ፕሬዝዳንት ትራምፕ፤ ኢራን መደራደር ብትፈልግም አሜሪካ ዝግጁ አይደለችም አሉ

የቀጥታ ሽፋን

1. 11 መጋቢት 2026ጉዳት ደርሶባቸዋል የተባሉት አዲሱ የኢራን ጠቅላይ መሪ ደኅና መሆናቸው ተነገረ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   አዲሱ የኢራን ጠቅላይ መሪ ሞጅታባ ኻሜኒ ጉዳት ደርሶባቸዋል መባሉን ተከትሎ የኢራን ፕሬዝዳንት ልጅ “በደኅና ሁኔታ” ላይ እንደሚገኙ አስታወቀ።

   የፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን ወንድ ልጅ ይህንን የጠቅላይ መሪውን ደኅንነት የሚያረጋግጥ መረጃን ያወጣው አዲሱ ጠቅላይ መሪ ጉዳት ደርሶባቸዋል የሚል ዜና መሠራጨቱን ተከትሎ ነው።

   ዩሱፍ ፔዜሽኪያን በቴሌግራም ገጹ ላይ ጠቅላይ መሪው ጉዳት እንደደረሰባቸው የሚገልጹ “ሪፖርቶችን አይችላሁ” በማለት፣ ነገር ግን ሞጅታባ ደኅና መሆናቸውን ማረጋገጡን ጽፏል።

   "የቅርብ ግንኙነት ያላቸውን በርካታ ጓደኞቼን ጠይቄ እንደነገሩኝ፣ በፈጣሪ ጸጋ ያለምንም ችግር በደኅና ሁኔታ ላይ ናቸው” ሲል ቴሌግራም ላይ አስፍሯል።

   ነገር ግን ጠቅላይ መሪው ሥልጣኑን እንዲረከቡ በሊቃውንት ጉባዔ ከተሰየሙ በኋላ በይፋ ለሕዝብ አለመታየታቸው፣ ንግግር አለማድረጋቸው እና መግለጫ አለመስጠታቸው በደኅንነታቸው ላይ ጥያቄን አስነስቷል።

2. 11 መጋቢት 2026በኢራን የባሕር ኃይል መርከቦች ላይ የተፈጸመውን ጥቃት የሚያሳይ ቪዲዮ

   የአሜሪካ ጦር ሠራዊት ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንትኮም) በባሕር ላይ ፈንጂ የሚያጠምዱ 16 ጀልባዎችን ጨምሮ በርካታ የኢራን ባሕር ኃይል መርከቦችን መደምሰሱን አስታውቋል።

   በሆርሙዝ ወሽመጥ አቅራቢያ ጥቃት ከተፈጸመባቸው የኢራን ባሕር ኃይል ንብረት ከሆኑ መርከቦች መካከል የተወሰኑት የሚያሳይ ቪዲዮ ወታደራዊ ዕዙ ይፋ አድርጓል።

   በተያያዘ ዘገባ እዚህ ያንብቡ የኢራን አዲሱ ጠቅላይ መሪ ፈተናዎች፡ ጦርነት፣ ቅቡልነት እና ሥልጣን

3. 11 መጋቢት 2026የኢራን ፖሊስ አዛዥ ሰልፍ የሚወጡ ተቃዋሚዎችን እንደ “ጠላት” እንደሚስተናገዱ አስጠነቀቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Public domain

   የኢራን ፖሊስ አዛዥ አህማድሬዛ ራዳን፤ “በጠላት ጥያቄ” መሠረት የአገሪቱን መንግሥት ለመቃወም በጎዳና ላይ ሰልፍ የሚወጡ ኢራናውያንን የሚስተናገዱት እንደ “ጠላት” እንደሚሆን ተናገሩ።

   “በጠላት ጥያቄ መሠረት የሆነ ሰው የሚመጣ ከሆነ እንደ ተቃዋሚ ወይም እንደ ሌላ አካል አንቆጥራቸውም። ጠላትን እንደምናስተናግደው እነርሱንም እናስተናግዳቸዋለን፤ ለጠላት ምላሽ በምንሰጥበት መንገድ ምላሽ እንሰጣቸዋልን” ሲሉ ለአገሪቱ የመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ተናግረዋል።

   የፖሊስ አዛዡ፤ “ሁሉም ኃይሎቻችን ጣቶቻቸው ቃታው ላይ ነው፤ [አብዮቱን] ለመከላከል ዝግጁ ናቸው”ብለዋል።

   የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እሑድ ዕለት ባስተላለፉት መልዕክት ኢራናውያን የአገሪቱን መንግሥት ለመጋፈጥ እንዲነሱ አሳስበው ነበር። ኔታንያሁን ጨምሮ የተለያዩ የእስራኤል ባለሥልጣናት ጦርነቱ የኢራን መንግሥት እንዲቀየር ሊያደርግ ይችላል የሚል ተስፋ እንዳላቸው ተናግረዋል።

   ባለፈው ታኅሣሥ ላይ ኢራን ከፍተኛ አገር አቀፍ ጸረ መንግሥት ተቃውሞ አስተናግዳ ነበር። የአገሪቱ መንግሥት ተቃውሞውን ለማፈን በእስላማዊ ሪፐብሊኩ ታሪክ አስከፊ የተባለውን እርምጃ ወስዷል።

