پاسخ کاظمی‌قمی به موج انتقادها: هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید جبهه مقاومت افغانستان، آمریکایی است

حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایران در امور افغانستان که در دو روز اخیر به دلیل اظهاراتش درباره افغانستان با انتقادهایی روبه‌رو شده بود، در یک نشست خبری گفت در ارتباط با اظهارات قبلی‌اش «تعبیر اشتباه» شده و «هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید که گروه‌های مقاومت در افغانستان، آمریکایی هستند».

آقای کاظمی قمی روز یکشنبه در یک مصاحبه تلویزیونی گفته بود: «آمریکا مجموعه‌ای را تحت عنوان جبهه مقاومت سازمان‌دهی می‌کند که دروغ است؛ به اسم مقاومت به دنبال ایجاد آشوب‌های داخلی هستند.»

«جبهه مقاومت ملی افغانستان» نام اتحادی از مخالفان طالبان است که تحت فرماندهی احمد مسعود تشکیل شده و در نبرد مسلحانه با این گروه به سر می‌برد.

اظهارات آقای کاظمی قمی درباره وابسته بودن این گروه به آمریکا، حمایت او از طالبان تعبیر شد و انتقادهایی را برانگیخت.

از آن جمله محمدرضا بهرامی سفیر پیشین ایران در افغانستان گفت که هرگز نشانه‌ای از نفوذ «غرب» بر «جبهه مقاومت» ندیده است.

حسن کاظمی قمی که خود زمانی سرکنسول ایران در هرات بوده، در نشست خبری روز چهارشنبه‌اش تاکید کرد که ایران با گروه طالبان «تعامل» دارد، اما حکومت این گروه را به رسمیت نمی‌شناسد.

این دیپلمات پیشین که گفته می‌شد عضو سپاه قدس است، از چهره‌های نزدیک به قاسم سلیمانی بود که بعد از سقوط صدام حسین به عنوان نخستین سفیر ایران در عراق تعیین شد.

بعد از به قدرت رسیدن ابراهیم رئیسی در سال ۱۴۰۰، او به عنوان نماینده ویژه رئیس‌جمهور در امور افغانستان انتخاب شد.

آقای کاظمی قمی در تشریح دلیل «تعامل» ایران با گروه طالبان گفت: «آمریکا به دنبال این بود که ایران را وارد درگیری با طالبان کند، اما ایران از این تله عبور کرد و مسیر همکاری فزاینده را ادامه داد.»

به گفته او، موضع کنونی جمهوری اسلامی ایران این است که در افغانستان، «دولت فراگیر» تشکیل شود و «تا زمانی که دولت مشارکتی و فراگیری شکل نگیرد، جمهوری اسلامی با طالبان تعامل کرده اما آن را به رسمیت نمی‌شناسد».

انتقادها از روابط حکومت ایران و گروه طالبان حتی پیش از سقوط دولت قانونی افغانستان و به قدرت رسیدن این گروه آغاز شد.

این در حالی بود که گروه طالبان در دوره‌ای که برای نخستین بار در افغانستان به قدرت رسید با ایران روابط خصمانه‌ای داشت و بعد از سقوط طالبان نیز، ایران این گروه را یک «سازمان تروریستی» توصیف می‌کرد.

ضمن اینکه سپاه قدس از سال‌ها پیشتر نیز متهم شد که با گروه طالبان ارتباط دارد و حتی از این گروه حمایت کرده است.

در سال ۱۳۹۴ رسانه‌های ترکیه گزارش دادند که ایران با تاسیس دفتر سیاسی گروه طالبان در تهران موافقت کرده است. اما در آن زمان سخنگوی وزارت خارجه درباره این موضوع اظهار بی‌اطلاعی کرد و یکی از اعضای کمیسیون امنیت مجلس نیز این خبر را تکذیب کرد.

حسین نقوی حسینی در آن روزها گفت: «ممکن است گروه هایی به ایران سفر کنند و آمد و رفت داشته باشند، اما باید بدانید که ما برای مقابله با تروریسم از هیچ گروه تروریستی حمایت نمی کنیم.»

در همین زمان گزارش‌هایی درباره فعالیت‌های این گروه در مشهد نیز منتشر شد.

یک‌سال بعد در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۵، ملا اختر منصور از فرماندهان طالبان در حمله پهپادی آمریکا کشته شد. خیلی زود روشن شد که این فرمانده طالبان در راه بازگشت از ایران به پاکستان کشته شده است.

اندکی بعد ایران تایید کرد که ملا اختر منصور به ایران سفر کرده بود و هدف مذاکرات با گروه طالبان را «حل و فصل مشکلات امنیتی در افغانستان» اعلام کرد.

نزدیکی جمهوری اسلامی ایران و طالبان به حدی پیشرفت کرد که بعد از ترور قاسم سلیمانی در عراق توسط نیروهای آمریکایی، این گروه با انتشار بیانیه‌ای، او را «مجاهد بزرگ جنت الفردوس» توصیف کرد و از کشته شدن او ابراز تاسف کرد.

در سال ۱۴۰۰ نیز، چندین ماه پیش از ورود طالبان به کابل، محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران با ملا برادر، رئیس دفتر سیاسی طالبان در تهران ملاقات کرد.

با این حال از یک سال پیش و زمانی که گروه طالبان قدرت را در سراسر افغانستان به دست گرفت، ایران هنوز حاضر نشده است که حاکمیت این گروه را به عنوان حکومت مشروع و قانونی افغانستان به رسمیت بشناسد.