ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ብቢቢሲ ቨሪፋይ ዝተተንተነ ምስልታት እውን ኣብ ውሽጢ’ቲ - ዲ.ኤም.ዚ (ዲሚሊታራይዝድ ዞን) ብዝብል ዝፍለጥ ካብ ወተሃደራዊ ህላወ ነጻ ዝኾነ ዞባ ዝርከብ መሬት ከም ዝተጸረገ የርእይ። እዚ ድማ ነቲ ምስ ደቡብ ኮርያ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ምቁራጽ ተጻብኦ ምጥሓስ ክኸውን ከምዝኽእል ክኢላታት ይሕብሩ።

ሰሜን ኮርያ፡ ኣብ ከባቢ ዶብ ሓጹር ‘መንደቕ’ ትሃንጽ ምህላዋ ምስልታት ሳተላይት ኣቃሊዖም

ደቡብ ኮርያ፡ ከም ግብረ መልሲ እቲ ኣብ ሞንጎ ሰሜን ኮርያን ሩስያን ንዝኾነ ተጻብኦታት ብሓባር ክምክታ ዝኣተወኦ ስምምዕ፡ ንሳ’ውን ንዩክረይን ኣዕነውቲ ኣጽዋራት ከተዕጥቓ ተኽእሎታት ከም ዘሎ ድሕሪ ምሕባራ’ዩ ፕረዚደንት ፑቱን ነቲ መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፉ።

ፑቲን፡ ንደቡብ ኮርያ ብትሪ ዘጠንቀቐሉ ምኽንያት እንታይ እዩ?

ሩስያን ሰሜን ኮርያን ካብ ክልቲአን ወገናት ኣብ ልዕሊ ሓዲአን መጥቃዐቲ እንተተፈጺሙ ብሓባር ንኽምክታ ተሰማሚዐን።

ሩስያን ሰሜን ኮርያን ወተሃደራዊ ኪዳን ክገብራ ተሰማሚዐን 

ሩስያ-ሰሜን ኮርያ፡ ፕረዚደንት ፑቲን ድሕሪ 24 ዓመታት ፒዮንግያንግ ኣትዩ

ፖለቲካ ሩስያ ዝከታተሉ ተዓዘብቲ፡ ንኣዋርሕ ቭላድሚር ፑቲን ናብ ሰሜን ኮርያ ከም ዘቕንዕ ፈሊጦም ጸኒሖም’ዮም። ኪም፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥይት ብዘይበስዓ ዓባይ ባቡር ገይሩ ኣብ ርሑቕ ምብራቕ ሩስያ ምስ ፑቲን ከም ዝተራኸበ ይዝከር።


ንሃገራት ምዕራብ ዘሻቕል ዘሎ ጽንጽንታ ምብጻሕ ፑቲን ናብ ሰሜን ኮርያ

ሰሜን ኮርያ፡ ብኣስታት 260 ዓበይቲ ባሉናት ዝተጸዓነ ጎሓፍ ኣብ ልዕሊ ጎረቤት ሃገር ደቡብ ኮርያ ደፊኣ። ነዚ ስዒቡ ሰራዊት ደቡብ ኮርያ እቲ ቀልቀል ከይተረፈ ዝሓዘ ጎሓፍ ምድፋእ “ቅሉዕ ምጥሓስ ዓለምለኻዊ ሕጊ’ዩ” ክብል ኮኒኑዎ።


ሰሜን ኮርያ ንጐረቤታ ደቡብ ኮርያ ጓሓፍ ደፊኣትላ

ኣብ ዓለም፡ ዝተፈላለየ ገበናት ፈጺሞም ፍርዲ ሞት ዝወሃቦም ሰባት ብዙሓት ከም ዝዀኑ ዝግመት እኳ እንተዀነ፡ ተግባራውነቱ ግን ሃገራት ብዘለወን ንኣፈጻጽማ እቲ ብይን ዝምልከት ዝተፈላለየ ድንጋገታን መስርሑን፡ ብኡ መንጽር ዝተፈላለየ እዩ። ኣብ ገሊኡ ሃገራት ኣይፍጸምን፡ ኣብ ገሊኡ ይደናጐ፣ ምሕረት ይወሃብ፣ ኣብ ገሊኡ ድማ ገበነኛ ብሕልፈት ዝቕጽዓሉ ኵነታት ይርአ እዩ።

ብሞት ብምቕጻዕ ኣብ ቅድሚት ዝስርዓ ሃገራት ኣየኖት እየን? 

እቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ሰባት ካብ ጸበባ ሰሜን ኮርያ ከም ዝሃድሙ ብምግባሩ ከም "መድሓኒ" ዝቑጸር ዝነበረ ፓስተር፡ ምስቲ ኣብ እዋን ካልኣይ ውግእ ዓለም ኣይሁዳውያን ካብ ጃምላዊ ምጽናት ዓሌት ናዚ ብምድሓኑ ኣፍልጦ ዝረኸበ ጀርመናዊ ብምምስሳል "ኤስያዊ ሺንድለር" ዝብል ቅጽል ስም ዘጥረየ እዩ።

ካብ ጸበባ ዝወጻ ትሕቲ ዕድመ ኣዋልድ ብምዕማጹ ዝተፈርደ ፓስተር

ንልዕሊ ዓሰርተታት ዓመታት፡ ነቶም ካብ ሰሜን ኮርያ ሃዲሞም ካብታ ሃገር ዝወጽኡ ናብ ስድራኦም ገንዘብ ንኽሰዱ ዝሕግዞም ሀዋንግ ጂ ሱንግ ዝተበሃለ ደቡብ ኮርያዊ፡ “እቲ መስርሕ ልክዕ ከምዚ ንስለያ ዝምልከት ብፊልም እንርእዮ’ዩ፡ ህይወትካ ኣብ ኢድካ ሒዝካ ዝስራሕ ስራሕ’ዩ” ይብል።

ዕጽውቲ ናብ ዝዀነት ሰሜን ኮርያ ‘ሓዋላ’ ገንዘብ ዝሰርሑ ተኣምረኛታት

ቅድሚ ሒደት መዓልታት ሰዓት ምጾታት ዓለም ወይ ‘ዘ ዱምስደይ ክሎክ’ 90 ካልኢት ጐደል ንፍርቂ ለይቲ ኰይና ተመሊኣ ኣላ። ስግኣት ሓድሽ ውድድር ኒዩክለራዊ ኣጽዋር፡ ኲናት ዩክረይን፡ ሰብሰርሖ ብልሒን ስክፍታታት ለውጢ ክሊማን፡ ዓለም ናብ "ጥፍኣት" ክትቀርብ ክገብሩ ዝኽእሉ ረቛሒታት ምዃኖም ተመራመርቲ ስነፍልጠት ይገልጹ።

ኑክሌራዊ ምጾታት ዓለም ክሳብ ክንደይ የስግእ?

ፒዮንግያን፡ ነቲ "ኣብ ዝኾነ እዋን ክውላዕ ዝኽእል ኲናት" ንምድላው ወተሃደራዊ ዓቕማ ተማዕብል ምህላዋ ኪም ጆን ኡን ብተደጋጋሚ ከጠንቅቕ ምጽንሑ ይፍለጥ።

ሰሜን ኮርያ ፈተነ ትሕተ-ማያዊ ኑክሌራዊ ኣጽዋር ከምዘካየደት ኣፍሊጣ

ኣብ ዝሓለፉ 12 ኣዋርሕ ኣመሪካ፡ ኣውሮጳን ካልኦት ዓበይቲ ዲሞክራስያውያን ሃገራትን ኣብ ዓለምለኻዊ ፖለቲካዊ መድረኽ ብርክት ዝበሉ ዕንቃፋታት ኣጋጢሙወን’ዩ። ኣብ ብዙሕ ግንባራት፡ ንፋስ ኣንጻር ረብሓታት ምዕራባውያን እዩ ዝነፍስ ዘሎ። ስለምንታይ ከምኡ ይኸውን ኣሎ? ካብዞም ለውጢታትከ እንታይ ረብሓታት ክርከብ ይኽእል? 

2023 ስለምንታይ ንምዕራባውያን ዘይምችእቲ ዓመት ኰይና

ሰሜን ኮርያ ኣብ 2024 ተወሳኺ ሰለስተ ሳተላይታት ስለላ ንምውንጫፍ መደብ ከምዘለዋ ኣፍሊጣ።

ሰሜን ኮርያ ኣብ 2024 ተወሳኺ ሳተላይት ስለያ ክትውንጭፍ’ያ

ኣብ መጀመርታ ጁንግ፡ ካልእ ሰብ ነታ ጓል ኣንስተይቲ ምስ ቀተላ ነቲ ኣስክሬን ከም ዘግዓዘቶ ተዛሪባ፤  ድሒራ ድማ እቲ ቅትለት ብሰንኪ ባእሲ ከም ዘጋጠመ ገሊጻ።
ኣብ መወዳእታ፡ ቅትለት ንምፍጻም ዝነበራ ተገዳስነት ብምድላዋት ገበን መደባትን መደባት ቴሌቪዥንን ዝተደፋፍአ ምዃኑ ተናዚዛ።

ሰብ ምቕታል ክፍትኖ ብምባል ሰብ ዝቐተለት ደቡብ ኮርያዊት 

ቅድም ኢሉ ጃፓን፡ ሰሜን ኮርያ ነቲ ሳተላይት ከይተወንጭፍ “ብትሪ ንምምሕጻን"  ምስ ደቡብ ኮርያን ኣመሪካን ብምትሕብባር ክትሰርሕ ምዃና ገሊጻ ነይራ። 

