ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ጣልያን ንኢትዮጵያ ምስ ወረራ፡ ሃጸይ ሃይለስላሴ ካብ 1936 ክሳብ 1941 (ኣቆጻጽራ ኣውሮጳ) ናብ ብሪጣንያ ተሰዲዶም ኣብ ባዝ ኣብ ዝርከብ ፌርፊልድ ሃውስ ዝበሃል ቦታ ከም ዝነበሩ ይዝከር።

ሃፀይ ሃይለስላሰ ዝተገልገሉሎም ኣቑሑት ኣብ ብሪጣንያ ንምርኢት ክቐርቡ እዮም

እስራኤላውያን ተመራመርቲ ስነ-ጥንቲ፡ ኣብ 7ይ ክፍለ ዘመን ዝሰርሕ ዝነበረ 44 ጽሩይ ወርቂ፡ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ኣብ ዚዕቅበሉ መንደቕ ከም እተረኽበ ገሊጾም።

ኣብ እስራኤል ኣብ 7ይ ክፍለ ዘመን ኣብ መንደቕ ዝተሓብአ ናይ ወርቂ ሰልዲ ተረኺቡ

ጀነራል እያሱ ብዛዕባ መበቈሎምን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ዝነበሮም ርእይቶታት ክርከብ ኣይተኻእለን። ኣብ ኢትዮጵያ ግን ዓቢይ ሓርበኛ፡ ኮማንደር፡ ሚኒስተር፡ ኣምባሳደር፡ ተጋዳላይ ከም ዝነበሩ፡ ኣብ ሰነዳት ታሪኽ  ሰፊሩ ንረኽቦ።

ጀነራል እያሱ መንገሻ ብሩ - ሓርበኛ፡ ኮማንደር፡ ሚኒስተር፡ ኣምባሳደር፡ ተጋዳላይ 

ሲንደረላ፡ ናይ ምዕራባውያን ልበ-ወለድ ዛንታ ኰይና፡ ብዛዕባ ሓንቲ ብዙሕ ድኽነት ወይ ሕሰም ርእያን አሕሊፋን ኣብ መወዳእታ ንሓደ ልዑል  ናይ ዝተመርዓወት ሰብ ዘዘንቱ ኣዝዩ ዉርይ ናይ ቈልዑ ዛንታ’ዩ።  ዛንታ ባምባ ሙለር ግን ዋላ’ኳ ምስ ዛንታ ‘ሲንደረላ’ ዝመሳሰል እንተ ዀነ ሓቂ’ዩ።  ብኸመይ እያ ግን ካብ ሓንቲ ተራ ሰብ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበጽሐት።

ካብ ኢትዮጵያዊት ኣደ ዝተወልደት ልዕልቲ ባምባ ሙለር መን እያ?

ተመራመርቲ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ቅድሚ ታሪኽ ዝነበረ ቅሪተ-ኣካላት ዝተዓቀበ 380 ሚልዮን ዓመታት ዝዕድመኡ ልቢ ዓሳ ረኺቦም።

380 ሚልዮን ዓመታት ዝገበረ ልቢ ዓሳ ተረኺቡ

ድሕሪ 30 ዓመት፡ ማለት ብ30 ነሓሰ 2014 ዓ.ም ኣብኡ ኣብቲ ዝተማህሩሉ ዩኒቨርሲቲ ምስ ተራኸቡ ሰንቢዶም። ገሊኦም ተረሳሲዖም እዮም። ገለ፡ ኣስማት ናይቶም ደቂ ደርሞም [መደቀሲ ተመሃሮ] ዝነበሩ'ውን ረሲዖምዎ። ገሊኦም ሰዪቦም፡ ገሊኦም በሪሖም፡ ገሊኦም ድማ ከሲዖም እዮም። ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ መብዛሕትኦም ዶካትር ኰይኖም፤ ገለ ካብኣቶም ፕረዚደንታት ዩኒቨርሲቲ እዮም። ገሊኦም ድማ ኣብ ወጻኢ ሃገራት፡ ፕሮፌሰራት እዮም።

ድሕሪ 30 ዓመታት 'ክልተ ጸጕሪ' ኣብቊሎም ዝተራኸቡ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ 

ኣብ ልዕሊ ሳንዱቕ ሬሳ ንግስቲ ዝተቐመጠ ዘደንጹ ዘውዲ ብ2,868 ኣልማዝ፡ 273 ሉል፡ 17 ሳፋየር፡ 11 ኤመራልድን ሓሙሽተ ሩቢን ዘብለጭልጭ እዩ።

