Vì sao khỏa thân nơi công cộng lại trở thành 'bài thuốc' giúp yêu bản thân?

Nghiên cứu cho thấy chủ nghĩa khỏa thân tự nhiên, tức là việc thực hành khỏa thân tập thể không mang tính chất tình dục, có thể giúp mọi người cải thiện cách mình nhìn nhận ngoại hình của chính mình.

Những người theo chủ nghĩa khỏa thân tự nhiên và các chuyên gia giải thích với BBC về điều này.

Helen Berriman tin rằng nếu biết đến chủ nghĩa khỏa thân tự nhiên, tức việc khỏa thân tập thể và không có yếu tố tình dục, sớm hơn trong đời, cô có thể đã "hiểu rõ hơn nhiều" về cơ thể mình.

Vào mùa hè năm 2020, cô Berriman đã mua cho mình một bộ bikini để mặc trong đợt nắng nóng.

Cô đã không mặc bikini trong 20 năm, vì phải vật lộn với chứng mặc cảm ngoại hình (một tình trạng khiến một người quá tập trung vào những khuyết điểm mà họ cho là có trên cơ thể mình), trong phần lớn cuộc đời.

Khoảng một năm sau, chồng cô đã giới thiệu cô với chủ nghĩa khỏa thân tự nhiên.

"Chủ nghĩa khỏa thân tự nhiên là tham gia vào hoạt động khỏa thân cùng những người khác mà không có kỳ vọng hay mục đích tình dục," Kerem Soylemez, trợ tá giáo sư tâm lý học tại Đại học Regent's London, cho biết.

Nghiên cứu cho thấy việc ở gần những người khỏa thân khác có thể giúp mọi người có cái nhìn tích cực hơn về cơ thể mình.

Các nhà tự nhiên học và nhà tâm lý học giải thích lý do tại sao đây có thể là một cách hiệu quả để định nghĩa lại mối quan hệ của chúng ta với cơ thể mình.

Chủ nghĩa khỏa thân và hình ảnh cơ thể

Martha Vickery "thực sự ghét" từng bộ phận trên cơ thể mình trước khi tham dự sự kiện khỏa thân đầu tiên.

Nhìn nhận tiêu cực về cơ thể - một vấn đề phổ biến trên toàn cầu - liên quan đến việc quá chú tâm và không hài lòng với cơ thể của mình, thường là về hình dáng, cân nặng hoặc một số đặc điểm cụ thể.

Tại Mỹ, khoảng 51% người trưởng thành cảm thấy bị áp lực phải có một kiểu hình thể nhất định.

Tại Anh, khoảng 1/8 người trưởng thành từng có ý nghĩ hoặc cảm giác muốn tự tử vì những lo ngại về ngoại hình.

Nhìn nhận tiêu cực về cơ thể có thể ảnh hưởng đến hành vi của một cá nhân.

Ví dụ, việc không đạt được một cơ thể lý tưởng có thể khiến người ta tránh giao tiếp xã hội hoặc tập thể dục quá mức, hoặc thậm chí phẫu thuật thẩm mỹ.

Khuyến khích việc nhìn nhận cơ thể một cách tích cực rất quan trọng vì nhiều lý do, bao gồm lòng tự trọng, sự lạc quan, tình dục an toàn hơn và sức khỏe nói chung.

Nhưng việc đánh giá về ngoại hình rất phức tạp và tác động đến mỗi người có thể khác nhau.

Ví dụ, những người trong cộng đồng LGBTQ+ có thể gặp phải những lo ngại lớn hơn về ngoại hình do sự phân biệt đối xử hoặc do bản dạng giới của họ.

Lược sử về việc khỏa thân trong xã hội

Một số nền văn hóa và bộ lạc bản địa có lẽ có lịch sử lâu đời nhất về việc mặc rất ít hoặc không mặc quần áo.

Tuy nhiên, chủ nghĩa khỏa thân dường như giúp phá bỏ một số quan niệm về hình thể lý tưởng.

