ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ዩኒሴፍ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ትሕቲ ዕድመ መርዓ 19% ኩሉ ዓይነት ሓዳር ምዃኑን እዚ ድማ ካብቲ ቅድሚ 10 ዓመት ዝነበረ 23% ከም ዝወረደን ገሊጹ። መርዓ ትሕቲ ዕድመ ምውጋድ ግን ሕጂ'ውን ኣስታት 300 ዓመት ክወስድ ከም ዝኽእል ወሲኹ ገሊጹ።

መርዓ ትሕቲ ዕድመ ንከበቅዕ 300 ዓመት ኣየድልን ዝበላ 3 ጸለውቲ ደቂኣንስትዮ ዓለም

እዚ ጸብጻብ ንኣንበብቲ ክርብሽ ይኽእል እዩ። ቢቢሲ ንስነ-ኣእምሮኣውን ማሕበራውን ድሕነት እታ ግዳይን ስድራኣን ክብል ስም እታ ግዳይን በዓል ቤታን ከምኡ'ውን ኣበይ ከም እትነብር ክጠቅስ ኣይመረጸን።

ኢትዮጵያ፡ ንበዓልቲ ቤቱ ኣብ ብልዕታ ዘቃጸለ  ሰብኣይ ጽኑዕ ማእሰርቲ ተፈሪዱ

ብሪትኒ ስፒርስ ዘሕለፈቶም ተዘክሮታታ፡ ‘ዘ ዉመን ኢን ሚ’ ብዝብል ኣርእስቲ ኣብዚ ሰሙን ኣሕቲማ’ያ። ሓዳስ መጽሓፋ፡ ናብ ዝና ዝገበረቶ ጉዕዞን ካብቲ ንነዊሕ እዋን ንህይወታ ዘመሓድር ዝነበረ ሓላዊ ዓቃቢ ኣቡኣ ነጻ ንምውጻእ ዝገበረቶ ጻዕርን ትገልጽ።

ብሪትኒ ስፒርስ፡ እታ ኣዘራራቢት ሓዳስ መፅሓፋ እንታይ’ያ ኣቃሊዓ?

ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮ ዝበዝሓ ሰራሕተኛታት ዝኾናሎም ከም ክንክን ጥዕናን ትምህርትን ዝበሉ ዓውድታት ስራሕ በዚ ጸገም ዝተፀለዉ እዮም።

'ማዕረ ደሞዝ የለን' ብምባል ቀዳማይቲ ሚኒስተር ኣድማ ምቍራጽ ስራሕ ገይራ

ኣብ 2019 ሓደ ብዙሕ ተመልከትቲ ዝረኸበ ትሕዝቶ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተዘርጊሑ ነይሩ - ንሊዮናርዶ ዲካፕሪዮ ዝምልከት’ዩ።

ፍልልይ ዕድመ ኣብ ሓዳር ስለምንታይ ከም ነውሪ ይቝጸር?

ደቂ ኣንስትዮ መደባት ራድዮ ከቕርባን ኣብ ቅድሚ ኣማኢት ተዓዘብቲ ዝተፈላለየ ህዝባዊ መደባት ክመርሓ ይረኣያ እየን። እንተዀነ፡ ሕቶ ምሕታት ኣብ ዘድልየሉ፡ ማለት ኣእዳው ምውጻእ ኣብ ዝጅምረሉ፡ መብዛሕትኡ ግዜ እተን ቀዳሞት ዊጥ ዝብላ ኣእዳው ኵለን ናይ ደቂ ተባዕትዮ እየን።

ደቂ ኣንስትዮ ኣብ እኩብ ሰብ ንምሕታት ዝጽገማ ስለምንታይ እዩ?

ኣብ ቤንጋሉሩ ተወሊዳ ዝዓበየት ሳኒ፡ ፍላይ ማንታኣ ዝኾነት ማርያን ሓዋ ፕራቲክ ኩሩቪላን እውን ጽሙማን እዮም። ሓዋ ኩሩቪላ ኣብ ኣሜሪካ መሃንድስ ሶፍትዌር ክኸውን ከሎ ሕጂ ኣብ ቴክሳስ ኣብ ዝርከብ ቤት ትምህርቲ ጽሙማን ብመምህርነት ይሰርሕ። ማርያ ድማ በዓልቲ ሞያ ሕሳብ እያ።

ታሪኽ ዝሰርሐት ጸገም ምስማዕ ዘለዋ ጠበቓ 

ኮሚቴ ኖበል ኖርወይ ኣብ ዝሃቦ ወግዓዊ መግለጺ፡ እታ ጓል 51 ዓመት፡ ኣንጻር እቲ ኣብ ልዕሊ ደቂኣንስትዮ ሃገራ ዝፍጸም ጭቆና ብምቅላሳ’ያ ነቲ ሽልማት በቒዓ ኢሉ። እታ ን10 ዓመት ማእሰርቲ ዝተፈርደት ናርገስ ኣብ ሓደ ኣብ ርእሰከተማ ጣህራን ዝርከብ ቤትማእሰርቲ’ያ ተታሒዛ ዘላ። 

