مجاهد: "موږ یوازې د خپل مشروع دفاع حق کارولی، اوس هم په خبرو د ستونزې حل غواړو"
د عکس سرچینه، Taliban
د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله
مجاهد د جمعې په ورځ یوه کنفرانس کې وویل، دوی له ګاونډیو او د نړۍ له ټولو هېوادونو
سره د ښو او مثبتو اړیکو غوښتونکي دي او دوی هېڅکله پر بل چا تېری نه دی کړی.
نوموړي وویل په تکرار یې ګاونډیانو او
نړیوالې ټولنې ته ډاډ ورکړی چې "د افغانستان خاوره
به د هېڅ هېواد پر ضد نه کارول کېږي او تر ننه پر خپل دې تعهد ولاړ دی. زموږ بهرنی
سیاست پر متقابل احترام ولاړ دی، او موږ نه غواړو د چا پر وړاندې د زیان او دښمنۍ
لاره خپله کړو".
ښاغلي مجاهد وویل، د پاکستان داخلي جګړه په بشپړه توګه د هماغه هېواد کورنۍ موضوع ده او
دا کومه نوې مسئله نه ده.
ده وویل، طالبان شاوخوا څلور کاله کیږي پر افغانستان واکمن شوی، "نو دا
هېڅ معقوله نه ده چې پاکستان خپله پخوانۍ او کورنۍ ستونزه اوس پر افغانستان ور
واړوي".
د مجاهد په خبره: "له بده مرغه، پاکستان هڅه کړې چې خپلې داخلي شخړې پر افغانستان وتپي.
دا څو هم ځل دی لومړی همدوی تېرې کړي، زموږ هوايي حریم یې نقض کړی او پر ولسي خلکو
یې بمبارۍ کړې دي. په دغو بریدونو کې بېګناه ملکي وګړي، ماشومان او ښځې په نښه
شوي، چې دا د نړیوالو اصولو ښکاره سرغړونه ده. د جلالاباد پېښه یې ژوندی او تازه
ثبوت دی؛ هلته داسې ځای بمبار شوی چې هېڅ ډول نظامي تاسیسات پکې نه وو او د یوه
کروندګر ولسي سړي کور یی بمبار کړ، چې د هغه د کورنۍ اکثریت غړي یی شهیدان کړل او
په پکتیکا کې یې بیا د ماشومانو په یوه دیني مدرسه برید وکړ."
د طالبانو د حکومت دغه ویاند وویل "کله
چې پر افغانستان تېری شوی، اسلامي امارت تل هڅه کړې چې
ستونزه د خبرو او تفاهم له لارې حل کړي، خو هر ځل بیا تېرې تکرار شوې دي. موږ
یوازې د خپل مشروع دفاع حق کارولی او هېڅکله مو پر چا تېری نه دی کړی. په تېرو
مذاکراتو کې اوربند شوی و، خو هغه هم د پاکستان له لوري مات شو. موږ تل پر سوله ییز حل ټینګار کړی، اوس هم غواړو ستونزه د
خبرو د لارې حل کړو."
وروستی, پر ډیورنډ کرښه وضعیت څنګه دی؟, حفیظ الله معروف، بيبیسي
نوموړي ویلي چې دا "پرانیستې
جګړه" د هېچا په ګټه نه ده.
وړاندې د پاکستان
دفاع وزیر ویلي وو چې له افغانستان سره یې "پرانیستې جګړه" پیل کړې ده.
انور ابراهیم پر
اېکس یوه پیغام کې لیکلي: "د
دواړو خواوو د خلکو د ژوند بایلل د
ژورې خواشینۍ سبب دی. دا چې دا تاوتریخوالی د روژې میاشت کې پېښېږي، حالت نور هم د
درد وړ ګرځوي".
نوموړی لیکي، مالیزیا له دواړو هېوادونو، پاکستان او
افغانستان، غواړي چې تر خپله وسه "ځان ډېر کنټرول کړي او ټول
پوځي عملیات سملاسي ودروي".
دی وايي چې د پاکستان "مشروع امنیتي اندېښنې" باید حل شي. همداراز د افغانستان خپلواکي او ځمکنۍ
بشپړتیا ته
باید درناوی وشي. دا دوه اصول
یو له بل سره په تضاد کې نه دي؛ یواځې د خبرو اترو په میز کې حل کېدای شي.
