Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Nama sababa malee waan gaarii namaa godhu, akka gowwaa, laafaafi garraamii wayiitti yeroon itti ilaalamu baayyee jira. Tahus gaarummaan hariiroo namootaa waliin qabnuuf dhimma murteessaa dha.

'Namootaaf yeroo waan gaarii goonu, sammuun keenya akka badhaafamettii lakkaa'a'

Himataan maqaansaa Kevin Berling jedhan kun, kabajaan guyyaa dhalootaa bara 2019tti dhaabbata Gravity Diagnostics jedhamutti gaggeeffame, rifaatii garmalee natti fide jechuun himateera.

Namtichi 'hin barbaadu' otoo jedhuu guyyaa dhalootasaa kabajaniif, beenyaa guddoo argate

Yoonaas(kan maqaan isaa gabaasa kanaaf jecha geeddarame) sababbii mukaa'uu akkaa olii (depression) hanga lubbuu ofii balleessuu yaaduutti gaheera.

Dhibeen dhiphina sammuu maali, wal'aansa ni qabaa?

Ulfaatinni qaamaa adeemsa qacarrii hojii, guddina hojiifi fayyaa sammuu namootaarratti dhiibbaa hin malle uumaa waan jiruuf seerri kana dhaabuu danda'u akka qophaa'u yaadni dhiyaachaa jira.

Loogiifi qollifannaa sababa ulfaatina qaamaa bakka hojiitti mudatu seerri ni hambisaa?

Dhiphiinni umamaafi namoota hunda mudachu danda'u jira. Dhiphinni akkasii kunneenis fayyummaarraa kan maddaniifi namoonni haala gaariin akka yaadan ykn dandeettiin kalaqaasaanii akka dabalu taasisuu danda'u.

Dhiphinni sammuu maali? Hangam yaaddeessaadhas?

Addunyaa keessa yeroo namoonni bilbila ismaartifoonii ammayyaarratti guyyuu ija keenya buufne oollu kanatti namoonni kanarraa fuula garagalfatanis jiru.

Namoota bilbila ismaartifoonii dhiisuuf murteessaa jiran

Waggoota sadiin dura hakiimonni Itoophiyaa hedduun hiriira bahan. Miindaan nuuf yaa dabalamu, sarbamni nurra gahu yaa dhaabbatu, sirni wal'aansa fayyaa yaa foyyaa'u, meeshaaleen tajaajila fayyaa ittiin kennan yaa guutaman kanneen jedhan gaaffilee hedduu kaasan keessaa muraasa turan.

Biyya hakiima barbaaddu keessatti hakiimoonni akkamiin hojii dhabu?

Namni Arizoonaa dubartii barootaaf of wallaalte irratti haleellaa saalaa raawwateefi boodarra kilinika kunuunsi taasifamufitti deesse hidhaa waggaa 10 irratti murame.

Narsiin dhukkubsattuu gudeeduun ulfeesse hidhaa waggaa 10niin adabame

Singaappor keessa nama qoricha daddabarsuun yakkamaa ta'e du'aan adabuun biyyattii keessa waan ajaa'ibaa miti. Haa ta'u malee dhimmi dargaggoo kanaa ijoo dubbii ta'eera.

Yakkamaa IQ xiqqoo qabu fannifamuuf jedhu kadhaan maatii hambisaa laata?

Dr. Maajii Haaylemaariyaam bara 2016tti Itoophiyaa irraa gara Ameerikaa erga deemtee booda, magaloota Niiw Yoork, Waashingitan DC fi Filaadelfiyaa keessa turteetti. Sana booda bakka amma jiraattu Mishiganitti imalte.

Sooddoo hanga Mishigaan – imala gumaacha fayyaa sammuu Maajii Haaylemaariyaam (PhD)

Meeshaan elektirikaa buqqee mataa keessa kaa’amuun sammuu wajjin walitti qabsiifamu dhiphina garmalee hamaa adda baasuufi wal’aanuuf akka ooluu danda’u saayintistoonni Ameerikaa himan.

Meeshaan sammuu keessa kaa’amu dhiphina hamaa hir'isuu mala jedhame

''Akka aadaa keenyaatti waa'ee fayyaa sammuu ifatti dubbachuun ulfaataa waan taheef warra dubbatan irra ammoo qoollifannaan waan gahuuf dhalattootni Itoophiyaafi Eertiraa eeyyamamoo tahanii gargaaramuu barbaadan hin jiran.

