Ўзбекистон: 21 асрдан сўнг ҳам гуллаб-яшнаши айтилаётган Янги Тошкент қандай кўринишда бўлади? Видео Янгиликлар

"Биз президент Мирзиёев, ҳукумат вазирликларига дастаги ва етакчилиги учун ташаккур изҳор этамиз ҳамда шаҳарнинг келажагини шакллантиришда кўмаклашишни интиқлик билан кутамиз".

Қароргоҳи Лондонда жойлашган Cross Works компанияси асосчиси Ҳакан Агча ижтимоий тармоқдаги саҳифасида шундай сўзларни ёзган.

Сентябрь ойи бошида президент Шавкат Мирзиёев айни компания томонидан ишлаб чиқилган Тошкент ва Янги Тошкент лойиҳасини маъқуллаган.

Лойиҳаси Ўзбекистон ҳукумати томонидан танланганидан сўнг Cross Works асосчиси жаноб Агча янги шаҳар 21 асрдан сўнг ҳам "гуллаб-яшнайдиган" даражада режалаштирилаётганини маълум қилган.

Айни вақтда, Ўзбекистон томони ҳам бу лойиҳага оид баъзи чизиқларни очиқлаган.

Маълум қилинишича, шаҳар "ақлли" қилиб қурилади, боғларга тўла бўлади ва ҳудудда шаҳарсозликдаги энг сўнгги инновациялар қўлланилади.

Қандай эҳтиёж бор эди?

Фаоллар мавжуд Тошкент шаҳрида замонавий шаҳарсозлик талаб-меъёрлари четлаб ўтилаётгани, бунинг ортидан пойтахтда яшаш сифати кескин ёмонлашаётгани борасида йиллардан бери бонг уриб келади.

Сўнгги йилларда оддий ҳолга айланган чанг бўронлари, бетартиб қуриб ташланган бинолар, чақиримларга чўзилаётган тирбандликлар, энергия таъминоти билан муаммолар, дарахтлар аёвсиз кесиб ташланишидан соясиз қолиб кетаётган кўчалар асосий муаммолар ўлароқ кўрсатилади.

Алоқадор мавзулар:

Фаолларнинг хавотирланишича, агар муаммога жиддий қаралмаса, пойтахт Тошкент атиги бир неча йилдан сўнг айрим учинчи дунё мамлакатлари шаҳарлари ҳолига тушиб қолиши мумкин.

Берилаётган расмий сигналлардан эса ҳукумат вазиятдан бохабар эканига ишора қилмоқда.

Ҳукумат кўрмоқчи бўлаётган чора эса пойтахтдаги вазиятни яхшилаш билан бирга Тошкент ёнгинасида бутун бошли янги шаҳарни барпо этишдир.

5 сентябрь куни президент Шавкат Мирзиёев бир неча йилдан буён ишлаб чиқилаётган Янги Тошкент шаҳрининг бош режаси лойиҳаси билан танишгани хабар қилинган.

Тақдимот чоғида давлат раҳбари янги шаҳар қуриш ишларини зудликда бошлаш зарурлиги, бўлмаса, мавжуд Тошкентда одамлар беш йилдан кейин яшай олмаслиги ҳақида гапирган.

Маълум қилинишича, Янги Тошкент шаҳри учун Бектемир туманига ёндош ҳудудлар - Юқори Чирчиқ ва Ўрта Чирчиқ туманларидан 20 минг гектарга яқин майдон танлаб олинган.

Расмийларнинг сўзларига кўра, бу янги шаҳар асосий Тошкентдан айро бўлмайди, балки мавжуд пойтахт билан бир жону бир тан бўлиб яшайди.

Расмийлар Янги Тошкентни мавжуд пойтахтда йиғилиб бораётган муаммоларнинг ечими ўлароқ тақдим этар экан, жамоатчиликда бир савол пайдо бўлган - бутун бошли янги шаҳарни барпо этишга қанчалик эҳтиёж бор ўзи?

"Бунинг бир неча сабаблари бор. Биринчиси, ижтимоий сабаб. Тошкент аҳолиси тобора ўсиб бормоқда. Аҳоли ўсди дегани - бу инсонларни ижтимоий инфратузилма билан таъминлаш дегани. Инсонни мактаб, боғча, соғлиқни сақлаш муассасалари, иш билан таъминлаш лозим. Мавжуд Тошкентда эса қўшимча инфратузилмаларни жойлаштиришга ер етарли эмас. Содда қилиб айтганда, Тошкент тўлиб бормоқда", дейди "Янги Тошкент" лойиҳаси бошқарувчиларидан бири Алижон Алимуҳамедов Би-би-си билан суҳбатда.

