ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

መንቀሊ ሞት ሓላፊ ዕሱብ ጉጅለ ቫግነር የቭገኒ ፕሪጎዢን ከምዝኾነ ኣብ ዝተነገረሉ ሓደጋ ነፋሪት 10 ኣስከሬናት ናይ በረራ መቕድሒ ድምጽን ከምዝተረኸበ ሩስያ ዕላዊ ገይራ። 

ሩስያ፡ ኣብታ ዝተሓምሸሸት ነፋሪት ኣስከሬናትን መቕድሒ ድምጽን ምርካባ ኣፍሊጣ

ሰበ ስልጣን ሩስያ፡ ሓላፊ ዕሱብ ጉጅለ ቫግነር የቭገኒ ፕሪጎዢን ኣብታ ዝተሓምሸሸት ነፋሪት ተሳፊሩ ከምዝነበረ ገሊጾም።

የቭገኒ ፕሪጎዢን ኣብታ ዝተሓምሸሸት ነፋሪት ከምዝነበረ ሩስያ ኣፍሊጣ

ሚኒስትሪ ምክልኻል ሩስያ በቲ መጥቓዕትን እታ ድሮንን ክትወድቕ እንከላን ዝኾነ ሰብ ከምዘይተሃረመ ክገልጽ እንከሎ ከንቲባ ከተማ ሞስኮ ሰርጄ ሶብያኒን ብወገኑ እታ ድሮን ኣብ ማእከል ኤክስፖ “ከቢድ ክብሃል ዝክኣል ዕንወት ኣየውረደትን” ኢሉ።
ብመንግስቲ ሩስያ ዝውነን ታስ ዝተብሃል ማዕከን ዜና፡ በቲ መጥቓዕቲ 30 ትርብዒት ሜትሮ ዝኸውን ቦታ ከምዝተሃርመን ሓደ ደጋዊ ክፋል ናይ ማእከል ኤክስፖ ከምዝፈረሰን፡ ንሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ከም ምንጩ ብምጥቓስ ገሊጹ ኣሎ።

ዩክረይን ኣብ ማእከል ሞስኮ ናይ ድሮን መጥቃዕቲ ፈጺማ

ዘለንስኪ ብዛዕባ ማእሰርቲ እታ ሰበይቲ ሓበሬታ ከምዝበፅሖ ብምርግጋፅ፡ ሓላፊ ‘ኤስቢዩ’ [ትካል ድሕነት ዩክረይን] ብዛዕባ "መኸተ ኣንጻር ከዳዓት" እዋናዊ ምዕባለታት ዝህብር ፀብፃብ ኣብ ዘቕረበሉ እዋን ከምዝነገሮ ኣመልኪቱ።

ዘለንስኪ ንምቕታል ውዲት ኣሊማ ዝተበሃለት ሰበይቲ ተታሒዛ

ኵነታት ዓለም ይቀያየር ምህላዉ ብምግንዛብ ምስ ክልቲኤን ሃገራት ዝምድና ንምጥንኻር ድልየት ዝሓደሮ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብቲ ንፈለማ እዋን ዝተሳተፈሉ ዋዕላ ሩስያ-ኣፍሪቃ ንሞስኮ ብምንኣድ ንምዕራባውያን ሃገራት ኣምሪሩ ክነቅፍ ተሰሚዑ’ሎ።ኢሳይያስ ምስ ፑቲን ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ "ንዓይ ኲናት ዩክረይንን ሩስያን ዝበሃል የለን። እዚ ኔቶ ኣንጻር ሩስያ ዝኣወጆ ኲናት እዩ። ንዓለም ንምዕብላል ዝተወለዐ ኲናት እዩ" ኢሉ።

ኢትዮጵያን ኤርትራን ካብ ርክብ ሩስያ-ኣፍሪቃ እንታይ ክረብሓ ይኽእላ?

ዩክረይን ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ቻይናን እስራኤልን ክለኣኽ ዝተኣሰብ ኣስታት 40 ሽሕ ቶን እኽሊ ብመጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከም ዝተጎድአ ትገልጽ።

'ሩስያ፡ ንኣፍሪቃን ካልኦት ሃገራትን ዝተሓስበ 40 ሽሕ ቶን ኣጥቂዓ' - ዩክረይን

ምዕራባውያን ሃገራት ብፍላይ ድማ መቐናቕንታ ዝዀነት ኣሜሪካ ግን መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብቲ ኣኼባ ከይሳተፉ ጸቕጢ ትገብር ከምዘላ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ሩስያ ከሲሱ’ሎ።

