تعدادی از کارشناسان سازمان ملل، حبس شهروند بلژیکی در ایران را به شکل تلویحی، جنایت علیه بشریت دانستند

گروهی از گزارشگران و کارشناسان مستقل سازمان ملل با صدور بیانیه‌ای در روز سه‌شنبه، حبس اولویه وندکاستیل، شهروند بلژیکی را در ایران، «ناپدید شدن اجباری» توصیف کردند که بر اساس قوانین بین‌المللی «جنایت علیه بشریت» محسوب می‌‌شود.

کارشناسان سازمان ملل، دستگیری و محاکمه این شهروند بلژیک را «نقض آشکار قوانین بین‌المللی» خوانده‌‌اند.

در بیانیه کارشناسان مستقل سازمان ملل آمده است: «از نظر ما آقای وندکاستیل برخلاف رویه قانونی آزادی‌اش را از دست داده و دوران حبس او، ناپدید شدن اجباری محسوب می‌شود.»

برمبنای اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری، «ناپدید شدن اجباری» به عنوان «جنایت علیه بشریت» طبقه‌بندی شده است.

شش عضو کارگروه ناپدید شدن قهری در شورای حقوق بشر سازمان ملل شامل رئیس و معاون رئیس در این تیم به همراه جاوید رحمان، گزارشگر ویژه ایران، تلالنگ موفوکنگ، گزارشگر ویژه حق سلامت و مایکل فخاری، گزارشگر ویژه حق غذا، امضاکنندگان این بیانیه هستند.

قوه قضائیه ایران هفته گذشته اعلام کرد اولویه وندکاستیل که مسئولیت بخش ایران در سازمان خیریه «کمک بین‌المللی» (Relief International) را برعهده داشت، به حبس طولانی مدت محکوم شده است.

روابط عمومی قوه قضائیه گفت که اولویه وندکاستیل با چهار اتهام «جاسوسی علیه جمهوری اسلامی ایران به نفع سرویس اطلاعاتی بیگانه، همکاری با دولت متخاصم آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، قاچاق حرفه‌ای ارز به مبلغ ۵۰۰ هزار دلار و پولشویی به همین میزان» محاکمه شده و در هر چهار مورد اتهامی مجرم شناخته شد.

او علاوه بر مجازات زندان به ۷۴ ضربه شلاق نیز محکوم شده است.

آقای وندکاستیل حدود یک سال پیش دستگیر شد و به گفته دولت بلژیک، در این مدت در شرایط «غیرانسانی» حبس بوده است.

سازمان «کمک بین‌المللی» یک نهاد غیردولتی خیریه است که به بخش‌های مختلف دنیا، کمک‌های فوری می‌رساند.

اولیویه وندکاستیل که مسئول بخش ایران این سازمان بود، از جمله کسانی بود که درباره آثار تحریم‌های بین‌المللی بر کمبود دارو بارها اظهارنظر کرده بود.

او از جمله در جریان همه‌گیری کرونا در تلاش بود تا به ارسال تجهیزات پزشکی و دارو به ایران ادامه دهد و در مصاحبه‌ای گفت که پروژه‌های خیریه سازمانش، به دلیل تحریم با مشکلات بسیاری روبه‌رو شده است.

آقای وندکاستیل همچنین گفته بود که تحریم و همه‌گیری کرونا دست به دست هم داده‌‌اند و شرایطی را در ایران به وجود آورده‌اند که این کشور «بیش از هر زمان دیگری به کمک‌های بین‌المللی» نیاز دارد.

در جریان همه‌گیری کرونا، تعطیلی مدارس و آغاز آموزش آنلاین در سطح ملی در ایران، سازمان «کمک بین‌المللی» تحت نظر اولیویه وندکاستیل، پروژه اهدای ابزارهای الکترونیک ضروری مانند تبلت به دانش‌آموزان نیازمند ایرانی را اجرا کرد.

منتقدان جمهوری اسلامی می‌گویند که دستگیری اولیویه وندکاستیل، تکرار تاکتیکی است که به «دیپلماسی گروگانگیری» معروف شده و حکومت در تلاش است تا در ازای آزادی او، از دولت‌های غربی امتیاز بگیرد.

در ارتباط با شخص آقای وندکاستیل، از آنجا که او شهروند کشور بلژیک است این گمانه مطرح شده که او برای تحت فشار گذاشتن بروکسل در پرونده اسدالله اسدی دستگیر شده است.

اسدالله اسدی یکی از دیپلمات‌های ایرانی است که به اتهام دست داشتن در بمب‌گذاری علیه یکی از کنفرانس‌های سازمان مجاهدین خلق، به ۲۰ سال زندان محکوم شده است.

با این حال بعد از بالاگرفتن شایعات درباره احتمال مبادله اسدالله اسدی با اولویه وندکاستیل، دادستان پرونده آقای اسدی گفت که دولت کشورش اعلام کرده قصدی برای این کار ندارد.

از سویی دیگر دولت بلژیک می‌گوید که تلاش‌هایش برای کمک به پرونده اولویه وندکاستیل در تهران بی‌نتیجه بوده است.

به گفته دولت بلژیک آقای وندکاستیل از داشتن وکیل محروم شده و اجازه ندارد که به شکل مرتب با خانواده‌اش در تماس باشد.

آن‌ها می‌گویند که اجازه دسترسی کنسولی به این شهروند نیز محدود است.

اولویه وندکاستیل در ماه نوامبر سال گذشته و حدود ۱۰ ماه بعد از دستگیری به مدت دو ماه دست به اعتصاب غذا زد.

در بیانیه روز سه‌شنبه کارشناسان سازمان ملل آمده است که او در زندان با «مشکلات جدی جسمانی» روبه‌رو شده و حدود ۱۵ کیلوگرم از وزنش کاسته شده است.

در این بیانیه آمده است: «ما به شدت درباره وضعیت جسمی و روحی آقای وندکاستیل نگران هستیم و از مقام‌های ایرانی می‌خواهیم که او را آزاد و سلامت جسمی و روانی او را تضمین کنند.»

در حال حاضر دهها تن از شهروندان کشورهای غربی که بسیاری‌شان ایرانی‌تبار و شهروند ایران نیز هستند، در زندان‌های جمهوری اسلامی به سر می‌برند. بسیاری از زندانیان با اتهاماتی نظیر جاسوسی روبه‌رو شده‌اند.