Vickery cho biết chủ nghĩa khỏa thân là "chất xúc tác" giúp cải thiện cách cô nhìn nhận về cơ thể mình.

"Tôi tham gia và nhận ra rằng dù cơ thể tôi to hơn tôi mong muốn, hoặc hơn những gì xã hội cho là đúng, điều đó không quan trọng," cô nói.

Chủ nghĩa khỏa thân đã giúp Vickery nhìn nhận cơ thể mình một cách trung lập và khuyến khích cô ngừng chỉ trích cơ thể mình.

"[Tôi nhận ra] cơ thể tôi là lý do tôi được thức dậy mỗi sáng, ôm bạn bè, uống cà phê và cảm nhận ánh nắng mặt trời trên da," cô nói.

Văn hóa so sánh

Soylemez không phải là người theo chủ nghĩa khỏa thân nhưng đã dành nhiều năm nghiên cứu về sự kỳ thị mà những người theo chủ nghĩa khỏa thân phải đối mặt và sự hiểu biết của công chúng về chủ nghĩa khỏa thân.

Ông cho rằng những hình ảnh méo mó về cơ thể trên truyền thông có thể được giải quyết bằng cách "ở cạnh những cơ thể thật, những con người thật".

"Vấn đề không chỉ là người khác chấp nhận bạn, mà còn là học cách chấp nhận chính mình," ông nói thêm.

Marina Rachitskiy, giảng viên cao cấp về tâm lý học tại Đại học Roehampton, London, đồng tình.

Bà nói rằng xã hội quyết định một người trông như thế nào thì được coi là "bình thường".

"Mạng xã hội và môi trường xung quanh đang gây áp lực buộc chúng ta phải tuân theo ý niệm về sự bình thường này, trong khi cái 'bình thường' đó chưa chắc phản ánh hình ảnh cơ thể của đa số mọi người."

Nhiều nghiên cứu cho thấy mạng xã hội đã làm trầm trọng thêm cách nhìn nhận tiêu cực về cơ thể, bởi nó định hình những gì được coi là hấp dẫn hoặc đáng mơ ước.

Điều này gây tác động tiêu cực đến nhiều người, bởi đối với nhiều người, áp lực phải đạt được một cơ thể "lý tưởng" thường là yếu tố dự báo chứng rối loạn ăn uống và lo âu, đồng thời làm gia tăng cảm giác tự ti.

Công nghệ hiện đại, chẳng hạn như các bot AI và các phần mềm chỉnh sửa ảnh trên điện thoại có thể khuyến khích việc so sánh bản thân với người khác và thậm chí dẫn đến chứng rối loạn hình ảnh cơ thể.

Một nghiên cứu cho thấy rằng khi thanh thiếu niên giảm sử dụng mạng xã hội trong khoảng thời gian ba tuần, thái độ của họ đối với ngoại hình và đánh giá của họ về cân nặng đã được cải thiện.

"Tiếp xúc với những cơ thể bình thường, với những con người bình thường, khiến bạn phải điều chỉnh lại cách nhìn nhận của mình về thế nào là một cơ thể bình thường, những gì được chấp nhận và những gì là đẹp," Rachitskiy nói.

Cho đến nay, mối quan hệ giữa khỏa thân cùng người khác không mang tính tình dục và cách nhìn nhận cơ thể vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ, nhưng đã có những khởi đầu đầy hứa hẹn và đáng khích lệ từ những thử nghiệm có đối chứng đầu tiên trong thập kỷ qua.

Một nghiên cứu trên 849 người cho thấy những người tham gia các hoạt động khỏa thân cho biết họ hài lòng về cuộc sống hơn.

Điều này được giải thích bởi cách họ nhìn nhận về cơ thể mình và cảm nhận giá trị bản thân tích cực hơn.

Trong số những người tham gia các hoạt động khỏa thân, việc nhìn thấy người khác khỏa thân dường như là một "yếu tố dự báo quan trọng" đối với việc họ nhìn nhận về cơ thể mình một cách tích cực hơn.

