Kan argaa jirtan oduu barreeffamaan qofa marsaritii keenya daataa xiqqaan hojjetudha. Fuula isa guutuu suuraaleefi viidiyoowwan qabate banadhaa.

Gara fuula marsariitii guutuutti na geessi

Filannoo daataa qusatu fayyadamu kanarratti hubannoo dabalataaf

Iraan ji'oota keessa yuraaniyeemii gabbisuu dandeessi - UN

Iraan ammallee j’oota muraasa keessatti boombii oomishuuf yuraaniyeemii gabbisuu dandeessi jedhan dureen UN sagantaa niwukilaraa hordofan.

Guduunfaa

  • BBC Afaan Oromoo WhatsApp akkasumas Facebook irratti hordofaa
  • Akkasumas dhihoo YouTube eegalle - ammuma 'subscribe' tolchaa
  • Israa'el moo Iraanitu lola adeemaa jiruun buufate?
  • Israa'el fi Iraan waliigalteerra gahuu beeksisan, garuu dhukaasni jira
  • 'Israa'eliifi Iraan waraana kana qixxee yaada waraana kana dhaabuu qabu - Tiraamp
  • Labsii dhukaasa dhaabuu ni kabajna yoo Israa'el cabsite malee - pireezidantii Iraan

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Iraan osoo nukilarri ishee hin barbaadoofne ta'ee waliigaltee hin fudhattu -Tiramp

    Traamp irra deddeebiin haleellaan Ameerikaan buufataalee nukilaraa Iraan irratti raawwatte ''haleellaa hamaa ture'' jechuun ''hanga isaan waan godhan wallaalaniitti kan isaan godhedha” jechuun ibse.

    Osoo meeshaaleen waraanaa nukilaraa gabbbisaa jiran hin barbadoofne ta'ee mootummaan Iraan "amanee waliigaltee dhukaasa dhaabuu hin fudhatu ture,” jedhe.

    Ministirri Dhimma Alaa US Maarkoo Ruubiyoon gabaasa basaasaa miliqe bahe jedhame mormeera.

    Nama miliqsee baase tokko jedhanirratti hundaa’uun “akka intelejensiin jedhutti jedhee sitti hima”, kun ammoo qaamuma tapha namoonni kunneen taphatanidha” jechuun busheesse.

    Ruubiyoon itti dabaluun, "bakki jijjiirraa" boombii nukilaraa hojjechuuf barbaachisu baafamee kana booda mul'achuu akka hin dandeenye dubbata. Bakki kun eessa akka ture hin ibsine.

    ''Wanti gaara sana jala jiru hundi haala hamaa keessa jira,'' jechuun Iraan sagantaa nukilaraa torban tokko duraa qabdi ture caalaa ''baay'ee duubatti deebiteetti'' jedha.

  2. Haleellaan sagantaa niwukilara Iraan waggoota baay'ee duubatti deebise - Tiraamp

    Pirezidant Donaald Tiraamp haleellaa Ameerikaan sagantaan gabbisa niwukilara Iraan irratti gaggeessite hangam miidhe jedhamanii gaafatamaniiru

    ''Akkan yaadattu waggoota kurna hedduu,'' jedhan. ''Wanti isaan barbaadan gabbisuu ture,'' jechuun hubamuu himan.

    ''Haleellaan suni waraanicha xumura itti hore,'' jechuunis dabalan.

    Kana dura garuu gamaggamni basaasaa waraana Ameerikaa akka ifa godhetti, haleellaan US sagantaa gabbisa niwukilaraa hin barbadeessine jedhee ture.

    Yoo miidhees jiraate baatiiwwan muraasa qofaa duubatti deebise jedhe.

    Tiraamp walitti bu'iinsa Israa'el fi Iraan gidduu adeemaa jiru akka lola ''barattoota daa'imman lama dallaa mana barumsaa keessa'' wallolanitti ibsan.

    ''Daqiiqaa lama sadiif wal haa goban. Achii isa dhaabuun salphaadha,'' jedhan.

  3. Pentaagan haleellaan US sagantaa nukilaaraa Iraan hin barbadeessine jedha

    Akkuma kanaan dura gabaasaa turre qorannoon Pentaagan jalqabaa haleellaan US bu'uuraalee nukilaaraa Iraan irratti raawwatte sagantaa nukilaaraa Iraan hin barbadeessine ''ji'oota muraasaan yoo boodatti deebise malee,'' jedha.

