Ўзбекистон, янгиликлар: Фарғонада чегарачилар икки контрабандачини отиб ўлдиргани хабар қилинди. Маҳаллий аҳоли эса аскарларнинг ўзини "безпределлик"да айбламоқда (видео)

Фарғона туманида чегарачилар қаршилик кўрсатган контрабандачиларга нисбатан қурол ишлатгани ва икки инсон ҳалок бўлгани расман хабар қилинди. Би-би-си билан боғланган ушбу ҳудуд яшовчилари эса марҳумлар ўтирган машинада ҳеч қандай ноқонуний товар бўлмагани, чегарачилар асоссиз қурол ишлатгани ҳамда тинч аҳолига қурол ўқталиш ҳолатлари олдин ҳам кўп юз берганини даъво қилмоқда.

ДХХ Чегара қўшинлари 16 октябрга ўтар кечаси машинаси салонидан мамлакатга ноқонуний олиб кирилган товар аниқланган икки шахс чегарачиларга қаршилик кўрсатиши ортидан отиб ўлдирилганини хабар қилди.

Хабарда ҳолат Фарғона тумани "Водил" аҳоли пунктида содир бўлгани, ҳалок бўлган фуқаролар эса "Бўстон" МФЙ ҳудудидан келгани тилга олинади.

Аммо Би-би-си билан боғланган ушбу манзил яшовчилари расмий баёнотдаги маълумотларни инкор этиб, марҳумлар тушган машинада "ҳеч қандай ноқонуний юк" бўлмаганини даъво қилди.

Ҳалок бўлганлардан бири - Абдулҳай Муқотожоновнинг отаси ҳам Би-би-си билан суҳбатда чегарачиларни асоссиз қурол ишлатганликда айблади.

Шунингдек, Би-би-сига юборилган видеоларда маҳаллий аҳоли расмийлардан ўзларини "чегарачилардан ҳимоя қилиш"ни сўраётгани кўринади.

Бир вақтнинг ўзида, бу инсонлар чегарачилар билан тинч аҳоли ўртасидаги низо биринчи бор содир бўлмаётгани, аввал ҳам қурол ўқталиш ҳолатлари кузатилганини таъкидлади.

Инсон ҳуқуқлари вазияти ёмонлашиши Ўзбекистон обрўсига путур етказади - Видео

Янгиликлар. Ўзбекистон. Шавкат Мирзиёев: Нега Ўзбекистоннинг ислоҳотчи раҳбари блогерларни қамамоқда?

Ислом Каримов Исмоил Жўрабековга одамларни от, деб буйруқ берганми?

Расмий баёнот

Душанба куни кечки пайт тарқатилган ДХХ хабарида 16 октябрга ўтар кечаси фуқаролар А.М. ва О.Ю. бошқарувидаги автомашина тўхтатилганда, салон қисмида мамлакат ҳудудига ноқонуний равишда олиб кирилган товар-моддий бойликлари борлиги аниқлангани ҳақида сўз боради.

"Ушбу ҳолатга аниқлик киритиш мақсадида Чегара қўшинлари бўлинмасига бориш таклиф этилганида, фуқаролар А.М. ва О.Ю. ҳамда воқеа содир бўлган ҳудуд яқинида йиғилган уларнинг ўн нафарга яқин шериклари, спиртли ичимлик таъсирида ҳарбий хизматчиларнинг қонуний талабларига бўйсунмаганлар ва чегарачиларга фаол қаршилик кўрсатиб, уларга нисбатан куч ишлатишган.

Натижада ҳарбий хизматчилар турли кўринишдаги тан жароҳатларини олган. Қаршилик кўрсатаётган кучлар тенг келмаганлиги боис, чегарачилар фуқароларнинг ноқонуний ҳаракатларини тўхтатиш мақсадида огоҳлантирувчи ўқ узишига қарамасдан, улар ғайриқонуний хатти-ҳаракатларини давом эттирганлар", дейилади расмий баёнотда.

Маълум қилинишича, огоҳлантиришларга қарамай, ҳарбий хизматчиларга фаол қаршилик кўрсатишда давом этган фуқароларнинг икки нафари қурол қўлланилиши натижасида воқеа жойида вафот этган.