Trong một nghiên cứu nhỏ hơn khác, những người tham gia được chia thành hai nhóm - một nhóm "mặc quần áo" và một nhóm "không mặc quần áo", để tìm hiểu xem khỏa thân ảnh hưởng đến sự đánh giá cơ thể như thế nào.

Những người tham gia trong nhóm khỏa thân cho biết họ trân trọng cơ thể mình hơn, một hiệu ứng có liên quan đến việc giảm lo âu về ngoại hình trước xã hội (nỗi lo rằng cơ thể của mình đang bị người khác đánh giá).

"Càng che đậy nhiều," Rachitskiy nói, "chúng ta càng cảm thấy khó chịu về bản thân, bởi vì về mặt tâm lý, chúng ta nghĩ rằng, 'nếu mình cần phải che đậy điều đó, có nghĩa là có điều gì đó không ổn với mình.'"

Berriman, hiện là người phụ trách vấn đề nữ giới của British Naturism, tổ chức khỏa thân của Vương quốc Anh, cho rằng chủ nghĩa khỏa thân cũng có thể giúp giải quyết văn hóa so sánh (quan niệm cho rằng mạng xã hội khuyến khích mọi người so sánh bản thân với người khác, thường theo hướng tiêu cực).

"Trên mạng xã hội… [mọi người] đang cố gắng trông theo một kiểu nhất định [và] chi rất nhiều tiền để trông đẹp hơn. Điều chúng tôi, những người theo chủ nghĩa khỏa thân, đang làm là chống lại điều đó - bạn không cần phải chi nhiều tiền. Bạn không cần phải trông theo một kiểu nhất định. Mọi cơ thể đều đẹp."

Berriman có những vết sẹo trên cơ thể, và cô nói rằng mình "không còn xấu hổ về những vết sẹo nữa. Đó là một phần của câu chuyện – đó là một phần của cuộc sống."

Cô nói rằng tại các sự kiện của những người theo chủ nghĩa khỏa thân, có sự đa dạng rất lớn về hình thể – từ những cơ thể bình thường đến những người sống sót sau ung thư, những người có hậu môn nhân tạo, và những người bị mất chi hoặc có những khác biệt về thể chất khác.

Linda Ashmore có thể chứng thực lợi ích của việc tham dự những sự kiện như vậy.

Bà cho biết đã nhìn nhận tiêu cực về ngoại hình của mình từ năm 12 tuổi, và điều này càng trở nên trầm trọng hơn do một loạt các biến chứng sức khỏe.

Sau một đợt nhiễm trùng không thể chữa khỏi, bà phải cắt cụt hai ngón chân.

Bà cũng được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường tuýp 1 và phải tiêm insulin vào bụng.

Bà nói rằng bà cảm thấy vô cùng tự ti.

Nhưng vào năm 2019, ở tuổi 50, bà bắt đầu tham gia khỏa thân, điều này đã "thay đổi" bà.

"Cảm giác thật "tuyệt vời… khi ngồi đó, nói chuyện với mọi người mà không mặc quần áo. Tôi cảm thấy việc đó hoàn toàn tự nhiên."

Nhìn lại cơ thể mình hiện tại, bà nói, "Làn da của bạn rất phù hợp với bạn. Có thể chỗ này chỗ kia hơi chảy xệ… nhưng ai cũng có hình dáng và cân nặng khác nhau."

Tai tiếng không đáng có

Mặc dù nhiều người theo chủ nghĩa khỏa thân cho rằng việc này mang lại nhiều lợi ích, nhưng theo Soylemez, hoạt động này thường bị bôi nhọ trên truyền thông, và từ lâu đã được coi là một hành vi gây tranh cãi.

Sự kỳ thị phần lớn bắt nguồn từ việc cho rằng có sự lệch lạc tình dục và thường xuất phát từ các giá trị văn hóa, tôn giáo và đạo đức.

Tính hợp pháp của chủ nghĩa khỏa thân rất phức tạp ở Mỹ.

