ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ሩቢማር ብሰኑይ ኣብ ጥቓ መጻብቦ ባብ ኤል-መንደብ ብሚሳይል ተወቒዓ።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ብዕጡቓት ሑቲ ዝተወቕዐት መርከብ ብሪጣንያ ኣብ ከመይ ኵነታት ኣላ?

እቲ ሓድሽ መጥቃዕቲ፡ ምዕራባውያን ሃገራት ነቲ ሑቲ ኣብ ልዕሊ ብቐይሕ ባሕሪ ዝሓልፋ መራኽብ ንግዲ ፈጢሮሞ ዘለዉ ሓደጋ ንምግታእ ከካይድኦ ዝጸንሓ ብደብዳብ ሚሳይላት ዝተሰነየ ወተሃደራዊ ስርሒታት ዛጊት ለውጢ ከምዘየምጽአ ዘርኢ'ዩ። 


ባብ ኤል-መንደብ፡ ብሰንኪ መጥቃዕቲ ሑቲ ኣባላታ ዝራሕርሑዋ ንግዳዊት መርከብ

ሑቲ የመን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ናብ ንግዳዊ መራኽብ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ከብርሩ ምስ ጀመሩ ግን፡ ሰራሕተኛታት መርከብ ዩኤስኤስ ባታን ምስ ነፋሪት ውግእ ክላመዱ ተገዲዶም፤ ጀት እናሰደዱ ከውድቕዎም ክፍትኑ ጀሚሮም።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ድሮናት ሑቲ ዝሃድኑ ፓይለታት ኣሜሪካ ውዕሎኦም እንታይ ይመስል?

ኣብ ዓደን ዝርከብ ሕጋዊን ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍልጦ ዘለዎን መንግስቲ የመን፡ እቶም ኣብ 2014 ንመብዛሕትኡ ክፋል የመን ዝሓዙ ሑቲ፡ ሕጂ ነቲ ኣብ ትሕቲ ቀይሕ ባሕሪ ዝኸይድ - ንኤስያ ምስ ኣውሮጳ ዘራኽብ መስመራት ኢንተርነት ዝርከቦ ወሳኒ ኬብላት መራኸቢ ከበጣጥስዎ ምዃኖም ኣጠንቂቘም ኣለዉ።

ሑቲ ትሕቲ ባሕራዊ 'ገመዳት ፋይበር' ኢንተርነት ከዕንዉዎ ይኽእሉ ዶ?

ኣሜሪካ ትማሊ ሰንበትን ናብ ሎሚ ኣብ ዘውግሐ ለይትን ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ሑቲ ደብዳባት ከተካይድ ከምዝሓደረት፣ በዚ ድማ ነቲ ብሑቲ ናብ መራኽብ ክትኮስ ተጻዊዱ ዝነበረ ሚሳይላት ከምዘዕነወ ማእከላይ እዚ ኣሜሪካ ኣፍሊጡ።

ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ሑቲ ተወሳኺ ደብዳባት ከተካይድ ውዒላን ሓዲራን

ኣሜሪካን ብሪጣንያን ኣብ ልዕሊ ዒላማታት ሑቲ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ኣየር እኳ እንተፈጸማ እቲ ጕጅለ ኣብቲ ዞባ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ንዝፍጽሞ ዘሎ መጥቃዕቲ ከዝሕሎ ከምዘይከኣለ ቢቢሲ ቬሪፋይ ኣረጋጊጹ።

ንመጥቃዕቲ ሑቲ ደው ከብል ዘይከኣለ መጥቃዕትታት ኣየር ኣሜሪካን ብሪጣንያን

ምንቅስቓስ ሑቲ ኣብ የመን፡ ኣብቲ ብቐጻሊ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንንግዳዊ መራኽብ ዒላማ ዝገበረ ሓድሽ መጥቃዕቱ ንሓንቲ መርከብ ንግዲ ኣሜሪካ ከም ዝወቕዐ ገሊጹ።

ሑቲ መርከብ ንግዲ ኣሜሪካ ከም ዝወቕዑ ይገልጹ

ኣብ ጥቓ ዶብ ዮርዳኖስን ሶርያን ኣብ ዝርከብ መዓስከር ወተሃደራት ኣመሪካ ብዝተፈጸመ ናይ ድሮን መጥቃዕቲ ሰለስተ ወተሃደራት ኣመሪካ ከምዝተቐተሉን ሓያለ ከምዝቆሰሉን ተገሊጹ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን እቲ መጥቓዕቲ ‘ብኢራን ዝድገፉ ሕሉፋት ጉጅለታት’ ከምዝተፈጸመ ብምግላጽ ኣመሪካ’ውን ግድን ግብረ መልሲ ከምእትህበሉ ኣተንቢሁ።

