የተጣለባትን የኒውክሌር የጦር መሳሪያ መርሃ ግብር አለመቀጠሏን ማረጋገጣቸውን በመጋቢት ወር ለኮንግረሱ አስረድተው ነበር።

    ኢራን የኒውክሌር ማበልጸግ ስራዋን ለሲቪል አላማዎች እንደምትጠቀምበት ስታስታውቅ ቆይታለች።

17. 21 ሰኔ 2025የእስራኤል ጦር ኢራንን ለማጥቃት ለዓመታት አቅዶ መዘጋጀቱን አስታወቀ

    

    የፎቶው ባለመብት, IDF

    የእስራኤል መከላከያ ኃይል በኢራን ላይ ጥቃት ለመፈጸም ለአመታት ዝግጅት ማድረጉን አስታወቀ።

    የእስራኤል ጦር ኃይል ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም ኢያል ዛሚር ከቅርብ ወራት ወዲህ ይህ የጥቃት ዝግጅት “ከበድ ባለ ሚስጥራዊ ሁኔታ” እንዲፋጠን ተደርጓል ብለዋል።

    ዝርዝር መረጃ ያልሰጡት ኤታማዦር ሹሙ ወታደራዊ ዘመቻው ሊሳካ የቻለው “ተግባራዊ እና ስትራቴጂካዊ ሁኔታዎች በመጣጣማቸው ነው” ብለዋል።

    አክለውም ይህ ጥቃት ቢዘገይ ኖሮ “እነዚህ ሁኔታዎች ሊታጡ እንደሚችሉ” እና እስራኤልን አደጋ ላይ የሚጥል ነው ብለዋል።

    “ለከባድ እና ድንገተኛ ጥቃት ምስጋና ይግባውና ድንቅ ውጤቶችን አስመዝግበናል” ብለዋል።

18. 21 ሰኔ 2025ኢራን ዲፕሎማሲውን የምታጤነው የእስራኤል ጥቃት ሲቆም እንደሆነ አስታወቀች

    

    የኢራኑ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አርጋቺ አገራቸው “የእስራኤል ጥቃት ሲቆም ብቻ ነው ወደ ዲፕሎማሲው የምትመለሰው” ሲሉ ከፈረንሳይ፣ ዪናይትድ ኪንግደም፣ ጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ጋር ባደረጉት ውይይት ተናገሩ።

    ሚኒስትሩ “ጥቃት ፈጻሚው ላደረሳቸው አሰቃቂ ወንጀሎች ተጠያቂ ሊሆን ይገባል” ሲሉም አቋማቸውን አስረድተዋል።

    ሚኒስትሩ የኢራን የኒውክሌር መርሃ ግብር ሰላማዊ እንደሆነ እና በጣቢያዎቹ ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶች አለም አቀፍ ህግን የጣሰ ነው ሲሉም ገልጸዋል።

    ኢራን “ራሷን የመከላከል ህጋዊ መብቷን መጠቀሟን ትቀጥላለች” ያሉት ሚኒስትሩ አክ “የኢራን የመከላከል አቅም ለድርድር የማይቀርብ መሆኑን ግልጽ አደርጋለሁ ሲሉ አስረድተዋል።

    የፈረንሳዩ ፕሬዚዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ከእስራኤል ጋር ያለውን ግጭት ለማስቆም ፈረንሳይን ጨምሮ አውሮፓውያኑ አገራት ለኢራን የዲፕሎማሲ ፕሮፖዛል እንደሚያቀርቡ ተናግረው ነበር።

    በአራት ዋና ዋና ክፍሎች ተዋቅሯል የተባለው ፕሮፖዛል፦

    • የዓለም አቀፉየአቶሚክ ኤነርጂ ኤጀንሲ (IAEA) በኢራን ስራውን እንዲጀምር እና የዩራኒየምን ማበልጸግ ስራ ወደ ዜሮ ማሸጋገር
    • የኢራንን የባለስቲክ ሚሳኤልእንቅስቃሴ መቆጣጠር
    • ኢራን በቀጣናው ላሉተዋጊ ቡድኖች የምታደርገውን የገንዘብ ድጋፍ በተመለከተ
    • በኢራን ውስጥ ያሉ “ታጋቾችን” ነጻ ማውጣት ይህም በኢራን እስር ቤቶች ውስጥ የታሰሩ የውጭ ዜጎችን የሚመለከት ነው

19. 21 ሰኔ 2025ፕሬዚዳንት ፑቲን ለእስራኤል እና ኢራን ግጭት መፍትሄ ማግኘት ይቻላል አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ለእስራኤል እና ኢራን ግጭት መፍትሄ ማግኘት እንደሚቻል እና ሩሲያ ሁለቱንም አገራት በማናገር ላይ መሆኗን አሳወቁ።

    ፕሬዚዳንት ፑቲን በሴንት ፒተርስበርግ ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ መድረክ ላይ ባደረጉት ንግግር “የራሳችን ፕሮፖዛል አለን” ሲሉ መናገራቸውን ቢቢሲ ሞኒተሪንግ ዘግቧል።

    ሆኖም “በምንም መንገድ ቢሆን እያደራደርን እንዳልሆነ ሊታወቅ ይገባል። አሁን እያደረግን ያለነው ሃሳቦችን ማቅረብ ነው” ብለዋል።

    ፑቲን አክለውም “ለሁለቱም አገራት ተቀባይነት ያላቸው መፍትሄዎችን ማግኘት ይቻላል። በኔ አስተያየት እንዲህ አይነት መፍትሄ አለ” ሲሉም አስረድተዋል።