پیشنهاد نهاد مشورتی به دولت آمریکا: افغانستان در فهرست بدترین کشورها از نظر آزادی مذهبی قرار بگیرد

یک نهاد مشورتی در آمریکا به وزارت امور خارجه این کشور پیشنهاد کرده است که در پی بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان را در فهرست "بدتر از بدترین کشورها از نظر آزادی مذهبی" قرار دهد.

کمیسیون امور آزادی‌های مذهبی بین‌المللی آمریکا در گزارش سالانه‌ خود که روز گذشته منتشر شد گفته است افغانستان از جمله کشورهای "مورد نگرانی ویژه" است و از بدو به قدرت رسیدن گروه طالبان در افغانستان، اعضای گروه‌های اقلیت مذهبی در این کشور مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌‌ و به دلیل عقاید مذهبی ‌شان بازداشت و کشته می‌شوند.

این نهاد می‌گوید که گزارش‌های موثقی دریافت کرده است که نشان می‌دهد اقلیت‌های مذهبی از جمله افراد خداناباور و پیروان عقاید دیگر، آزار و اذیت شده یا به عبادتگاه‌های‌شان بی‌حرمتی می‌شود.

گروه طالبان تا حال در مورد انتشار این گزارش واکنش نشان نداده‌اند.

این نهاد به فرار یگانه یهودی شهروند افغانستان و خروج بسیاری از سیک‌ها و هندو‌های افغانستان در ماه‌های اخیر اشاره کرده است. در این گزارش آمده است که گروه‌هایی مانند مسیحیان، بهایی‌ها و مسلمانان فرقه احمدیه مجبور شده‌اند مراسم مذهبی‌شان را در خفا انجام دهند.

این کمیسیون که مربوط به وزارت خارجه آمریکا است، به دولت آمریکا در مورد افغانستان توصیه‌های دیگری هم کرده است. نخست این که افغانستان در ردیف کشورهای "نگرانی ویژه" قرار بگیرد. دوم، روند پذیرش پناهجویان افغان در آمریکا "اولویت دوم" معروف به "پ۲ "( P2) گسترش یابد و شامل حال اقلیت‌های مذهبی‌ شود که مورد تهدید جدی قرار دارند.

این کمیسیون همچنین از مقام‌های آمریکا خواسته است تا موضوع آزادی‌ عقاید و مذهب را در برنامه گفت‌وگو‌ها با مقام‌های طالبان قرار دهند. وضع تحریم‌های هدفمند علیه آن عده افرادی که در اذیت و آزار اقلیت‌های مذهبی دست دارند، نیز پیشنهاد شده است.

افغانستان یکی از ۱۵ کشوری است که از سوی کمیسیون آزادی‌های مذهبی بین‌المللی امسال در ردیف "نگرانی‌های ویژه" (بدتر از بدترین) قرار گرفته است. کشورهایی مانند هند، ایران، پاکستان، چین، روسیه، سعودی، تاجیکستان، میانمار نیز مشمول این فهرست هستند.

کمیسیون آزادی‌های مذهبی بین‌المللی آمریکا در سال ۱۹۸۹ ایجاد شد و با انکه در چارچوب وزرات خارجه آمریکا قرار دارد، مستقل فعالیت می‌کند و در سال‌های گذشته وزارت خارجه آمریکا چندین بار به توصیه‌های این کمیسیون عمل کرده است.

تنها در ۱۰ روز گذشته در پی انفجارهای متعدد در شهرهای مختلف افغانستان که عمدتا شیعه-‌هزاره‌های افغانستان را هدف قرار داد، نزدیک به صدتن کشته و بیشتر از صدتن دیگر زحمی شدند.

در چند سال اخیر هزاره‌ و شیعه‌های افغانستان و همچنین جامعه هندو و سیک هدف حملات هدفمند از سوی گروه‌های مختلف قرار گرفته است. دولت پیشین افغانستان طالبان را عامل اصلی هر نوع خشونت‌ها می‌دانست. ولی گروه طالبان دست داشتن در حملات فرقه‌ای را تکذیب می‌کرد.

گروه دولت اسلامی یا داعش، مسئولت شمار زیادی از حملات علیه اقلیت‌ها مذهبی را به عهده می‌گیرد ولی دولت پیشین افغانستان و برخی از مردم به تفکیک مطلق میان گروه طالبان و داعش که ادعا می‌شود شماری زیادی از اعضای آن طالبان انشعابی هستند، باور نداشتند. اکنون طالبان ادعا دارند که با گروه داعش در جنگ است.

حمله به سیک‌ها

در بهار سال ۱۳۹۹ در یک حمله مرگبار به یک عبادتگاه سیکها (درمسال) ۲۶ نفر کشته و هشت نفر زخمی شدند. مسئولیت این حمله را گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) به عهده گرفت.

در تابستان سال ۱۳۹۷ نیز در یک حمله انتحاری در شهر جلال آباد در ولایت ننگرهار دست‌کم ۱۹ غیرنظامی کشته شدند و ۲۰ تن دیگر زخمی که بیشتر قربانیان سیک‌ها بودند. در این انفجار اوتار سینگ خالصه (پدر نرندر سینگ خالصه) از چهره‌های بسیار فعال در میان سیک‌های افغانستان بود، جان داد.

این دو حمله مرگبار باعث شد که هندوها و سیک‌های افغانستان گروه گروه به هند مهاجرت کنند و دولت هند نیز گفته بود که "امکانات ویژه" را به آنها فراهم خواهد کرد.

اقلیت‌های مذهبی افغانستان و تبعیض بی‌پایان

در افغانستان آمار دقیقی از اقلیت‌های مذهبی وجود ندارد. اما گزارش‌های تایید نشده حاکی از وجود دین‌ها، عقاید و مذاهب مختلف اسلامی و غیراسلامی است. در فکت‌‎بوک یا پایگاه داده‌های کشوری سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) آمده که سه دهم درصد از مردم افغانستان در سال ۲۰۰۹ غیرمسلمان بوده‌اند. با توجه به برآورد ۳۲ میلیونی جمعیت افغانستان، این رقم یعنی افغانستان چیزی حدود ۹۶ هزار غیر مسلمان دارد.

اما دین رسمی دولت افغانستان، اسلام است و پیروان سایر ادیان و باورها نه تنها که نمی‌توانند در این کشور عقیده و آیین خود را ترویج کنند که زیر چتر قوانین اسلامی، از حقوق اساسی که شهروندان مسلمان افغانستان دارند هم محرومند. موارد عمده‌ای از قوانین تبعیض‌آمیزی را می‌توان در قوانین این کشور پیدا کرد. در ماده ۶۴ قانون اساسی افغانستان که با روی کار آمدن طالبان دیگر تطبیق نمی‌شود، آمده بود که کسی که می‌خواهد نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود، باید مسلمان باشد.

افغانستان در هشت ماه گذشته سیر عقب‌گرد سریع را پیموده است. آزادی بیان محدود شده است. شمار زیادی از رسانه‌ها بسته، روزنامه‌نگارها یا خارج از افغانستان رفتند و یا هم از ترس طالبان به فعالیت خود ادامه ندادند. در روزهای گذشته گزارش‌های متعددی از بازداشت و نگهداری غیر قانونی روزنامه‌نگاران، منتقدین دولت طالبان، و کارمندان دولت پیشین منتشر شده است.

دختران بالاتر از کلاس ششم اجازه رفتن به مکتب نیافته اند. زنان بدون همراه مرد (محرم) نمی‌توانند سفر کنند و بدون حجاب اسلامی اجازه ورود به ادارات دولتی را ندارند.