    Boombii Ameerikaan Dilbata darbe roobsite tuullaa gabbisa yuraaniyeemii Iraan hin dhabamsiifne jechuun Ejansii Tika Waranaa Ameerikaatti maddeen dhihoo tahan miidiyaa michuu BBC, CBS'tti himaniiru.

    Laabraatooriin sagantaa kanaa ''hin tuqamiin jira'' haleellaan caasaa wiirtuu kanaa irra keessa qofa haleele jedhan maddeen kunneen.

    Waayit Haawus qorannoo kana ''shakkii tokko malee dogoggora'' jechuun odeeffannoo hawaasa basaasaa ''gitnisaanii gad bu'aa taheen bahe,'' jedheera.

    Donaald Tiraamp bu'uuraaleen nukilaaraa sadii 'qixumaan' haleelamanii barbadaa'aniiru jedhan.

    Gabaasni miidiyaalee Ameerikaan bahan kanneen haleellaa kana raawwataniif waan ''kabaja hin laannedha,'' jedhan.

  4. Paarlaamaan Iraan damee UN niwkilaara qoratu wajjin hojjechuu dhaabuuf sagalee kenne

    Paarlaamaan Iraan damee UN sochii niwkilaaraa qoratu tumsuu yeroof dhaabuuf sagalee kennuu miidiyaan mootummaa gabaaseera.

    Af-yaa'iin paarlaamaa Iraan Mohaammad Baahar Gaaliibaaf dhaabbanni International Atomic Energy Agency (IAEA) haleellaa Isaraa'eliifi Ameerikaa hin balaaleffanne ''amanamummaa isaas caal-baasiif dhiyeesseera,'' jedhan.

    Gaaliibaaf qondaaloti niwkilaaraa Iraan ''hamma bu'uuraaleen niwkilaaraa wabii argatanitti dhaaba kana tumsuu ni dhaabu,'' jedhan.

    Dabaluunis ''sagantaan niwkilaaraa dhimma nagaa qabeessa taheef oolu saffisaan ittuma fufa,'' jedhan.

    Sagalee kennuun kuni mallattoof kan raawwate tahu qondaalota mootummaa olaanootin ragga'uu qaba. Ammatti imaammata hin geeddaramne miti.

  5. Humni poolisoonni guddaan jeequmsa ittisuuf magaalaa Naayiroobii keessatti bobbaafaman

    Lammiileen Keeniyaa namoota bara darbe Labsii Wixinee Faayinaansii bara 2024 biyyattiin hojiirra oolchuuf turte mormuuf bahanii ajjeefamaniifi miidhaman yaadachuuf har’a addabaabaayiitti bahanii yaadachuuf jiru.

    Kana hordofee ammoo hokkarri akka hin dhalanneef jecha mootummaan humna poolisii guddaa wiirtuu magaalaa Naayiroobii keessatti bobbaaseera.

    Akka Citizen Online jedhutti, daandiiwwan gurguddoon gara giddugala magaalattiitti geessan ganama barii cufamuun tiraafikaa imaltoonni bakka murtaa’etti akka bu’an dirqisiiseera.

    Pirezidantiin Keeniyaa Wiliyaam Ruutoo, ummanni yaadannoo mormii bara dheengaddaa kanarratti akka ba’u waan eegamuuf jeequmsaafi hokkara uumamuu malu ittisuudhaaf humna poolisii bobba’eef deeggarsa akka taasisan mirkaneessaniiru.

    Poolisiin nageenya mirkaneessuu, lubbuu lammiilee Keeniyaa eeguu fi miidhaa qabeenyarra gahu ittisuuf itti gaafatamummaa qaba jedhan Ruutoon.

  6. Iraan namoota Israa'eliif basaasuun himataman sadii ajjeeste

    Ejensiin oduu qaama haqaa Iraan akka jedhutti, Iraan namoota Israa'eeliif basaasan jedhamanii himataman sadii fanniftee ajjeefte.

