ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ጉጅለ ጋዜጠኛታት ቢቢሲ ናብታ ከተማ እናተጓዕዘት ከላ ኣብታ መኪና ዝነበረ መጠን ሙቐት 40C (104F) በጺሑ ነይሩ። ኣብ ቅድሚት ዝረኣናዮ ነገር ድማ ኣብ ጥቓ እቲ ሓመድ ዝበዝሖ ጽርግያ ደው ኢሎም "ሰላም" ዝብል ምልክታት ዝሓዙ ብዙሓት ስደተኛታት እዮም።

ኣብ ዓሌታዊ መጥቃዕቲ ዝተቐርቀሩ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ቱኒዝያ

“ኩስቶ’ኮ ካብ ኣፍካዩ ማስቲካ ዘውጽእ”፡ “እገለ’ውን ካብ ዓይንኻ’ዩ ኦክያለ ዝሰርቕ” ዝብላ ዘረባታት ንኣዝዮም ዝተራቐቝ ወይ ንገለ ዓይኒ ዘይብሎም ሰረቕቲ ንምግላጽ ሰባት ዝጥቀሙለን ኣበሃህላታት ንሰምዕ ኢና።

ኣብ ‘ራንወይ’ መዓርፎ ነፈርቲ ዘጋጠመ ዘስደምም ስርቂ

ኣብ ኣተገባብራ ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ ርኡይ ክፍተታት ከምዘሎ ‘አፍሪካንስ ፎር ዘ ሆርን’ ዝተባህለ ጥምረት ሲቪላዊ ማሕበራት ገሊጹ። እቲ ንኽልተ ዓመት ዝቐጸለ ደማዊ ኲናት ብሰላም ንኸብቅዕ ህወሓትን ፌደራል መንግስትን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ፕሪቶርያ ስምምዕ ሰላም ከም ዝፈጸሙ ዝዝከር እዩ። ነዚ ስምምዕ ሰላም ዝገምገመ አፍሪካንስ ፎር ዘ ሆርን፡ ምስ ብዙሓት ሰባት ዝተገብረ ቃለ መሕትት፡ ዝተፈላለየ ህዝባዊ ሓበሬታ፡ ርኡይ ክፍተታትን ለበዋታትን ዘጠቓለለ 25 ገጻት ዘለዎ ጸብጻብ’ዩ ኣውጺኡ። 

ኣብ ኣተገባብራ ስምምዕ ሰላም ፕሪቶርያ ‘ዓበይቲ ክፍተታት’ ከምዘለዉ ተገሊጹ

ክልተ ተመሳሰልቲ ጀላቡ እውን ተወሰኽቲ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ጽዒነን ከም ዝጠፍኣ ይግለጽ። ብዛዕባ እተን ደሃየን ዝተስኣነ ጀላቡ ዝርዝር ሓበሬታ የለን ተባሂሉ ኣሎ።

እቶም ኣብ ባሕሪ ዝጠፍኡ ስደተኛታት ይርከቡ ዶ ይዀኑ?  

መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኣፍሪቃ ናብ ዘላ ሃገር ካብ ምጉዓዝ ካብ ኣፍሪቃ ወጻኢ ምብራር ይረክስ፡፡ እዚ ድማ ኣብ ኣፍሪቃ ንግዲ ንምሳላጥ ኣዝዩ ከቢድን ክቡርን ይገብሮ፡፡ 

ምኽባር ዋጋ በረራ ንቝጠባ ኣፍሪቃ ብኸመይ ይጸልዎ'ሎ?