   መቀመጫውን በአሜሪካ ያደረገው የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች የዜና ወኪል ‘ሂራና’፤ ከተቃውሞው ጋር በተያያዘ ቢያንስ 7,000 ሰዎች እንደተገደሉ ማረጋገጡን ገልጿል።

4. 11 መጋቢት 2026በኢራን ጦርነት 140 ገደማ የአሜካ ወታደሮች እንደተጎዱ ተገለጸ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   አስራ አንደኛ ቀኑን በያዘው የኢራን ጦርነት፤ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ 140 ገደማ የአሜሪካ ወታደሮች እንደተጎዱ የአገሪቱ መከላከያ ሚኒስቴር ገለጸ።

   የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ ቃል አቀባይ ሻን ፓርኑል ባወጡት መግለጫ “ኦፕሬሽን ኢፒክ ፊውሪ ከተጀመረ አንስቶ ከ10 በላይ በሚሆኑ ቀናት በተፈጸሙ ተከታታይ ጥቃቶች 140 እንደሚደርሱ የተገመቱ የሠራዊት አባላት ተጎድተዋል” ብለዋል።

   እንደ ፔንታጎን መረጃ ከእነዚህ ውስጥ “አብዛኛዎቹ ጉዳቶች አነስተኛ የሚባሉ” ናቸው። 108 ያህል የሠራዊት አባላትም ወደ መደበኛ ሥራቸው ተመልሰዋል ተብሏል።

   “ስምንት የሠራዊት አባላት ከፍተኛ ጉዳት ደርሶባቸዋል፤ ከፍተኛ ደረጃ ያለው ሕክምና እያገኙ ነው” ብለዋል።

   በአሜሪካ እና እስራኤል ዘመቻ የተከፈተባት ኢራን በወሰደችው የአጸፋ ጥቃት በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ አሜሪካ የጦር ሰፈሮችን ዒላማ አድርጋለች። ጦርነቱ በተጀመረ ማግሥት ኩዌት ውስጥ በተፈጸመ የድሮን ጥቃት ስድስት አሜሪካውያንን መገደላቸው ይታወሳል።

   ከጦር ሠፈሮችም በተጨማሪ ኢራን በባሕረ ሰላጤው አገራት የሚገኙ ሆቴሎችን፣ አየር ማረፊያዎችን፣ የነዳጅ መሠረተ ልማቶችን አጥቅታለች።

5. 11 መጋቢት 2026የጸጥታው ምክር ቤት ከኢራን ጦርነት ጋር በተያያዘ የቀረቡለት ተፎካካሪ ረቂቆች ላይ ድምፅ ሊሰጥ ነው

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት፤ የኢራን ጦርነትን እና በቀጣናው ያለውን ተጽዕኖ በተመለከተ በተለያዩ ወገኖች የቀረቡለትን ተፎካካሪ የውሳኔ ሐሳቦች ዛሬ በሚያደርገው ስብሰባ እንደሚያጸድቅ ይጠበቃል።

   በባሕረ ሰላጤው አገራት ለምክር ቤቱ የቀረበው የመጀመሪያው ውሳኔ ኢራን ዮርዳኖስን ጨምሮ በቀጣናው አገራት ላይ የምትፈጽመውን የአጸፋ ጥቃት የሚያወግዝ ነው።

   በምክር ቤቱ የኢራን አጋር የሆነችው ሩሲያ ደግሞ ይህንን የሚፎካከር ረቂቅ አቅርባለች። ኢራንን፣ እስራኤልንም ሆነ አሜሪካን በስም የማይጠቅሰው የሩሲያ ረቂቅ፤ በንጹኃን ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶችን በሙሉ ያወግዛል። ሁሉም አካላት ውጊያ እንዲያቆሙ እና ወደ ድርድር እንዲመለሱም ያሳስባል።

   የጸጥታ ምክር ቤቱ ጦርነቱ እንደተጀመረ ካደረገው አስቸኳይ ስብሰባ በኋላ የውሳኔ ሐሳቦች ላይ ድምጽ ሲሰጥ ይህ የመጀመሪያው ይሆናል።

   በመጀመሪያው ስብሰባ ላይ ንግግር ያደረጉት አንቶኒዮ ጉቴሬዝ እስራኤል እና አሜሪካ በኢራን ላይ የፈጸሙት ጥቃት እንዲሁም ኢራን በቀጣናውም አገራት ላይ የወሰደችው የአጸፋ ምላሽ የተመድን ቻርተር የሚጥስ እንደሆነ ገልጸው ነበር።

   አሁን የቀረበውን ረቂቅ ከ90 በላይ አገራት ድጋፍ ሰጥተውታል። ረቂቁ፤ በኢራን እና በአጋሮቿ አማካኝነት በባሕረ ሰላጤው አገራት እንዲሁም ዮርዳኖስ ላይ የሚፈጸመው ጥቃት እና ዛቻ በአስቸኳይ እንዲቆም ይጠይቃል።

   በተጨማሪም ኢራን ወሳኝ በሆነው የሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል የሚደረገውን ዓለም አቀፍ ጉዞ ለመዝጋት ወይም በጉዞው ላይ ጣልቃ ለመግባት የምትወስዳቸውን ማንኛውም እርምጃ ወይም ማስፈራሪያም ያወግዛል።

