ዋንጫ ዓለም 2026

ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ብሰንኪ'ቲ ኣብ 2020 ዝተወልዐ ኲናት ትግራይ ናብ ሱዳን ተሰዲዶም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ዝርከቡ ተጋሩ፡ ቅድሚ ኣዋርሕ ኣብ ሱዳን ብዝተወለዐ ኲናት ሓድሕድ ንዝገደደ ጸገምን ስግኣትን ከምዝተቓልዑ ይገልጹ። ቢቢሲ ዘዘራረቦም ስደተኛታት ተጋሩ፡ ኣብ መዓስከራት ዝነበረ ጸገም መጽለልን ሕክምናን ከምዝተጋደደ ዝሓበሩ ኮይኖም፡ ኲናት ሓድሕድ ሱዳን ናብቶም መዓስከራት ከይጋፋሕ ዝሰግኡ ገለ ስደተኛታት ድማ ንኣሰጋገርቲ ገንዘብ እናኸፈሉ ናብ ኢትዮጵያ ይምለሱ ከምዘለዉ ይዛረቡ።

‘ዓድና ምለሱና’፡ ኲናት ሓድሕድ ሱዳን ዘኽበዶ ህይወት ተጋሩ ስደተኛታት

ነበርቲ እታ ካልኣይቲ ዓባይ ከተማ ሱዳን ካብ ሰማይ ዝወርድ ቦምባ፣ ፍንጣራትን ካብ መሬት ዝትኮሱ ጠያይትን ሰላማውያን ሰባት ይጎድኡ ብምህላዎም፡ ሬሳታት ስለዝተኣከበ ነቲ ጻውዒት ክገብሩ ተገዲዶም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኳዓትቲ መቓብር ዝእልሹ ዘለዉ ነበርቲ ኡምዱርማን

መንፈሳዊ ሕውየት ወይ ድማ ‘‘ቁርኣናዊ ሕውየት’’ ኣብ ሃገራት ዓረብን ተኸተልቲ እስልምና ሃገራን ልሙድ ተግባር እዩ፡፡ መብዛሕተአን ናብዞም ፈወስቲ ዝኸዳ ድማ ደቂ ኣንስትዮ እየን፤ ኣብ ነብሰን ዝሓደረ ርኩስ መንፈስ ወይ ‘‘ጅኒ’’ ብምብራር ጸገመን ክፈትሑለን ወይ ካብ ሕማም ክፍውሱወን ከምዝኽሉ ይኣምና፡፡

ብሽም ‘መንፈሳዊ ሕውየት’ ደቂ ኣንስትዮ ዝዕምጹ 'ፈለጥቲ'

ኣብ ሱዳን ዘሎ ኲናት ሓድሕድ፡ ጠንቂ ምብዛሕ ጾታዊ ዓመጽ ኰይኑ’ዩ። ብፍላይ ኣባል ሓይልታት ወሃብ ህጹጽ ደገፍ ኣብ ዝንቀሳቐስሎም ከባቢታት ብዙሓት ደቀንስትዮ ከምዝደፈሩ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይኽሰሱ። ወሃቢ ህጹጽ ደገፍ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ግን “ክብሪ ሰራዊተይ ንምህሳስ ዝተኣለመ እምበር ኣይወዓልኩዎን፡” ኢሉ።

'እንተዘይፍጠር ኢለ ተመንየ…' ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ

ኣብቲ ኣብ ዳርፉር ዝካየድ ዘሎ ግጭት ደቂ ኣንስትዮ ብሓይልታት ህጹጽ ደገፍ ከም ዝተዓመጻ ይገልጻ።

ብጕጅለ ዝተዓመጻን ዓሌታዊ ግፍዒ ዝወረደንን ደቀንስትዮ ሱዳን 

እቲ ቀጢኑን ኢዱ ምስ ዝተረፈ ኣካላቱ ኣጥቢቑ ሒዙ ዝርአ 'ሕመድቲ'፡ ኣንጻር ኣዛዚ ሰራዊት ሱዳን ጀነራል ኣል-ቡርሃን ዘለዎ ልሙድ ቁጠዐ ክገልጽ ይስማዕ።እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ሓይልታቱ  3 ነፈርቲ ውግእ ሓይሊ ኣየር ሱዳን ከምዘዕነዉ ምንጭታት ሓቢሮም ኣለዉ። 

ሱዳን፡ ጀነራል ሕሜቲ ኲናት ድሕሪ ምውልዑ ንፈለማ እዋን ተራእዩ

ሱዳናዊት ዓረፋ ካብቲ ኲናት ዝካየደሉ ዘሎ ዳርፉር ናብ ቻድ ዝተሰደደት ኰይና ካብ 7 ደቃ እቶም ሰለስተ ተቐቲሎም። ነቶም ዝተቐተሉ ከይቀበረት ናብ ቻድ ክትኣቱ ክትብል ድማ ኣብ ወሰን ጽርግያ ካልእ ቈልዓ ሓሪሳ።

