د بریتانیا پاچا وايي دی او مېرمن یې په افغانستان کې د زلزلې په خبر خواشيني‌ دي

د بریتانیا پاچا درېیم چارلز په یوه رسمي پیغام کې د افغانستان په ختیځ کې د زلزلو له امله د مرګ ژوبلې په اړه خپله ژوره خواشیني او له ملکې کامېلا سره یوځای د خفګان احساس څرګند کړی دی.

لنډیز

  • پرله‌پسې زلزلې او پس‌لرزې: د ننګرهار او کونړ ولایتونه د اګست پر ۳۱مه د یوې سختې زلزلې او وروسته د سپتمبر پر دومه او څلورمه د دریو قوي پس‌لرزو له امله سخت زیانمن شول. لوړه مرګژوبله او ویجاړي یې درلوده.
  • انساني او مالي تلفات: تر اوسه د طالبانو حکومت د شمېرو له مخې ۲٬۲۰۵ کسان مړه شوي، له ۳٬۶۴۰ زیات ټپیان شوي، او ۶٬۷۰۰ کورونه ویجاړ شوي، چې شاوخوا ۸۴٬۰۰۰ کسان یې اغېزمن کړي دي.
  • د لاسرسي ستونزې: د مرستې رسونې پر مهال ځینې کارکوونکي د پس‌لرزو له امله ټپیان شوي، او د سړکونو بندښت د مرستو رسولو او اغېزمنو سیمو ته د تګ راتګ مخه نیولې وه.
  • بې‌ځایه شوي او غیر رسمي کمپونه: په کونړ ولایت کې د نورګل ولسوالۍ په شالت او زېري بابا کلیو کې زلزله‌ځپلو لپاره غیر رسمي کمپونه جوړ شوي، او راپورونه په پټان او خاص کونړ ولسوالیو کې هم د ورته کمپونو یادونه کوي.
  • پورتني معلومات د ملګرونو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (OCHA) له هغه رپوټ اخیستل شوي چې پرون (سپتمبر اوومه) خپور شوی دی.

ژوندی پوښښ

  1. وروستی, د طالبانو حکومت وايي، د کونړ ولایت زلزله کې د وژل شوو شمېر ۱۴۵۷ ته ورسېد

    فطرت

    د عکس سرچینه، TALIBAN

    په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي چې په کونړ ولایت کې د تېرې یکشنبې په ماخوستن (اګست ۳۱ / وږی ۹) شوې زلزله کې د وژل شوو شمېر تر ۱۴۵۰ او د ټپیانو تر ۳۳۰۰ اوښتی دی.

    د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت د زلزلې د قربانیانو وروستۍ شمېرې خپرې کړې دي او ویلي یې دي چې، "تر دې مهاله د شهیدانو شمېر ۱۴۵۷ او د زخمیانو ۳۳۹۴ ته رسېدلی دی."

    ښاغلي فطرت همدا راز لیکلي چې د زلزلې په ترڅ کې د ویجاړو شوو کورونو شمېر هم اوس "۶۷۸۲" ته رسېدلی دی.

    "د ژغورنې عملیاتو لپاره ځينو هېوادونو خپل ټيمونه رالېږلي"

    د طالبانو حکومت دغه ویاند پرخپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې لا هم په سیمه کې د ژغورنې عملیات او هلته د مرستو لېږد دوام لري او ځينې ټپیان په الوتکو کې روغتونونو ته لېږدول شوي دي.

    دې X پوسټ نه تېرشئ
    ایا له X نه د منځپانګې اجازه شته؟

    دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته.‌ له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایي‌کوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ

    خبرداری: بي بي سي د بهرنیو وېبپاڼو د منځپانګې مسؤله نه ده

    د ‍پوسټ X پای

    حمدالله فطرت همداراز لیکلي چې د ځينو نورو هېوادونو له لوري هم د ژغورنې مسلکي ټيمونه افغانستان ته لېږل شوي چې اوس په اغېزمنو سیمو کې د ژغورنې په عملیاتو کې برخه اخلي.

    د ده په وینا، "د زلزلې سیمو ته تړل شوې لارې د تګ راتګ پر مخ خلاصې شوې دي او ټولې حکومتي ادارې د خلکو په ملتیا هڅه کوي چې متضررینو سره مرسته وکړي."

    دا په داسې حال کې ده چې تر دې مخکې رپوټونه وو چې د زلزلې له کبله زیانمنو شوو ځينو لرو پرتو سیمو ته لا هم د ورتګ ځمکنۍ لارې بندې پاتې دي.

