اعلامیه جنجال برانگیز 'رویت ماه' در افغانستان و اعلام عید فطر توسط طالبان

طالبان امروز یکشنبه (۱ مه/۱۱ ثور) را عید فطر اعلام کرده است. به گفته وزارت داخله/کشور طالبان اعلام عید بر اساس شواهدی مبنی بر "رویت ماه" از فراه، غزنی، قندهار و غور بوده است و مقامات طالبان بر اساس آن، امروز، یکشنبه یازدهم ثور/اردیبهشت را روز نخست تعطیلات عید فطر اعلام کرده است. به طور سنتی در افغانستان سه روز تعطیلات رسمی این عید است.

پیشتر کابینه طالبان یک کمیسیون را با حضور اعضای دادگاه عالی، وزارت امر به معروف و شماری دیگری از نهادها به منظور تشخیص رویت ماه، تشکیل داده بود.

در همین چارچوب عبدالحکیم حقانی، قاضی‌القضات طالبان، گفت که هلال ماه شوال "دیده" شده و وزارت حج و اوقاف طالبان از مردم خواست در نماز عید شرکت کنند.

براساس گزارش‌ها، کابینه سرپرست طالبان امروز نماز عید فطر را در "ارگ" با امامت حسن آخوندزاده، رئیس‌الوزرا و در قندهار به گفته مقامات طالبان، به امامت، هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه، اقامه کرده است. هنوز تصاویری از حضور رهبر طالبان در این اجتماع دیده نشده است.

بر اساس گزارش آژانس فرانس پرس آقای آخوندزاده پشت به مردم سخنرانی کرده است و کسی روی او را ندیده است و طالبان به خبرنگاران اجازه ورود به محل حضور او را نداده اند.

گزارش شده است که در هنگام اقامه نماز در قندهار دو هلی کوپتر نظامی بر فراز این محل پرواز می‌کردند.

این دومین حضور هبت‌الله آخوندزاده پس از پیروزی طالبان بوده است. به اساس مقامات طالبان وی در ماه اکتبر سال گذشته در مدرسه حکیمیه در قندهار سخنرانی داشته است. هیچ منبع مستقل دیگری حضور او را در این مدرسه تائید نکرده اند.

افغانستان امسال، یکی از سه کشوری در جهان است که روز یکشنبه (اول مه یازده ثور) را عید اعلام کرده است. گزارش شده که مالی و نیجر نیز امروز را عید اعلام کرده‌اند.

چرا برخی مردم و نهادها با اعلامیه طالبان در مورد عید مخالفت کرده‌اند؟

"مرکز بین‌المللی نجوم" که اجرام آسمانی را رصد می‌کند در یک پیام توییتری نوشته است که "رؤیت هلال دیروز شنبه از سوی افغانستان، مالی و نیجر بسیار مهم است." به قول این نهاد، "شاهدان بیش از ۳۹ کشور مدعی شده‌اند که رؤیت ماه روز گذشته اصلاً در آسمان مشخص نبوده و حتی ساعاتی پس از ادعای افغانستان، خورشید گرفتگی رخ داده که مردم در آمریکای جنوبی شاهد آن بوده‌اند."

همزمان نیز یک نهاد نجومی به نام "انستیتوت تحقیقاتی علوم نجومی افغانستان" اعلام کرده است که بر اساس یافته‌های آن‌ها روز دوشنبه نخستین روز عید فطر است.

برخی دیگر از سایتهای رویت ماه نیز نوشته‌اند که ماه تازه در روز ۳۰ آوریل قابل مشاهده نیست.

افغانستان در گذشته به طور سنتی، از اعلامیه عربستان سعودی در مورد پایان ماه رمضان و عید پیروی می‌کرد. امسال عربستان، روز یکشنبه را آخرین روز ماه رمضان و فردا، دوشنبه را به عنوان روز اول عید اعلام کرده است.

بسیاری از مردم افغانستان در داخل و خارج از کشور به این اعلامیه طالبان واکنش نشان داده و می‌گویند روز یکشنبه را "روزه می‌گیرند" و روز دوشنبه عید را جشن خواهند گرفت.

گفته می‌شود که شماری از ملاامامان (امامان جماعت) مساجد در افغانستان نیز در پیروی از عربستان سعودی می‌خواستند فردا را عید اعلام کنند، اما وزارت حج و اوقاف طالبان به مساجد تحت کنترل طالبان دستور داده است تا امروز نماز عید را بر پا کنند.