'Waa'ee fayyaa sammuu ifatti dubbachuun fayyina hunda keenyaati' - Ogeessa Xiinsammuu

TikTok tajaajila kennaa jirurratti wanta namoota dhibee fayyaa sammuu qabaniifi ofillee ajjeesuuf yaadu jedhu gargaaru tolchuu beeksise.

TikTok tajaajilia fayyaa sammuu fayyadamtootaaf ni gargaara jedhu gad dhiisuuf

Qorannoo sadarkaa idil-addunyaatti godhameen namoota afur keessaa tokko dhukkuba sammuu qaba, Itoophiyaa keessattis akkanuma jedhu Dr Yoonaas Laaqawu.

Namni rakkoo fayyaa sammuu qabu 'isa maraatee huccuu gate qofaa miti' - Dr Yoonaas

Erga yeroo dhihootiin as namoonni baayyeen haala irriba isaanii irratti jijjiramni hedduun mudachuu himan. Dhaabbilee tokko tokkoos haala hojjattoonni isaanii itti irriba gahaa ta'e argatan irratti hojjataa jiru.

Attamiin irriba gahaa rafuun danda'amaa?

Teediin mucaa ganna 12 yoo ta’u, ogeeyyiin Dhaabbata Godaantota Idil-Addunyaa (IOM), fayyaa sammuufi gorsa xiinsammuu wayita gaafatan ‘’miira gammachuutu natti dhaga’ama’’ jedhee yeroo sanatti ibsee ture.

'Waraana Tigraayiin daa'imman buqqa'aniif deeggarsi xiinsammuu kenname' - IOM

Isportii

Tapha teenisii dirreen addunyaarra sadarkaa lammeessoo gubbaa kan jirtu Naa'omii Osaakaa, tapha booda miidiyaatti dubbachuu isheetiin booda dorgommii French Open keessaa godaante.

Naa'omii Osaakaa dorgommii tenisii 'French Open' keessaa of baaste

Lammiin Awustiraaliyaa Samaantaa Azzopaardii kan yakka gowwomsaa baayyee hamaan raawwachuun beekamtu daa’ima hatuun himatamtee Meelboornitti hidhaa seenteetti.

Dubartii waliin dhooftuu biyyoota waliin geesse manni murtii hidhaa buuse

Pirootiniin Alge keessatti argamu namticha guutumaan guutuutti qaroo dhabee ture tokko hanga tokko deebi’ee akka argu gargaare.

Pirootiniin Algee qaro-dhabeessi akka argu gargaare

Addunyaarratti muuziqaatiin gurra guddaa kan qabdu Leedii Gaagaa yeroo dirqamaan gudeedamtee ulfooftetti miidhaan sammuu hamaan akka ishee mudatee ture himte.

Leedii Gaagaa yeroo gudeedamuun ulfooftetti 'miidhaan sammuu narra gahee ture' jette

Biyyoota addunyaa hunda keessatti weerara Covid-19 qolachuu keessatti narsoonni ga'ee olaanaa gumaachaniiru, garuu hojiinsaanii gaaga'ama lubbuu hamaaf isaan saaxileera. Guyyaa Narsootaa Idil-addunyaa ilaalchisuun BBC'n hojjettoota fayyaa Itaalii wayita weerarichi jalqabu dubbisee ture irra deebiin dubbisuun waan isaan keessa darban irraa iyyaafateera.

'Jireenya koo ammaa kanatti nan deebi'a jedhee gonkumaa yaadee hin beeku'

Waa'een kitaabarraa dubbisanii miira ofii of-gargaaruu wayita ka'u dhalli namaa kitaabota qabiyyee haaraan as ba'an filata. Kitaabi mata-duree 'The Anatomy of Melancholy' jedhuun bara 1621 barraa'e garuu hanga har'aatti qabiyyee dhala namaa fayyadu qabatee jira.

Qabxiiwwan shan mukaa'uufi miira yaadda'uu ittisuuf gargaaran-waggaa 400 duraafi amma

Bishaan ho'aadhaan qaama dhiqachuun miira dhiphina sammuu namarraa hir'isa jedha qorannoon.

Bishaan ho'aan qaama dhiqachuun mukaa'uu hir'isaa?

Ogeeyyiin xiinsammuu namaaf rifatuuf jennee wanti miidiyaa hawaasummaa gubbaa raawwannu miira namaaf rifatuu keenyaa miidhuu danda'a jechuun gorsu. Dhaabbanni Facebook dhimma kana irratti qajeelfama akkamii hordofa?

Fayyaa Sammuu