ኣብ ልዕሊ ሳንዱቕ ሬሳ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዝተቐመጠ ውቁብ ዘውዲ

እታ 1 ሚልዮን ዶላር ዝዋግኣ ሳንቲም ድሕሪ ኣስታት 20 ዓመታት ዝወሰደ መርመራን ናብ እስራኤል ተመሊሳ።  

ተዘሚታ ዝነበረት 1 ሚልዮን ዶላር ትግመት ሳንቲም ናብ እስራኤል ተመሊሳ

ዶ/ር ኒኮል፡ "[. . .] እቶም ኣብ ሰብዓታትን ሰማንያታትን ዝተሰደዱ ኤርትራውን ገና ኣብ ጀርመን ይርከቡ። ናጽነት ንስደት ከናውሖ  ኣይምተገብአን፣ ንሽግሮም ክፈትሖ ኣይከኣለን ማለት’ዩ። ብዙሓት ብዕድመ ደፊኦም ሓደ-ብሓደ ይሞቱን ኣብ መሬት ጀርመን ክቕበሩን እርኢ ኣለኹ።  ዋላ እቶም ህ.ግ.ደ.ፍ. - ኣባላት ሰልፊ መንግስቲ - ኢና ዝብሉ። ብሓቂ ሕንቅልሕንቅሊተይ’ዩ። እቲ ዘሕዝን ከኣ ካብ ናጻ ኤርትራ ሃዲሞም ኣብ ጀርመን ዝዕቘቡ ዘለዉ መንእሰያት፡ እንሆ ቍጽሮም እናዛየደ ክኸይድ እርእዮ ኣለኹ። ጥዕና ዘለዎ ናጽነት ንዜጋታቱ ይሓቝፍ’ምበር ኣየሳጕግን’ዩ። ኵነታት እንተዘይተቐይሩ ከኣ ዋሕዚ ስደተኛታት ክቕጽል’ዩ።"

ዶክተር ኒኮል ሂርት፡ 'ኣብ ኤርትራ ሕልሚ ኣይገሃድን’ዩ'

ንግስቲ ኤልሳቤጥ፡ ምስቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣንጻር ዓሌታዊ ዕብለላ [ስርዓት ኣፓርታይድ] ቃልሲ ዝመርሐ ነልሰን  ማንዴላ ምዉቕ ርክብ ነይሩወን።

ዳግማዊት ንግስቲ ኤልሳቤጥ፡ ምስ ኣፍሪቃ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ርክብ

ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ካብ ውልደተን ክሳብ ንግስና ንሃገረን ንዝሃብኦ ዝነውሐ ኣገልግሎት ዝሕብር ስእላዊ መግለጺ

ጉዕዞ ህይወት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ብስእሊ

እዚ ሽሙ ዘይፍለጥ ሰብኣይ፡ ንዝሓለፉ 26 ዓመታት ካብ ሰብ ተፈልዩ ኣብ ፍጹም ባሕታዊ ህይወት’ዩ ክነብር ጸኒሑ።

ሽሙን ቋንቋኡን ዘይፍለጥ መወዳእታ ብህይወት ዝነበረ ወደ'ባት ሞይቱ

ኣብ ፖርቱጋል  ኣብ ሓደ ጀርዲን ኣብ ኣውሮጳ ክሳብ ሕጂ ካብ ዝተረኸቡ እቲ ዝዓበየ ከምዝኾነ ዝተነገረሉ ኣዕጽምቲ ዳይኖሰር ተረኺቡ።

ኣብ ፖርቱጋል ኣብ ሓደ ጀርዲን ኣዝዩ ገዚፍ ዓጽሚ ዳይኖሰር ተረኺቡ

ኣብ ድሕሪት ዶላር ኣሜሪካ ትርከብ ዓይኒ ርኢኹምዋ ትፈልጡ’ዶ? እዛ ኣብ ውሽጢ ስሉስ ኩርናዕ ወይ ፒራሚድ ዝተቐመጠትን ብብርሃን ዝተኸበበትን ዓይኒ ኣብ ብዙሕ ፊልምታትን መጻሕፍቲን ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ዝተፈላለዩ ቤተክርስትያን ሜሶኒክ ህንጻታት እውን ትርአ ምልክት እያ። 

ኣብ ዶላር ዘላ ዓይኒ፡ ምልክት 'ኢሉምናቲ' ድያ?

 ''ታሪኽ ዓድዋ ብቨርችዋል ሪያሊቲ ንሓድሽ ወለዶ ንምፍላጥ ይስራሕ'ሎ''

ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ክፍለ ዘመናት፡ እታ ካብ ገማግም ባሕሪ ባሃማስ 70 ኪሎ ሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ዓሚቝ ማያዊ ኣካል ዝጠሓለት መርከብ ማራቪላስ፡ ሓያሎ ወፍርታት ስርቂ ከምዝተፈጸማ ይንገር። 

ቅድሚ 350 ዓመታት ኣብ ዝጠሓለት መርከብ ዝተረኽበ ዘገርም ሃብቲ

ኣብ ትሕቲ መልክኣ ምድሪ ካፑዶሺያ ግን፡ ሓደ መስተንክር ንዘመናት ተሓቢኡ ፀኒሑ’ሎ። ኣብ ሓደ ጊዜ  ክሳብ 20,000 ሰባት ሃለዋቶም ክሓብኡላ ዝኽእሉ ከተማ ኣብ ትሕቲ እቲ ኣኻውሕ ተቐቢራ ትርከብ።