  2. وروستی, اسحاق ډار: د پاکستان حکومت ۱۰۵ ټنه بشري مرسته افغانستان ته ولېږله

    ډار

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د پاکستان د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار وايي چې حکومت یې افغانستان ته ۱۰۵ ټنه بشري مرسته لېږلې ده.

    ښاغلي ډار پرخپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې دا مرسته د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي سره د ده تر ټلیفوني خبرو وروسته لېږل شوې چې په وینا یې، "اړین خوراکي توکي، درمل، خېمې، کمپلې او فرشونه پکې شامل دي چې په دغه هېواد کې د وروستیو زلزلو له امله زیانمنو شوو ته ورسېږي."

    دې X پوسټ نه تېرشئ
    ایا له X نه د منځپانګې اجازه شته؟

    دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته.‌ له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایي‌کوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ

    خبرداری: بي بي سي د بهرنیو وېبپاڼو د منځپانګې مسؤله نه ده

    د ‍پوسټ X پای

    د پاکستان دغه چارواکي همدا راز ویلي چې "پاکستان په دې سخت وخت کې له افغان وروڼو سره ولاړ دی"، د زلزلې قربانیانو سره "ژوره خواخوږي څرګندوي او ټپيانو ته د ژر رغېدو هیله کوي."

    تر دې وړاندې د خیبرپښتونخوا حکومت هم ویلي وو چې د زلزله‌ځپلو د لاسنيوي په موخه یې پر مرستو بار ۳۵ لارۍ د طالبانو حکومت قونسلګرۍ ته سپارلې دي.

  3. وروستی, د افغان سېکانو او هندوانو شورا د کونړ زلزله‌ځپلو سره د خوراکي توکو مرسته وکړه

    مرسته

    د عکس سرچینه، د ننګرهار ولايت رسنيو دفتر

    په ننګرهار کې د افغان سېکانو او هندوانو شورا د کونړ له زلزله‌ځپلو سره د خوراکي توکو مرسته کړې.

    د ننګرهار د رسنیو دفتر وايي چې د افغان سېکانو او هندوانو د سرتاسري شورا مشر منجیت سېنګ لامبا په کونړ کې د زلزلې له قربانیانو سره خواخوږي او په دې پېښه خواشيني څرګنده کړه او ویې ویل چې "په دې ستر ویر کې له خپلو هېوادوالو سره ولاړ دي."

    د ننګرهار د رسنیو دفتر پرخپله اېکس‌پاڼه همدا راز لیکلي چې د دې ټولنې له لوري د کونړ ولایت د ۲۰۰ زلزله‌ځپلو کورنیو لپاره د اوړو او غوړیو مرسته د "کمېټې مسؤلانو" ته وسپارل شوه چې وروسته به پر زیانمنو کورنیو ووېشل شي.

    مرسته

    د عکس سرچینه، د ننګرهار ولايت رسنيو دفتر

    د یادولو ده چې جلال اباد له هغو ښارونو دی چې د افغانستان د ځينو نورو سیمو غوندې د افغان سېکانو او هندوانو کورنۍ پکې مېشتې دي او درمسال یا ګوردواره یې هم پکې شته. که څه هم په وروستیو کلونو کې ځينې نورو هېوادونو ته کډه شول خو یو شمېر کورنۍ لا هم په ننګرهار او کابل کې ژوند کوي.

  4. 'زما له کورنۍ هېڅوک نه دي پاتې شوي'

    د بي بي سي خبریال یما بارز د کونړ په مرکز اسد اباد کې دی چې وايي، تر ټولو ډېر زیان د نورګل مزار دره کې اوښتی چې اوس هم دوو کلونو ته لاسرسی نه کېږي او ورغځېدلې لارې یې بندې شوې دي.

    نوموړی وايي، مزار درې ته پر غځېدلې لارې د خلکو ګڼه ګوڼه جوړېده، ‌چې اوس تر یوه حده حل شوې او نن عادي کسانو ته اجازه نه ورکول کېده او یوازې مرستندویانو ته د تګ اجازه ورکول کېده.

    وروستۍ زلزلې د کونړ دېوه ګل او مزار دره کې ډېر ویجاړی اړولی.‌ په ځپل شویو سیمو کې تر ډېره خلک خېمو او سرپنا ته اړتیا لري،‌ د دوی کورونه ویجاړ شوي او په پرانیستې فضا کې اوسېږي او داسې خلک هم پکې دي چې تر باران لاندې یې بیرون شپه تېره کړې ده.

    پرون سې شنبه دېوه ګل کې یوه بله ځمکلړزه هم رامنځ ته شوه،‌ ډبرې له غره وښویېدې، خو چا ته یې زیان وانه ړاوه، خو د خلکو وېره یې لا پسې ډېره کړه.