Các tiểu bang có các luật khác nhau về khỏa thân nơi công cộng, mặc dù có rất nhiều tổ chức theo chủ nghĩa khỏa thân, chẳng hạn như The Naturist Society Foundation và American Association for Nude Recreation.

Ngày nay, hoạt động này là hợp pháp ở Anh trừ khi một người cởi bỏ quần áo với ý định gây khó chịu hoặc gây sốc.

Ở các nước châu Âu khác, chủ nghĩa khỏa thân rất phổ biến, đặc biệt là ở Đan Mạch, Đức, Pháp và Tây Ban Nha.

Cho đến nay, các nghiên cứu tìm thấy rất ít tác động tiêu cực của chủ nghĩa khỏa thân đối với người lớn hoặc trẻ em - và những tác động đó thường phụ thuộc vào nhận thức bên ngoài.

"Rất hiếm khi gặp phải trải nghiệm tiêu cực. Hầu hết thời gian, [nếu ai đó có trải nghiệm tiêu cực], thì không nhất thiết là do chủ nghĩa khỏa thân, mà là do những ràng buộc – áp lực của sự xấu hổ," Rachitskiy nói.

Tuy nhiên, Rachitskiy nói thêm rằng khi các nghiên cứu được quảng bá, thường chỉ những người thích chủ nghĩa khỏa thân mới đăng ký tham gia.

Mặc dù các sự kiện khỏa thân có tổ chức đều có các biện pháp bảo vệ và hướng dẫn nghiêm ngặt, nhưng nhà tổ chức không thể kiểm soát được ai đến các không gian khỏa thân công cộng như bãi biển.

Tất nhiên, chủ nghĩa khỏa thân không chỉ đơn thuần là cởi bỏ quần áo – mà còn là kết nối với thiên nhiên và tìm kiếm cộng đồng.

"Chủ nghĩa khỏa thân có ý nghĩa khác nhau đối với mỗi người," Berriman nói.

"Một số người thực sự không thể chịu được cảm giác quần áo trên da."

Đối với những người khác, điều quan trọng là được thuộc về một cộng đồng chứ không phải về ngoại hình, cô nói thêm.

Điều đáng lưu ý là bên cạnh chủ nghĩa khỏa thân, các hoạt động khác liên quan đến khỏa thân cũng có thể giúp cải thiện cách nhìn nhận về ngoại hình.

Chẳng hạn, có khá nhiều nghiên cứu về vẽ mẫu khỏa thân, trong đó một người vẽ hình dáng cơ thể dựa trên việc quan sát một người mẫu khỏa thân ngoài đời, và về cách hoạt động này có thể cải thiện cách nhìn nhận về cơ thể – đặc biệt là ở phụ nữ.

Terry Lane, một thành viên ủy ban của Hiệp hội Khỏa thân Anh, cho biết mọi người thường cảm thấy lo lắng khi lần đầu tiên tham gia một sự kiện khỏa thân.

Nhưng sau khoảng 10 phút, bạn có thể thấy họ thư giãn.

Ông cũng cảm thấy tương tự trong lần đầu tiên tham gia một sự kiện khỏa thân.

Trước đó ông chỉ từng đến các bãi biển khỏa thân.

Tự mô tả mình là một "chàng trai gầy gò" khi còn trẻ, ông đã tăng cân ở độ tuổi 30 và tự ti về vòng bụng của mình – nhưng chủ nghĩa khỏa thân đã giúp ông vượt qua mọi suy nghĩ tiêu cực về cơ thể và trở nên tự tin hơn.

"Đó là một cách để khám phá bản thân mình," ông nói.

"Bạn không phải che giấu bản thân đằng sau bất kỳ nhãn mác, bất kỳ quần áo nào," ông nói.

"Khi bạn trút bỏ hết những lớp vỏ bọc bên ngoài, điều đó thực sự rất giải phóng… bạn sẽ nghĩ, đây mới chính là con người thật của mình."