"موږ د دې شخړې له امله د ټولو ملکي وګړو د
خوندیتوب لپاره دعا کوو او هیله لرو چې دواړه لوري د سولې انتخاب وکړي او له عقل
او حکمت کار واخلي".
·که د هوا له لارې د
وتلو امکان نه وي، تاجکستان یا ازبکستان ته په ځمکنۍ لاره ولاړ شئ.
·د ایران له
پولې د وتلو هڅه مه کوئ.
·له پاکستان
سره له ټولو سرحدي سیمو ډډه وکړئ.
·د تازه
معلوماتو لپاره محلي رسنۍ تعقیب کړئ.
·خپل شخصي
امنیتي پلان ولرئ او ځان
د خلکو له پام وړه وساتئ.
د عکس سرچینه، @USAmbKabul
وروستی, پاکستان له سعودي عرب او ترکیې سره د افغانستان-پاکستان ترمنځ د شخړې پر سر غږېدلی
د عکس سرچینه، Getty Images
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، ددغه هېواد مرستیال لومړي وزیر او د بهرنیو چارو وزیر محمد اسحاق ډار د سعودي عربستان د بهرنیو چارو له وزیر، شهزادہ فیصل بن
فرحان سره د سیمې پر
وروستي وضعیت، په ځانګړي ډول د پاکستان او افغانستان ترمنځ د فرضي کرښې پر حالت
غږېدلی دی.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، اسحاق ډار خپل سعودي سیال ته د د افغانستان له لوري پر پاکستان د سخت غبرګون په اړه معلومات ورکړي دي.
هغه ویلي،
چې د پاکستان وسلهوالو ځواکونو د خپل حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا د ساتنې لپاره د "آپریشن غضب للحق" په اډانه کې بریالۍ او هدفمند پوځي
عملیات وکړل.
دواړو مشرانو په سیمه کې د سولې او ثبات پر
اهمیت ټینګار وکړ او هوکړه یې وکړه، چې نژدې اړیکې به ساتي.
د پاکستان او ترکیې د بهرنیو چارو وزیرانو د
شخړې پر سر خبرې وکړې
د پاکستان
د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار له خپل ترکي سیال هاکان فیدان سره د روانې شخړې په اړه ټیلیفوني خبرې کړې دي. دا خبره د اسحاق ډار
دفتر پر ایکس خپره کړې ده.
د پاکستان
د بهرنیو چارو وزارت ویلي، اسحاق ډار هاکان فیدان ته ویلي، پاکستاني ځواکونو د افغانستان له لوري د
برید پر وړاندې مناسب ځواب
ورکړی دی.
وزارت
زیاته کړې: "دواړو مشرانو په سیمه کې د سولې او ثبات پر
اهمیت ټینګار وکړ او هوکړه یې وکړه، چې د بدلېدونکو حالاتو په اړه به نږدې اړیکه
ساتي."
حامد کرزی: افغانان به د خپل ګران وطن دفاع کوي
د افغانستان پخواني
ولسمشر حامد کرزي نن سهار کابل، کندهار او پکتیا
کې د پاکستان د بریدونو په غبرګون کې یو بیان خپور کړی چې وايي، "افغانان به په هر ډول شرایطو کې په
پوره اتحاد د خپل ګران هیواد دفاع وکړي او د زور ځواب به په میړانې سره ووایي".
ښاغلي کرزي
پر اېکس بیان کې ویلي چې "پاکستان په خشونت او بمباریو له هغو ستونزو چې پخپله یې ایجاد
کړي ځان نشي خلاصولای بلکې خپله پالیسی دی بدله کړی او د افغانستان سره دی د ښه
گاونډیتوب ، احترام او متمدنې رابطې لار اختیار کړي".
حامد کرزی له هغو لږو لوړپوړو افغان سیاستوالو دی، چې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو تر بیا واکمنېدو وروسته هم
په هېواد کې پاتې شوی دی.
نوموړی له ۲۰۰۲ تر ۲۰۱۴ پورې د افغانستان ولسمشر و.
د عکس سرچینه، Getty Images
وروستی, پاکستان درېیو سیمو کې د ډرون غورځېدل تایید کړل
د عکس سرچینه، SWABI POLICE
د
افغانستان د دفاع وزارت لهخوا د پاکستان پر بېلابېلو سیمو د هوايي بریدونو د ادعا
تر خپرېدو وروسته، پاکستاني چارواکو په هېواد کې د ډرون بریدونه تایید کړي، خو د
دې پېښو پړه یې پر تحریکِ طالبان پاکستان اچولې ده.