    کونړ

    د عکس سرچینه، EPA

    کونړ

    د عکس سرچینه، EPA

    د نورګل یو تن اوسېدونکی نادرخان چې روغتون کې بستري دی، بي بي سي‌ ته وویل، پر دوو زامنو، نګیندو او لمسیانو یې خونې راولوېدې او د کورنۍ یې هېڅوک نه دي پاتې شوي.

    نوموړی وايي‌ ان څاروي یې هم له منځه ولاړل او له ټولې کورنۍ یوازې همدی ژوندی پاتې شوی دی.

    هلته اغېزمن شوي خلک خوراکي توکو ته اړتیا لري. دېوه ګل کې ځینو خلکو شکایت کاوه چې په لومړۍ ورځ یوازې اوبه او بیسکوټ ورته رسېدلي وو او د پخو خوړو څرک نه مالومېده.

    د یونیسف او نړیوالې سرې میاشتې په ګډون ځینو نړیوالو مرستندویانو هم اغېزمنو ته د لاسنیوي هڅې پیل کړې دي.

    یما بارز وايي، په خاص کونړ کې نن یو څلوېښت بستریز روغتون د غېزمنو شویو د درملنې لپاره خپل کار پیل کړ، همدارنګه د هغو سیمو د اغېزمنو شویو لپاره یو پنډغالی هم جوړ شوی چې سیمو ته یې د ځمکې له لارې ورتګ نه کېږي او د چورلکې په مټ راوړل کېږي.

    کونړ

    د عکس سرچینه، Reuters

    کونړ

    د عکس سرچینه، EPA

    کونړ

    د عکس سرچینه، EPA

  5. زلزله ځپلي وايي، قربانیان لا هم له کنډوالو لاندې دي

    د ویډیو تشریح، زلزله ځپلي وايي، قربانیان لا هم له کنډوالو لاندې دي

    په افغانستان کې د طالبانو حکومت وایي، د هېواد په ختیځ کې له زلزلې وروسته په دې درېیمه ورځ کې لا هم د ژغورنې عملیات روان دي او په خبره یې هڅه کېږي چې په غرنیو سیمو کې د کمانډو ځواکونه د هوا له لارې ځانونه تر خلکو ورسوي او قربانیان وژغوري.

    د بي بي سي خبریال یما بارز په کونړ کې دی او له سیمې تازه حال لري.

  6. "خلک له وېرې خپلو کورونو ته نه ستنېږي"

    د ویډیو تشریح، "خلک له وېرې خپلو کورونو ته نه ستنېږي"

    په افغانستان کې د طالبانو دفاع وزارت وایي، د ختیځو ولایتونو په زلزله ځپلو سیمو کې یې هوايي ځواکونو د ټپیانو لېږدولو لپاره په تېرو دوو ورځو کې ۱۵۵ الوتنې کړې دي.

    د طالبانو دفاع وزارت وايي تر اوسه یې ۱۹۰۱ ټپیان او د هغوی پایوازان له اغېزمنو شویو سیمو لېږدولي او روغتیاپالان انتقال کړي دي. تر دې وړاندې د طالبانو حکومت ویلي و، د کونړ په زلزله کې د مړو شویو شمېر تر ۱۴۰۰ او د ټپيانو تر ۵۰۰۰ اوښتی.

    د کونړ زلزله ځپلې سیمې خلک وايي، ډېری کورنۍ په کروندو کې پرتې دي او خپلو نیمګړو کورونو ته د بلې زلزلې له وېرې ستنېدو ته زړه نه ښه کوي.

  7. 'دلته د ۱۰۰ ناروغانو تر نیمايي ډېر یې ښځې دي'

    ډاکټر نور صبا

    د عکس سرچینه، بي بي سي

    د عکس تشریح، ډاکټر نور صبا وايي، سه‌شنبې ۱۵ نور ناروغان هم راوړل شوي چې ډېری یې سخت ټپیان دي.

    د جلال اباد سپین غر طبي مرکز یوې ډاکټرې ویلي چې د سلو ناروغانو تر نیمایي ډېر یې چې له یکشنبې راپدېخوا دلته داخل شوي دي ښځې دي.

    ډاکتر نور صبا وویل سه‌شنبې ۱۵ نور ناروغان هم راوړل شوي چې ډېری یې سخت ټپیان دي.

    هغې وویل "ځینو سربېرن ټپونه درلودل، د نورو د ملا تیرونه یا د بدن نورې برخې ټپي شوې وې. اوه یا اته یې جراحۍ ته اړتیا لرله. د یوه یې پښه ماته شوې وه، د بل یې ملا ماته وه."