6. 11 መጋቢት 2026አሜሪካ በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የኢራን ፈንጂ አጥማጅ መርከቦችን መምታቷን አስታወቀች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   አሜሪካ፤ የዓለም አንድ አምስተኛ ነዳጅ በሚተላለፍበት ሆርሙዝ ወሽመጥ አካባቢ የሚንቀሳቀሱ 16 የባሕር ላይ ፈንጂ አጥማጅ መርከቦችን ጨምሮ በርካታ የኢራን ባሕር ኃይል መርከቦችን ማውደሟን አስታወቀች።

   የአሜሪካ ጦር ማዕከላዊ ዕዝ ባወጣው መረጃ፤ በሆርሙዝ ወሽመጥ የሚንቀሳቀሱ 16 ፈንጂ አጥማጆች “ተወግደዋል” ብሏል። ማዕከላዊ ዕዙ፤ መርከቦቹ ጥቃት ሲፈጸምባቸው ያሳያል የተባለ ቪዲዮም ለቅቋል።

   የሆርሙዝ ሰርጥ መዘጋት የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ እንዲጨምር ያደረገ ሲሆን የአሜረካ ጦር ወሽመጡ ተከፍቶ እንዲቆይ ለማድረግ ሌሎች አማራጮችን እያዘጋጀ እንደሆነ ዋይት ሀውስ ገልጿል።

   አሜሪካ የአሁኑን ጥቃት የፈጸመችው የመከላከያ ሚኒስትሩ ፒት ሄግሴት በትናንትናው ዕለት እስካሁን ጥቃት ከተፈጸመባቸው ቀናት “እጅግ የከበደው” ቀን እንደሚሆን ከተናገሩ በኋላ ነው።

   አንድ ከፍተኛ የኢራን የደኅንነት ኃላፊ ግን አገራቸው በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ “ረብ የለሽ ዛቻ” እንደማትሸበር ተናግረው ነበር።

   መከላከያ ሚኒስቴትሩ ሄግሴት፤ አሜሪካ የኢራንን የሚሳዔል ክምችት፣ የሚሳዔል ማስወንጨፊያ እና የመከላከያ ኢንዱስትሪዎችን የማውደም እቅድ እንደያዘች ተናግረዋል። የኢራን ባሕር ኃይልን ማውደም እና ኢራን በቋሚነት የኒውክሌር መሣሪያ እንዳይኖራት ማድረግም ከግቦቹ መካከል ተጠቅሰዋል።

   ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ ኢራን የተኮሰቻቸው መሣሪያዎች ብዛት ጦርነቱ ከተጀመረ ወዲህ ዝቅተኛው ሆኖ እንደተመዘገበም ገልጸዋል።

   የአሜሪካ ጥምር ጦር አዛዦች ሊቀመንበር የሆኑት ጄነራል ዳን ኬይንም በተመሳሳይ፤ የኢራን የባለስቲክ ሚሳዔል ጥቃቶች ቁጥር እየቀነሰ መምጣቱን ገልጸዋል።

   ጥቃቶቹ "ከተጀመሩበት ጊዜ አንጻር በ90 በመቶ ቀንሰዋል፤ የአንድ አቅጣጫ ተዋጊ ድሮኖች ደግሞ ዘመቻው ከተጀመረ ወዲህ በ83 በመቶ ቀንሰዋል" ብለዋል።

   የመከላከያ ሚኒስትሩ ሄግሴት፤ ጦርነቱ ሊያበቃ የሚችልበትን ጊዜ ከመግለጽ ተቆጥበዋል። “አቅማችን ማለቂያ የለሽ ነው” ያሉት ሚኒስትሩ ጦርነቱ ምን ያህል ይቆያል የሚለው የሚወሰነው ግን በፕሬዝዳንቱ እንደሆነ ገልጸዋል።

7. 10 መጋቢት 2026ቪዲዮ፡ የኢራን ጥቃት በባህሬን ነዳጅ ማጣሪያ ላይ

   ኢራን በዙሪያዋ በሚገኙ የአሜሪካ ሠራዊት ጦር ሰፈርን በሚያስተናግዱ እና የአሜሪካ ወዳጅ በሆኑ አገራት ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት ቀጥላለች።

   የኢራን ጥቃት የተለያዩ ተቋማትን ዒላማ ያደረጉ ናቸው። ከእነዚህ መካከል የነዳጅ ማውጫዎች፣ ማጣሪያዎች እና ማስተላለፊያዎች ዋነኞቹ ናቸው።

   የአሜሪካ ባሕር ኃይል ሰፈር የሚገኝባት ትንሿ የደሴት አገር ባህሬን ከጦርነቱ መጀመር አንስቶ በኢራን ጥቃት ሲፈጸምባት ቆይቷል።

   ይህ ቪዲዮ ባህሬን በሚገኘው ሲትራ አካባቢ ባለው የነዳጅ ማጣሪያ ላይ የተፈጸመው ጥቃት የፈጠረውን ከባድ ጭስ ያሳያል።

8. 10 መጋቢት 2026በአሜሪካ እና በእስራኤል የተፈጸሙ ጥቃቶች በኢራን መገናኛ ብዙኃን

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የኢራን መገናኛ ብዙኃን በዛሬው ዕለት እስራኤል እና አሜሪካ በማዕከላዊ ቴህራን በሚገኝ “አውራ ጎዳና” ላይ ጥቃት ፈጽመው አምስት ሰዎች መገደላቸውን እና ሰባት መኪኖች መቃጠላቸውን ገለጹ። በዚህም ሳቢያ አውራ ጎዳናው ለእንቅስቃሴ ዝግ ሆኗል ተብሏል።