'መራሕቲ ሃገራት ኣብ ኣኼባ ሩስያ-ኣፍሪቃ ከይሳተፉ ኣሜሪካ ትኽልክል ኣላ' - ሩስያ

ሩስያ ብዛዕባ እዚ ዝተጠቕሰ ፍጻመ ዝዀነ መግለጺ’ኳ እንተዘይሃበት፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን’ዚ ግን፡ ነፈርቲን ድሮናትን ኣሜሪካን መሻርኽታን "ንክሊ ኣየር ሶርያ ይጥሕሳ ኣለዋ" ክትብል ከሲሳ ነይራ።

ሩስያ ንድሮን ኣሜሪካ ኣብ ሶርያ ከምዘዕነወት ተገሊጹ

ኣንጻር ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ዝተኻየደ ናዕቢ ዝተሳተፈ ዕሱብ ኣዛዚ፡ ንሱን ብጾቱን እንታይ ይካየድ ከምዝነበረ "ኣፋፍኖት ኣይነበረናን" ኢሉ።

ኣብ ናዕቢ ዝተሳተፈ ሓደ ኣዛዚ ጉጅለ ቫግነር እንታይ ይብል?

ሲሪል ራማፎሳ እቲ ፕረዘዲንት ሩስያ ዝተዓደመሉ ኣብ ጆሃንስበርግ ዝጋባእ ዓለምለኻዊ ኣኼባ ንኽካየድ ሰሙናት ጥራይ ኣብ ዝተረፎ’ዩ ነዚ መጠንቀቕታ ዝሃበ።

ብሪክስ፡ ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ዋዕላ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣይክሳተፍን'ዩ

መጥቃዕቲ ሩስያ ንምክልኻል ዝሕግዝ ዝርዝር ውጥን ሓደ ካብቶም ኣብ 11ን 12ን ሓምለ 2023 ኣብ ዝካየድ ኣኼባ ኔቶ ዝዝተየሎም ወሰንቲ ጉዳያት ክኸውን እዩ። እዚ ድማ ድሕሪ ምዝዛም ዝሑል ኲናት ንሩስያ ንምምካት ዝዓለመ እቲ ዝዓሞቐ ውጥን ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ ምዃኑ ይግመት።

ኔቶ እንታይ’ዩ፤ ኣብ ጉዳይ ሩስያ ዘለዎ ሓድሽ መደብከ?

ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንኣስታት 9 ዓመት ዝተቐየደን ከሻኒ መግቢ ፑቲን ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረን የቭገኒ ፕሪጎዢን፡ እቲ ንሱ ዝመርሖ ጕጅለ ቫግነር ምስ ሰራዊት ሩስያ ተላፊኑ ኣንጻር ወተሃደራት ዩክረይን ክዋጋእ ጸኒሑ ነይሩ። ኣብቶም ዝሓለፉ መዓልታት ግን ኣንጻር መንግስቲ ሩስያ ተላዒሉ።

ካብ ከሻኒ መግቢ ፑቲን ናብ ዓመጸኛ ዝተቐየረ የቭገኒ ፕሪጎዢን

ቭላድሚር ፑቲን ናብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ንደሓር ንፈለማ እዋን ኣብ ውሽጢ ዘደንጽዉ 24 ሰዓታት ኣብ ልዕሊ ስልጣኑ እቲ ዝዓበየ ብድሆ ኣጋጢምዎ’ሎ። እቲ ቅጽበታዊ ሓደጋ ምቁፅፃር ዝተኽኣለ እኳ ይምሰል ሩስያውያን ሰብሞያ ግን ፑቲን ሓያል ዘይኮነስ ብኸቢድ ተሃሪሙ ዝቖሰለ መሲሉ እዩ ዝረአ ዘሎ ይብሉ።

ቀጻሊ ስጉምቲ ፑቲን እንታይ ይኸውን? 

ወተሃደራት ሩስያዊ ጉጅለ ዋግነር፡ ናዕቢ ድሕሪ ምፍታኖም 24 ሰዓታት ኣብ ዘይመልእ እዋን ካብ ከተማ ሮስቶቭ-ኦን-ዶን ክወጹ ከምዝጀመሩ ይግለጽ።

ሓላፊ ዋግነር የቭገኒ ፕሪጎዚን፡ ናብ ሞስኮ ዝገብሮ ዝነበረ ወፍሪ ደው ኣቢሉ

ኣብ መንጎ ሰራዊት ሩስያን ጉጅለ ቫግነርን ምትህልላኽ ዘበገሰ ቀንዲ ምኽንያት ሰራዊት ሩስያ ንተቓለስቱ እኹል መሳርሕታትን ተተኮስትን ከቕርብ ብዘይምኽኣሉ እዩ። 