    افغانستان کې وروستۍ داسې مهال وشوه چې دغه هېواد له سختې وچکالۍ او د هغې له اغېزو سره لاس او ګرېوان دی او ملګرو ملتونو دا وضعیت"د بې ساري کړاو نښه" بللې.

    سږ کال افغانستان د نړیوالو مرستو له خوارا ډېر کمښت سره هم مخامخ دی، په تېره د امریکا مرستې پرې ډېرې کمې شوې دي.

    د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیر ډېوېډ لامي وویل، د بریتانیا مرستې به "د مجربو شریکانو له لارې" د ملګرو ملتونو د وګړو د صندوق (UNFPA) او د نړیوال سره صلیب له لارې ورکول کېږي.

    د هند یو بهرنیو چارو وزیر وویل، هند زر خیمې کابل ته رسولې دي او همدارنګه له کابله کونړ ولایت ته د ۱۵ ټنه خوراکي توکو د لېږدولو مرسته هم کوي.

    چین او سویس هم د ملاتړ ژمنه کړې ده.

  8. وروستی, ریچرډ بېنېټ: پاکستان دې اقلا د افغانانو د ایستلو پلان شوې لړۍ وځنډوي

    کونړ

    د عکس سرچینه، EPA

    د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي رپورټر ریچرډ بېنېټ د پاکستان پر حکومت غږ کړی چې د افغانانو د ایستلو پلان شوې لړۍ وځنډوي.

    نوموړي پر اېکس (پخواني ټوېټر) لیکلي: "د افغانستان ختیځ کې د ویجاړوونکې زلزلې پایله کې، زه پر پاکستان غږ کوم چې د افغانانو د پلان شوي اخراج پروګرام لږترلږه ودروي او په سیمه کې د بشري مرستو پر ملاتړ تمرکز وکړي. دا به د یو مهربان ګاونډي عمل او فوري لومړیتوب وي".ښاغلي بېنېټ وړاندې لیکلي: "په داسې حال کې چې د افغانستان د زلزلې د ویجاړۍ کچه څرګندېږي، زما ژوره همدردي له قربانیانو او د دوی له کورنیو سره ده. په سیمه کې د زړورو لومړنیو ځواب ویونکو مننه کوم. د تل په څېر ښځینه بشري مرستندویانې اړمنو خلکو ته د مرستې رسولو کې حیاتي رول لري".

    دغه غوښتنه داسې وخت کې مطرح کېږي چې راپورونه وايي د پاکستان له خوا ټاکل شوې د سپتمبر میاشتې د لومړۍ نېټې ضرب الاجل پای ته رسېدلو سره، د افغان کډوالو د نا‌قانونه نیولو او شړلو بهیر، ان د اقامت کارت یا کارټ (POR) لرونکو یو شمېر کډوالو نیول هم ډېر شوي.

    راپورونه وايي له پاکستان او ایرانه هر ورځ زرګونه افغانان په جبري ډول شړل کېږي. پاکستان کې افغان کډوال په جدي وېره او اندېښه کې ژوند کوي او ډېری یې خپلې شتمنۍ او کسبونه له لاسه ورکړي او په "ډېرو سختو" حالاتو کې ژوند کوي.

    د بشري حقونو نړیوال سازمانونه او د ملګرو ملتونو مؤسسې، لکه د کډوالو عالي کمیشن (UNHCR) تل د پاکستان پر دا ډول اقدام نیوکه کړې ده. دوی خبرداری ورکوي چې د افغانستان په څېر یوه داسې هېواد ته د دې خلکو اجباري ستنول ژور بشري کړکېچ پېښولی شي.

    افغانستان کې د طالبانو حکومت د بېرته راستنېدونکو کډوالو د وضعیت د سمون لپاره کمېټې جوړې کړې دي. طالب چارواکو ژمنه کړې چې بېرته راستنېدونکو کډوالو ته یې مالي مرستې او اړین خدمات وړاندې کړي، خو د کډوالو لوړ شمېر ته په پام، په سرحدي سیمو کې وضعیت ډېر ستونزمن دی او د دوی د ملاتړ او خدمت وړاندې کولو ظرفیت محدود دی.

  9. کونړ کې مرګونې زلزله: د یوه سړي د کورنۍ اتلس غړي په کې مړه شوي

    د ویډیو تشریح، کونړ کې مرګونې زلزله: د یوه سړي د کورنۍ اتلس غړي پکې مړه شوي

    په کونړ کې زلزلې د یوې کورنۍ اتلس غړي مړه کړي دي.

    د وژل شویو کسانو د کورنۍ غړي له حکومته غواړي چې ژر تر ژره یې مړي ولېږدوي او خښ یې کړي.

