حمله روسیه به اوکراین؛ تکلیف سامانه اس‌۴۰۰‌ ترکیه چه می‌شود؟

با حمله روسیه به اوکراین، سرنوشت سامانه دفاعی اس‌۴۰۰ که ترکیه از روسیه خریده بود، دوباره در رسانه‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا پنجم مارس به شبکه خبرترک (هبرترک) گفت که اس‌۴۰۰ "مساله‌ای بلندمدت" میان آنکارا و واشنگتن بوده و ممکن است "یک مسیر تازه" برای این مشکل جست‌وجو شود.

خانم شرمن که به ترکیه رفته بود، گفت: "شاید وقت آن رسیده که برای حل این مشکل یک راه تازه پیدا شود. نگاه می‌کنیم که ببینیم چه می‌شود کرد. همه اینها به شرایط بستگی دارد. ما با همکارانمان دیدار خواهیم داشت."

خرید سامانه اس‌۴۰۰ از روسیه باعث شد آمریکا مقام‌های نظامی ترکیه را تحریم کند. واشنگتن همچنین نام آنکارا را از فهرست برنامه جت‌های جنگی اف‌۳۵ خط زد که بر اساس توافق اولیه هم مشتری خرید، و هم خواهان مشارکت در تولید جت‌های پیشرفته بود.

محموله اول سیستم دفاعی اس‌۴۰۰ دو سال بعد از انتقال به ترکیه هنوز غیرفعال است.

برچین یینانچ، نویسنده وبسایت خبری مستقل تی‌۲۴ که بیشتر مسائل سیاست خارجی ترکیه را تحلیل می‌کند، از قول شفق گکترک، یکی از سفرای سابق ترکیه نوشته بود که با حمله روسیه به اوکراین در ۲۴ فوریه "مرگ اس‌۴۰۰‌ها اعلام شده است."

خانم یینانچ می‌گوید: "به وضوح، غیرممکن است که بشود ماجرای تحویل دومین محموله اس‌۴۰۰ را دوباره مطرح کرد، طوری که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است."

او می‌گوید تاکید خانم شرمن بر یافتن "راه حلی متفاوت" موضوعی "مهم" است.

برچین یینانچ می‌نویسد: "[آمریکا و ترکیه] ممکن است وارد یک دوره جدی چانه‌زنی بر سر خرید‌های تازه از جمله سیستم دفاعی پاتریوت شوند؛ به ازای یک توافق تضمینی که مثلا در آن آنکارا تا زمانی که لازم نباشد سراغ اس‌۴۰۰ نرود."

او همچنین اضافه کرد روند تهاجم روسیه به اوکراین "تعیین می‌کند" که آیا واشنگتن به دنبال "اجماع" بر سر این مساله خواهد بود. و این ممکن است موضع دولت ترکیه را پیش از انتخابات "تقویت" کند.

در همین حال، هلال کاپلان، نویسنده روزنامه‌ پرتیراژ صباح که حامی دولت است، از "دمدمی‌مزاج بودن غیرقابل تحمل" واشنگتن بر سر خارج کردن سامانه‌های پاتریوت از ترکیه در سال ۲۰۱۵ و مخالفتش با آنکارا برای خرید سیستم‌های روسی انتقاد کرده است.

او نوشت: "با چنین دوستی، چه نیاز به دشمن است؟‌ از آن بگذر."

خانم کاپلان گفت: "به عنوان یک شهروند ترکیه، دوست دارم تاکید کنم… جت‌های اف۳۵ یا جت‌های اف۱۶ ما را بدهید و بعد بیایید صحبت کنیم."

رجب‌طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه، قبلا از حذف آنکارا از برنامه مشارکت این کشور در ساخت اف‌۳۵ انتقاد کرده بود و گفته بود یا پول ترکیه باید پس داده شود یا این‌که آنکارا به برنامه بازگردانده شود.

بر اساس گزارش‌ها گفت‌وگوها با آمریکا بر سر پیشنهاد آنکارا برای دریافت جت‌های جنگی اف‌۱۶ به جای اف‌۳۵ در جریان است.