    Ejensiin Miizaan ''ajjeechaa raawwachuuf'' meeshaalee seeraan alaa gara biyyattiitti galchuuf yaaluun yakkamaa ta'uu dubbata.

    Miizaan namoota Israa'eliif "waan gargaaru" jedhamanii hidhamaniifi murtii argatan jechuun maqaa dhahe keessa Idris Alii, Azad Shoja'ii fi Rasuul Ahmad Rasuul keessatti argamu.

    Akkasumas Iraan walitti bu'insa guyyoota 12f Israa’el waliin keessa turte keessatti namoota hidhata qabu jedhamanii himataman 700 to’annaa jala oolchitee jirti jedha dhaabbata mootummaa waliin hidhata qabu Nour News.

  7. US kuufama nukilaraa Iraan hin rukunne jedha miseensi Kongiresii Kaalifoorniyaa

    Miseensi Kongiresii Ameerikaa tokko bulchiinsi Traamp sagantaa nukilaraa Iraan irratti injifannoo labsuuf ''jechoota ifa hin taane'' fayyadamuu isaarratti gaaffii kaase.

    Gaaffii fi deebii BBC waliin taasisaniin, Biraadii Sheermaan, Dimookiraat, Iraan ammallee kuufama isaanii kan tilmaamaan ''meeshaa nukilaraa sagaliif gahaa'' ta'u qabattee jirti jedhu.

    Itti dabaluudhaanis, wanti Waayit Haawus irraa argame tokkollee US seenterifiyuujiiwwan gabbisa yuuraaniyeemiidhaaf murteessoo ta’an dhabamsiisuu ishee agarsiisu akka hin jirre dubbata.

    Dandeettii yuraaniyeemii gabbisuu Iraan dhaabsisuun danda'ameeraa, kuusaa nukilaraa ishee hanqamitu barbaadaa'e ykn akka isheen gara fuula duraatti hojjetachuu hin dandeenye taasifameeraa? gaaffileen jedhan kaasuun haleellaa US gaggeessiterratti shakkii qaban kaasan miseensi Kongiresii kun.

  8. Tiraamp odeeffannoo 'haleellaan sagantaa nukilara Iraan hin balleessine' jedhu miliqee bahe kuffise

    Madaalliin intelejensii (tikaa) milkaa’inni isaanii shakkisiisaa jedhullee, Doonaal Tiraamp haleellaa US gaggeessite buufatawwan nukilaraa Iraan keessa jiran “guutummaan guutuutti barbadeesseera'' jedhe.

    Odeeffannoon gadi fageenyaa madaalliin miidhaa [haleellaan sagantaa nukilaraa Iraan irraan geessise] Ejensii Intelejensii [Tika] Ittisaa Pentaagooniin gaggeeffame miliqee bahe harka michuu BBC kan ta’e CBS fi miidiyaa biraa galeera.

    Akka odeeffannoo basaasaa bahe kanatti taanaan, haleellaawwan US sagantaa nukilaraa Iraan hin balleessine.

    Baha Giddu-galeessaatti ergamaan addaa Tiraamp Itiiv Witkoof, odeeffannoo miliqee bahe kana “gantummaadha” jedhe.

  9. Ashamaa!

    Tamsaasni kallattii BBC Afaan Oromoo guyyaa Roobii eegaleera. Dhihaadhaa!

  10. Lola Israa'el fi Iraaniin eenyutu buufate? Maal?

    Lolli Israa’eliifi Iraan torban lama dura eegale waliigaltee dhukaasa dhaaburra gaheera jedhamuus qaamoleen lamaan wal himataa jiru.

    Waliigalteen dhukaasa dhaabuuwoo itituu danda'aa?

  11. Tiraampi ergaa waraana Israa'elii fi Iraan ilaalchisuun hogganaan NATO erganiif ibsan

    Tiraampi ergaa hogganaan NATO erganiis ifatti qoodan.

    Hogganaan NATO, Maarki Ruutee, Tiraampiin Iraan irratti ''tarkaanfii murteessaa fudhatteef'' galatoomi jechuu isaanii Tiraampi qoodan.

    ''Baga gammadde, ammoo tarkaanfii murteessaa kana fudhachuukeef guddaa galatoomi, namni kamiyyuu tarkaanfii akkasii kana fudhachuu hin danda'au, waanuma addaati. Waan kun hunda keenyaaf nagaa kan kenudha'' jedhan hogganaan NATO.

