لیگ ملت‌های اروپا چیست و از کجا آمد؟

با تساوی هلند مقابل آلمان تکلیف چهار فینالیست سطح اول لیگ ملت‌های اروپا مشخص شد. مسابقاتی که از نظر بسیاری هواداران فوتبال "یک تورنمنت ملی خسته‌کننده دیگر" بود اما تبدیل به مسابقات هیجان‌انگیزی شد که در آن سرنوشت تیم‌ها در چند دقیقه تغییر می‌کرد.

گروهی از منتقدان این مسابقات را ترفندی از سوی یوفا برای کسب درآمد بیشتر می‌دانستند و گروهی دیگر مسابقاتی عجیب که کسی از قوانینش خبر ندارد. روزنامه لوموند، چاپ فرانسه، لیگ ملت‌های اروپا را "یکی دیگر از مسابقاتی که ما درست و حسابی قوانینش را نمی‌فهمیم" نامید و یورگن کلوپ، سرمربی لیورپول آن را "بی‌معنی" نامید. ولی با توجه به بازی‌های انجام شده در این مسابقات شاید بد نباشد که منتقدان تجدید نظر کنند.

در آخرین بازی سطح اول مسابقات هلند توانست با گل دقیقه ۹۰ ویرجیل فان‌دایک مقابل آلمان ۲-۲ مساوی کند و راهی نیمه‌نهایی شود. اما شاید عجیب‌ترین مسابقه، دیدار انگلیس و کرواسی بود که طی آن چند بار تکلیف سقوط‌ کننده و صعود کننده گروه تغییر کرد و در پایان انگلیس صعود کرد، اسپانیا در سطح اول مسابقات باقی ماند و کرواسی به دسته پایین سقوط کرد. پیش از آن هم سوئیس در دیداری جذاب ۲-۵ مقابل بلژیک پیروز شد تا در کنار پرتغال به نیمه‌نهایی صعود کند.

سرنوشت چه تیم‌هایی مشخص شده؟

در سطح اول مسابقات همان طور که گفته شد پرتغال، سوئیس، انگلیس و هلند به نیمه‌نهایی رسیدند و آلمان، ایسلند، لهستان و کرواسی به سطح دوم سقوط کردند.

در سطح دوم مسابقات، اوکراین، دانمارک و بوسنی و هرزگوئین به سطح اول صعود کردند و توانستند سهمیه حضور در پلی‌آف یورو ۲۰۲۰ را بگیرند. ایرلند شمالی، جمهوری ایرلند، ترکیه و اسلواکی به دسته پایین‌تر سقوط کردند و سوئد و روسیه برای آخرین سهمیه صعود می‌جنگند.

در سطح سوم مسابقات فنلاند و نروژ صعود کرده‌اند و سهمیه پلی‌آف یورو ۲۰۲۰ را به دست آورده‌اند. لیتوانی، اسلوونی و استونی راهی دسته پایین‌تر شده‌اند. اسرائیل، اسکاتلند، رومانی و صربستان هنوز برای دو سهمیه صعود مبارزه می‌کنند.

در سطح چهارم، گرجستان، بلاروس و مقدونیه به دسته بالاتر صعود کرده‌اند و سهمیه پلی‌آف یورو ۲۰۲۰ را به دست آورده‌اند. کوزوو و آذربایجان هم برای آخرین سهمیه صعود مبارزه می‌کنند.

لیگ ملت‌های اروپا چیست؟

یوفا بر پایه این اندیشه که دیدارهای دوستانه ملی به اندازه کافی "رقابتی" نیستند و برای بهبود موقعیت و کیفیت مسابقات ملی این تورنمنت را راه انداخت. مسابقاتی که هر دو سال یکبار انجام می‌شود و در آن ۵۵ کشور عضو اتحادیه فوتبال اروپا حاضر هستند و در چهار سطح رقابت می‌کنند. مبنای قرار گرفتن این تیم‌ها در سطح‌های مختلف، رتبه آن‌ها در رده‌بندی جهانی در مارس ۲۰۱۴ بود.

اندیشه ابتدایی این مسابقات از اجلاس ۲۰۱۱ یوفا در قبرس آغاز شد و در اجلاس ۲۰۱۴ آستانه به ثمر رسید. شیوه این مسابقات بر مبنای سقوط و صعود تیم‌ها است. مسابقات در چهار سطح است که بالاترین رتبه‌های رده‌بندی در سطح اول و پایین‌ترین آن‌ها در سطح چهارم قرار می‌گیرند.

سطح اول و دوم مسابقات از چهار گروه سه تیمی تشکیل شده‌اند. سطح سوم شامل یک گروه سه تیمی و سه گروه چهار تیمی است. سطح چهارم شامل چهار گروه چهار تیمی است.

تیم‌های اول گروه‌ها به سطح بالاتر صعود می‌کنند و همچنین سهمیه حضور در پلی‌آف انتخابی یورو ۲۰۲۰ را به دست می‌آورند. تیم‌های آخر گروه هم به دسته پایین‌تر سقوط می‌کنند.

فرصت بیشتر برای حضور در جام ملت‌های اروپا

لیگ ملت‌های اروپا بختی مجدد به تیم‌هایی می‌دهد که نتوانسته‌اند سهمیه حضور در جام ملت‌های ۲۰۲۰ اروپا را از مسابقات انتخابی بگیرند. مسابقات انتخابی یورو ۲۰۲۰ در ۱۰ گروه چهار تیمی برگزار می‌شود. دو تیم اول هر گروه به طور مستقیم راهی مسابقات می‌شوند. چهار سهمیه باقیمانده متعلق به لیگ ملت‌های اروپا است و از طریق پلی‌آف بین صدرنشین‌های گروه‌ها در هر سطح برگزار می‌شود.

اگر تیمی که صدرنشین گروه‌اش در لیگ ملت‌های اروپا شده، قبلا از طریق مسابقات انتخابی سهمیه حضور در یورو را به دست آورده باشد، سهمیه به بهترین تیم بعدی در همان سطح داده می‌شود.

برای تعیین تیم برتر این موارد در نظر گرفته می‌شوند: اول از همه جایگاه تیم در گروه و بعد به ترتیب امتیاز، تفاضل گل، گل زده بیشتر، گل زده بیشتر در خانه حریف، کارت قرمز و زرد کمتر و رتبه در رده‌بندی.

به این ترتیب چهار تیم برتر هر سطح دو مسابقه نیمه‌نهایی و یک مسابقه فینال برگزار می‌کنند و برنده در پایان راهی یورو ۲۰۲۰ می‌شود.

مسابقات یورو ۲۰۲۰ که شانزدهمین دوره جام ملت‌های اروپا است هم برای اولین بار شکلی جدید را تجربه می‌کند. این مسابقات (۱۲ ژوئن تا ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۰) به میزبانی ۱۲ شهر در ۱۲ کشور اروپایی برگزار می‌شود و البته ورزشگاه ومبلی لندن میزبان دیدارهای نیمه‌نهایی و فینال مسابقات است.