ድሕሪ እቲ ብዓርቢ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ነበርቲ እቲ ከባቢ ጥሪቶም እናገንሑ ፓዌ ናብ ዝበሃል ቦታ ከምዝተፈናቐሉን ኣብታ ከተማ ዝነበረ ኣገልግሎት መጓዓዝያን ካልእ ንጥፈታትን ደው ከምዝበለን እቲ ናይ ዓይኒ ምስክር ወሲኹ ገሊፁ።

ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 18 ሰባት ተቐቲሎም

ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ስጳኛ፡ ነታ ቅድሚ ልዕሊ ሓደ ሰሙን ብውሑድ 200 ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ጽዒና ኣብ ከባቢ ደሴታት ካናሪ ዝጠፍአት ጃልባ ንምርካብ ኣለሻ የካይዱ ኣለዉ።

ብውሑድ 200 ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ዝጸዓነት ጀልባ ተሰዊራ

ኣብ ካርቱም ብዝተፈጸመ ደብዳብ ነፋሪት ብውሕዱ 22 ሰባት ከምዝሞቱን ሓያለ ከምዝቘሰሉን መሰካኽር ዓይኒን ሰብ መዚ ጥዕናን ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣብ ካርቱም ብደብዳብ ነፈርቲ 22 ሰባት ተቐቲሎም

ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ሻውዓይ መድረኽ ቱር ዲ ፍራንስ ቢንያም ግርማይ ንጃስፐር ፍሊፕሰንን ንማርክ ካቫንድሽን ተኸቲሉ ሳልሳይ ብምውጻእ ታሪኻዊ ዓወት ተባሂሉ ክግለጽ ዝክኣል ውጽኢት ኣመዝጊቡ። ኣብዚ ዓመት ቱር ዲ ፍራንስ ንመጀመርታኡ ዝሳተፍ ዘሎ ቢንያም ግርማይ፡ ኣብ ታሪኽ ቱር ዲ ፍራንስ ዝኾነ ጸሊም ኣፍሪቃዊ ኣመዝጊብዎ ዘይፈልጥ ደረጃ’ዩ ኣመዝጊቡ።


ቢንያም ግርማይ ሳልሳይ ብምውጻእ ሓድሽ ክብረወሰን ኣመዝጊቡ

ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ብዙሓት ካብ ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝመጹ ስደተኛታት ካብታ ስፋክስ ዝተብሃለት ቱኒዝያዊት ከተማ ከምዝተሰጎጕ ይግለፅ።

ቱኒዝያ፡ ስደተኛታት 'ካብ ባልኮኒታት ተደርብዮም'

ኣብ 2013 ኣብ መንጎ’ቲ ፕረዚደንትን ቀንዲ ተቐናቓኒኡ ዝኾነ ማቻርን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ናብ ኲናት ሓድሕድ ኣምሪሑ ነይሩ። ኣብ ነሓሰ 2018 ኣብ መንጎ እቶም ተዋጋእቲ ወገናት ነቲ ንሓሙሽተ ዓመታት ዝቐጸለ ኲናት ሓድሕድ ደው ንምባል ስምምዕ ምክፍፋል ስልጣን ተፈሪሙ።

ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ናጽነታ ንፈለማ እዋን ሃገራዊ ምርጫ ከተካይድ'ያ

ኣብታ መዳውብቲ ካርቱም ዝዀነት ከተማ ኡምዱርማን፡ ጽዑጹዕ ኲናት ይቕጽል ከምዘሎ ነበርቲ ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣብ ኡምዱርማን ጽዕጹዕ ኲናት ይቕጽል ኣሎ

ቢንያም ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ዘይድፈር ዝመስል ዝነበረ ዓወታት ዝተጐናጸፈ፡ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ሓድሽ ታሪኽዶ የመዝግብ ይኸውን ኣብ ዝብል እቶም ዕሉላት ኣፍቀርቲ ብሽክልታ ዝዀኑ ኤርትራውያን፡ እቶም ብቢንያም ጥራይ ተወኪሎም ዘለዉ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያውን ብዓቢኡ ከኣ ኵሎም ኣፍቀርቲ ቅድድም ብሽክለታ ብሃንቀውታ ዝጽበይዎ ዘለዉ’ዩ።

ቢንያም ግርማይ፡ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ልዑል ኣቓልቦ ተዋሂብዎ ዘሎ ተቐዳዳማይ