چارواکي
وايي، دا ډرون د یوه ښوونځي ترڅنګ پرېوتی، چې له امله یې یوه نجلۍ ټپي شوې ده.
د صوابۍ
ولسوالۍ د پولیسو افسر وقاص رفیق ویلي، که څه هم دا ډرون د استوګنې سیمې ته نژدې غورځېدلی، خو ډېر زیان یې نه دی اړولی او
ښکاري چې ښوونځی پکې مستقیم هدف نه و.
د
یادونې وړ ده، چې تر دې وړاندې د طالبانو
دفاع وزارت له رسمي حسابه پر ایکس یوه پوسټ کې ادعا شوې وه، چې د جمعې په ورځ یې غرمه شاوخوا یوولس بجې د پاکستان اسلاماباد
کې فیض اباد ته څېرمه یو نظامي کمپ بمبار کړی او نوشهره او ایبټآباد کې یې پوځي کمپونه په نښه کړي.
په پوسټ کې ویل شوي وو، چې "دا بریدونه بریالي وو."
طالبانو
ویلي، دا بریدونه د پاکستان لهخوا د افغانستان پر خاوره د هوايي بریدونو په ځواب
کې ترسره شوي دي.
له افغانستان او پاکستان د چین غوښتنه: د خبرو له لارې دې شخړه پای ته ورسول شي
د عکس سرچینه، Getty Images
چین له
افغانستان او پاکستان دواړو غوښتي چې خپلمنځي شخړې د خبرو اترو له لارې حل کړي او
ټینګار یې کړی چې د دوښمنۍ پای ته رسول د
دواړو هېوادونو د خلکو په ګټه دي.
د چین د
بهرنیو چارو وزارت ویلي، د افغانستان او پاکستان پر پوله د زیاتېدونکې ترینګلتیا
په اړه "ژوره اندېښنه" لري او له دواړو هېوادونو غواړي چې "خپل اختلافات او شخړې د مکالمې او مذاکراتو
له لارې حل کړي".
وزارت
زیاته کړې، چین د خپلو دیپلوماتیکو سرچینو له لارې د منځګړیتوب هڅه کوي، او د تاوتریخوالي د کمولو
او د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو د ښه کولو لپاره رغنده رول لوبولو ته چمتو دی.
د چین د
بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماو نینګ ویلي: "د ګاونډي او دوست په توګه، چین د دې ترینګلتیا په اړه
ژوره اندېښنه لري او د دې شخړې له امله د رامنځته شویو ځاني تلفاتو له کبله
خواشینی دی. هر ډول کړکېچ به دواړو لورو ته زیان ورسوي".
په بیان کې دا هم ویل شوي، چې د دوښمنۍ پای ته رسول "د دواړو هېوادونو او د هغوی د ولسونو په بنسټیزه ګټه کې
دي او د سیمې د سولې او ثبات په ټینګښت کې به مرسته وکړي".
د طالبانو حکومت او پاکستان نښتې؛ وروستی حال څه دی؟
په افغانستان کې د طالبانو حکومت ځواکونو او پاکستان تر منځ د ډيورنډ کرښې په اوږدو کې بېګا نښتې وشوې.دواړه خواوې يو بل ته د درنې مرګژوبلې اړولو ادعا کوي. وروستي معلومات څه دي؟ زموږ له همکار یما بارز یې واورئ.
د ویډیو تشریح، د طالبانو حکومت او پاکستان نښتې؛ وروستی حال ځه دی؟
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وروستیو نښتو په تړاو د ملګرو ملتونو سازمان مشرانو غبرګونونه
د عکس سرچینه، Getty Images
د ملګرو ملتونو سازمان عمومي منشي انتونیو ګوتېریش له دواړو هېوادونو په ټینګار غوښتي چې د نړیوال قانون، په ځانګړي ډول د نړیوالو بشري حقونو د قانون له مخې پر خپلو مسؤلیتونو په جدي ډول عمل وکړي.
بل لور په یاد سازمان کې د بشري حقونو مشر وولکر تورک د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې له نښتو او خونړیو هوايي بریدونو وروسته له افغانستان او پاکستانه غوښتي چې د ستونزو د حل لپاره دې خبرو او مذاکرې ته مخه کړي.