   በተጨማሪም አንድ ባለሥልጣን እንደተናገሩት በጥቃቱ ሲቪል አካባቢዎች ዒላማ መሆናቸውን በመጥቀስ 265 መኖሪያ እና የንግድ ቤቶች ጉዳት ደርሶባቸዋል ብለዋል።

   አካባቢው በእስራኤል እና በአሜሪካ ዒላማ የተደረገው የኢራን አብዮታዊ ዘብ ጦር ሰፈር እና የሚሳዔል ማምረቻ ስላለ ነው ሲሉ ገልጸዋል።

   ይህ በእንዲህ እንዳለ የእስራኤል ሠራዊት በኤክስ ገጹ ላይ ቴህራን ውስጥ በሚገኘው የኢማም ሁሴን ዩኒቨርስቲ ውስጥ ከሚገኝ የመሬት በታች መዋቅር ላይ ጥቃት መፈጸሙን ገልጿል።

   ዩኒቨርስቲው ሰኞ ሌሊት ዒላማ የሆነው ከመሬት በታች በሚገኝ ክፍል ውስጥ ተወንጫፊ ጥናት የሚደረግበት እና የሚመረትበት በመሆኑ እንደሆነ ሠራዊቱ ጽፏል።

   የኢማም ሁሴን ዩኒቨርስቲ ከኢራን አብዮታዊ ዘብ ጋር ግንኙነት ያለው ሲሆን፣ የእስራኤል ጦር ደግሞ “የጦር መሳሪያ ምርምር እና ግንባታ የሚካሄድበት ነው” በሚል ይከሳል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

9. 10 መጋቢት 2026በኢራን የአጸፋ ጥቃት በሚሳዔል እና በድሮን የተመቱ አገራት እነማን ናቸው?

   በአሜሪካ እና በእስራኤል ጥቃት ከተከፈተባት ሁለት ሳምንት የሆናት ኢራን የአጸፋ ጥቃት በዙሪያዋ በሚገኙ አገራት ላይ መፈጸሟን ቀጥላለች።

   ኢራን ጥቃት ከከፈቱባት አገራት መካከል አንዷ በሆነችው እስራኤል ላይ በሚሳዔል እና በድሮን ስትደበድብ ቆይታለች። በተጨማሪም የአሜሪካ ጦር ሠራዊትን አስጠግተዋል እንዲሁም የአሜሪካ የቅርብ ወዳጅ ናቸው ባለቻቸው የመካከለኛው ምሥራቅ አገራት ላይ ጥቃት መፈጸሟን ቀጥለላች።

   ቅዳሜ የካቲት 21/2018 ዓ.ም. ጥቃት የተፈጸመባት ኢራን ከፍተኛ ጉዳት ደሶባታል። ጠቅላይ መሪዋን ጨምሮ ሌሎች የአገሪቱ ፖለቲካዊ እና ወታደራዊ መሪዎች ተገድለዋል።

   አሜሪካ ጦርነቱን ለማቆም ኢራን ሙሉ ለሙሉ እጅ መስጠት እንዳለባት ብትገልጽም ኢራን ግን ለሚፈጸምባት ጥቃት አጸፋውን መመለስ ቀጥላለች።

   ከታች ባለው ካርታ ውስጥ ኦማን እና ቱርክ ያተካተቱ ሲሆን፣ እስካሁን የኢራን የሚሳዔል እና የድሮን ጥቃት የተፈጸመባቸው አገራት የትኞቹ ናቸው?

   ተጨማሪ ዘገባ እዚህ ያንብቡ፡ አሜሪካን በጦርነት ማሸነፍ የሚከብዳት ኢራን የምትከተለው የፍልሚያ አማራጭ

   

10. 10 መጋቢት 2026ዛሬ በኢራን ላይ እየተፈጸመ ያለው ጥቃት ከሌላው ቀን “በጣም የከበደ” መሆኑን አሜሪካ አስታወቀች

    

    አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የከፈቱት ጥቃት 11ኛ ቀኑን በያዘበት በዛሬው ዕለት በአሜሪካ በኩል እየተፈጸመ ያለው ጥቃት ከሌሎች ቀናት “በበለጠ ከባድ” መሆኑን የአሜሪካው የመከላከያ ሚኒስትር ተናገሩ።

    ፔት ሄግሴት ዛሬ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ በኢራን ላይ የሚካሄደው ዘመቻ በተጀመረበት መጠን እንደሚቀጥል እና የዛሬው ከፍተኛ መሆኑን አመልክተው፤ በኢራን በኩል የሚሰጠው የአጸፋ ጥቃት እየቀነሰ መሆኑን ገልጸዋል።

    በኢራን ላይ የተከፈተው ጥቃት የአገሪቱን ወታደራዊ አቅም እና ተቋማትን የመደምሰስ እና የማዳካም ግብ እንዳለው የመከላከያ ሚኒስትሩ ተናግረዋል። በዚህም፡

    • የኢራንን የሚሳዔል ክምችት፣ የሚሳዔል ማስወንጨፊያዎችን እና ወታደራዊ ኢንዱስትሪዎቿን ማውደም
    • የኢራንን ባሕር ኃይል መደምሰስ
    • ኢራን በዘላቂነት የኒውክሌር ጦር መሣሪያ እንዳይኖራት መድረግ መሆኑን ሚኒስትሩ ገልጸዋል።
    • በተጨማሪም ሄግሴት ፕሬዝዳንት ትራምፕ ቀደም ሲል የተናገሩትን በማስረገጥ፤ በአሜሪካ እርምጃ ያለማቋረጥ “የጠላትን ኃይል እየደመሰስን ነው” ብለዋል።