"Ўзи безпредел пост эди"

Марҳумларнинг ҳамқишлоқлари ва яқинлари Би-би-сига расмий баёнотда келтирилган маълумотлар ҳақиқатга тўғри келмаслигини даъво қилмоқда.

Уларнинг иддаосига кўра, фожиа юз берган чегара постида чегарачилар ва тинч аҳоли ўртасида ихтилофлар тез-тез юзага келиб туради.

"Водил шаҳарчаси Бўстон маҳалласида яшаймиз. Манзилимиз чегарага яқин жойлашган. Чегаранинг ўзида аскарлар турмайди. Ундан икки километр ўтганда битта, юз эллик метрдан кейин яна битта пост бор. Марказга етиб олиш учун иккита постдан ўтилади. Бу постларда ҳар битта машинани титиб текширишади. Уларга фарқи йўқ - машинани чизибми, отвертка тиқибми ҳамма жойини очиб ташлашади. Жуда безпредел пост", сўзлайди Би-би-си манбаси.

Ушбу манба қонли воқеа 16 октябрь тунида - тахминан соат 1:30 - 2:00 ўртасида рўй бергани ҳақида гапирди.

"Ишчиларни иш жойига ташлаб келиш учун кетаётган эдим. Постга яқинлашсам кўп одам тўпланиб турган экан. Одамлардан нима бўлганини сўрасам, Сел кўчалик икки болани отиб қўйишди ҳозиргина, дейишди".

Би-би-сига маълум қилинишича, чегарачилар ва марҳум фуқаролар ўртасидаги низо одатий автотранспорт текшируви ортидан келиб чиққан.

"Икки ўртоқ ярим кечаси чойхонадан қайтишаётган бўлган. Постда доимгидек багажни очиб кўришган, кейин салонни текширишган. Йигитлар қаршилик кўрсатишмаган. Лекин чегарачилар машинани қўйворишмаган. Шундан кейин ўртада келишмовчилик бошланган. Одамлар йиғилган. Йигитлар қўйворсанг қўйвор, бўлмаса, постингни машинада уриб кетаверамиз, деган жаҳлдан. Чегарачи сўкинган бунга жавобан. Вазият қизигандан кейин йигитлардан бири ўзининг акасини телефон қилиб чақирган. Бу ҳаммаси 15-20 минут ичида бўлаётган воқеа. Ака етиб келиб, сўкинган чегарачи билан гап талашган, лекин қўл кўтармаган. Шундан кейин чегарачи аканинг аввал оёғи, ерга ётиб қолгандан кейин оғзидан отган. Машинадаги икки йигитдан бирига ҳам ўқ узган. Акасини чақирган йигит воқеа жойидан қўрқиб қочиб кетган".

"15 суткага қамаса бўлмасмиди"

Би-би-сига юборилган маълумотда ҳалок бўлган йигитларнинг исмлари Абдулҳай Муқатожонов ва Отабек Собиров бўлгани айтилади.

Марҳумларнинг ҳамқишлоқлари тўхтатилган машинада "ҳеч қандай контрабанда товар топилмаган"ини таъкидламоқда.

Уларнинг билдиришича, мазкур қонли воқеа ортидан ҳолат юз берган постни олиб ташлаш ҳамда йўлга асфальт ётқизиш ишлари бошланган.

Шунингдек, 16 октябрь куни маҳаллий аҳоли йиғилиб, расмийлардан чегарачиларни жазога тортиш ва постни кўчиришни талаб қилгани хабар қилинмоқда.

Би-би-сига йўлланган видеоларда бўстонликлар улар билан учрашган ички ишлар органи вакилига ҳалок бўлган йигитлар контрабандачи экани айтилган расмий баёнот марҳумларга нисбатан туҳмат бўлганини таъкидлаётгани кўринади.

"Кеча воэнний прокуратура осмотр қилганда ҳеч нарса чиқмаган. Ўзинглар ҳам семка қилибсизлар. Унақа туҳмат қилмангларда бутун республикага. Булар қуроли билан отиб ташлайверадими оддий халқни?", дейди видеода юзи кўринмаган маҳаллий яшовчилардан бири.