    په زلزله ځپلې مزار دره کې د ګڼو کورنیو غړي لا هم تر خاورو لاندې دي او د ژغورلو هڅې یې روانې دي.

    د رپوټونو له مخې، مرګ ژوبله په هغو سیمو کې ډېره ده چې د ژغورنې لپاره ورته مرستندیه توکو رسول ګران دي.

    د طالبانو حکومت وايي، د مړو شویو خلکو شمېر له ۱۴۰۰ اوښتی او له ۳۰۰ ډېر کسان ټپیان شوي.

    په مړه شویو او ژوبلو کسانو کې ډېرې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

    د ریختر په کچه دا ۶.۲ ځواکمنه زلزله تر ځمکې لاندې اته کیلومتره (۵ مایله) ژوره شوې. دا ډول زلزله برسېرنه، تر ډېره خطرناکه او ویجاړوونکې بلل کېږي.

  10. کونړ کې د ژغورنې هڅې لا هم روانې دي

    زلزله

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د افغانستان په ختيځ کې د مرګونې زلزلې پر درېیمه ورځ هم د ژغورنې او پلټنې هڅې روانې دي. ويل کېږي لا هم ځينو سیمو ته لاسرسی نه کېږي. تېره ورځ هم په تر ټولو ډېر ځپل شوي ولايت کونړ کې د زلزلې ټکانونه محسوس شوي وو.

    کونړ ته تللي خیريه کارکوونکي وايي، د لارو بندېدو او ځمکې ښويېدو له کبله ژغورونکې ډلې اړ دي چې لرې پرتو سيمو ته په پښو مزل وکړي.

    که څه هم د طالبانو حکومت ګڼ شمېر ټپيان د چورلکو په مټ د کونړ او جلال اباد مرکزي روغتونونو ته لېږدولي خو ويل کېږي لا هم ځينې خلک په لرې پرتو سیمو کې بند پاتې دي.

    د ملګرو ملتونو بشري مرستو همغږۍ چارو مشر انډرېکا رټواټې، ويلي دا زلزله ښايي پر سلګونه زره خلکو اغېز وکړي. ده ويلي کونړ کې د ژغورنې هڅې د مځکې ښويېدو له امله لا پېچلې شوې، چې غرنيو سيمو کې يې لارې بندې کړې دي.

    بل پلو روغتيايی چارواکي وايي، د ټپيانو د زياتوالي له کبله د درمنلې بهير له جدي ننګونو سره مخ کړی دی.

  11. د زلزلې د قربانيانو په ژغورلو کې د چورلکو رول

    په زلزله ځپلو سیمو کې چې سړکونه یې هم زیانمن شوي وو او ورغلې لارې بندې وې، د چورلکو په مرسته ژغورنه خورا اغېزمنه وه.

    که څه هم د زلزلې له امله د ویجاړۍ کچه پراخه وه او کم شمېر چورلکو ټولو قربانیانو ته رسېدنه نه شوی کولی.

    د کونړ په ځينو سیمو کې چورلکو ته ناسته هم خورا ستونزمنه وه او ډېرو قربانیانو لومړۍ شپه تر کنډوالو لاندې تېره کړه.

    ندیم اشرف په دې رپوټ کې د ژغورنې په عملیاتو کې د چورلکو رول ته کتنه کړې ده.

    د ویډیو تشریح، د زلزلې د قربانيانو په ژغورلو کې د چورلکو رول
  12. د خيبرپښتونخوا حکومت د افغانستان په ختيځ کې زلزله ځپلو ته مرسته استوي

    د خيبرپښتونخوا حکومت وايي، د افغانستان په ختيځ کې د زلزله ځپلو د لاسنیوي په موخه يې په مرستو بار ۳۵ لارې د طالبانو کونسلګرۍ ته سپارلې دي.

    د خيبر پښتونخوا حکومت په يوه خبرپاڼه کې ويلي چې په دې مرستو کې د درملو تر څنګ خېمې، کمپلې او توشکې شاملې دي.

    د خيبرپښتونخوا حکومت په دې اړه غونډه کې له زلزله ځپلو سره د خواخوږۍ تر څنګ ويلي چې تر هغه به مرستې دوام وکړي چې د ځپل شويو کورنیو اړتياوې پوره شي.

    زلزله ځپلو سره مرسته

    د عکس سرچینه، KP GOVT

  13. د افغانستان ختيځ کې مرګونې زلزله: د جلال اباد يوه روغتون حال

    د افغانستان ختيځ کې لرې پرتو کليو ته د ژغورنې ډلې رسېدو کې له ستونزو سره مخامخ دي.