سرچينې: په کندهار او هلمند کې پر پاکستاني لوري بریدونه درېدلي دي
د عکس سرچینه، Getty Images
د افغانستان په جنوب کې سرچينې وايي، په کندهار او هلمند
ولایتونو کې د طالبانو حکومت له خوا پر پاکستاني لوري بریدونه درېدلي دي.
وړاندې په افغانستان کې د طالبانو حکومت ویاند ذبيح الله مجاهد ويلي وو چې، کابل، کندهار او نورو ولایتونو کې د
پاکستان له هوايي بریدونو وروسته یو ځل بيا کندهار او هلمند ته څېرمه د پاکستاني
پوځ پر لوري پراخ غچ اخيستونکي بریدونه پيل شوي دي.
په دغو بریدونو کې د مرګژوبلې کره شمېر معلوم نه دی. د
طالبانو حکومت او پاکستان دواړه يوه بل ته مرګژوبلې اړولو ادعا کوي.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ نښتې: ایران وايي، د مذاکراتو لپاره د اسانتیاوو برابرولو ته چمتو دی
د عکس سرچینه، @araghchi/x
د افغانستان او پاکستان تر منځ د نښتو په ترڅ کې ایران پر دواړو هېوادونو د مذاکراتو له لارې مسائلو ته د حل لټون غږ کړی او د خبرو لپاره یې له خپل لوري د اسانتیاوو چمتو کولو هوډ څرګند کړی.
د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي په یوه اېکس پیغام کې ویلي:
''د روژې په مبارکه میاشت کې چې په اسلامي نړۍ کې د زغم او پیوستون د پیاوړتیا میاشت ده، د افغانستان او پاکستان لپاره مناسبه ده چې د ښه ګاونډیتوب په چوکاټ کې او د خبرو له لارې شته اختلافات اداره او حل کړي. د ایران اسلامي جمهوریت چمتو دی چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د خبرو د اسانتیا او د تفاهم او همکارۍ د پیاوړتیا لپاره هر ډول مرستې چمتو کړي.''
افغانستان کې د راستنو شویو کډوالو پر پنډغالي د توغندي لګېدو له امله نهه تنه ټپيان شوي دي
د بي بي سي لیدونکو د کابل له مختلفو برخو ویډيوګانې
رالېږلې او وايي د څو چاودنو غږونه یې اورېدلي دي.
په یوه ویډیو کې چې بي بي سي ته رسېدلې، د یوې لویې
چاودنې غږ اورېدل کېږي. په نورو ويډيوګانو کې د اور وژنې موټر ليدل کېږي.
د چاودنو کره ځای لا تر اوسه نه دی معلوم، خو د طالبانو حکومت
ویاند ذبیح الله مجاهد پر ټولنیزه رسنۍ اېکس یوه پوسټ کې تائید کړې چې پاکستاني ځواکونو
په کابل، کندهار او پکتیا کې هوايي بریدونه کړي دي.
د طالبانو حکومت او
پاکستان دواړه يوه بل ته د درنې مرګژوبلې اړولو ادعا کوي.
وروستی, حامد کرزي د پاکستان هوایي بریدونه غندلي او وايي "افغانان به په هر ډول شرايطو کې د خپل هېواد دفاع وکړي"
د عکس سرچینه، Getty Images
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د پلازمېنې کابل تر
څنګ په کندهار او پکتيا ولایتونو کې د پاکستان وروستي هوايي بریدونه غندلي دي.
نوموړي پر ټولنيزه رسنۍ اېکس يوه پوسټ کې ويلي، "افغانان به په هر ډول شرايطو کې په پوره اتحاد د خپل ګران هېواد دفاع وکړي
او د زور ځواب به په مېړانې سره ووايي."
د یادولو وړ ده چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت د
ډيورنډ کرښې په اوږدو کې پر پاکستاني پوستو غچ اخيستونکي بریدونو وکړل چې په ځواب کې
یې پاکستان د کابل په ګډون ځينې ولایتونه په نښه کړل.
ښاغلي کرزي د وروستیو کړکېچونو او تاوتریخوالي د پړې ګوته پاکستان ته نيولې او زياته کړې یې
ده "پاکستان په خشونت او بمباريو له هغو ستونزو چې پخپله یې
ايجاد کړې ځان نشي خلاصولی بلکې خپله پاليسي دې بدله کړی او له افغانستان سره دې د
ښه ګاونډيتوب، احترام او متمدنې رابطې لار اختيار کړي."