መራሒ ጉጅለ ዋግነር ን24 ስዓታት ኣብ ሩስያ ዘስዐቦ ዕግርግር 

ፕረዚደንት ፑቲን ነቶም ኣብ መንጐ ሃገራት ሩስያን ዩክረይንን ሰላም ክዓስል ዝጽዕሩ ዘለዉ መራሕሪ ሃገራት ኣፍሪቃ ሎሚ ኣብ ሴንት ፒተርስበርግ ክረኽቦም ከምዝኾነ ተፈሊጡ’ሎ። 

ግዝኣታዊ ሓድነት ሩስያ ምስዝትንከፍ ኒዩኩለር ክጥቀመሉ ከምዝኾነ ፑቲን ተዛሪቡ

ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎዲሚር ዘለንስኪ፡ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ንነዊሕ እዋን ትጽበዮ ዝነበረት ጸረ መጥቃዕቲ ከምዝጀመረ ዳርጋ ኣረጋጊጹ።

ዘለንስኪ፡ እቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ‘ጸረ-መጥቃዕቲ ዩክረይን ተጀሚሩ’ ኢሉ

ኤርትራ ኣብ ኣዝዩ ኣገዳሲ ጆኦ-ስትራተጂያዊ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ እትርከብ፡ ነዊሕ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትውንን ሃገር እያ። ኣብ ርእሲ’ኡ፡ ሃገራት እቲ ዞባ፣ ብፍላይ ኢትዮጵያ፡ ሶማልያን ሱዳንን ኣብዚ እዋን ብሰንኪ ግጭት ሓድሕድ ኣብ ዘይርጕእ ኵነታት ይርከባ። ብኣንጻሩ ኤርትራ ሓደ መራሒ ንብምልእታ ሃገር ተቘጻጺሩ፡ ኵሉ መዳያዊ ምዕባለ ዝሓረማ ሃገር ትዅን እምበር፡ ብተዛማዲ ዝሓሸ ርግኣት ኣለዋ እያ። በዚ መንጽር እንክርአ ድማ ነተን ሃገራት ከተገድስ ትኽእል እያ …፤

ዑደት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ቻይናን ሩስያን እንታይ የመልክት?

ተንተንቲ ነዳዲ፡ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተራእየ ምንካይ ምህርቲ ነዳዲ፡ ኣብ ዓለምና ዓቢ ወሰኽ ዋጋ ዘይተጻረየ ነዳዲ ከስዕብ'ዩ ዝብል ግምት የብሎምን።

ኦፔክ እንታይ እዩ? ምህርቲ ነዳዲ ንምንታይ ይንክይ ኣሎ?

ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን፡ ኣብታ ዝበዝሐ ክፋላ ናብ ዑና ከም ዝተቐየረት እትግለጽ፡ ብሓይልታት ሩስያ  ተታሒዛ ዘላ ወደባዊት ከተማ ማሪዩፖል፡ ከምኡ’ውን ኣብታ ብ2014 ብሩስያ ዝተታሕዘት ክረሚያ ሃንደበታዊ ዑደት ከምዘካየደ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ሩስያ ይሕብራ።

ፑቲን፡ ሃንደበት ንማሪዮፖልን ክረሚያን ዑደት ኣካይዱ  

መብዛሕትኦም ኣቈጻጽራ ኣውሮጳውያን ዝጥቀሙ ክፋላት ዓለም፡ ሎሚ ዝበሓትናዮ ሓድሽ ዓመተ 2023 ብድምቀት ተቐቢሎሞ።

ኣቀባብላ ሓድሽ ዓመተ 2023 ከመይ ይመስል ነይሩ?

ፕረዚደንት ዩክረይን ቮሎድሚር ዘለንስኪ በዓል ልደት ኣመልኪቱ ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ; ህዝቢ ዩክረይን ነቲ ብመንግስቲ ሩስያ ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕቲ ተጻዊሩ ቃልሱ ከሕይል ጸዊዑ።

ዘለንስኪ ሕራነ ዝመልኦ መልእኽቲ ልደት ኣሕሊፉ

ፕረዚደንት ፑቲን፡ ኣብ ቤላሩስ ዑደት ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ እዋን፡ ሰራዊቱ ብወገን ቤላሩስ ኣንጻር ዩክረይን ሓድሽ መጥቃዕቲ ክኸፍቱ ከም ዝኽእሉ ዝጸንሐ ስግኣት ይዛይድ ኣሎ።

ሩስያ ብሸነኽ ቤላሩስ ንዩክረይን ከይተጥቅዕ ስግኣት ፈጢሩ

ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን፡ ሓይልታቱ ኣብ ትሕተ-ቅርጺ ዩክረይን ማዕበላዊ ሚሳይላት ኣብ ዝድብድቡሉ ዘለዉ እዋን ምስ ወተሃደራውያን ሓለፍቱ ተራኺቡ።