    Hogganaan NATO kun ergaa baay'ee Tiraampiif barreessuu isaanii maxxansa Tiraampi miidiyaa hawwaasaa isaanii Truth jedhamu irratti qoodaniin argama.

    NATO dhuguma ergaa Tiraampiif hogganaan isaanii barreessan tahuu mirkaneesseera.

    Tiraampi haleellaa qilleensarraa jabaa tahe buufataalee nuukileeraa Iraan irratti fudhataniiru. Sa'a 24 darban ammoo Iraanii fi Israa'el nagaa buusuu qabu jechuun ergaa dabarsaa jiru.

    Garuu ergaa hogganaan NATO erganiif kun aakka uummataaf qoodamuuf eeyyamamaa tahuu isanaii waan beekamu hin jiru.

    Tiraampi wal gahii NATO, Nezerlaandis keessatti gaggeeffamu irratti hirmaachuuf imalarra turan.

    Tiraampi wla gahicha irratti gaggeessitoota biyyoota miseensa NATO tahanii 32 waliin wal arguun mari'atu.

  12. 'Israa'eliifi Iraan waraana kana qixxee yaada waraana kana dhaabuu qabu - Tiraamp

    Pireezidantiin Ameerikaa Donaaldi Tiraamp miidiyaa hawaasaa isaanii Truth irratti yaada maxxansaniin Iraaniifi Israa'el qixxee waraana dhaabuu barbaaduu jedhan.

    ''Iraaniifi Israa'el waraana kana qixxee dhaabuu barbaadu,'' jedhan.

    ''Bu'uuraalee niwkilaaraa barbadeessuu kootti kabajatu natti dhagahama. Humna isaanii barbadeessee WARAANICHA DHAABEERA jedhan

    Biyyooti lamaan kunneen labsii dhukaasa dhaabuu isaan baasan cabsaniiru jechuun qeeqee turan.

  13. Labsii dhukaasa dhaabuu ni kabajna yoo Israa'el cabsite malee - pireezidantii Iraan

    Pireezidantiin Iraan Maasuud Peezeeshikiyaan dhukaasa dhaabuu Pireezidantiin Ameerikaa labsan akka kabajan himuun Israa'elis garuu yaada kanatti waliigaluu qabdi jechuu isaanii Maddi Oduu Iraan gabaaseera.

    Haasaa bilbilaa Ministira Mummee Maaleshiyaa waliin taasisaniin pireezidantichi ''Israa'el labsii dhukaasa dhaabuu kana yoo hin cabsine, Iraanis ni kabajji,'' jedhan.

    ''Uummatni Iraan rakkoofi mufannaa jiru keess darbee diina alaa weeraru dura akka dhaabbatu agarsiiseera,'' jedhan.

  14. Iraan keessatti jijjiirraa sirnaa fiduu hin barbaannu- Tiraamp

    Doonaaldi Tiraampi Iraan keessatti jijjiirraa bulchiinsaa fiduu hin barbaannu jedhan.

    Tiraampi xiyyaara pirezidaantiin fayyadamu 'Air Force One' jedhamu seenuun yeroo wal gahii NATO, Nezerlaandisitti gaggeeffamu irratti hirmaachuuf imaluuf jedhan gaafataman.

    Iraan keessatti jijjiirraan mootummaa akka dhufu barbaadduu? jedhamuun gaafataman.

    ''Lakki. Yaadamee ture garuu ani hin barbaadu. Hamma danda'ame haalli hundinuu akka dafee tasgabbaa'un arguu barbaada'' jedhan.

    ''Jijjiiramni sirnaa jeequmsa guddaa kaasa, nuyi kana caalaa jeequmsa guddaan biyyicha keessatti akka dhalatu hin barbaannu,'' jedhan.

  15. Oppireeshiniin Irsaa'el Iraan keessatti raawwatte tarkaanfii guddaa dha -pireezidantii Israa'el

    Pireezidantiin Israa'el Ayiizaak Heerzoog lafa Israa'el haleellaa Iraan irraa raawwataa turte Beersaabee irraa afaan Ingiliziin ibsa kennaniiru.