    "ዛሬ [ማክሰኞ] በድጋሚ በኢራን ውስጥ በጣም ከባዱ ጥቃት የተፈጸመበት ነው። አብዛኞቹ ተዋጊ ጄቶች፣ አብዛኞቹ ቦምብ ጣይ አውሮፕላኖች፣ አብዛኛው ድብደባ እየተፈጸመ ነው። የምናገኘው መረጃም የተጣራ እና ከመቼውም ጊዜ የበለጠ ነው።”

    የመከላከያ ሚኒስትሩ በተጨማሪም ባለፉት 24 ሰዓታት ኢራን ጦርነቱ ከተጀመረ ወዲህ ዝቅተኛውን ሚሳዔል እንደተኮሰች ተናግረዋል።

    ከሰዓት በኋላ በተካሄደው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች ምላሽ የሰጡት የመከላከያ ሚኒስትር ሄግሴት፤ ከጦርነቱ መጠናቀቅ በኋላ ያለው ሁኔታ “በአሜሪካ ፍላጎት ላይ የሚወሰን” እንደሚሆን እና ኢራን “በኒውክሌር የምታስፈራራበት ገጽታ” አይኖርም ብለዋል።

11. 10 መጋቢት 2026እስራኤል እና አሜሪካ በኢራን ላይ ጥቃት ከከፈቱ ወዲህ 2,339 እስራኤላውያን መጎዳታቸው ተገለጸ

    አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት ከከፈቱ ወዲህ 2,339 የሚሆኑ ሰዎች መጎዳታቸውን የእስራኤል የጤና ሚኒስቴር አስታወቀ። ከተጎዱት ሰዎች መካከል 95 ያህሉ አሁንም ድረስ ሕክምና እየተደረገላቸው መሆኑ ተገልጿል።

    ኢራን በሁለቱ አገራት ጥቃት ከተከፈተባት በኋላ በእስራኤል እና ሌሎች በመካከለኛው ምሥራቅ የአሜሪካ አጋር በሆኑ አገራት ላይ የአጸፋ ጥቃት እየፈጸመች ነው።

    ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ 191 ሰዎች ወደ ሆስፒታል የተወሰዱ ሲሆን፣ አንደኛው ግለሰብ በአስጊ ሁኔታ ውስጥ ይገኛል። ሦስት ሰዎች ከባድ ጉዳት ሲደርስባቸው፣ ሁለት ሰዎች መካከለኛ፣ 172 ሰዎች ደግሞ ውስን ጉዳት ደርሶባቸዋል። 10 ሰዎች ደግሞ በጭንቀት ምክንያት ሕክምና እየተሰጣቸው ነው።

    ዛሬ ከኢራን የተወነጨፈ ሚሳዔል ማክሸፍ እንደተቻለ የተገለጸ ሲሆን፣ ትናንት ሰኞ በተፈጸመ ጥቃት አንድ እስራኤላዊ ሞቷል።

    ከኢራን ወደ ማዕከላዊ እስራኤል ሚሳዔል እንደተተኮሰ እና አካባቢው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች መኖሪያ እንደሆነ ተገልጿል።

    ቢቢሲ በዮርዳኖስ መዲና አማን የአደጋ ጊዜ ጥሪ መሰማቱን ዘግቧል።

    የእስራኤል ከተማ የሆነችው ፓታህ ቲክቫ ከንቲባ ራሚ ግሪንበርግ እንደተናገሩት፣ ሰኞ ዕለት በደረሰ የሚሳዔል ጥቃት ሁለት ሰዎች ሞተዋል። በሌላ አካባቢ ደግሞ አንድ ሰው ከባድ ጉዳት ደርሶበታል።

12. 10 መጋቢት 2026ከኢራን አዲሱ ጠቅላይ መሪ ፊት ያሉት ከባድ ቀናት

    

    የፎቶው ባለመብት, Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

    የኢራንን ከፍተኛ ሥልጣን የተቆጣጠሩት ሞጅታባ ኻሜኒ ሁኔታዎች ውስብሰብ ናቸው። ኢራን ከዩናይትድ ስቴትስ እና ከእስራኤል ጋር ውጊያ ውስጥ ገብታለች።

    ሥርዓቱ በቅርቡ አገዛዙን በመቃወም በመላ አገሪቱ የተካሄደው ሕዝባዊ አመጽ ካስከተለውን ተጽዕኖ በቅጡ አላገገመም።

    አዲሱ የበላይ መሪ ከአገሪቱ ልሂቃን ያላቸውን ድጋፍ በፍጥነት እያጠናከሩ ቢሄዱም፣ የቅቡልነት ጥያቄዎች ከፊታቸው ተደቅኗል።

    ከብዙ የሃይማኖት አባቶች በተለየ ሞጅታባ በሃይማኖታዊ ሰዎች ዘንድ አያቶላህ በመባል አይጠሩም።

    ሞጅታባ የኢራንን ሰፊ ስትራቴጂ ከመቅረጻቸው በፊት፣ አዲሱ መሪ በመጀመሪያ ራሳቸውን በእስላማዊ ሪፐብሊክ ውስብስብ የኃይል መዋቅር ውስጥ ማጽናት አለባቸው።

