ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኣመሪካ ብሰንበት ሰለስተ ወተሃደራታ ኣብ ዮርዳኖስ ኣብ ዝርከብ መዓስከራ ብድሮን ድሕሪ ምቕታሎም፡ ነቲ መጥቃዕቲ ሕነ ንምፍዳይ እንታይ ዓይነት ግብረመልሲ ክትህበሉ ከምእትኽእል ንምውሳን ኣብ መንቀራቕሮ’ያ ዘላ። ፕረዚደንት ጆ ባይደን ድሕሪ እቲ መጥቃዕቲ ተሪር ግብረመልሲ ከምዝህብ ንህዝቡ ተመባጺዑ ነይሩ፡ እንተዀነ ኣመሪካ እቲ ትወስዶ ግብረመልሲ ነቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ኵነታት ዘጋድድ ከይከውን’ዩ ብድሆ ኰይኑዋ'ሎ።

ኣመሪካ፡ ኣብ ዮርዳኖስ ንዝተቐተሉ ወተሃደራታ ሕነ ንምፍዳይ እንታይ ክትገብር ትኽእል?

ኣብ ጥቓ ዶብ ዮርዳኖስን ሶርያን ኣብ ዝርከብ መዓስከር ወተሃደራት ኣመሪካ ብዝተፈጸመ ናይ ድሮን መጥቃዕቲ ሰለስተ ወተሃደራት ኣመሪካ ከምዝተቐተሉን ሓያለ ከምዝቆሰሉን ተገሊጹ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን እቲ መጥቓዕቲ ‘ብኢራን ዝድገፉ ሕሉፋት ጉጅለታት’ ከምዝተፈጸመ ብምግላጽ ኣመሪካ’ውን ግድን ግብረ መልሲ ከምእትህበሉ ኣተንቢሁ።

ሰለስተ ወተሃደራት ኣሜሪካ ብድሮን ተቐቲሎም

እቲ መጥቃዕቲ፡ "ቀጥታዊ ምላሽ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ኣብ ዒራቕን ሶርያን ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ኣሜሪካን ኣህጉራውያን ሓይልታትን ዝፍጸም ዘሎ ቀጻሊ መጥቃዕቲ" ምዃኑ ገሊጻ።

መጥቃዕቲ ዒራቕ፡ ኣሜሪካ ንመን እያ ዒላማ ትገብር ዘላ?

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ንኵነታት ዓለም ክጸልዉ ዝኽእሉ ተባሂሎም ዘስግኡ ዘለዉ፡ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ሓደስቲ ግጭታት ተራእዮም እዮም። ኣብቲ ዞባ ዘሎ ወጥሪ ከምኡ'ውን ናበይ ክመርሕ ከምዝኽእል ዝድህስስ ሓጺር መብርሂ ከኣ ቀጺሉ ቀሪቡ ኣሎ፤

ሓያለ ሃገራት ዘሳተፈ ብመጥቃዕቲ ሚሳይላት ዝተሰነየ ሰሙን፤ እንታይ’ዩ ዝኽሰት ዘሎ?

ኣርባዕተ ላዕለዎት ኣባላት ሓይልታት ጸጥታ ኢራን፡ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ርእሰ ከተማ ሶርያ ከምዝፈጸመቶ ብዝተጠርጠረ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ተቐቲሎም።

ላዕለዎት ሰበስልጣን ኢራን ‘ብመጥቃዕቲ እስራኤል’ ተቐቲሎም

እስላማዊ ሰውራ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝርከቡ ወታሃደራዊ ማእከላት ኣመሪካን ኣብ ተል ኣቪቭን ሃይፋን ዝርከቡ ማእከላት እስራኤልን ኣብ ውሽጢ ርሕቐት ባላስቲክ ሚሳይል ኢራን ከምዘለዋ ብግልጺ ተዛሪቡ እዩ።

ኢራን፡ ናብ ጐረባብታ ብምትኳስ ዓቕሚ ሚሳይላታ ተርኢ ኣላ 

 ኢራን፡ እቲ ቀንዲ ክተሕልፎ ዝደለየት መልእኽቲ፡ ዝተፈላለየ ርሕቀት ዝውንጨፍ ሚሳይላት ብምርኣይ፡ ናብ ዝተፈላለየ ቦታታት ናብታ ምስ ሶርያ እትዳወብ እስራኤል ናይ ምህራም ዓቕሚ ከምዘለዋ ንዓለም ምርኣይ’ዩ።

ኢራን ኣብ ዒራቕን ሶርያን ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ሚሳይል እንታይ ትርጕም ኣለዎ?

ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ቱርኪ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ 600 ሽሕ ስደተኛታት ብወለንታኦም ነናብ ሃገራቶም ከምዝተመልሱ ገሊጹ። ብዙሓት ሶርያውያን ስደተኛታት ግን ብሓይሊ ናብታ ኲናት ዘዳኸማ ሃገሮም ይስጐጉ ከምዘለዉ ይዛረቡ።

ናብራ ስደት ቱርኪ፡ ‘ፖሊስ ከም ጻጸ፡ ሰብ ከም ኣንጭዋ’

ኣብ ሓደ እዋን ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ (ኣይኤስ) ካብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሶርያ ኣብ መላእ ምዕራብን ሰሜናዊን ዒራቕ ዝዝርጋሕ ሰፊሕ መሬት ይቈጻጸር ነይሩ። እዚ ጅሃዳዊ ጕጅለ ኣብ 2023 ርኡይ ምንቁልቋል ከምዘርኣየ ብቢቢሲ ሞኒተርን ዝተኣከበ መረዳእታ ይሕብር።

ጕጅለ እስላማዊ መንግስቲ - ዳዕሽ ኣብ 2023 ኣበይ ኣሎ?

ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኣብ ዒራቕ ዝርከቡ ብኢራን ዝድገፉን ዕጡቓት ጉጅለታት መጥቃዕቲ ኣካይዱ።

ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ብኢራን ዝድገፉ ዕጡቓት መጥቃዕቲ ኣካይዱ

ኣብዚ ሰሙን ጥራሕ ዜግነት ሶርያ፣ የመንን ዒራቕን ዘለዎም 300 ስደተኛታት ብሩስያ ኣቢሎም ናብ ፊንላንድ ከም ዝኣተዉ መንግስቲ እታ ሃገር ገሊፁ።

ፊንላንድ ምስ ሩስያ ዘዳውቡዋ ኣርባዕተ ዶባት ዓጽያ

ሚኒስተር ምክልኻል ኣሜሪካ ሎይድ ኦስቲን ከምዝበሎ እቲ መጥቃዕቲ ነቲ ብኢራን ዝድገፉ ተዋጋእቲ ኣብ ልዕሊ ኣብ ዒራቕን ሶርያን ዝርከባ መደበራት ኣመሪካ ዘካይድዎ "ቀጻሊ መጥቃዕቲ" ግብረ-መልሲ እዩ።

ኣመሪካ ኣብ ሶርያ ብኢራን ዝድገፉ መደበራት ዒላማ ዝገበረ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ቀፂላ

እታ ‘ኤም ኪው9’ [MQ9] ዝዓይነታ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ኣመሪካ ብሓይልታት ሑቲ ምስተወቐዐት ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ምውዳቓ ሓደ በዓል ስልጣን ሓቢሩ።

ድሮን ኣመሪካ ብኢራን ብዝድገፉ ዕጡቓት የመን ተሃሪማ ወዲቓ

ሕዝቡላህ፡ ብኢራን ዝድገፍ፡ ሺዓ እስልምና ዝእምነቱ ፖለቲካዊ ውድብን ጉጅለ ኣባላት ፓርላማ ሊባኖስን ኮይኑ ካብ 1992 ጀሚሩ ብ ሓሰን ነስረላሕ ይምራሕ። እቲ ስሙ ንባዕሉ ኣምላኻዊ ውድብ ማለት እዩ። 

ሊባኖስ ዝመደበሩ ጸረ-እስራኤል ምንቅስቓስ ሕዝቡላህ እንታይ እዩ?

ናይ ቀደም ፍልስጤም ኣብ ክልተ ተመቒላ ሃገራት ዓረብን ኣይሁድን ክምስረታ ድሕሪ ምውሳኑ፡ ምትፍናንን ኲናትን ብዝተፈላለየ ደረጃ ክረስንን ክዝሕልን ዓመታት ሓሊፎም እዮም። ኣብ መንጐ እስራኤልን ሓይልታት ፍልስጤምን ዝካየድ መጥቃዕትን ውግእን ብተደጋጋሚ እኳ እንተቐጸለ፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ዘጋጠመ ግን ካብ ካልእ እዋናት ዝተፈልየ ስለዝዀነ ኣሻቓሊ ኰይኑ'ሎ።

እስራኤልን-ፍልስጤምን ዘዋጥርዎም 5 ነጥቢታት እንታይ’ዮም?