    د مرګژوبلې شمېر ښايي بدل شی، خو د طالبانو وياند وايي له ۱۴ سوو زيات خلک وژل شوي او له دريو زرو ډېر نور ژوبل دي. داسې اندېښنې دي، چې ډېر خلک لا اوس هم ښايي د نړېدلو کورونو تر کنډوالو لاندې وي. چورلکو ژوبل شوي خلک کونړ او جلال اباد کې لوی ته روغتون ته لېږدولي.

    زلزلې ځپلو سيمو کې کليوال په تشو لاسونو د ژغورنې هڅې سره ملګري شوي دي. له لسیزو جګړو وروسته افغانستان د نړۍ يو تر ټولو بېوزلو هېوادونو دی، او له اوږدمهاله بشري کړکېچ سره مخامخ دی. د بي بي سي جنوبي اسيا خبریاله يوګيتا ليمايي دا راپور له جلال آباده راستولی دی.

    د ویډیو تشریح، د افغانستان ختيځ کې مرګونې زلزله: د جلال اباد يوه روغتون حال
  14. د هند د مرستو جوپه کابل ته رسېدلې

    د هند مرسته

    د عکس سرچینه، Jaishankar

    د افغانستان په ختيځ کې له زلزله ځپلو سره د هند د مرستو لومړنۍ جوپه کابل ته رسېدلې ده. د هند د بهرنیو چارو وزارت وايي ۲۱ ټنه مرستې چې روغتيايي او د اړتيا وړ لومړني توکي په کې دي په یوه الوتکه کې کابل ته لېږدول شوي دي.

    د هند د بهرنیو چارو وزير جېشنکر پر اېکس لیکلي چې د وضعيت له ارزونې وروسته به نورې بشري مرستې هم افغانستان ته واستوي.

  15. د پاکستان پر وړاندې له بریا وروسته افغان لوبغاړو له زلزله ځپلو سره خواخوږي ښودلې

    افغان لوبغاړو په شل اوریزه لوبه کې پاکستان ته له ماتې ورکولو وروسته د افغانستان په ختيځ کې د زلزلې له قربانيانو سره خواخوږي وښوده.

    افغان لوبډلمشر راشد خان پر افغانانو غږ وکړ چې له زلزله ځپلو سره خپلې مرستې درېغ نه کړي. نوموړي ويلي، "د قربانيانو کورنيو ته تسليت وړاندې کوم الله پاک دې موږ نور له داسې پېښو وساتي، ټول لوبغاړي ډېر خپه دي او زموږ له وسه چې څومره کېږي کوښښ به کوو چې له هغوی سره مرسته وکړو."

    د راشد خان تر څنګ صديق الله اتل او ابراهيم ځدارڼ هم له قربانيانو سره خواخوږي ښودلې ده.

    په افغانستان کې د طالبانو حکومت په وینا په ختيځ کې د مرګونې زلزلې له کبله له ۱۴۰۰ زيات کسان مړه شوي او سلګونه نور ټپيان دي.

    افغان لوبډلې د دری اړخیزې لوبلړۍ په نننۍ لوبه کې پاکستان ته د ۱۸ منډو په توپير ماته ورکړه.

    د ویډیو تشریح، د پاکستان پر وړاندې له بریا وروسته افغان لوبغاړو له زلزله ځپلو سره خواخوږي ښودلې
  16. 'د کونړ درېیو درو کلي بشپړ ویجاړ شوي'

    د ویډیو تشریح، 'د کونړ درېیو درو کلي بشپړ ویجاړ شوي'

    د ننګرهار ولایت د عامې روغتیا مشر بي بي سي ته وویل،‌ نن ګهیځ له مرکز کابله کونړ کې د زلزله ځپلو لپاره بېلابېلې کمېټې جوړې شوې دي، خو وايي د دوی روغتیايي ټیمونه د زلزلې له جټکې او د سیمې د لېرې والي له کبله ډاکټران له یوه کلي نه بل ته تللو کې له ستونزو سره مخامخ دي.

    مولوي امین الله شریف د بي بي سي‌ یما بارز ته وویل، د دوی په صحي ټیمونو کې ښځینه ډاکټرانې هم شته، خو هلته ډاکټرانې د سیمې د سختوالي له کبله تګ راتګ نه شي کولی او دوی د ټپیانو سربېرنه درملنه کوي او چورلکو کې یې روغتونونو ته رسوي.