    ይህ ደግሞ ለብዙ አሥርተ ዓመታት ከዘለቀው ምስጢራዊነት ብቅ ማለት እና አዲስ በተሾሙ ወታደራዊ አዛዦች፣ በተፎካካሪ የፖለቲካ ቡድኖች እና አሁን ሊቀበሏቸው በማይችሉ የሃይማኖት መሪዎች ላይ ሥልጣን ማሳየት ማለት ነው።

    እስላማዊ ሪፐብሊክ ከአራት አስርት ዓመታት በላይ ሲንቀሳቀስ የቆየው በፖለቲካ ቡድኖች መካከል ከፍተኛ ፉክክር እንዲኖር በማድረግ እና ለተቋማት አነስተኛ ሥልጣን በመስጠት ነው።

    ነገር ግን ሁል ጊዜ ወሳኝ የሆኑ ጉዳዮች ላይ የመጨረሻው ይሁንታን የሚሰጡት የበላይ መሪው ናቸው።

    አሊ ኻሜኒ ከሞቱ በኋላ ያለው ሳምንት ስርዓቱ በአንድ ሰው ላይ ምን ያህል ጥገኛ እንደሆነ አሳይቷል።

    የበላይ መሪው በሌለበት፣ የውሳኔ አሰጣጡ ቆሟል እና እርግጠኛ አለመሆን በፖለቲካ ሥርዓቱ ውስጥ ሰፍኗል።

    የሃይማኖት ሊቃውንቱ ሞጅታባን ለመሾም በፍጥነት መንቀሳቀሳቸውም ግልጽ የሆነ ምልክት ለመላክ ይመስላል። በኢራን ምንም መሠረታዊ ነገር አልተለወጠም፤ ባለሥልጣናቱ በግል እንደሚናገሩት "ሕይወት በተለመደው መንገድ ቀጥሏል።"

    ሆኖም አዲስ መሪን መቀበል ይፋ እንደማድረጉ ቀላል አይደለም። የኢራን አዲሱ ጠቅላይ መሪ ፈተናዎች፡ ጦርነት፣ ቅቡልነት እና ሥልጣን

13. 10 መጋቢት 2026በሞጅታባ ኻሜኒ ወደ ሥልጣን መምጣት የተከፋፈሉት ኢራናውያን

    

    የፎቶው ባለመብት, Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via Reuters

    ሞጅታባ ኻሜኒ የኢራን አዲሱ ከፍተኛ መሪ እና ተተኪ ሆነው የተሰየሙት አባታቸው አያቶላህ አሊ ኻሜኒ አሜሪካ እና እስራኤል በአገሪቱ ላይ ጥቃት በከፈቱበት የመጀመሪያ ቀን መገደላቸውን ተከትሎ ነው።

    አንዳንድ የኢራንን መንግሥት የሚደግፉ ሰዎች ለአብዮታዊ ዘቡ ቅርብ የሆነ ጠንካራ አዛዥ መሾማቸውን በማስመልከት ደስታቸውን ለመግለጽ አደባባይ ወጥተዋል።

    ነገር ግን ሌሎች ኢራናውያን ለቢቢሲ እንደተናገሩት አዲሱ የበላይ መሪ ለውጥ ያመጣሉ ብለው አያምኑም።

    በዋና ከተማዋ ቴህራን የሚኖር በ30ዎቹ የዕድሜ ክልል የሚገኝ ሰው "ከጸጉር የቀጠነ የለውጥ ዕድል እንኳ በስርዓቱ ውስጥ የለም" ሲል ለቢቢሲ አስተያየቱን ሰጥቷል።

    88 አባላት ያሉት የሃይማኖት ሊቃውንት ጉባዔ ለአሊ ኻሜኒ ቅርብ ያልሆነ የበላይ መሪ መምረጥ አልቻለም ሲል የተሰማውን ቅሬታ ገልጿል።

    "ስለዚህ አብዛኛው ነገር ባለበት ይቀጥላል። አዲሱም መሪያቸውን ለመደገፍ እንኳን የሚያሰሙትን መፈክር መቀየር አልፈለጉም" ሲል አክሏል።

    ለዓመታት በኢራን አስተዳደር ውስጥ ሞጅታባ ኻሜኒ ከጀርባ በመሆን ተጽዕኖ እንደሚያደርጉ ሲነገር ቆይቷል።

    በርካቶች አዲሱ መሪ የአባታቸውን ጠንካራ ፖሊሲዎች ያስቀጥላሉ ሲሉ ግምታቸውን ተናግረዋል። ኢራናውያን በሞጅታባ ኻሜኒ ወደ ሥልጣን መምጣት ለምን ተከፋፈሉ?