ኣብ ኢማራት ዓረብ ቢልዮን ዶላር ዝግመት ዕጸፋርስ ተታሒዙ

ሓላፊ ዕሱብ ሰራዊት ቫግነር የቭገኒ ፕሪጎዢን፡ ኣብ ዝርዝር ተሳፈርቲ ናይታ ኣብ ሰሜን ርእሰ ከተማ ሩስያ ሞስኮ ዝወደቐት ናይ ብሕቲ ነፋሪት ሽሙ ይርከብ።ንሱ፡ ቁልፊ መሓዛ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ዝነበረ ኰይኑ፡ ኣብቲ ኣብ ለካቲት 2022 ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተጀመረ ወራር ሩስያ፡ ዓብዪ ተራ ተጻዊቱ እዩ።

ድሕሪ ሞት ፕሪጎዢን ዕጫ ቫግነር እንታይ’ዩ ክኸውን?

ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ  (ኣይኤስ) ኣብ ኣውቶቡስ ሰራዊት ብዝፈጸሞ መጥቃዕቲ 33 ወተሃደራት ሶርያ ተቐቲሎም። ኣይኤስ፡ ብቲ ብዓርቢ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ ኣሎ።

ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ ኣብ ኣውቶብስ ብዝፈጸሞ መጥቃዕቲ ብዙሓት ተቐቲሎም  

ኣብ ምንቅጥቓጥ ምድሪ ብዕትብቲ ኣደኣ  ብተኣምር ዝተረፈት ህጻን

ምስ መድሓንታ እንከላ ኣደኣ ሞይታ ንሳ ካብ ሞት ዝድሓነት ህጻን

ቁጽሪ ናይተን ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ስደተኛታት ጽዒነን ንማእከላይ ባሕሪ ዝሰግራ ጀላቡ ብቕልጡፍ ይውስኽ ኣሎ። ኤውሮጳ ድማ እዚ ጃምላዊ ፍለሰት ክትምክት እናተቓለሰት ትርከብ። 

ስደት ኣፍሪቃውያን ንፖለቲካ ኤውሮጳ ይጸልዎ ኣሎ ድዩ?

መንግስቲ ሶርያ ቢቢሲ “ወገናውን ዘይቕንዑን” ሓበሬታ’ዩ ዘመሓላልፍ ብምባል ኣብታ ሃገር ከይሰርሕ ከልኪሉ።
ንጋዜጣኛታት ናይ ስራሕ ፍቓድ ዝህብ ሚኒስተር ዜና እታ ሃገር፡ ቢቢሲ “ሞያዊ መለኪዒታት” ዘማልአ ኣይኮነን ብምባል ነቲ ናይ ስራሕ ፍቓድ ከምዝኸልከሎ ገሊጹ።

ሶርያ፡ ቢቢሲ 'ወገናውን ዘይቅኑዕን'ዩ' ኢላ ኣብ ሃገራ ከይሰርሕ ከልኪላ

ወዲ 18 ዓመት ሶርያዊ ስደተኛ መሓመድ ካብታ ኣብ ቃላያት ግሪክ ዝጠሓለት ጃልባ ድሒኑ ምስ ሓዉ ተራኺቡ። ኣብታ ንሱ ተሳፊሩላ ዝነበረት ጃልባ ብውሕዱ 78 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ልዕሊ 700 ስደተኛታት ድማ ድሃዮም ኣይተረኸበን።

ካብታ ዝጠሓለት ጃልባ ዝደሓነ ስደተኛ ምስ ሓዉ ተራኺቡ

ተቐናቓኒ ተቓዋሚ ሰልፊ ከማል ኪሊችዳሮግሉ፡ ድምጺ ሃገራውያን ንክረክብ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሶርያውያን ስደተኛታት ካብታ ሃገር ክሰጉግ ቃል ኣትዩ። ን20 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ረሲፕ ጣይብ ኤርዶጋን ብወገኑ፡ ንከማል ኪሊችዳሮግሉ ብናይ ጽልኢ ዘረባ ከሲሱ፤ ወሲኹ ዓወት ኪሊክዳሮግሉ፡ ዓወት ኣሸበርቲ ክኸውን እዩ ኢሉ።