Бундан ташқари видеолардан бирида йиғилган бўстонликлар ички ишлар органи ходимидан "халқни чегарачилардан ҳимоя қилиб бериш"ни сўрагани ҳам қулоққа чалинади.

Шу билан бирга, Би-би-сига воқеа содир бўлишидан ҳеч қанча вақт ўтмай олингани айтилган марҳумларнинг автомашинаси тасвирга туширилган видео ҳам юборилди.

Видеода маҳаллий аҳоли вакиллари ҳарбий формадаги шахс автомашина салони олд қисмини кўздан кечираётганини тасвирга олгани ва "юки йўқ экана?" дея ҳарбийга савол бергани кўринган.

Телефонда гаплашаётган ҳарбий бу саволга жавоб қайтармаган.

Би-би-си, шунингдек, марҳумлардан бири - Абдулҳай Муқатожоновнинг отаси билан билан ҳам боғланди.

"Ўзим ўқимадим расмий хабарни. Болаларим ўқишибди. Контрабандачи деб ғирт ёлғон гапиришибди. Минг жиноят қилса ҳам, отиб ташлашга ҳаққи йўқку? Ўша жойда бўлган ҳамқишлоқларимиз отиб ташлангандан кейин машинани текширишганини кўришган, видеога ҳам олишган. Ҳеч нарса чиқмаган машинадан. Президент инсон қадри, деб қанча айтяпти. Отиб ташла, демаяптику. Мелисага топширмайдими, 15 сутка бермайдими агар қонунни бузган бўлса", дейди Абдулазиз Муқатожонов.

Марҳумнинг отаси айни вақтда ўғлига нисбатан асоссиз қурол ишлатилгани тўғрисидаги даъвосига нисбатан расмийлар муносабатини шундай тасвирлайди.

"Машинадан ҳеч нарса топилмагани ҳақида гапиришган йўқ. Вилоят началник мелисаси, бошқа раҳбарлар келиб кетяпти. Шунчаки тинч бўлинглар, қонуний чора кўрамиз, дейишяпти холос".

"Ўртоқ, тинчлан, отворасан бўлмаса"

Би-би-си билан алоқага чиққан бўстонликлар чегарачилар билан мулоқотда муаммолар аввал ҳам кўп бор юзага чиққани ҳақида гапирди.

Тақдим этилган кўплаб видеоларда чегарачилар одамларнинг хонадонларига ноқонуний юк қидириш важи билан берухсат кириб келаётгани, қурол ўқталаётгани, аҳоли уйлари томларига ўтириб олгани кўринади.

2021 йилда тасвирга олинган видеода текширувлар туфайли пост атрофида машиналар йиғилиб қолгани тасвирланган.

Бошқа бир видеода эса чегарачи аскар кечаси аҳоли хонадонига кириб, одамларга қурол ўқталаётгани кўринади.

Уй соҳибларидан бири "сенга ҳеч ким ҳеч нарса қилмаяпти, тинчлан, ўртоқ, отворасан бўлмаса" деяётгани эшитилади.

Видео охирида ёш аскар хонадонга кириб келган бошқа бир чегарачига хонадондан ноқонуний юк излаётганини тушунтиргани кўзга ташланади.

"Бу постнинг ўзи ноқонуний, чунки у аҳоли манзили ичида жойлашган. Бундан олдин ҳам аҳолига нисбатан зулм одатий ҳол бўлиб келган. Мисол учун автомобилда постдан ўтилаётганда автомобилни бир чеккага тортиб, рухсатномасиз титиб-текшириб, автомобилга шикаст етказишган. Агар қаршилик қилинса, "част"га олиб кетилиб, уриб, инсонга тан жароҳат берилади доимо", дейди Би-би-сининг Бўстондаги манбаси.

Би-би-сида бўстонликлар илгари сураётган ушбу иддаоларни мустақил текшириш имкони мавжуд эмас.

Айни вақтда, Би-би-си бу даъволар бўйича расмийлар муносабатини олишга ҳаракат қилмоқда.

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002