ሰለስተ ደቃ ዝተቐተልዋ ሱዳናዊት ኣደ

ዳርፉር እታ በቲ ኲናት ኣዝያ ዝጠቐዐት ግዝኣት እያ። ኣርኤስኤፍን እቶም ሚልሻታትን፡ ን ኣዶም እትውለደሉ ማሕበረሰብ ማሳሊት ሓዊሱ፡ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ካብቲ ከባቢ "ብምጽራግ" ልዕልነት ዓረብ ንምርግጋጽ ይሰርሑ ኣለዉ ተባሂሎም ይኽሰሱ።

ቅልውላው ዳርፉር፡ ሰለስተ ደቃ ምስተቐተሉ ሃዲማ ኣብ መንገዲ ዝሓረሰት ጋዜጠኛ

ኣብ ሱዳን ኣንጻር ሰራዊት ዝዋጋእ ዘሎ ሓይልታት ህጹጽ ደገፍ፡ ኣብ ደቡብ ዳርፉር እትርከብ ከተማ ከም ዝተቖጻጸረ ተሓቢሩ።

ቅልውላው ሱዳን፡ ሓይልታት ህጹጽ ደገፍ ንከተማ ደቡብ ዳርፉር ተቖጻጺሮም

ማዓሊም፡ ቅድሚ ናብ ዶብ ቻድ ምህዳሙ፡ በቲ ኣብ ምዕራባዊ ሱዳን ዳርፉር ዝረኣዮ ነገር ሰንቢዱ እዩ ዘሎ።

ቅልውላው ሱዳን፡ 'ኣብ ጃምላዊ መቓብር ዳርፉር ሬሳታት ክጓሓፍ ርእየ'

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይን ኣብ ግብጺ ተራኺቦም

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ጐረባብቲ ሃገራት ሱዳን ብዛዕባ ሱዳን ንምዝታይ ኣብ ዝገብራኦ ኣኼባ ንምስታፍ፡ ካብ ፕረዚደንት ግብጺ ንዝቐረበሉ ዕድመ ተቐቢሉ ሎሚ ንግሆ ናብ ግብጺ ከምዝተበገሰ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ሓቢሩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብ 8 ሓምለ ብምክትል ፕረዚደንት መሰጋገሪ ልኡላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ጀነራል ማሊክ ዓጋር ዝተመርሐ ልኡኽ ኣብ ኣስመራ ረኺቡ፡ ንተስፋን ተኽእሎታትን ደው ምባል እቲ ግጭትን፡ ከምኡ’ውን ተራ ኤርትራ ኣብ ምፍታሕ እቲ ግጭት ኣመልኪቱ ከም ዘዘራረበ ይፍለጥ፤ 

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ኣኼባ ጎረባብቲ ሱዳን ንምስታፍ ካይሮ ኣትዩ

ነቶም ኣብ ሱደን ኣብ ኲናት ተጸሚዶም ዘለዉ ክልተ ጀነራላት ንምቅርራብ ብኣሜሪካን መራሕቲ እዚ ዞባን ሱዳናውያንን ዝተማእከለ ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘተ ክጅመር’ዩ።
ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ምክትል ሓላፊት ጉዳያት ኣፍሪቓ ሞሊ ፊ ምስ ሓለፍቲ እዚ ዞባ ብዛዕባ ሱዳን ንምምኽኻር ሎሚ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምእትኣቱ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣፍሊጡ ኣሎ።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣፍሪቃዊ ዓቃብ ሰላም ሓይሊ ንምውፋር ዋዕላ ክካየድ ኢጋድ ወሲኑ 

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፡ ብ 08 ሓምለ ኣብ ሰዓታት ምሸት ብምክትል ፕረዚደንት መሰጋገሪ ልኡላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን  ጀነራል ማሊክ ዓጋር ዝተመርሐ ልኡኽ  ኣብ ኣስምራ ረኺቡ ከምዘዘራረበ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ሓቢረን። 

ፕረዚደንት ኢሳይያስን ልኡኽ ሱዳንን እንታይ ዘትዮም? 

