Manni murtii haqaa olaanaa UN (ICJ)n Israa'eel waraana Gaazaa keessatti gaggeessaa jirtu akka dhaabduuf tarkaanfii atattamaa labsuu danda'a.
Dhaddachi Mana Murtii Idil-addunyaa Haqaa Jimaata har'aa taa'u kunis qaama himannaa Afriikaan Kibbaa Israa'el Gaazaa keessatti duguuggaa sanyii raawwataa jirti jechuun dhiyeessiteeti.
Yeroo himannichi eegalee torban lamaan dura biyyoonni lamaanu dhiyaachuun yaada kennaniiru.Israa'el himannicha cimstee balaaleeffattee turte.
Manni murtichaa murtee Israa'el irratti dabarsu hojiirra oolchuu hin danda'u garuu ammoo dhiibbaa siyaasaa olaanaa qabaata.
Erga Israa'el Gaazaa keessatti duula gaggeessuu eegaltee asi irra caalaan isaanii daa'immaniifi dubartoota kan ta'en, namoonni 25,000 ol ajjeeffamuu Ministeerri Fayyaa Gaazaa keessaa kan Hamaasiin durfamu hime.
Waraanni kunis haleellaa Hamaas Onkololeessa 7, 2023 kibba Israa'el keessatti raawwachuun erga namoota irra caalaan nagaa ta'an 1,300 ajjeeseen boodadha.
Haleellaa Hamaas sanaanis namoonni 250 ol ta'an butamuun Gara gaazaatti fudhatamanii ture.
Afriikaan Kibbaa kan cimstee Filisxeemoota deeggartu fi Gaazaa keessatti duguggaa sanyii raawwatamaa jiraachu kan amantus, manni murtichaa duula waraanaa Israa'el gaggeessaa jirtu dhaabsiisuu dabalatee tarkaanfiiwwan sagal akka dabarsuuf gaaffatte.
Israa'el ammoo himannaa duguuggaa sanyi jedhu irratti dheekkamsaan deebii kennuun, Afriikaa Kibbaa dhugaa balleessaa jirti jechuun himatte.
Ofiishee ittisuudhaaf mirga qabaachuu eeruunis qiyyeeffannaa ishee loltoota Hamaas malee Filisxeemoota nagaa miti jetti.
Abbootiin seeraa gaaffii Afriikaa Kibbaa dhiyeessan, kan ''baayyee dhugaa faalleesseedha'' fi duguggaan sanyii raawwatamuuf himannaa qabatamaa hin taaneedha jettee akka haqamu gaafatte.
Abbootiin seeraa 17 kan abbootii seeraa dhaabbataa 15, tokkoon isaa Afriikaa Kibbaa fi tokko Israa'el irraa ta'anis, har'a murtee irra gahu, gaaffii lama deebiisutu irraa eergama:
-
Jalqaba, himannaa Afriikaan Kibbaa Israa'el irratti dhiyeessiteen kan waliigaltee duguuggaa sanyii UN bara 1948tti baaseen keessuummeefamuu danda'u ta'u agarsiisuuf qormaata bu'uuraa guuttee jirti kan jedhudha. Waliigalteen UN kan Israa'eliifi Afriikaan Kibbaa lamaanuu mallatteessan kunis duguuggaan sanyii maal akka ta'e ni ibsa. Sadarkaa himannaa jalqabaa kanaatti dhorkaan jiraachuf carraan gadaanaadha.
-
Lammaffaan, tarkaanfiin waraanaa Israa'el yoo itti fufe Gaazaa keessatti Filisxeemoota irratti miidhaan dandamannaa hin danda'amne qaqqabuu akka danda'uuf yaaddoo amansiisaan jiraa? kan jedhudha.
Akkasumas abbootiin seeraa gaaffiilee Afriikaa Kibbaa qofaan kan daangeeffaman miti. Paanaalichi Israa'el gochaan ishee kan seera idil-addunyaa waliin wal simu ta'u akka mirkanneessituu fi dhiyeessii nyaataa, bishaaniifi qorichaa danqaan homaa akka hin raawwanne akka mirkanneessituuf ajajuu danda'a.