14. 10 መጋቢት 2026የፋርስ ባሕረ ሰላጤው ጦርነት 11ኛ ቀኑን ሲይዝ ጥቃቱም ቀጥሏል

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    

    የፎቶው ባለመብት, AP

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

15. 10 መጋቢት 2026ኤርዶዋን የቱርክን የአየር ክልል መጣስ “ምንም ዓይነት አሳማኝ ምክንያት” ሊቀርብበት አይችልም አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, REUTERS/Dilara Senkaya

    የቱርኩ ፕሬዝዳንት ረሲፕ ታይፕ ኤርዶዋን ኢራን የቱርክ የአየር ክልል ላይ የፈጸመችው ጥሰት “ምንም ዓይነት አሳማኝ ምክንያት ሊቀርብበት እንደማይችል” በመግለጽ አስጠንቀቁ።

    ፕሬዚዳንቱ አክለውም በቀጣናው ባሉ አገሮች ላይ የሚሰነዘሩ ጥቃቶች ማንንም እንደማይጠቅሙ ተናግረዋል።

    ከኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዜሽኪያን ጋር በስልክ ባደረጉት ውይይት ቱርክ ጦርነቱ እንዲያበቃ የዲፕሎማሲ ጥረቶችን እያደረገች መሆኑን ተናግረዋል።

    ኤርዶዋን ትናንት ማታ በነበራቸው የካቢኔ ስብሰባ ላይ “በቀናነት ማስጠንቀቂያዎችን ብንሰጥም፣ እጅግ በጣም የተሳሳቱ እና ጠብ አጫሪ እርምጃዎች መወሰዳቸውን ቀጥለዋል፤ ይህም የቱርክን ወዳጅነት አደጋ ላይ ይጥላል” ብለዋል።

    ፕሬዚዳንቱ ይህንን የተናገሩት ሰኞ ዕለት ወደ ቱርክ የአየር ክልል የተተኮሰ ሁለተኛውን የኢራን ባላስቲክ ሚሳኤል የኔቶ የአየር መከላከያዎች መትተው ከጣሉ በኋላ ነው።

    ቱርክ የኔቶ ሁለተኛዋ ትልቁ ጦር ያላት አገር ሲሆን ከኢራን ጋር ረዥም ድንበርት ጋራለች፤ ይህም ላለፉት 500 ዓመታት የተረጋጋ ነበር።

    በኢራን ውስጥ ካለው አገዛዝ ጋር ተመሳሳይ የሆነ ጥብቅ ግንኙነት ያለው ሌላ የኔቶ አባል አገር የለም። ኤርዶዋን በዩክሬን፣ በጋዛ እና በሌሎች በርካታ አገራት እንዳደረጉት ሁሉ ራሳቸውን እንደ አስታራቂ ማሳየት ይፈልጋሉ።

16. 10 መጋቢት 2026የኢራኑ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር እስራኤል እና አሜሪካ የጦርነቱ መቋጫ ላይ “ተጨባጭ ግብ የላቸውም” አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ሰኞ ምሽት የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አገራቸው ከአሜሪካ እና ከእስራኤል ጋር እያካሄደች ስላለው ጦርነት ከፒቢኤስ ጋር ሰፊ ቃለ ምልልስ አድርገዋል። ቁልፍ ነጥቦቹ እነሆ፦

    • የሞጅታባ ኻሜኒ ሹመት - አራግቺ የአሊ ኻሜኒ ልጅ ሹመት የአባታቸው አገዛዝ "ቀጣይነትን" የሚያሳይ እና በተመሳሳይ አገሪቱን “የሚያረጋጋ" እንደሆነ ተናግረዋል።
    • ከአሜሪካ ጋር የተደረገ ድርድር - ኢራን ጦርነቱ እየተካሄደ ስለ ድርድር ለመነጋገር ከአሜሪካ ባለሥልጣናት ጋር ግንኙነት ተፈጥሮ እንደሆነ ተጠይቀው፣ አራግቺ ኢራን “ከአሜሪካውያን ጋር በመነጋገር ረገድ መራር ልምድ ስላላት፤ ያ ጠረጴዛው ላይ ይቀርባል” ብለው እንደማያምኑ ተናግረዋል።
    • የአሜሪካ እና የእስራኤል ዓላማዎች - “በአእምሯቸው ውስጥ ስለ ጦርነቱ መቋጫ ተጨባጭ የሆነ ግብ አላቸው ብዬ አላስብም” ያሉት አራግቺ፣ እስካሁን ድረስ ሁሉንም ግቦቻቸውን ማሳካት እንዳልቻሉ እንደሚያምኑም ተናግረዋል።
    • የነዳጅ ዋጋ - አራግቺ የነዳጅ ዋጋ መጨመር "የእኛ ጥፋት አይደለም" በማለት "እስራኤላውያን እና አሜሪካውያን በእኛ ላይ የፈጸሙት ትንኮሳ እና ጥቃት" ውጤት ነው ሲሉ ሁለቱን አገራት ተጠያቂ አድርገዋል። ኢራን የሆርሙዝ የባሕር ሰርጥን "እንዳልዘጋች" እና ነዳጅ ጫኝ መርከቦች "በባሕር ሰርጡ ላይ እንዳይቀዝፉ እያደረግን አይደለም" ሲሉ አስተባብለዋል።
    • የሰላማዊ ዜጎች ጉዳት - የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አገሪቱ በፈጸመቻቸው ጥቃቶች “የተወሰኑ ጉዳቶች” ቢደርሱም “ሰላማዊ ሰዎችን የሚያዘወትሯቸውን ስፍራዎች ዒላማ አላደረግንም” ብለዋል።

17. 10 መጋቢት 2026ኔታንያሁ ‘የኢራንን አገዛዝ እየሰባበርነው ነው’ አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚንስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ከኢራን ጋር ስለሚያካሂዱት ጦርነት በኤክስ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልዕክት የቴህራንን አገዛዝ “እየሰባበርነው ነው” አሉ።