ሰለስተ ወተሃደራት ኣሜሪካ ብድሮን ተቐቲሎም

ኣብ የመን ዒላማታት ሑቲ ንምዕናው ዓሊሙ ዝነቐለ ኣህጉራዊ ሓይሊ ዕማም ኣሜሪካ፡ ኣውስትራልያ፡ ባሕሬን፡ ካናዳን ሆላንድን ኣብ ቅድመኡ ዘሎ ብድሆ ቀሊል ኣይመስልን። ኣሜሪካ ኸ፡ ነቶም ስዑዲ ዓረብ ትመርሖ ዝነበረት ኪዳን ንኣስታት ዓሰርተ ዓመት ተረባሪቡ ዘይሰዓሮም ሓይልታት ሑቲ፡ ክትዕወተሎም ትኽእል ድያ?

ቀይሕ ባሕሪ፡ ሑቲ ንኣሜሪካን መሻርኽታን ናብ ዘይውጻእ ዓዘቕቲ የጥሕሉወን ዶ ይህልው?

ሓንቲ ነዳዲ እትጽዕን መርከብ ኣብ ወሽመጥ ዓደን ብመጥቃዕቲ ሑቲ ከምዝተቓጸለት ኣካያዲ እታ መርከብ ገሊጹ። 

ሓንቲ መርከብ-ነዳዲ ካብ ሑቲ ብዝተተኮሳ ሚሳይል ተቓጺላ

እተን ካብ ደቡብ ኤሽያ፡ ብመገዲ መትረብ ስወጽ ናብ ኤውሮጳ ዝሰግራ ዝነበራ መራኽብ፡ ብኢራን ብዝድገፉ የመናውያን ሑቲ ዝትኮሰለን ሚሳይላትን ድሮናትን ብምስጋእ ብጸንፊ ጽቡቕ ተስፋ (ኬፕ ኦፍ ጉድ ሆፕ)  ይኸዳ ስለዘለዋ፡ ወኪላት መራኽብ ንግድ፡ እቲ ዝጸንሐ ዓለማዊ ጉዕዞ ይቕየር ምህላው ይሕብሩ።

ብቀይሕ ባሕሪ ዘይሓልፋ መራኽብ ናበይ ይኸዳ ኣለዋ?

ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ የመን ፖለቲካዊ ምኽንያት ዘለዎም ቅትለታት ክፍጸሙ ብምድጋፍ ኣብ መንጎ መንግስቲ የመንን ዕጡቓት ጉጅለታትን ዘሎ ጎንጺ ክጋደድ ከምዝገበረት ምርምራ ቢቢሲ ኣቃሊዑ።

ኢማራት ዓረብ፡ ኣብ የመን ሓያለ ፖለቲካዊ ቅንጸላታት ከምዘፈጸመት ምርመራ ቢቢሲ ኣረጋጊጹ

ትማሊ ሶኑይ: ሰራዊት ምክልኻል ኣሜሪካ፡ ሸሞንተ ዒላማታት ከምዝወቕዐ ብምግላጽ እዚ ድማ ኣብ ትሕቲ መሬት ዝርከብ መኽዘንን ናይ ሑቲ ሚሳይላትን ምክትታልን ዓቕምን ዝሓወሰ ከምዝኾነ ገሊጹ።

ኣሜሪካን ብሪጣንያን ኣብ ልዕሊ ሑቲ ሓድሽ መጥቃዕቲ ከፊተን

ኣብቲ ብለይቲ ዝተኻየደ ስርሒት፡ ሓዲኦም ናብታ ጃልባ ክድይብ ኣብ ዝፈተነሉ ናብቲ ሓያል ማዕበል ዝነበሮ ባሕሪ ድሕሪ ምውዳቑ፡ እቲ ካላኣዩ ድማ ንዕኡ ንምድሓን ዘሊሉ ናብ ማይ ኣትዩ። ብድሕሪኡ ግን፡ ክልቲኦም ናብ ላዕሊ ኣይወጹን። 

ወሽመጥ ዓደን፡ ክድለዩ ዝጸንሑ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ከምዝሞቱ ተገሊጹ

‘ሚሽን ቱ ሲፌረርስ’ ዝተባህለ ንድሕነት መርከበኛታት ዝሰርሕ ትካል፡ ኣብ ዓለም ኣብ መራኽብ ዘገልግሉ ኣስታት 1.9 ሚልዮን ሰራሕተኛታት ከምዘለዉ ይገልጽ። 90 ሚእታዊት ንዝዀነ ንብረት ንግዲ ዓለም ድማ ኣብ ባሕሪ የጓዓዕዙ።

ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝፍጸም መጥቃዕቲ ጭንቀት ዝፈጠረሎም መርከበኛታት