እቶም ኣብ ኲናት ተጸሚዶም ዘለዉ ወገናት ሱዳን፡ ትማሊ ዝወዓለ ዒድ ኣልኣድሓ ንምብዓል ክልተኣዊ ምቍራጽ ተዅሲ ከምዝገብሩ’ኳ እንተገለጹ፡ ሱዳናውያን ኣመንቲ ምስልምና እቲ በዓል ብተዅሲ ብረትን ደብዳብ ነፈርትን ተሰንዩ ከምዝተብዓለን ንቢቢሲ ገሊጾም።

ኣብ ኲናት ተቐርቒሮም ዘለዉ ሱዳናውያን ንዒድ ከመይ ኣሕለፍዎ?

ሃለዋት ጕጅለ ቫግነር፡ 2014 [ኣ.ኣ] ኣብ ምብራቕ ዩክረይን ንዝርከቡ ተገንጸልቲ ሓይልታትን ደገፍቲ ሩስያን ክድግፍ ክጅምር እንከሎ እዩ ተፈሊጡ። 

መጻኢ ጕጅለ ቫግነር እንታይ ክኸውን ይኽእል?

ዝኾነ ስደተኛ ናብ ከም በዓል ሩዋንዳ ዝበላ "ውሑስቲ ሃገር" ንምልኣኽ ዝግብር ወጻኢታት ካብቲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ምጽናሕ ብገምጋም 63 ሽሕ ፓውንድ ዝያዳ ገንዘብ ክሓትት ከምዝኽእል መንግስቲ ገሊጹ’ሎ። ብባይቶ ዝሓልፍ ዘሎ እማመ ‘ገምጋም ቁጠባዊ ጽልዋ’ ዘይሕጋዊ ስደት ንሓደ ውልቀሰብ ንምግዓዝ 169 ሽሕ ፓውንድ ሓፈሻዊ ወጻኢታት ከምዘድሊ ኣመልኪቱ።

ስደተኛታት ካብ ብሪጣንያ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ንምፍናው ዝግበር ወጻኢ ንምንታይ ኣዘራሪቡ?

ቅደሚ ቅሩብ መዓልታት ዝተኻየደ ማራቶን ኣስመራ ኣብ ሜዳ ባሕቲ መስከረም’ዩ ተዛዙሙ፡ ኣብቲ ውድድር ከኣ ዝኾነ ትጽቢት ዘይተገበረሉ ውልዶ ተቐዳዳማይ ናሆም ኤርምራያስ ንስሙያት ኦሎምፕካውያን ተቐዳደምቲ ብምስዓር ቀዳማይ ክወጽእ ክኢሉ’ዩ፡ መን ይፈልጥ ጽባሕ ሰንበት’ውን ሜዳ ባሕቲ መስከረም ተመሳሳሊ ክስተት ተአንግድ ትኸውን።

ቻምፕዮን ኤርትራ 2023፡ ኣማኑኤል ገብረእግዝኣብሄር ዕዉት ናይ ግዜ ውድድር ኮይኑ

መራሒ ዞባ ደሴታት ካናሪ ኣንጀል ቪክቶር ቶረስ ድማ  ነቲ ፍጻመ "ትራጀዲ" ክብል ብምግላጽ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ንጉዳይ ስደት "ዝተዋደደን ደጋፍን ምላሽ ዝህብ" ፖሊሲ ስደት ክተክል ጸዊዑ።
ደሴታት ካናሪ ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ኣፍሪቃ እኳ እንተሃለዋ፡ ኣካል ስጳኛ ብምዃነን፡ ብዙሓት ስደተኛታት ናብ መሬት ኤውሮጳ ክበጽሑ ተስፋ ብምግባር ካብ ኣፍሪቃ ናብቲ ደሴታት ይጓዓዙ።