  17. وروستی, د کونړ له زلزلې وروسته د افغان کډوالو پر ستنولو د "پاکستان پر پرېکړه نیوکې ډېرې شوې دي"

    رحمان‌الله، بي‌بي‌سي پېښور

    کډوال

    د عکس سرچینه، Getty Images

    نن دویمه ورځ ده چې په پاکستان کې د راجسټر کارډ لرونکو کډوالو د پاتې کېدو موده پای ته رسېدلې ده. د پاکستان حکومت له پرېکړې سره سم هغو کډوالو ته چې (پي‌او‌ار) کارډونه لري، د اګست تر ۳۱ نېټې په خپله خوښه له پاکستان د وتلو امر شوی کنه نود سپټمبر له لومړۍ نېټې وروسته به په زور له دغه هېواده وایستل شي.

    د پاکستان له دغه امر سره سم ګن شمېر افغان کډوالو د تورخم پر لور خپلې کډې بار کړې دي. خو د افغانستان په کونړ کې له زلزلې وروسته پاکستان کې پر خواله رسينو د دغه هېواد له حکومته غوښتنه شوې چې د کډوالو د ايستلو په هکله پر خپله پرېکړه بیا غور وکړي.

    په خواله رسينو کې په خپرو شويو ځينو پیغامونو کې له حکومته افغان کډوالو ته په پاکستان کې د پاتې کېدو مودې د غځولو غوښتنه هم شوې ده.

    د پښتونخوا اعلی وزیر علي امين ګنډاپور هم په خپل يو بيان کې مرکزي حکومت نه غوښتي چې کډوالو ته شپږ مياشتې نور وخت ورکړي. هغه زياتوي چې په "داسې ډول د کډوالو د ايستلو خلاف دی."

    ښاغلی ګنډاپور وایي، د طالبانو حکومت به هم په شپږو مياشتو کې هېواد ته د کډوالو د ستنېدو لپاره تګلاره جوړه کړي. هغه وويل چې په دغه موده کې به کډوال هم د خپلې استوګنې او کاروبار په اړه پلان جوړ کړای شي.

    د پښتونخوا دغه مشر وزیر همدا راز ویلي چې له افغان کډوالو سره ماشومان، بوډاګان او ميرمنې هم دي نو دوی به څنګه هېواد ته له ناڅاپي ستنېدو سره بې سرپنا وخت تېروي او په وینا یې، "افغان کډوالو دلته څلويښت کاله تېر کړي اوس په داسې ډول د دوی شړل سم کار نه دی."

    هغه زياته کړې چې د پښتونخوا حکومت به له کډوالو سره "سخت چلند نه کوي."

    پاکستان کې له دوه ميليونو زيات کډوال ژوند کوي، چې د کورنيو چارو د وزارات د شمېرو له مخې، په دغو کډوالو کې تر صفر اعشاریه اووه مليونه زیات کډوال افغان سيټزن کارټونه يا (ای‌سي‌سي) کارډونه لري او په دوی کې اويا سلنه هغه کډوال دي چې پاکستان کې زېږېدلي دي.

    د رپوټونو تر مخه، پاکستان کې د پي‌او‌ار کارډ لرونکو کډوالو شمېر شاخوا ۱.۴ ميليونه دی.

    د پاکستان حکومت وایي چې په هيواد کې د امنيتي اندېښنو له امله یې د کډوالو د شړلو پرېکړه کړې ده خو دلته د کډوالو مشران وايي چې دوی امنيتي ستونزې نه جوړوي.

    بلخوا د پښتونخوا د اعلی وزير سلاکار ډاکټر محمد علي سيف په افغانستان کې د زلزلې له کبله په اوښتي مالي او ځاني تاوان خواشيني څرګنده کړې.

    هغه ويلي، د پښتونخوا حکومت به له اغېزمنو افغان کورنيو سره پوره مرسته کوي. د نوموړي په خبره، له زلزله‌ځپلو افغانانو سره د مرستې لپاره په ټوله پښتونخوا کې روغتونونه پرانیستي او چمتو دي.

    هغه زياته کړه چې زلزله‌ځپلو سيمو ته د لېږدولو لپاره د مرستندویه کارکوونکو ډله، درمل، خيمې او خوراکي توکي چمتو دي.

  18. وروستی, د افغانستان شمال ختيځې سیمې یوې بلې زلزلې لړزولې دي

    د رویټرز خبري اژانس د امریکا د جیولوژيکي څېړنو ادارې له قوله وايي چې یوې تازه زلزلې د افغانستان شمال ختیځې سیمې لړزولې دي.

    دغه اداره وايي چې د دې تازه زلزلې شدت د ریختر په کچه ۵.۲ و او د ژوروالي کچه یې ۱۰ کیلومتره (۶.۲) مایله ښودلې ده.

    تر اوسه معلومه نه ده چې دې تازه زلزلې خو به چا ته کوم ځاني یا مالي زیان نه وي رسولی.