آژانس اطلاعاتی باختر که در کنترل طالبان است اعلام کرده است که در مراسم عید که در ارگ برگزار شده بود بر علاوه ملا حسن آخوند، اعضای کابینه و مقامات بلند پایه ملکی (غیرنظامی) و نظامی طالبان شرکت کرده بودند.

رمضان خونین افغانستان زیر سایه نخستین عید قدرت طالبان

بر اساس گزارش‌ها رهبران طالبان در سخنرانی‌های خود در مراسم عید در کابل و قندهار گفته‌اند که این نخستین عید صلح و آرامش پس از دو دهه جنگ در افغانستان بوده است که امنیت سراسری در این کشور به گفته آن‌ها حکمفرما بوده است.

این در حالی است که در سال‌های اخیر به جز در دو سال اخیر که دولت سابق و طالبان ایام عید فطر را آتش‌بس اعلام کرده بودند، شهرهای مختلف افغانستان همواره حتی در روزهای عید شاهد حملات انتحاری بوده که مسولیت بخشی از آن‌ها را طالبان بر عهده می‌گرفتند.

در همین حال رمضان امسال در مقایسه به سال‌های گذشته یکی از خونین‌ترین ماه‌ها بود. در هفته‌های اخیر کابل، مزارشریف، قندوز و ننگرهار شاهد یک رشته حملات انفجاری و انتحاری بود که بنا بر گزارش‌ها دهها نفر کشته و صدها نفر مجروح شدند.

شاهدان عینی گفته‌اند دیشب آسمان کابل و برخی از شهرهای دیگر افغانستان شاهد هزاران شلیک‌های شادیانه به مناسبت اعلام عید فطر بود.

بختور نورانی یک کاربر شبکه اجتماعی در صفحه خود نوشته است که "طالبان آنقدر تشنه‌ی خشونت و دهشت‌اند که حتا ایام خوشی‌ مردم را بدل به ماتم و غم می‌کنند. امشب از آسمان کابل که چند روز می‌شود خون می‌بارد، گلوله بارید. خدا می‌داند که چند هموطن ما در اثر فیرهای وحشیانه‌ی این گروه به خاک و خون کشانده شده اند؟"

عید و بحران اقتصادی و بشری در افغانستان

امسال عید در افغانستان در حالی برگزار می‌شود که با تصرف قدرت از سوی طالبان اقتصاد این کشور ورشکست شده است و افغانستان به قول سازمان‌های بین‌المللی با یک بحران بشری مواجه است.

هبت‌الله آخوندازده، رهبر طالبان در پیام عیدی امسال خود در حالیکه هیچگونه اشاره‌ای به این حملات نداشت از جامعه جهانی برای حل مشکلات این کشور، خواستار به رسمیت شناختن حکومت طالبان شد.

شمار زیادی از خانواده‌ها در افغانستان گفته‌اند که در مقایسه به سالیان گذشته توان مالی کافی برای فراهم کردن شرینی باب و تهیه لباس نو به خانواده‌های خود را به خاطر بیکاری گسترده و وضعیت خراب اقتصادی در کل کشور نداشته اند.

از ماه اگوست سال گذشته میلادی که طالبان قدرت را در افغانستان تصاحب کرده‌اند کمک‌های مالی به این کشور قطع شده است و افغانستان به دلایل آنچه جامعه جهانی رفتارهای ضد بشری حاکمیت طالبان و تحریم رهبران این گروه خوانده ، با عدم مشروعیت داخلی و بین‌المللی مواجه است.

بیم و هراس از بروز یک جنگ داخلی دیگر

روز گذشته یک ژنرال ارشد دولت سابق افغانستان در گفتگو با بی بی سی گفت که تمامی عوامل نابسامانی اقتصادی و بحران بشری در افغانستان ریشه در حاکمیت طالبان دارد.

ژنرال سادات، از چهره‌های مطرح نظامی در دوران حکومت محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان، در صبحت با بی‌بی‌سی فارسی گفت: "هشت ماه‌ گذشته نشان داد که طالبان به جز خود با کس دیگری سر صلح ندارند و با تجربه‌ای که ما از طالبان داریم، یگانه راهی که شر طالب از افغانستان کم شود، جنگ است".

پیشتر برخی از ژنرال سادات و برخی دیگر از گروه‌های مخالف طالبان نقل قول شده بود که بزودی پس از عید فطر حملات منسجمی را برای کنار زدن طالبان از قدرت آغاز خواهند کرد.