ኣብ ደሴታት ካናሪ ጃልባ ስደተኛታት ብምጥሓላ 30 ሞይቶም 

ቁጽሪ ናይቶም ናብ ኤውሮጳ ክሰግሩ ዝፍትኑ ስደተኛታት ይውስኽ ኣሎ፤ ብዙ መጠን ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሞቱ ሰባት’ውን ይውስኽ።
ሰበስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ስደት ንምቁጽጻር ኣብ ዝቃለሱሉ ዘለዉ እዋን፡ ጸገም ናይቶም ስደተኛታት ኣብ ገማግም ቱኒዝያ ዘሕዝን ኣሰር ይገድፍ ኣሎ።

‘ሬሳ ስደተኛታት ኣብ መርበብ ዓሳ ይረክብ ኣለኹ’

ኣብዚ እዋን ሸሞንተ ኣባል ሃገራት ዘለውዎ እዚ ትካል ቀዳማይ ዕላማኡ እቲ ብተደጋጋሚ ንሃገራት እቲ ከባቢ ዘጥቅዕ ድርቂ ብሓባር ምክልኻልን ሓባራዊ ስትራተጂ ብምሕንጻጽ ናብ ልምዓት ዝወስዱ መፍትሒታት ምንጻርን እዩ ነይሩ። ጅቡቲ፡ ኢትዮጵያ፡ ኬንያ፡ ሶማልያ፡ ሱዳንን ዩጋንዳን መስረትቲ ሃገራት ክዀና እንከለዋ ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ድማ ድሒረን ተጸንቢረን። ኤርትራ ግን ንዝሓለፈ 16 ዓመታት ኣባልነታ ስሒባ ጸኒሓ እያ፡ ደጊማ ትጽንበረን ዘላ። እዚ ዞባዊ ትካል ካብ ዝምስረት ድሕሪ 10 ዓመት ማለት'ውን ኣብ 1996 [ኣ.ኣ] ንዕላማታቱን ሸቶታቱን ኣስፊሑ ብሓድሽ ጽገና ዳግማይ ተቐልቂሉ። 

ኣገዳስነት ዞባዊ ውህደት ኢጋድን ምምላስ ኤርትራን

እዚ ኰይኑ ግን እቲ ተልእኾ፡ ዝዀነ ዘዐወቶ ነገር ኣሎ ድዩ? ወይስ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ጸገማት ምኽንያት፡ ኣብ ዓለማዊ መድረኽ ኣቓልቦ ንምርካብ ራማፎሳ ዝገበሮ ፈተነ ጥራይ እዩ?

ልኡኽ ሰላም ኣፍሪቃ ኣብ ሩስያን ዩክረይንን፡ እንታይ ሒዙ ነቒሉ፡ እንታይ ከ ኣፍርዩ?

ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ሲሪል ራማፎሳ፡ ንመራሒ ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ‘ኲናት ዩክረይን ደው ክብል ኣለዎ‘ ከም ዝበሎ ተገሊጹ።

'ኲናት ዩክረይን ደው ክብል ኣለዎ’ - ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ 

እቶም ምርመራታት ዲ-ኤን-ኤ፡ ኣብ ርእሰከተማ እታ ሃገር ካምፓላ ኣብ ዝርከብ መንግስታዊ ቤተ-ቅምሶ (ላባራቶሪ) እዮም ዝካየዱ ዘለዉ።

ኣብ ዩጋንዳ ቁፅሪ ኣቦነቶም ከረጋግፁ ዝደልዩ ደቂተባዕትዮ ከም ዝወሰኸ ተገሊፁ

እቲ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ግብጺ፡ ሴኔጋል፡ ኮንጎ ብራዛቪል፡ ኮሞሮስ፡ ዛምብያን ዩጋንዳን ዝተዋጽአ ጉጅለ፡ ትማሊ ዓርቢ ምስ ፕረዚደንት ቮሎድሚር ዘለንስኪ ክራኸብ እንከሎ፡ ሎሚ ቀዳም ከኣ ምስ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ክራኸብ  ትጽቢት ይግበር። 