Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Dhibeen [Maaree Jaldeessaa] jedhamu vaayirasii monkeypox irraa dhufu tibba kana biyyoota addunyaa gara garaa keessatti mul'achaa jiru magaalaawwan keessatti mul'achaa jiraachuu Dhaabbanni Fayyaa Adunyaa (WHO) beeksise.

Maareen Jaldeessaa baadiyaarraa gara magaalotaatti dhufaa jira - WHO

Obbo Mulugeetaafi haati warraasaa Aadde Tigisti osoo gaa'ila keessa hin galiin dura baatii saddeet qofaaf wal beeku ture. Bara 2014'tti gaa'ila dhaabbatan. Guyyaa cidhaa isaaniitti aanees yeroo gaarii dabarsuuf bashannanaaf imalan. Haata'u malee, yeroo bashannanaa sunis akka eegan hin taane. Osuma bakka bashannanaa jiranuu Tigisti qaamnishee geeddaramu eegale, garaanis dhiita'e. Ittaanee kan ta'e kunooti.

Dhibee jaalala ho'aa Mulugeetaafi Tigist karaatti hambise

Waariyoo Roobaa Godina Booranaa, magaalaa Yaabelloo jiraata. Abbaa ijoollee lamaa yoo ta'u maatii isaas hojjetee jiraachisaa jira. Hojjetaa waajjira bulchiinsa magaalaa Yaabelloo kan ta'e Waariyoon, miidhama qaamaas qaba.

Akkaataa suuraan Facebook gubbaa gadhiifame jireenya Waariyoo jijjiire

Dhibeen Fanxoon Jaldeessaa (monkeypox) Yunaayitid Kingidam (UK), Ameerikaa, Kanaadaa, Ispeeniifi Awustiraaliyaa dabalatee biyyoota 12 kessatti kan mul'ate yoo ta'u namoota 80 ol irratti ammoo mul'ateera.

Dhibeen Maaree Jaldeessaa maali, akkamiin daddarba, hangamis yaddessaadha?

Dhibeen 'monkeypox' jedhamu darbee darbee uumamu biyyoota 12 keessatti namoota 80 irratti kan mul'atee yoo ta'u, kanneen biroo 50 ta'an ammoo shakkamanii qoratamaa jiraachuu WHO himeera.

Dhibeen 'monkeypox' jedhamu biyyoota 12 keessatti namoota 80 irratti mul'ate

Dhalootaan Eritiraa lammummaadhaan Kaanaadaa kan taatee Dr Hayidaa Haabtatsiyoo dhabbata idil-addunyaa Faayizar kan fayyadama qorichoota nagummmaansaanii eegamee ilaalchisuu hakiimootaafi dhaabbilee to'atan irratti odeeffannoo kenu hogganaa jirti.

Dhaabbata Faayizar keessa kan hojjattuu Dr Hayidaa Haabtatsiyon eenyu?

Habtaamuu Abbaafoggii, Yunivarsiitii Jimmaatti barsiisaa Baawoomeedikaal Injinariingii yoo ta'u, hundeessaa fi hoogganaa olaanaa Simboonaa Afrikaa (Simbona Africa Healthcares)ti. Habtaamuun dargaggeessa akka biyyaa fi idil-addunyaatti meeshaalee teeknoolojii fayyaa kalaquudhaan beekamudha. Kalaqootasaa keessaa tokko kan ta'e maashina hoo'ina qaama daa'immanii hamma barbaachisuun gad ta'e sirreessuu fi rakkoo haala fayyaa daa'immanii sababa kanaan walqabatee uumamu kan 'Haayipotermiyaa' jedhamuun beekamu yaaluuf ooludha.

'Maashinni hojjechuu didee waan na rakkiseef maaliifan ofii kiyya hin hojjedhu jedheen eegale'

Buuftaalee fayyaa Magaalaa Finfinneetti argaman keessatti hir'inni qoricha adoochaa kan yeroo wallaansa baqaqsanii wallaanuuf ooluu mudachuu irraa kan ka'ee tajaajilicha haala barbaadamuun kennuu akka hin dandeenye ogeeyyiin fayyaa hospitaaloota adda addaa keessa hojjatan BBCtti himan.

Sababni Finfinneetti qorichi qaama adoochu hanqateef maali?

Badiin kuni Magaalaa Finfinnee kondominiyeemii Samiit bilookii 240 keessa raawwate. Seenaan shamarree gamoorraa of darbattee kunooti.

Mucaa waggaa 13 osoo reebicha nama hojjachiisuu baqattuu gamoo 4ffaarraa kufte

Kaansariin seelotni qaama keenya keessa jiran seeran ala bahanii yeroo wal horan kan uumamudha. Wal hormaanni seeran alaa kuni ammoo qaama naamaa irratti dhiitoo uuma. Dhiitoon kunis dhawaaatuma guddachaa kan deemudha.

Gosa kaansarii kutaalee Oromiyaa muraasa miidhaa jiru quba qabduu?