    د سره صلیب کمېټې هغه کارکوونکي چې سیمې ته د مرستې لپاره رسېدلي، وايي د زلزلې تازه ټکانونه یې حس کړي دي. د بي بي سي خبریال یما بارز چې کونړ ته د خبري پوښښ لپاره ورغلی، وايي چې د زلزلې تازه ټکانونو کې چا ته زیان نه دی اوښتی.

    دا زلزله داسې مهال کېږي چې دوه ورځې مخکې شوې زلزلې په کونړ او ننګرهار کې درنه مرګ‌ژوبله اړولې ده. د تېرې یکشنبې په ورځ د شوې زلزلې ځواکمنتیا د ریختر په کچه شپږ درجې ښودل شوې وه چې د ځمکې په ۸ کیلومتره (۵مایله) ژورو کې رامنځ‌ته شوې وه.

    د کارپوهانو په باور، تر ۷۰ کیلومتره راپورته زلزلې برسېرنې هغه بلل کېږي او تر ډېره خطرناکې او ډېر ویجاړی رامنځ‌ته کوونکې وي.

  19. وروستی, د بي‌بي‌سي خبریالان: د کونړ ځينو سیمو کې نن هم د زلزلې ټکانونه احساس شوي

    >

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د کونړ ځينو زلزله‌ځپلو سیمو ته د بي‌بي‌سي ورغلي خبریالان وايي، د لرو پرتو کلو یو شمېر اوسېدونکو ورته ویلي چې نن سې شنبه (سپتمبر ۲/ وږی ۱۱)‌ یې هم د زلزلې ټکانونه احساس کړي دي.

    یما بارز چې د زلزلې له کبله د تر ټولو ځپل شوې سیمې 'مزار درې' لیدو ته ورغلی وايي چې لا هم ځينو لرو پرتو سیمو ته ورغلې لارې بندې دي او د ځمکې له لارې ور رسېدل ورته سخت دي، هماغه ده چې د چورلکو په مرسته ترې مړي او ټپيان لېږدول کېږي.

    "سلګونه ځواکونه زلزله‌ځپلو سیمو ته لېږل شوي"

    په همدې حال کې په افغانستان کې د طالبانو حکومت د دفاع وزارت وايي چې نن یې د خپلو ځواکونو "سلګونه" سرتېري زلزله‌ځپلو سیمو ته لېږلي چې هلته له خلکو سره مرسته وکړي.

    >

    د عکس سرچینه، MoD

    دغه وزارت پر خپله اېکس‌پاڼه د څو عکسونو له خپرولو سره همدا راز لیکلي چې سیمې ته یې د "هر اړخیزو مرستو په دوام نن بیا هم سلګونه تنه مجهز ځواکونه په چورلکو او نقلیه وسایطو کې انتقال کړل چې په ویجاړو شوو کورونو او خاورو کې بند پاتې هېوادوال را اوباسي."

    دې X پوسټ نه تېرشئ
    ایا له X نه د منځپانګې اجازه شته؟

    دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته.‌ له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایي‌کوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ

    خبرداری: بي بي سي د بهرنیو وېبپاڼو د منځپانګې مسؤله نه ده

    د ‍پوسټ X پای

    سيمې ته د بي‌بي‌سي ورغلي خبریالان وايي چې له بېلابېلو ځایونو ګڼ عام خلک هم د زلزلې له قربانیانو سره مرستې ته ور روان دي.

    د طالبانو حکومت د زلزلې د قربانیانو او پکې د اوښتې مرګ‌ژوبلې تازه شمېرې په ډاګه کړې چې وايي، د وژل شوو شمېر تر ۱۴۰۰ او د ژوبلېدلو تر ۵۰۰۰ اوښتی دی.

  20. وروستی, د کونړ زلزله کې د مړو شویو شمېر له ۱۴۰۰ واوښت

    د ویډیو تشریح، د کونړ زلزله کې د مړو شویو شمېر له ۱۴۰۰ واوښت

    د طالبانو حکومت وايي، په کونوړ ولایت کې د زلزلې له کبله د مړو شویو خلکو شمېر له ۱۴۰۰ اوښتی او له ۳۰۰ ډېر کسان ټپیان شوي او د تخریب شویو کورونو شمېر هم نژدې څلور نیمو زرو ته رسېږي.

    د ریختر په کچه دا ۶.۲ ځواکمنه زلزله تر ځمکې لاندې اته کیلومتره (۵ مایله) ژوره شوې. دا ډول زلزله برسېرنه، تر ډېره خطرناکه او ویجاړوونکې بلل کېږي.

    د هند،‌ چین، سویس او بریتانیا په ګډون ځينو هېوادونو له زلزله ځپلو سره مرستې اعلان کړې دي.