ሽልማት ኖቤል ሰላም 2023 ኣብ ቀይዲ ንእትርከብ ተሓላቒት መሰላት ተዋሂቡ

እታ ብስፍሓታ ክንዲ ምዕራብ ኣውሮጳ እትኸውንን 100 ሚልዮን ህዝቢ ዝነብረላን ሃገር፡ ሰፊሕ ዕቝር ተፈጥሮ ማዕድናት ዘለዋ ኰይና ብተፈጥሮ ዝተዓደለት ዓዲ እያ።

ንህጻናት እታ ዝኸፍአት ሃገር   

ክኢላ ስነእምሮን ነዚ ናይ ክሕሳ መደባት ትጕስጉስ ዘላን ናጃ ለይበርዝ “ንሕና እቲ ቈይሙ ዘሎ ጕጅለ ጸብጻቡ ክሳብ ዘቕርብ ዘጸቢ የብልናን” ድሕሪ ምባል “ንኣርግ ኣለና፤ ካብተን ኣብ 1960ታት ብዘይድሌተን መከላኸሊ ጥንሲ ዝተገበረለን ኣብ 1940ታት ዝተወለዳ’የን ሕጂ ዕድመአን ናብ 80 ተጸጊዑ ኣሎ፡ ስለዚ ምስ ግዜ ክንጓየ ኣለና” ትብል።

‘ብዘይድሌትና መከላኸሊ ጥንሲ ተዋሂብና’ ኢለን ዝኸሳ ዘለዋ ደቂ ኣንሰትዮ

በዚ ሕጂ ዘሎ ናህሪ ምዕባለ፡ ኣብ ምሉእ ምዕሩይነት ንምብጻሕ 131 ዓመታት ክወስድ ምዃኑ ይገልጽ። ክሳብ ሕጂ ድማ ምሉእ ጾታዊ ማዕርነት ዘረጋገጸት ሃገር የላን። ሃገራት ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን ካብ ዓለም ዝሓሸ ውጽኢት ክረኽባ እንከለዋ፡ ኣብ ሞንግአን ብዙሕ ፍልልይ ኣሎ። 

ደቀንስትዮ ቀሲነን ክነብራለን ዝኽእላ ብሉጻት ሃገራት

ኣብ ደቡባዊ ስጳኛ እትርከብ ከተማ፡ ብሰብ-ሰርሖ-ብልሒ [ኤኣይ] ዝተፈጥረ ዕርቃነን ምስሊ ዝረኣያ መንእሰያት ኣዋልድ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ምስ ተዘርገሐ ኣዴታት ሰንቢደን። 

ብሰብሰርሖ ብልሒ ዝተፈጥረ ዕርቃን ስእሊ ኣዋልድ ንኣደታተን ኣሰንቢዱ

ኣብ ኢትዮጵያ ተጻብኦታት ደው ንምባል  ውዕል ፕሪቶርያ ካብ ዝፍረም ድሕሪ ኣስታት ሓደ ዓመት፡ ኣብታ ሃገር ገና ግፍዒታት፡ ገበናት ኲናትን ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን ይፍጸሙ ከምዘለዉን ዓለመለኻዊ ኮሚሽን ክኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ዘውጽኦ ሓድሽ ጸብጻብ ኣጠንቂቝ። 

'ድሕሪ ውዕል ፕሪቶርያ'ውን እንተዀነ ገበናት ኲናት ይቕጽል ኣሎ'- ሕቡራት ሃገራት

ፖሊስ ስጳኛ፡ ቀጥታዊ ፈነወ እትመርሕ ንዝነበረት ጋዜጠኛ ጾታዊ ትንኮያ ፈጺሙ’ዩ ንዝበሎ ስጳኛዊ ውልቀሰብ ቀይዱ።

መቐመጫ ጋዜጠኛ ተናኺፉ ዝተበሃለ ውልቀሰብ ተኣሲሩ

ሞት ቲባ ኣብ መላእ ዒራቕ ብዛዕባ "ቅትለት ክብሪ" ዝበሃሉ ሕግታታ ተቓውሞታት ኣለዓዒሉ፡ እቲ ጉዳይ ኣብታ ዓቃባዊ ኣተሓሳስባታት ዓብላሊ ዝዀነላ ሃገር ደቂ ኣንስትዮ ብኸመይ ከም ዝረኣያ ዘጉልሕ እዩ።

ብኣቦኣ ዝተቐትለት ኮዀብ ዩትዩበር

ኣብ ቆጵሮስ ንሓንቲ ብሪጣንያዊት በጻሒት ብምዕማጽ ዝተጠርጠሩ ሽዱሽተ እስራኤላውያን ኣብ ቀይዲ ከም ዝኣተዉ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል ሓቢሩ።