ኣሜሪካ ነቲ ጕጅለ ዳግማይ “ሽበራዊ" ኢላ ክትሰምዮ ምዃና ድሕሪ ምግላጻ፡ ተዋጋእቲ ሑቲ ኣብ ወሽመጥ ዓደን ንእትርከብ መርከብ ኣሜሪካ ዒላማ ገይሮም ኣለዉ።

ሑቲ፡ ‘ኣሸበርቲ’ ከምዝስየሙ ምስተገለጸ መርከብ ኣሜሪካ ኣጥቂዖም

ኣሜሪካ፡ ኣብ የመን ብኢራን ንዝድገፉ ሑቲ ራብዓይ ዙርያ መጥቃዕቲ ከምዘካየደት ሰበስልጣን ፔንታጎን ብረቡዕ ምሸት ኣረጋጊጾም።

ኣሜሪካ ንዒላማታት ሑቲ ራብዓይ ዙርያ መጥቃዕቲ ጀሚራ

ሰራዊት ኣሜሪካ ሑቲ ካብ ዝቈጻጸሮ ከባቢ የመን ናብ ሓንቲ መርከብ ኲናት ዝተተኮሰ ሚሳይል ከምዘውደቐ ገሊጹ።

ኣሜሪካ ካብ ሑቲ ዝተተኮሰ ሚሳይል ጸረ-መርከብ ኣውዲቓ

ብኢራን ዝድገፍ ጕጅለ፡ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ንግድ መራኽብ መጥቃዕቲ ንምክያድ ዝጥቀመሉ ዘሎ ኣጽዋር እንታይ እዩ? እቲ ብኣሜሪካ ዝምራሕ መጥቃዕቲ’ኸ ካብ ዕላማኡ ክገትኦ ይኽእል’ዶ?

ቅልውላው ቀይሕ ባሕሪ፡ ወተሃደራዊ ዓቕሚ ሑታውያን ማዕረ ክንደይ እዩ?

እቲ ፕረዚደንት ተወሳኺ ዝርዝራት ከይሃበ፡ “ብውልቂ ኢና ኣቕሪብና፤ ጽቡቕ ምድላዋት ከምዘለና ድማ ርግጸኛታት ኢና” ኢሉ።

ኣሜሪካ 'ብውልቂ' ናብ ኢራን መልእኽቲ ሰዲዳ

ኣሜሪካን ዓባይ ብሪጣንያን ዘካይዳኦ ዘለዋ መጥቃዕቲ ነቲ ምስ ሑቲ ዘሎ ኩነታት ካብ ምቁራጽ ንላዕሊ ከናውሖ ወይ ከጋድዶ ተኽእሎ ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር፡ ሑቲ ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ኣብ ልዕሊ ንግዳውያን መራኽብ ፈላሚ መጥቃዕቲ ኣብ ዝወሰዱሉ እዋን፡ ምስ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መራሕቲ ሑቲ ዝኾነ መሓመድ ዓሊ ኣል ኣዋጊዐዮ ነይረ። ሑቲ ሓንጊዶም ከምዝቕጽሉ ፍጹም ርግጸኛ ኮይነ።

ኣብ ልዕሊ ሑቲ ዝተጀመረ ደብዳብ ምስፋሕ ኲናት ቓዛ የመላኽት ዶ?

መትረብ ስወጽ ኣብ መንጐ እስያን ኣውሮጳን ንዝግበር ጕዕዞ ባሕሪ ዘቀላጥፍ ስሉጥ መስመር ስለዝዀነ ነዳድን ጋዝን በዚ መገዲ እዚ እዩ ዝመሓላለፍ። ስለዝዀነ፡ ዝዀነት መርከብ ካብን ናብን ደቡብን ሰሜንን ዝግበር ጕዕዞ በዚ መትረብ ክትሓልፍ ትግደድ።

ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘጋጥም ዘሎ መጥቃዕቲ ኣብ ዓለማዊ ንግዲ እንታይ ጽልዋ ኣለዎ?

ሰፊሕ ክፋል የመን ዝቈጻጸሩ ዘለዉ ዕጡቓት ሑቲ፡ ነተን ናብ እስራኤል ዘቕንዓ ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓልፋ መራኽብ ዒላማ ከምዝገብሩ ኣጠንቂቘም ኣለዉ። እዞም ዕጡቓት ንዒላማታት እስራኤል ብኸመይ እዮም ዘጥቅዑ ዘለዉ? ሓፈሻዊ ዕላማኦም ከ እንታይ እዩ? 

ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ስግኣት ፈጢሮም ዘለዉ ሑቲ መን እዮም፡ ዕላማኦም ከ?

ብሰሉስ 9 ጥሪ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብየመናውያን ዕጡቓት ሑቲ ኣብ ልዕሊ ንግዳዊ መራኽብ ዝተፈጸመ ሰፊሕ መጥቃዕቲ እቲ ዝዓበየ ኮይኑ፡ ክልተ ነገራት ዝእምት'ዩ።