ብደርሁ ዝተረኽበት፡ ንዘመናት ተቐቢራ ዝነበረት ከተማ

እታ ንወዲ ዩጋንዳዊ ውልቀመላኺ ኢዲ ኣሚን ክውለድ እንከሎ ዘሕረሰት፡ ከምኣ ዝኣመሰሉ ኣሽሓት ሰባት ካብታ ሃገር ካብ ዝባረሩ 50 ዓመታት ተቘጺሩ ኣሎ።

ዝኽሪ 50 ዓመት፡ እታ ንወዲ ውልቀ መላኺ ኢዲ ኣሚን ዘሕረሰት ነርስ

ኔልሰን ማንዴላ ቅድሚ 60 ዓመት ኣቢሉ ኣብ ግዜ ሃጸይ ሃይለስላሰ ንወተሃደራዊ ታዕሊም ናብ ኢትዮጵያ ከምዝመጸ፡ ኣብ መጽሓፉ ዛንታ ህይወቱ ሰፊሩ'ሎ። ማንዴላ፡ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ኮልፌ እዩ ታዕሊም ዝወሰደ።

ንኔልሰን ማንዴላ ካብ ሞት ዘትረፉ ኢትዮጵያዊ ሻምበል ጉታ ዲንቃ

ኣብ መንሳዕ ዝርከባ ክልተ ዓድታት ምሕላብም ገለብን ሚስዮናውያን ትምህርትን ሕክምናን ዝተኸሉለን ዓድታት’የን። ፊተ ምኪኤል “ናይ ሃገርካ ታሪኽን ባህልን ምፍላጥ ዝዓበየ መሳርሒ መጻኢ ዕድል ምዃኑ ዘይምርሳዕ” ይብሉ ምንባሮም ይዝንቶ። 

ዛንታ ኤርትራ ዝጸሓፉ ፊተውራሪ ሚካኤል ሓሳማ ራካ መን እዮም?

ኣሸራ ኣብ እትበሃል ኣብ ጥቓ ሓጋዝ እትርከብ ዓዲ ተወሊዱ ዝዓበየ ወልደየዱስ ዓማር ዝነውሐ ክፋል ህይወቱ ኣብ ቃልሲ’ዩ ኣሕሊፉዎ። ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣብ ላዕላይ ጽፍሒ ኣገልጊሉ። ኣብዚ ቀረባ እዋን  ‘ተመሃሮ ኣብ ቃልሲ’ ዘርእስታ ሓዳስ መጽሓፉ አሕቲሙ ንንባብ ዘርጊሑ ኣሎ። ብዛዕብኣ  ምስ ደራሲ ብስልኪ ተዘራሪብና። ብዛዓባ’ታ ዘዕበየቶን ፖለቲካዊ ኣፋፍኖት ዝፈጠረትሉን ከተማ ከረን እውን አዕሊልና። 

ወልደየሱስ ዓማር፡ ብዛዕባ መጽሓፉ 'ተመሃሮ ኣብ ቃልሲ' እንታይ ይብል?

ተስፋይ ብምስጢር ንሜዳ ኤርትራ ከይዱ፡ ኣብ ናይ '77 ጉባኤ ተሳቲፉ ንኣዲስ ኣበባ ተመልሰ። ምስጢራዊ ስርሓቱ ኸኣ እናዓበየ ከደ። ሓደ እዋን ተጠቊሙ ከም ዝተኣስረ'ውን ይርዳው የዕልል'ዩ፣ ዕድል ገይሩ ግን ቀልጢፉ ተፈትሐ። ኣብ ካልኣይ ዙርያ ምስ ተኣስረ ግን ደካሊት ዕጫኡ ኰይና ተረፈት።

'ዛንታ ተስፋይ ኣረስዕ ንከይርሳዕ' ብዓርኩ እንክዝንቶ

ኣብ ሰብዓታት፡ ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ክሊ ማእከላት ሞያውያን፡ ተማሃሮን መማህራንን ዩኒቨርስቲ ብምስላዅ፡ ብዙሓት ሰባት ይሃድኑን የሳቕዩን ነይሮም። ሓደ ካብቶም ብዙሓት ኣብ ኢድ ስርዓት ደርግ ዝወደቐ፡ ኣብቲ እዋን ምስ ሰውራ ኤርትራ ብምስጢር ተወዲቡ ዝሰርሕ ዝነበረ ሰሎሞን በርሀ እዩ። እቲ ዘሕዝን ዛንትኡ እነሆ።

ሰሎሞን በርሀ፡ መርሸንቲ ወደን ብራድዮ ዝተረድኣ ኣደይ ለተሃይማኖት

ኣቦይ ወልድኣብ ወልደማርያም፡ እቶም ዝለዓለ መዓርግ ኣቦነት ዘሎዎም ዜጋ፡ ንእሽቶ ሓወን ንመምህር ኣስቴር ወልደማርያም እዮም። መምህር ኣስቴር ንኣቦይ ወልድኣብ፡ ጓሳ ኣብ ዝነበርሉ እዋን፡ ኮፍ ኣቢለን ፊደል ከቝጽርኦም ዝኸኣላ መምህር'የን። ኣቦይ ወልድኣብ ኣይሓመቑን፡ ኣብ ትምህርቲ ዓለም ኣትዮም መምህር ክኾኑ ዝበቕዑ ኣቦ'ዮም።