ሰሜን ኮርያ ሳተላይት ስለያ ናብ ጠፈር ከምዝወንጨፈት ገሊጻ

ኣብ ሓምለ ካብ ደቡብ ኮርያ ናብ ሰሜን ኮርያ ሃዲሙ ዝነበረ ወተሃደር ኣመሪካ፡ ብሰብ መዚ ሰሜን ኮርያ ድሕሪ ምብራሩ ናብ ቤት ማእሰርቲ ሃገሩ ከምዝኣተወ ሰብመዚ ገሊጾም።

ኣመሪካ፡ ነቲ ካብ ሰሜን ኮርያ ዝተሰጐገ ወተሃደራ ተቐቢላ ኣሲራቶ

መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ዮንግ ኡን፡ ብድርዕቲ ወተሃደራዊት ባቡር ተጓዒዙ ሩስያ ድሕሪ ምእታዉ ምስ ፕረዚደንት እታ ሃገር ቭላድሚር ፑቲን፡ ሎሚ ረቡዕ፡  ብኣካል ተራኺቡ ከምዝተዘራረበ ይንገር ኣሎ። እቲ መራሒ ምስ ፑቲን ቅድሚ ምርኻቡ፡ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሰሜን ኮርያ ምስ ሩስያ ዘለዋ ክልተኣዊ ርክብ “ቅድሚት ዝስራዕ ቀዳምነታ እዩ" ክብል ምግላጹ ተለቪዥን ሩስያ ኣቃሊሓ።

ኪም ንፑቲን፡ 'ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ሃጸይነት ብሓባር ንጽናዕ' 

መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ዮንግ ኡን ብባቡር ናብ ሩስያ ክኣቱ እንከሎ ምስ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ክራኸብ ትጽቢት ይግበር።

መራሒ ሰሜን ኮርያ 20 ጥይት ዘይበስዐን መካይን ሒዙ ሩስያ ኣትዩ

ብዛዕባ እቲ ብኻልኦት ማዕከናት ዜና ኣመሪካ እውን ዝተዘርግሐ ጸብጻብ፡ ካብ ሰሜን ኮርያ ይኹን ሩስያ ዝተዋህበ ርእይቶ የለን። ምንጭታት ንጋዜጣ ኒውዮርክ ታይምስ ከምዝሓበርዎ ኪም ብመከላኸሊ ኣብ ዝተሸፈነት ባቡር ክጓዓዝ ዝለዓለ ተኽእሎ ኣሎ።

ኪም ዮንግ ኡን 'ኣብ ጉዳይ ኣጽዋር ንምዝርራብ ምስ ፑቲን ክራኸብ እዩ'

ኲናት ኮርያ ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ካብ 50 ክሳብ 80 ሽሕ ምሩኻት ወተሃደራት ደቡብ ኮርያ ኣብ ሰሜን ኮርያ ተሪፎም።
ሰሜን ኮርያ እሱራት ኣይመለሰትን። ሊ ዳይ-ቦንግ ሓደ ካብቶም እዩ፤ ንሱን ካልኦት ኣዝዮም ውሑዳትን ንምህዳም ውዲት ክኣለሙ ተገዲዶም እዮም።

ንልዕሊ 50 ዓመታት ዝተረስዑ ምሩኻት ኲናት

እቲ  ትራቪስ ኪንግ ዝተባህለ ወታሃደር፡ ኣብቲ ኣብ ዶብ ክልቲአን ሃገራት ሕቡራት ሃገራት ዝንቀሳቐሰሉ ዞባ ኣብ ዝተዳለወ ጉዕዞ ይሳተፍ ነይሩ፡፡

ዶብ ሰሜን ኮርያ ጥሒሱ ዝኣተወ ወታሃደር ኣመሪካ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ

ምምሕዳር እታ ከተማ ኣብዚ ቀረባ እዋናት ሕቡእ ካሜራ ገጢሙ ናይ ወሲብ ንግዲ ክቆጻጸር ስለዝጀመረ ግን ብኣመንዝራነት ናብራአን ዝመርሓ ደቂኣንስትዮ ተቓውሞታት ኣስምዔን ኣለዋ።

ሕቡእ ካሜራ ገጢሙ ኣመንዝራነት ዝቆጻጸር ዘሎ መንግስቲ

ንኣብነት 31 ታሕሳስ ዝተወለደ ህጻን፡ ካብ ዝተጠነሰሉ ወርሒ ተሓሲቡ ወዲ ትሽዓት ወርሒ ክብሃል ይጸንሕ’ሞ ኣብ ወርሒ ጥሪ ሓደ ዓመት ወሲኩ፡ ወዲ ሓደ መዓልቲ ክንሱ ወዲ ዓመትን ትሽዓተ ወርሕን ይብሃል።

ዕድመ ዜጋታታ ብሓደ ወይ ክልተ ዓመት ትንኪ ዘላ ሃገር

ኣሜሪካ ድማ፡ ንርእሳን መላፍንታን ንምክልኻል “ኵሎም ኣገደስቲ ስጉምታት” ክትወስድ ምዃና ገሊጻ።

ሰሜን ኮሪያ