انتقال «چهار هزار نظامی ایرانی از سوریه»؛ دو سرتیپ سپاه می‌گویند «ایرانی نبودند» یا «نظامی نبودند»

منتشر شده در
زمان مطالعه: ۶ دقیقه

در واکنش به صحبت‌های روز گذشته ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه درباره انتقال چهار هزار نظامی ایرانی از سوریه، یک فرمانده سابق و یک فرمانده کنونی سپاه گفته‌اند همه این افراد ایرانی نبوده‌اند و برخی نیز نظامی نبوده‌اند. علی‌اکبر احمدیان، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران هم گفته است که ایران در سوریه «حضور عملیاتی» نداشت.

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در حالی از «تخلیه قوا» و عدم حضور در سوریه گفته است که در آغاز تهاجم مخالفان بشار اسد در هفته‌های گذشته سرتیپ کیومرث پورهاشمی با نام «حاج هاشم» از فرماندهان سپاه پاسداران در شهر حلب سوریه کشته شد.

به گفته ولادیمیر پوتین چهار هزار نظامی ایرانی از طریق پایگاه هوایی حمیمیم روسیه تخلیه شدند.

اما اسماعیل کوثری، نماینده مجلس که سابقه حضور در رده‌های فرماندهی سپاه را هم دارد، در مصاحبه‌ای با رسانه «چندثانیه» گفته است: «ما اصلا این تعداد نیرو در سوریه نداشتیم.»

او گفته است که این تعداد شامل اتباع دیگر کشورهایی بودند که در سوریه به‌صورت «مستشاری» فعالیت می‌کردند.

محمدجعفر اسدی، معاون قرارگاه خاتم‌النبیا سپاه هم در واکنش به صحبت‌های آقای پوتین گفت: «وقتی اسد سقوط کرد، روس‌ها در جهت انتقال اتباع ایرانی با ما همکاری کردند. آنها همه غیرنظامی بودند.»

آقای اسدی گفت: «بیشتر این تعدادی که به اسم ایرانی آمده اند، شیعیان افغانستانی هستند. تعدادی از این نیروهایی که روس‌ها آورده‌اند افغانستانی، پاکستانی و حتی سوری هستند که در آنجا از خدمتگزاران حرم حضرت رقیه و حضرت زینب بوده‌اند که به صرف شیعه بودن و نجات جان خود، به ایران آمده‌اند.»

ولادیمیر پوتین در کنفرانس سالانه خبری خود درباره جنگ سوریه و نقش کشورش در تحولات اخیر گفت: «ما هیچ نیروی زمینی در سوریه نداشتیم.»

او با اشاره به خروج نیروهای ایران از سوریه نیز گفت که نیروهای دولتی و همراه با آن واحدهای به اصطلاح طرفدار ایران بدون درگیری عقب نشینی کردند.

روسیه می‌گوید به‌دنبال همکاری با حاکمان تازه سوریه است.

آقای پوتین در این باره گفت: «اکثریت قریب به اتفاق آنها (گروه‌های شبه‌نظامی مخالف حکومت سابق سوریه) به ما می‌گویند علاقه‌مند هستند که پایگاه‌های نظامی ما در سوریه باقی بماند.»

دبیر شورای عالی امنیت ملی: دولت خاندان اسد قبل از ما هم بود، محکم هم بود

دفاع مقام‌های ایرانی از یک دهه مداخله نظامی در سوریه هم ادامه دارد و آنها ارتش سوریه را یکی از مقصران اصلی می‌دانند. دبیر شورای امنیت ملی گفته است «به شرطی که مردم و ارتش سوریه می‌ایستادند، حتماً ما هم می‌ایستادیم» و یک نماینده سپاهی مجلس هم گفته است مسائلی در ارتش سوریه وجود داشت «که هنوز جزییات آن قابل بازگویی نیست.»

در یکی از تازه‌ترین اظهارنظرها، علی‌اکبر احمدیان دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در گفتگو با وبسایت رسمی رهبر ایران با بازخوانی تاریخ حکومت خاندان اسد در سوریه گفت: «دولت سوریه را ما بالا نیاوردیم، دولت خاندان اسد قبل از ما بود، محکم هم بود.»

آقای احمدیان، با اشاره به اینکه ممکن است در حضور نظامی در کشورهای دیگر «خطایی هم شده باشد»، درباره نقش ایران در سوریه سه موضوع را به‌عنوان «مبنای» راهبردی این کشور برشمرد: «دفاع قاطعانه از کشور، مردم و منافع ملّی، در برابر بیگانه»، دوم اینکه جمهوری اسلامی ایران «آغازگر تهاجم به هیچ کس نبوده است»، و سومین اصل را هم «عدم دخالت در امور سایر کشورها» دانست.