Мутахассиснинг тушунтиришича, Янги Тошкентда амалга оширилажак янги шаҳарсозлик ечимлари, инновациялар мамлакатнинг бошқа шаҳарлари, жумладан, пойтахтдаги вазиятни яхшилашда намуна ўлароқ хизмат қилади.

Янги шаҳар қанчага тушади?

Алимуҳамедовнинг маълум қилишича, янги шаҳарни барпо этишга сарфланадиган маблағ миқдори, қурилиш ишларининг бошланиш ва якунланиш муддати ҳақида гапиришга "ҳали эрта".

"Ҳозирги вақтда ҳамон техник-иқтисодий ҳисоб-китобларни амалга оширмоқдамиз. Янги шаҳар қуриш жуда катта маблағ талаб қилади. Табиийки, бу қандай молиялаштирилади ва қанча маблағ сарфланади, деган савол туғилади. Рақамларни айтишга ҳали вақтли".

Мутахассис лойиҳани амалга ошириш даврида сарфланадиган маблағни қоплаш йўлида қилиниши кўзланаётган ишларни қуйидагича тушунтиради.

"Янги Тошкентнинг қурилишида development approach [келажакда фойдаланиш йўлида энг юқори салоҳиятга эга ўзлаштирилмаган ерларни лотларга бўлиш учун қийматини баҳолаш услуби - таҳр.] йўналишидан кетамиз. Шунингдек, ер майдонлари қийматини ушлаб қолиш йўлида land value capture услубини қўллаймиз. Яъни ер майдонларига инвестиция киритиб, уларнинг қийматини ошириб, кейинчалик, тадбиркорлар, хусусий инвесторларга реализация қилиш орқали инфратузилмаларга сарфлайдиган харажатларимизни қоплаймиз".

"Инсон қадрини улуғловчи" шаҳар

Бугун Тошкент шаҳрида яшаётган ва ишлаётган инсонларнинг сони қарийб 5 миллион нафарга етгани айтилади.

Охирги йилларда жадал суръатда қурилган янги уй-жойлар, ижтимоий объектлар, турли муассасалар солаётган инфратузилма тармоқларига юкламалар оқибатларини тошкентликлар йилнинг ҳар бир фаслида ўз танида ҳис қилмоқда.

Алижон Алимуҳамедов Янги Тошкентдаги энг муҳим урғу айнан "инсон қадрини улуғлаш"га қаратилиши, бунинг учун биринчи ўринда экологияга эътибор қаратилиши ҳақида гапиради.

"Ҳар бир инсон учун камида 9 квадрат метр яшил майдон яратишни ўзимизга мақсад қилиб олганмиз. Қолаверса, шаҳарда қулай иқлим шароитини яратиш учун биноларни жойлаштиришда бир неча омилларга ҳам эътибор берганмиз, қуёшнинг чиқиб-ботиши, шамолнинг ҳаракатланиш йўналишини ҳам ҳисобга оляпмиз".

Мавжуд пойтахтда машиналар кўпайиб бораётгани ортидан 9-10 баллик тирбандликлар юзага келиши одатий тусга айланган.

Қурилиш вазирлиги вакили Янги Тошкент «15 дақиқалик пиёда шаҳар" бўлиши режаланаётганини айтади.

"Ижтимоий, иқтисодий инфратузилмаларни шунақа жойлаштиряпмизки, янги шаҳар яшовчилари кундалик асосий юмушларини 15 дақиқа пиёда юрган ҳолда амалга ошира оладилар, яъни одамлар кўпроқ пиёда юришга рағбатлантирилади. Шунингдек, жамоат транспортига ҳам катта урғу берилмоқда - шаҳар бўйлаб метро линиялари қурилади, метро етиб бормайдиган ҳудудларда трамвай йўллари ётқизилади".

Бош режасиз пойтахт

Ўтган йилнинг октябрь ойида президентга Тошкент шаҳрининг 2045 йилгача бўлган Бош режаси лойиҳаси тақдим этилган эди.

Ўшанда ҳам Мирзиёев ривожлантириш стратегияси аниқ белгилаб олинмаса, 10 йилдан шаҳарда яшаш қийинлашиб кетиши, қўшимча босимни мавжуд инфратузилма кўтара олмаслиги ҳақида гапирган.

Кўплаб фаоллар айнан Бош режа ҳали татбиқ этилмаганидан ҳам пойтахтда ҳаёт сифати ёмонлашиб бораётганини таъкидлайди.

Алижон Алимуҳамедовнинг билдиришича, пойтахтнинг Бош режаси лойиҳаси яқин вақт ичида жамоатчиликка тақдим этилиши кутилмоқда.

"Бош режа жуда ҳам катта ва мукаммал масала. Шуни айтишим мумкинки, мавжуд Тошкентга Бош режа ишлаб чиқиш ишлари Янги Тошкентнинг Бош режасидан аввал бошланган".

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.