ኣብ ካርቱም ብዝተፈጸመ ደብዳብ ነፋሪት ብውሕዱ 22 ሰባት ከምዝሞቱን ሓያለ ከምዝቘሰሉን መሰካኽር ዓይኒን ሰብ መዚ ጥዕናን ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣብ ካርቱም ብደብዳብ ነፈርቲ 22 ሰባት ተቐቲሎም

ኣብታ መዳውብቲ ካርቱም ዝዀነት ከተማ ኡምዱርማን፡ ጽዑጹዕ ኲናት ይቕጽል ከምዘሎ ነበርቲ ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣብ ኡምዱርማን ጽዕጹዕ ኲናት ይቕጽል ኣሎ

እቶም ኣብ ኲናት ተጸሚዶም ዘለዉ ወገናት ሱዳን፡ ትማሊ ዝወዓለ ዒድ ኣልኣድሓ ንምብዓል ክልተኣዊ ምቍራጽ ተዅሲ ከምዝገብሩ’ኳ እንተገለጹ፡ ሱዳናውያን ኣመንቲ ምስልምና እቲ በዓል ብተዅሲ ብረትን ደብዳብ ነፈርትን ተሰንዩ ከምዝተብዓለን ንቢቢሲ ገሊጾም።

ኣብ ኲናት ተቐርቒሮም ዘለዉ ሱዳናውያን ንዒድ ከመይ ኣሕለፍዎ?

ኣብ ሱዳን፡ ኣብ መፋርቕ ሚያዝያ ዝተባርዐ ውግእ ሓድሕድ ዛጊት ማዕልቦ ዘይተረኸቦ ኰይኑ፡ ኣብታ ሃገር ምናልባት ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ግምታት ይዛይድ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ሆስፒታላትን ሓካይምን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ብርቱዕ ከምዝዀነ ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ ዝመርመሮ ሰነድ የመልክት።

ሱዳን፡ ገበናት ኲናት ተፈጺሞም ክዀኑ ከምዝኽእሉ ይግመት

ቅልውላው ሱዳን፡ ሓይልታት ጀነራል ዳጋሎ ኣብ ጐደናታት ካርቱም ልዕላዋይ ኢድ ሒዞም

ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ካብ ስሳታት ኣትሒዞም ንሱዳን ክስደዱ፡ ድሕሪ ናጽነት እውን ብዝተፈላለየ ምኽንያት እቲ ዋሕዚ ቐጺሉ፤ ኣብታ ሃገር ከም ደቂ ሃገር ናብራኦም ንምምሕያሽ ለይትን ቀትርን ሰሪሖም ክነብሩ ጸኒሖም እዮም። ኣብ ርእሲኡ ሓያሎ ኣብ ኤርትራ ክሕከሙ ዘይከኣሉ ዜጋታትን ንኤርትራ ኣትዮም ክምርዓውን ይዅን ስድራኦም ክርእዩን ዘይከኣሉን’ውን ኣብ ሱዳን ዝደለይዎ ኣገልግሎት ክትቅርበሎም ጸኒሓ እያ። ድሕሪ’ቲ ኣብ መፋርቕ ሚያዝያ ዝተወልዐ ውግእ ግን፡ ኵሉ’ዚ ተሪፉ፡ ብዙሓት ብፍላይ ኣብ ካርቱም መውጽኢ ስኢኖም ተቐርቂሮም ኣለዉ። ኵነታቶም ከ ከመይ ይመስል?  

ቅልውላው ሱዳን፡ መውጽኢ ዝሰኣኑ ኤርትራውያን ኣብ ከመይ ኣለዉ?

ቅድሚ ሕዚ ዝተገበሩ ስምምዓት ተኹሲ ደው ምባል ብኣጋ ዝበርዓኑን ክንድ እቲ ዝድለ ውፅኢት ዘየምፅኡን እዮም ነይሮም።

ቅልውላው ሱዳን፡ ድሕሪ ሓድሽ ውዕል ምቍራጽ ተዅሲ ተዛማዲ ህድኣት ሰፊኑ

ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን ካርቱም ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣየር ሓሙሽተ ህጻናት ዝርከብዎም 17 ሰባት ከም ዝተቐትሉ ሰበስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።

ቅልውላው ሱዳን፡ 17 ሰባት ብደብዳብ ነፈርቲ ተቐቲሎም

ኣብቲ ዞባ፡ ኣብ መንጎ ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎምን ዓረባዊ መበቆል ዘለዎም ሚሊሻን ንነዊሕ ዝቐጸለ ናብ ግፍዕን ቅትለትን ዘምርሐ ምትፍናንን ወጥርን ምጽንሑ ይፍለጥ።

ቅልውላው ሱዳን፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ዳርፉር ተቐቲሉ

ካብቲ ኣብ ሱዳን ዘሎ ኲናት ሃዲማ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ምስ ደቃ ዝኣተወት ኣደ፡ ንሰሙናት ኣብ ሆቴል ብምጽንሓ ኣብ "ሕማቕ ስነ-ኣእምሮኣዊ ኵነታት" ከምዘላ ተዛሪባ።