Kaalsichi dhahannaa onnee, sadarkaa dafqaafi sochii nama dhukkubsate odeeffatee osoo hin hammaatiin kanneen kunuunsan akka bira gahan gargaara.

Kaalsii addaa namoota dhibee sammuun hubamanitti 'kabaja hore'

Qaroominni ammayyaa amma keessa jirru kan kana dura dacheen keenyi argitee hin beekne dha, garuu labata 100 dura, akaakileen keenya buqqee sammuu keenyarra guddatu qabu ture.

Hangi sammuu namaa waggaa 3000 as maaliif hir'isaa dhufe?

Lammiin Maalii takkaatti daa'imman sagal dahuun addunyaa irratti nama takkaatti ijoollee baayyee horatte akka taate gabaafameera. Itoophiyaa keessatti ammoo ijoollee sadiifi afur takkaatti dahanii guddisuun dinqisiisaa ta'us waan haaraa miti. Ofii dubartiin tokko takkaatti daa'imman meeqa dahuu dandeessi?

Dubartiin tokko takkaatti daa'imman lakkuu meeqa dahuu dandeessi?

Ogeeyyiin Hospitaala Ayidar sababa hanqinni qorichaa fi meeshaalee wal'aansa fayyaa biroo hospitaalicha mudateef daa'immanii fi namoota kaan dhibee kaansarii qaban yaaluuf humna qabu fixataa akka jiru himu.

'Wayita dhiphannu waan nurraa hin eegamnefaa dhukkubsataatti himna'

Waggootii lamaan darbaniif addunyaa guutuu weeraruun lubbuu namoota miiliyoona 15 ta’an kan galaafate weerarri koronaavaayirasii yeroo jalqabe keessa hojii kan eegale Hospitaalli Ekkaa Kotobee, ochii weeraricha to’achuu keessa bakka ijoo qaba.

Oolmaa hospitaala Kotobee, dhibamtoota Covid dhalattuu hanga ganna 114 wal’aane

Namootni hedduun utuu hin beekiin jireenya isaanii lakkuu ta’anii eegalu. Qorannoon haaraa utuu hin dhalatiin dura yoo lakkuu qabdu ture adda baasuu danda’aa?

Lakkuu garaa haadhaa keessa isin wajjiin tureefi kan isin hin beekne qabduu laata?

Namootni tokko tokko matadureen kun bakkeetti waan haasa’amuu qabu miti jedhanii yaaduu malu, garuu kun wanta hunda keenya miidhuu maludha: Ansoolaa siree keenyaa yeroo ammamiitti geeddaruu fi miiccuu qabnaa?

Ansoolaa siree keenyaa yeroo hagam hangamitti geeddaruu qabna?

Magaalaa Iraan Bandaar Abbaas jedhamtutti namoonni saddeet dhugaatii alkoolii manatti naqameefi summaa’e dhuguun lubbuun darbuu miidiyaaleen biyya keessaa himan.

Iraanitti namoonni saddeet alkoolii manatti naqame dhuganii lubbuu dhaban

KMS Tireediing Itoophiyaa keessatti qorichoota dhabaman barbaadanii argachuuf appilikeeshiniin hojii eegalchiisan rakkoo tajaajilamtootaa hedduu hanqisa jedhu hojii gaggeessaan dhaabbatichaa.

Appilikeeshinii Itoophiyaa keessatti qorichoota badan barbaaduuf gargaaru

Dubartiin erga miilashee tokko kaansariidhaan dhabdeen booda fiigich eegalte tokko walitti fufiinsaan maaraatooniiwwan fiiguun galmee addunyaa Guinness World Record tiif dabarte.

Dubartii miila tokkoon guyyoota 104 keessatti maaraatonii 104 fiigde

Abbaan warraa fi haati warraa kuni erga bulti ijaarratanii jireenya waliinii eegalanii amma waggootni 18 lakkaa’amaniiru. Waggoota 18 darbe waliin jiraatan kana keessatti garuu dhala hin godhanne.

'Eenyuun dhaalchisuuf hojjetta, silaa dhalahoo hin qabdu jedhu'

Weerarri Koronaavaayirasii addunyaa waliin gaheefi yaaddessee ture Itoophiyaaf yaaddoo dabalataa dhiisee darbeera. Koronaavaayirasiin fayyaafi dinagdeen ala haala siyaasaa Itoophiyaa akkamiin hube?

Akkatti weerarri addunyaa siyaasa Itoophiyaa hube

Dirooniin sirna kunuunsa fayyaa Indiyaa jijjireera garuu ammoo oggeessoonni indastiriin diroonii omishuu yaaliiwwan dabalataa akka gaggeessuuf waammicha taasisaa jiru.

Dirooniin attamiin kunuunsa fayyaa Indiyaa geedaraa akka jiru

Qorannoon BBC Masriitti namoota gahuumsa hin qabne garuu wal'aansa miidhaginaa balaa guddaa qabu kennan saaxile.