    ''Yaaddoo niwkilaaraa Iraan irraa dhufu Israa'eliifi addunyaa irraa milkaa'inaan qolatteetti,'' jedhan.

    Heerzoog oppireeshinii waraanaa Israa'el irratti kaneen hirmaatan hunda akkasumas waraana Israa'el, Pireezidantii Ameerikaa fi Humna Qilleensaa US galateeffatan.

    ''Kasaaraa guddaa wajjin dhufe oppireeshiniin kuni garuu seenaa keessatti tarkaanfii guddaa gara fuulduraatti nu adeemsise dha,'' jedha.

    Pirezidantichi ergaa X irratti barreessaniinis maatii lammiilee Israa'el afur eda galgala ajjeefamaniif jajjabiina hawwaniiru,

    Dabaluunis Israa'el ''qabsoo aangoo biyya keessaa'' baatee dhimmoota murteessoo biyyattii irratti ''waliigaltee biyyaalessaa fiduu dandeessi abdii jedhu qabaa,'' jedha.

  16. Iraan keessa sodaan hidhaa bu'uufi adabamuu hammaate

    Xiyyeeffannoon addunyaa dhukaasa dhaabuu Israa'el fi Iraan gidduugalummaa Ameerikaan taasifamu irratti tahus, Iraan keessatti mootummaan biyyattii tarkaanfii fudhata sababa jedhuun sodaan hammaateera.

    Yeroo haleellaan alaa hir'isaa adeemu Teehraan biyya keessatti to'annoo jabeessiti jechuun rogeeyyiifi xiinxaltoonni himaa jiru. Kunis erga Israa'el sirna nageenyaa Iraan keessa cabsitee seenteen booda dha.

    Sirni tikaa Iraan haala kanaan saaxilamuunsaa qondaalota olaanoo biyyattii gidduutti sodaa uumeera.

    Har'a bulchiinsa Keermaanshaah keessatti qofa namoonni 115 ''nageenya jeequu'' sababa jedhuun to'atamaniiru. Kunis lammiilee Awuurooppaa basaasuuf kan achi seenan dabalata.

    Haamiidreezaa Kariimii ''namoonni muraasni'' himannaan basaasummaa irratti ka'uu danda'a kaani ammoo ''olola faallaa mootummaan labsaniif,'' himatamuu jedhan.

    Guyyootuma muraasa darban keessatti namoonni sadii ajjeefamaniiru.

    Sochii miidiyaa hawaasaa irratti taasisaniifi basaastota jedhamuun namoonni baayyee magaalota garagaraa keessaa hidhamanii jiru.

    Dubbii himaan seera raawwachiiftuu biyyattii kanneen sirna tikaa biyyattii ''cabsaniifi basaastota'' tahan haala si'ataa fi jabaa taheen adabnaa jedhan.

    ''Seera kanaan dura jiruun,'' jedha ''hariiroo Israa'el wajjin jiruun shakkamanii kan qabaman mana murtiittiyyuu hin dhiyaatan,'' Amm paarlaamaan adabbii ''fakkeenya tahu'' kennuuf qophii dham'' jedhan.

  17. Israa'el raadaarii teeraan cina jiru haleelte, waraana kaan irraa of qusatteetti- Neetaniyaahuu

    MM Israa'el Beenjamin Neetanyahuu Israa'el raadaarii magaalaa Teeraan cina jiru haleeluu ibsan.

    Kunis Iraan ''waliigaltee dhukaasa dhaabuu waan cabsiteef'' jedhan.

    Ganama kana Iraan misaa'ela tokko Israa'elitti dhukaaste. Barfata ammoo misaa'ela lama dhukaaste. Kun erga wlaiigaltee dhukaasa dhaabuu irra geenyeeti jedhan Neetaniyaahuun.

    Ibsa baasaniin Israa'el ''Haleellaa dabalataa banuu irraa of qusatteetti,'' jedhan Neetaaniyahuun erga bilbilaan Tiraampi waliin dubbatanii.

    Tiraampi yeroo bilbilaan MM Israa'el wlaiin dubbatan ''Israa'eliin hedduu galateeffataniiru.Galma waraanichaa hundas baga milkeessitan'' jechuun isaan jajaniiru.