    ዋና ዓላማችን የኢራንን ሕዝብ ከአገዛዙ [እስላማዊ አብዮት] ማላቀቅ ነው ያሉት ጠቅላይ ሚንስትር ኔታንያሁ “የመጨረሻው ውሳኔ ግን የእነርሱ ነው” ብለዋል።

    “ምንም ጥርጥር የለውም እስካሁን በተወሰደው እርምጃ ሰባብረናቸዋል፤ አሁንም እርምጃችንን እንደቀጠለ ነው” በማለት በይፋዊ የኤክስ ገጻቸው ላይ ጽፈዋል።

18. 10 መጋቢት 2026ትራምፕ ከፑቲን ጋር ከተነጋገሩ በኋላ በአንዳንድ አገራት ላይ የተጣለው ማዕቀብ ይነሳል አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ሰኞ ዕለት ዶናልድ ትራምፕ ባደረጓቸው በርካታ ቃለ መጠይቆች እና ጋዜጣዊ መግለጫ የነዳጅ ዋጋ ንረትን ለመቆጣጠር በአንዳንድ አገራት ላይ የተጣለው ማዕቀብ ሊነሳ እንደሚችል ተናገሩ።

    ትራምፕ ለጋዜጠኞች በሰጡት ማብራሪያ “በአንዳንድ አገራት ላይ ማዕቀብ ጥለናል። ይህ ሁኔታ እስኪስተካከል ድረስ ማዕቀቡን እናነሳለን” ብለዋል።

    ከዚያ በኋላ “አይታወቅም። ምናልባት ማዕቀቡን ላንመልሰው እንችላለን። ብዙ ሰላም ይኖራል” በማለት አክለዋል።

    በተመሳሳይ ጋዜጣዊ መግለጫ ከሩስያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር “በጣም ጥሩ” ብለው የገለጹትን የስልክ ውይይት ያደረጉ ሲሆን ጠቃሚ እንደሚሆን እምነታቸውን ገልጸዋል።

    በእርግጥ ትራምፕ የትኛውን ማዕቀብ እና በየትኛው አገር ላይ የተጣለውን ለማንሳት እንዳሰቡ በዝርዝር አልተናገሩም። ከቀናት በፊት ሕንድ ከሩሲያ ነዳጅ እንድትገዛ አሜሪካ መፍቀዷ ይታወሳል።

19. 10 መጋቢት 2026በቤይሩት የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ዜጎች ለቅቀው እንዲወጡ ወይም 'መጠለያ ውስጥ እንዲቆዩ' አሳሰበ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በቤይሩት የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ ዜጎቹ ከሊባኖስ ለቅቀው የማይወጡ ከሆነ "መጠለያ ውስጥ እንዲቆዩ" አሳሰበ።

    ኤምባሲው ዛሬ ጠዋት በሰጠው የደህንነት ማስጠንቀቂያ የአሜሪካ ዜጎች ከቤሩት ራፊክ ሃሪሪ አውሮፕላን ማረፊያ የሚነሱ የመካከለኛው ምሥራቅ አየር መንገድ በረራዎችን በመጠቀም አገሪቱን ለቅቀው ለመውጣት “በጥብቅ" ማሰብ እንዳለባቸው አስታውቋል።

    ከባለፈው ሳምንት ጀምሮ እስራኤል በኢራን የሚደገፈው ሔዝቦላህን ዒላማ ማድረግ ከጀመረች በኋላ በቤይሩት እና ደቡባዊ ሊባኖስ ተከታታይ የቦምብ ድብደባ እየፈጸመች ነው።

20. 10 መጋቢት 2026የባሕረ ሰላጤው አገራት ሌሊቱን በርካታ ጥቃቶች እንደተፈጸመባቸው ተናገሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ የአየር ድብደባቸውን ሲቀጥሉ እስራኤል ደግሞ ሊባኖስ ላይ የምትፈጽመውን ጥቃት አጠናክራለች።

    የባሕረ ሰላጤው አገራት ከኢራን የሚሰነዘርባቸውን የበቀል ጥቃት ሲመክቱ ማደራቸውን ተናግረዋል።

    • ሳዑዲ አረቢያ ሌሊቱን የባለስቲክ ሚሳኤል እና አምስት የድሮን ጥቃቶች ማምከኗን ገልጻለች።
    • የኩዌት ጦር ስድስት ድሮኖችን በተሳካ ሁኔታ መመከቱን እና መትቶ መጣሉን አስታውቋል።
    • ሰኞ ዕለት በባህሬን ዋና ከተማ ማናማ ላይ በተፈጸመ ጥቃት የ29 ዓመት ሴት መሞቷን ተከትሎ ፣ ባህሬን የማስጠንቀቂያ ደወል ያሰማች ሲሆን ነዋሪዎችም ወደ መጠለያ እንዲገቡ ጥሪ አቅርባለች።
    • የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (ዩኤኢ) መከላከያ ሚኒስቴር ማክሰኞ ማለዳ ላይ ከኢራን የሚነሱ "የሚሳኤል እና የድሮን ስጋቶችን" ማክሸፉን እንደቀጠለ እና የአየር መከላከያ ስርዓቶችን እና የጦር ጄቶችን ማሰማራቱን አስታውቋል።
    • የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች በሰሜናዊ ኢራቅ፣ ኢርቢል የሚገኘው ቆንስላ ጽ/ቤቷ በድሮን ዒላማ ተደርጎ ውድመት ቢደርስም የተጎዳ ሰው አለመኖሩን አስታውቃለች።