تور مرګ: پوهانو "د وبا لومړنی قرباني" وپېژانده

پوهان دې پایلې ته رسېدلي چې یو سړی څه باندې ۵۰۰۰ کاله مخکې ښايي د هغې وبا له کبله مړ شوی وي چې وروسته دا وبا د "تور مرګ" په نوم مشهوره شوه.

په جرمني کې د (کیل) پوهنتون ډاکټر بن کراوس کیورا د دغه ۵۳۰۰ کاله مخکې مړه شوي سړي د پاتې شونو په اړه ویلي، هغه : "د پېژندل شوې وبا لومړنی قرباني و".

دا وبا پر څوارلسمه میلادي پېړۍ اروپا کې خپره شوه، چې نژدې نیمايي نفوس یې له منځه یووړ.

د وبا او ناروغۍ دا څپه څو پېړۍ روانه وه چې میلیونونه انسانان یې ووژل.

پراخه ناروغي

دا سړی له دریو نورو کسانو سره په لاتویا کې ښخ شوی وو.

څېړونکو یې د هډوکو او څلورو غاښونو د ډي اېن اې او د باکټریا او وېروسونو په اړه څېړنې وکړې.

دوی ومونده چې یو ښکاري - د شل کلنۍ په عمر کې - د وبا په یوه لرغونې بڼه اخته شوی و، چې لامل یې د یرسینیا بسټیس په نامه باکټریا وه.

ډاکتر کراوس کیورا دا حقیقت ته نږدې ګڼي چې ښايي دغه کس کوم ځناور داړلی وي او باکټریا یې څو ورځې یا یوه اونۍ وروسته د مرګ لامل شوې وي.

پوهان وايي د وبا دا پخوانۍ بڼه په اروپا کې د کرنې د دودېدو له پېر - له کابو اوه میلیون کلونو راهیسې پیل شوې ده.

دوی وايي ښايي د وخت په تېرېدو دغه باکټریا له حیواناتو انسانانو ته لېږدېدلې ده خو په پراخه کچه د ناروغۍ د خپرېدو لامل شوې نه ده.

ځینې پر دې اند دي چې د وبا دا پخوانۍ بڼه ډېره ورو له اروپا نه اسیا ته خپره شوې ده.

داسې شکونه هم شته چې ګنې دې وبايي باکټریا په لوېدیځه اروپا کې د وګړو شمېر کم کړ.