او در ادامه با اشاره به جهت‌گیری حکومت سوریه در درگیری فلسطین و اسرائیل و آغاز نارضایتی‌ها در داخل سوریه گفت: «رفتارهای ناپسندیده‌ای در بخشی از سیستم موجود در دولت سوریه با مردم آن کشور به چشم می‌خورد و این‌ها یک شکافی را بین دولت و بخشی از مردم سوریه به وجود آورده بود. بخشی از مردم، واقعاً نظام را می‌خواستند، امّا بخش‌هایی هم نه؛ نظراتی داشتند، مخالفت‌هایی داشتند که این‌هم باز از دوره‌ حضور جمهوری اسلامی ایران شروع نشده.»

او درباره درگیری ایران با سایر گروه‌های مسلح مخالف حکومت وقت سوریه در زمان نبرد با داعش گفت: «اگر کسی به ما حمله می‌کرد، بالاجبار باید دفاع می‌کردیم یا حتی گاهی کمی آن‌ها را عقب می‌راندیم. اما اینکه بنای ما این باشد که این‌ها را مثل داعش ریشه‌کن کنیم، هیچ‌گاه چنین نبود.»

آقای احمدیان در اظهارنظری مشابه رهبر ایران گفته است «ایران هیچ‌گاه قرار نبود جای ارتش سوریه بجنگد.»

دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران درباره نقش ایران در تحولات پس از داعش در سوریه گفت: «با تمایل دولت سوریه قوای خود را تخلیه کرده بودیم و در منطقه حضور عملیاتی نداشتیم که تصمیم بگیریم همراهی بکنیم یا نه. بنابراین، در مورد این که می‌گویند ایران عرصه را رها کرد، ما اصلا آنجا نبودیم که بخواهیم رها کنیم.»

اسماعیل کوثری در گفتگویی با وبسایت دیدبان ایران به تحلیل دلایل فروپاشی دولت اسد پرداخته و درباره نقش ارتش سوریه در روزهای پایانی دولت اسد گفته است: «یک سری مسائل موجود در داخل ارتش سوریه بود که هنوز جزییات آن قابل بازگویی نیست.»

او درباره زمان‌بندی انتقال نیروهای ایران پس از سقوط بشار اسد گفت: «اینکه چرا ما زودتر مستشاران خود را از سوریه خارج نکردیم، به این علت بود که گفتیم تا آخرین لحظه بایستیم تا شاید ارتش سوریه ایستادگی کند که دیدیم نه ارتش ایستادگی کرد و نه بشار اسد.»

آقای کوثری نیز بدون اشاره مستقیم به نقش تعیین‌کننده روسیه، تنها به این نکته اشاره کرد که ایران منتظر روشن شدن مواضع سیاسی حاکمیت تازه در دمشق است.

او گفت که حاکمان جدید از یک سو می‌گویند که «ما با ایران و روسیه می‌خواهیم ارتباط داشته باشیم» اما از سوی دیگر هم گفته‌اند که «با اسرائیل کاری نداریم.»

ابوالفضل حسن‌بیگی: اسد فریب عربستان و امارات را خورد

ابوالفضل حسن‌بیگی نماینده سابق و عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران، از معدود چهره‌های درون حکومت است که در این هفته‌ها درباره‌ نقش مسکو در تحولات سوریه صحبت کرده است.

آقای حسن‌بیگی بدون اشاره به غیاب ایران در صحنه سیاست سوریه در روزهای پایانی حکومت بشار اسد گفت که او دو اشتباه بزرگ مرتکب شد که از نظر او اولینش «دریافت پول از صندوق‌های بین‌المللی بود که به تغییر طرح‌های اقتصادی منجر شد.»

او برقراری ارتباط مجدد با رهبران کشورهای عربی را یک اشتباه دیگر بشار اسد دانست و گفت که آقای اسد «فریب عربستان، امارات و برخی کشورهای دیگر را خورد.»

این عضو سابق مجلس ایران معتقد است که ارتش سوریه تحت تاثیر عربستان سعودی و امارات «تسخیر» شد و همین یکی را یکی از عمده‌ترین دلایل سقوط دمشق می‌داند.

او درباره نقش روسیه در روزهای پایانی دولت اسد گفت: «در حرکتی که اخیراً توسط مسلحین صورت گرفت، روسیه تمام مناطقی را که وابسته به نیروهای محدود اوکراینی بودند، در منطقه ادلب و شمال ادلب بمباران کرد.»

آقای حسن‌بیگی در ادامه گفتگوی خود با اشاره به تغییر نقش روسیه در جنگ داخلی سوریه افزود: «اسد در یک مقطع زمانی با روسیه به توافق رسید و قبول کرد که ۱۵ درصد از خاک سوریه در اختیار معارضین در مناطق کردنشین قرار گیرد. از طرفی، او پایگاه‌های آمریکایی را نیز با میانجی‌گری آقای پوتین و آقای اردوغان تسلیم کرد.»