    Ibsa Israa'el kenniteen Tiraampi ''tasgabbii dhukaasa dhaabuun fidu irraas amantaa guutuu qabu,'' jedha.

    Teeraan ammoo misaa'ela haaraa Israa'eliiti dhukaasuu haalteetti.

  18. Waliigalteen dhukaasa dhaabuu amma irra deebiin hojiirra ooleera- Tiraamp

    Doonaaldi Tiraampi waliigalteen dhukaasa dhaabuu hojiirra ooleera jedhan.

    Tiraampi miidiyaa hawwaasaa isaanii Truth jedhamu irratti '' Israa'el ammaan booda Iraaniin hin haleeltu. Xiyyaaronni waraanaa Israa'el hunduu gara biyyaatti deebi'aa jiru'' jedhan.

    ''Namni kamiyyuu hin miidhamu. Waliigalteend hukaasa dhaabuu hojiirra ooleera. Dhimma kanaaf xiyyeeffannoo kennuu keessaniif galatoomaa'' jedhan Tiraampi.

    Haa tahu malee gochaa Israa'el har'aatti ''akka hin gammanne'' Tiraampi ibsaniiru.

    Erga yeroo waliigaltee dhukaasa dhaabuurra geenyee rokkeettii tokko waan dhukaafame natti fakkaata. Amma Israa'el haleelluuf baatee turte. Jarri kun lameenuu tasgabbaa'uu qabu,'' jedhan Tiraampi.

    Waan kaleessa tahaa oole hedduu isaa arguu akka hin barbaanne himan.

    Israa'el erga waliigalteerra gahamee booda hidhannoo cimaan Iraan haleeluuf qophaa'uu gaarii akka hin taanes dhaaman.

  19. Tiraamp 'boombiiwwwan sana Iraan irra hin buusiin' jechuun Israa'eliin akeekkachiise

    Pirezidantiin US Doonaald Tiraamp Iraan fi Israa'el waliigaltee dhukaasa dhaabuu cabsaniiru jechuun, Israa'eliin ammoo 'boombiiwwan sana Iraanirra akka hin buuste' jechuun addatti akeekkachiise.

  20. Humni waraanaa Iraan haleellaa raawwachuu haale, kan Israa'el ammoo 'humnaan deebiin kenna'' jedhe

    Ajajaan Waliigalaa Raayyaa Ittisa Biyyaa Iraan, Abdolraahim Muusaavii sa'aatii muraasa darban keessatti dhukaasa misaa'elaa kamuu gara Israa'elitti akka hin raawwatiin beeksiisuu miidiyaan mootummaa Iraan gabaaseera.

    Iraan akkasi haa jeettu malee Ajajaan waliigalaa Humna Ittisaa Israa'el (IDF) ammoo ''waraanni biyyasaanii tarkaanfii humnaa'' Iraan biyya waliigaltee dhukaasa dhaabuu garmalee cabsiteetti jedhanii himatan irratti akka fudhatu dhaadatan.

    Ajajaan Waliigalaa Raayyaa Ittisa Biyyaa Iraan, Abdolraahim Muusaavii kana kan dubbatan, erga miidiyaaleen Iraan ganama kana haleellaa Israa'el narratti raawwatameera jetteef biyyattiin deebii kenniteen boodadha.

    Iraan himannaan dhukaasa dhaabuun erga eegalameen boodadhukaasa narratti banteetti jechuun Israa'el himachuun gabaasa soba ta'uu ibsteetti.

    Humni Raayyaa ittisa Israa'el gamasaatiin Iraaniif 'deebii humnaatiin kenna' jechuun dhaadate.

    Eyaal Zaamir barreeffama IDF toora X irratti qoode waabeefachuun, "sarbama dhukaasa dhaabuu hamaa mootummaan Iraan raawwate ilaalchisee, deebiin humnaa ni kennama," jedhan.

    Akkuma yeroo gabaasaa jirutti, Israa'el misaa'ela Iraan irraa itti dhukaafame adda baaseera kan jetteetti. Miidiyaaleen mootummaa Iraan dhukaasa dhaabuu booda Israa'el irratti misaa'elli dhukaafamuu ilaalchisee himannaa dhiyaate haaleera.