ዓመጽ ከም ዝፈጸሙ ዝተጠርጠሩ ሽዱሽተ እስራኤላውያን ተኣሲሮም

ኣብ መጀመርታ 2020 ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተኣከበ መረዳእታ ከምዘመልክቶ፡ ኣስታት 160 ሚልዮን ህጻናት ንግዱድ ዕዮ ዝተቓልዑ ነይሮም። ነዚ ንምውጋድ ዝግበር ዓለማዊ ፃዕሪታትን ምዕባለታቱን ድማ ድሕሪ 20 ዓመታት ንፈለማ እዋን ኣብ ዘለዎ ደው ከምዝበለ ይሕብር። 

ሓላፍነት ስድራ ክጾሩ ዝግደዱ ዘለዉ ሚልዮናት ህጻናት ዓለም

ፖሊስ፡ ዋላ እኳ እቲ ምፅራይ ኣብ ከይዲ እንተሃለወ: እቲ መንቀሊ ሞት: ሓደጋ መኪና እንተይኮነስ መበገሲኡ ብዘየገድስ ደይ መደይ ኢልካ ዝተፈፀመ ቅትለት ከምዝኾነ ይኣምን።እቲ ሓደጋ ምስ ተፈፀመ ኣብቲ ቦታ ብቕፅበት ዝተረኸበት ፖሊስ ትራፊክ ኣብ ፅርግያ ዝወደቐ ኣስከሬን ብኣምቡላንስ ናብ ሆስፒታል ዓይደር ከምዝውሰድ ገይራ።

መቐለ: ዓይነ መርፍኡ ዘይተረኸበ ቅትለት ዘውዱ ሃፍቱ

ሎረን ቴይለር ኣብ 2010 ብሓደ ኣባል ፖሊስ ክትዕመጽ ከላ ጓል 16 ዓመት ጥራይ እያ ነይራ።

'ዝዓመፀኒ ፖሊስ፡ ክልተ ግዜ ክእሰር ርእየዮ'

ብወታሃደራት መጥቃዕቲ ዝተፈጸመን ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ብቫይረስ ኤችኣይቪ ከምዝተለኸፋን ናይቶም ዝዓመጹወን ቆልዑ ከዕብያ ከምዝተገደዳን እቲ ጸብጻብ የመልክት።

ድሕሪ ውዕል ሰላም ኣብ ትግራይ ጾታዊ መጥቃዕትታት ይፍጸሙ ከምዘለዉ ተገሊጹ

ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ንደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ኣዝየን በዳህቲ ዓመታት ነይረን፤ ብኣሽሓት ዝቑጸራ ኣዋልድን ደቂ ኣንስትዮን ግዳያት ጾታዊ ዓመጽን ግህሰትን ኰይነን እየን።
ኣብቲ ኣብ ሞንጐ ሓይልታት ትግራይን ሰራዊት ፌደራልን ዝተኻየደ ኲናት፡ ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ተቐቲሎም፣ ስድራቤታት ተፈላልዮም፣ ሚሊዮናት ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ይርከቡ።

ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ዝኽበር ዘሎ ኣሸንዳ-እንታይ ይመስል?

እታ መንነታ ንምሕላው ስማ ዘይተገልጸ ግዳይ፡ ኣብ ወረዳ ሱሮ ደምቢ ሶሮ ኣብ ዝተባህለ ቁሸት ብ4 ሓምለ 2015 ምሸት ሰዓት 3፡00 (ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ) ምስ ካልእ ጓል ኣንስተይቲ ካብ ገዝኣ ድሕሪ ምውጻኣ እቲ ገበን ከም ዝተፈፀመ ዳኛ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

'ሸኔ' ኢኺ ኢሉ ብምፍርራሕ ጓል ኣንስተይቲ ዝዓመጸ ፖሊስ ን7 ዓመት ተፈሪዱ

እቲ ክሲ እቶም መጻምዲ ድሕሪ ምፍልላዮም፡ ኮነ ኢሉ “ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከዋርዳ” ናይ ዕርቃን ስእልታታ ኣብ ኢንተርነት ከምዝዘርገሖም የመልክት።

ሕነ ንምፍዳይ ወሲባዊ ስእልታት ኣፍቃሪቱ ነበር ዝጠቀዐ ውልቀ ሰብ 1.2 ቢልዮን ዶላር ካሕሳ ክኸፍላ ተወሲኑ

ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "መሰለይ ዝተጋህሰ ኰይኑ ይስምዓኒ" ክትብል ሓቢራ።
"ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ኣሕዲሩለይ። ክድቅስ እውን ይፅገም ነይረ" ክትብል ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ምስ ካልኦት ጥርዓን ዘቕረባ ብምዃን ንማዕከናት ዜና ገሊፃ። 

መሰላት ደቂ ኣንስትዮ